{"id":10631,"date":"2013-08-24T08:32:55","date_gmt":"2013-08-24T06:32:55","guid":{"rendered":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/?p=10631"},"modified":"2013-08-24T08:32:55","modified_gmt":"2013-08-24T06:32:55","slug":"buru","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/buru","title":{"rendered":"buru"},"content":{"rendered":"

iz. 1. Gizakiaren edo<\/a> animalien gorputzaren goiko edo aurreko<\/a> atala, ahoa, sentimen<\/a>-organoak eta nerbio<\/a>–zentro<\/a> garrantzitsuenak kokaturik daudena. 2. Adimena, oroimena, zentzua. Buru argia du<\/em>. 3. Zenbait<\/a> piezaren puntaren aurkako<\/a> mutur<\/a> zabal<\/a> edo biribila, hala<\/a> nola<\/a> orratz, iltze<\/a> eta torlojoek dutena. 4. Zerbaiten muturra, aurrekoa, goikoa edo nagusia denean. Mahaiaren buruan zeudenak<\/em>. 5. Buruzagia, aitzindaria. 6. Liburu<\/a> baten kapitulua. 7. Zenbait landareren biribil<\/a>–antzeko<\/a> egitura<\/a>. Baratxuri-burua<\/em>. 8. Banako<\/a> abere<\/a> bakoitza. Bazuen artalde<\/a> bat zazpi<\/a> mila<\/a> bururekin<\/em>. 9. BOT. Buruxka<\/a>. 10. ITSAS<\/a>. Txaluparen lehen<\/a> tosta<\/a>. 11<\/strong>. KIM. Hidrokarburo<\/a>–nahaste<\/a> baten parterik arinena edo hegazkorrena. 12<\/strong>. TEKNOL. Makina<\/a>–erreminta<\/a> baten ardatz<\/a> nagusia eta honen<\/a> mekanismo<\/a> eragilea dituen atala. \u00e2\u20ac\u00a2 alderdi judizial<\/a> buru<\/a><\/strong>. ZUZ. Alderdi<\/a> judizial batean, lehen instantziako eta instrukziozko epaitegiak dituen herria<\/a>. || buru magnetiko<\/strong>. ELEKTR. Zinta<\/a> magnetikoa grabatzeko edo irakurtzeko transduktore<\/a> elektromagnetikoa. || buru nuklear<\/strong>. ARMAG. Karga<\/a> nuklearreko buru edo ojiba<\/a>, zenbait arma<\/a> edo jaurtigai<\/a> berezik duena. || buru-babes<\/strong>. Kaskoa, burua babesteko estalkia. || buru-estalki<\/strong>. 1. Txapela. 2. Burukoa, emakumezko<\/a> jantzia. || buru-oskol<\/strong>. Buru-babesa. || burutik beherako<\/strong>. Ik. beherako<\/strong>. || famili buru<\/strong>. ZUZ. Familia<\/a> edo antzeko elkarte<\/a> batean, hura<\/a> gidatu<\/a> eta zuzentzeko ardura aitortzen zaion pertsona<\/a>. || irakur-idazketarako buru<\/strong>. INFORM. Euskarri<\/a> magnetikoetatik (magnetikoetan), zinta, disko<\/a> eta danbor<\/a> magnetikoetatik adibidez, datuak irakurtzeko (idazteko) erabiltzen den gailu<\/a> magnetikoa. || serie-buru<\/strong>. KIR. Aldez<\/a> aurretik lortutako marka edo garaipenengatik kanporaketa<\/a> batean arerio<\/a> errazago baten aurka<\/a> aritzeko eskubidea duen kirolaria edo ekipoa. || zubi-buru<\/strong>. MIL. Indar<\/a> militar<\/a> batek etsaiaren lurraldean, itsas edo ibaiertzean hartutako eremua, gerora<\/a> troparen zati<\/a> nagusiaren etorrera<\/a> errazteko hartua. \u00e2\u20ac\u00a2 BURU EGIN. Norbaiten edo zerbaiten eraginari uko<\/a> edo aurka egin, amore<\/a> eman gabe pairatu<\/a>. Tentaldiari buru eginez<\/em>. || BURU EMAN. Amaitu<\/a>. || BURU GOGORRA IZAN. Ulertzeko gaitasuna ez izan edo ulertu<\/a> nahi<\/a> ez izan. || BURU HUTSIK<\/a>. Buruan txapelik edo antzekorik gabe. || BURU-BELARRI. Eginahalak eginez, ahaleginean; adi<\/a>-adi, arreta<\/a> handiz. Honelakoak esaten zituen eta buru-belarri entzun genizkion. Zintzo<\/a> eta esanekoa izaten saiatu zen buru-belarri<\/em>. || (Norbaitekin) BURUA BAT EGIN. Norbera<\/a> norbaitekin alderatu. || BURUA BEROTU<\/a>. 1. Norbait<\/a> zerbait<\/a> egitera bultzatu<\/a>. 2. Zerbaitekin gehiegi<\/a> arduratu. || BURUA GALDU<\/a>. 1. Zentzua galdu, zoratu<\/a>. 2. Norberaren ekintzen kontrola galdu. || BURUA JOAN. 1. Zorabiatu<\/a>. 2. Arreta beste<\/a> zerbaitetan izan. || BURUA LEHENGO<\/a> (edo BETIKO<\/a>) LEPOTIK IZAN. Iritzietan, ohituretan, etab.etan ez aldatu<\/a>. || BURUA OSOA IZAN. Zoraturik ez egon<\/a>. || BURUAK EMAN. Bururatu<\/a>, gogoratu<\/a>. || BURUAN GATZA IZAN. Argia edo azkarra izan. || BURUAN SARTU<\/a>. Zerbait sinetsi<\/a>, pentsatu<\/a> edo ulertarazi. || BURURIK EZ HANKARIK (edo BUZTANIK) EZ IZAN. Zentzugabea izan. || BURUTAN ATERA<\/a>. Egoera<\/a> onean bukatu<\/a>. || BURU(T)AN HARTU<\/a>. Gogoan hartu. || BURUTIK BEHERA KAKA<\/a> EGIN. Iseka<\/a> larria egin; gutxietsi<\/a>. || BURUTIK EGON, EGIN, JAUSI<\/a>. Zoratu. || (Zerbait) BURUTIK JOAN. Zerbait ahaztu<\/a>. || -EN BURUAN. Denbora<\/a>–epe<\/a> bat adierazten duen hitz<\/a> edo esaldi<\/a> baten ondoan, delako<\/a> epe hori igaroz gero. Hiru egunen buruan piztuko naiz<\/em>. || NORK BERE<\/a> BURUA. Izenordain<\/a> bihurkaria gauzatzeko erabiltzen den bidea. Jonek bere burua hil du<\/em>.<\/em>\u00c2\u00a0(Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)<\/em><\/p>\n

Sinonimoak:<\/strong> iz.
\n[gorputz-atala]<\/strong> : kankar<\/a> g.e., kosko<\/a> g.e., kasko<\/a> Ipar. beh.
\n[liburuaren kapitulua]<\/strong> : atalburu<\/a>, kapitulu<\/a>, berezita<\/a> g.e., irakurburu<\/a> g.e.
\n[gauzaki baten mutur zabala edo biribila]<\/strong> : mutur<\/a>, punta<\/a>, puntta<\/a> adkor., erpin<\/a> g.e., kabu<\/a> Heg. zah.
\n[buruzagia]<\/strong> : agintari<\/a>, agintzaile<\/a>, aitzindari<\/a>, aitzineko<\/a>, aurretiko<\/a>, buruzagi<\/a>, aitzingidari<\/a> Ipar. g.e.
\n[buruxka]<\/strong> : buruxka<\/a>, buruka<\/a> Ipar. zah. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)<\/em><\/p>\n

Beste hizkuntza batzuetan<\/strong> (Elhuyar Hiztegia):<\/p>\n

es<\/strong> (1) cabeza (2) cabeza, juicio (3) (puntaren kontrakoa)<\/em> cabeza (4) cabeza, jefe, -a, persona m\u00c3\u00a1s importante (5) cabeza, cabecera; encabezamiento; presidencia; t\u00c3\u00adtulo, comienzo, origen, fundamento (6) [landareena] bulbo, cabeza, unidad; [zuhaitzena] copa (7) repollo (8) cima; punta; fin, cabo; lado, parte (9) (liburuarena)<\/em> cap\u00c3\u00adtulo (10) cabeza, res (11) Bot.<\/em> espiga (12) Tekn.<\/em> cabezal (13) pronombre personal reflexivo, junto a neure, eure, zeure, bere, geure, zeuen, bere(n) (14) principal, primero, -a, sobresaliente, capital
\nfr<\/strong> (1) t\u00c3\u00aate (2) jugement, intelligence, raisonnement, m\u00c3\u00a9moire (3) t\u00c3\u00aate (4) t\u00c3\u00aate, chef (5) t\u00c3\u00aate ; d\u00c3\u00a9but, commencement ; pr\u00c3\u00a9sidence ; origine (6) (landareena)<\/em> t\u00c3\u00aate, bulbe, oignon (7) (ganadua)<\/em> t\u00c3\u00aate de troupeau (8) Bot.<\/em> \u00c3\u00a9pi (9) izord.<\/em> pronom personnel r\u00c3\u00a9flexif pr\u00c3\u00a8s de neure, eure, zeure, bere, geure, zeuen, bere(n)
\nen<\/strong> (1) head (2) head, mind, intellect; intelligence; common sense (3) head, end; tip (4) (buruzagia)<\/em> head; leader; boss (5) top, tip; head; [ohearena] bedhead (6) head (7) (ganadua)<\/em> head (8) Bot.<\/em> ear; head
\nport<\/strong> (1) cabe\u00c3\u00a7a (2) cabe\u00c3\u00a7a, ju\u00c3\u00adzo (3) cabe\u00c3\u00a7a, chefe<\/p>\n

Entzun: <\/strong>
\n