{"id":12217,"date":"2014-04-01T07:46:00","date_gmt":"2014-04-01T05:46:00","guid":{"rendered":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/?p=12217"},"modified":"2014-03-30T22:42:07","modified_gmt":"2014-03-30T20:42:07","slug":"haizatu","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/haizatu","title":{"rendered":"haizatu"},"content":{"rendered":"

1.<\/strong> du ad. Zerbait<\/a> haizetara bota, haizearen eraginpean jarri; bereziki<\/a> garia eta antzeko<\/a> laboreak haizetara bota, lastoa eta alea bereizteko. 2.<\/strong> du ad. Egurastu<\/a>. 3.<\/strong> du ad. Airean dagoena, haizearen eraginez trinkotasuna galduz joan desagertu<\/a> arte. Kea bezala<\/a> haizatua.<\/em> 4.<\/strong> du ad. (hed.) Desagertu, galdu<\/a>. Hire liburuaren urrin<\/a> ona<\/a> ez duk haizatuko mila<\/a> urtetan.<\/em> 5.<\/strong> da\/du ad. Haizez edo<\/a> airez puztu. Haize bigunak oihala haizatzen duela<\/a>. Basoan jandako belarrak haizatu<\/a> zizkion, nonbait<\/a>, hesteak astoari.<\/em> 6.<\/strong> da\/du ad. (hed.) Harrotu<\/a>, hantustez bete. Munduak haizatu zuen, bere<\/a> bihotzean esateraino: “Nire aitalehenak baino<\/a> gehiago<\/a> dakit”.<\/em> 7.<\/strong> du ad. Uxatu<\/a>, aienatu<\/a>. Etxetik zakur<\/a> amorratua bailitzan haizatu zuten.<\/em> 8.<\/strong> du ad. Ahaikatu, zirikatu<\/a>. Txakurra behin<\/a> eta berriro<\/a> haizatuz.<\/em> (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)<\/em><\/p>\n

Azpimarratu behar da ez duela ordena hori proposatzen Orotariko Euskal Hiztegiak<\/strong>:<\/p>\n

1.<\/strong><\/em> Ahuyentar, espantar; disipar (el humo, el miedo, la confusi\u00c3\u00b3n…); expulsar, echar. “Effaroucher” SP. “Abigere” Urt I 24. “Chasser les oiseaux, la volaille; effaroucher les animaux” Dv. “3. chasser, faire envoler des oiseaux; […] 4. chasser, expulser, mettre en fuite; […] 5. dissiper, faire \u00c3\u00a9vanouir” H. “Espantar animales” A. “Aizatu […] (S-saug), chasser au loin” Lh. “Despachar” Asp Leiz2. v. uxatu.
\n2.<\/strong><\/em> Aventar (el grano), dispersar, esparcir (algo al viento, en el aire); airear, orear, ventilar.
\n3.<\/strong><\/em> (Urt I 412, H), haizetu (H). Soplar, dar aire.
\n4.<\/strong><\/em> “Soplar la dama, aiza dama” Lar (ref. al juego de damas).
\n5.<\/strong><\/em> axetu. Echar a volar. v. airatu.
\n6.<\/strong><\/em> Incitar, azuzar.
\n7.<\/strong><\/em>\u00c2\u00a0Inflar(se), hinchar(se).
\n8.<\/strong><\/em> “Aizatu (Sc), agarrarle a una persona por los miembros y hacerle dar contra la tierra repetidas veces” A. “Faire toucher terre \u00c3\u00a0 quelqu’un; basculer, terrasser. A! ze holakuaren aizatzia! (S-saug), Ah! quelle envie de jeter \u00c3\u00a0 terre un tel” Lh.
\n9.<\/strong><\/em>\u00c2\u00a0“Meteorismo agudo o gases en la panza [de la oveja] (aizatu)” JMB AEF 1955, 113. v. tbn. AEF 1956, 92.<\/p>\n

Sinonimoak<\/strong>
\n[uxatu]<\/strong> : aienatu<\/a>, aldenarazi<\/a>, aldendu<\/a>, desagerrarazi<\/a>, uxatu<\/a>, haizarazi<\/a> Ipar., kasarazi<\/a> Ipar., kasatu<\/a> Ipar., aizkatu<\/a> g.e., akazatu<\/a> Zub. zah.
\n[haizeratu]<\/strong> : haizeratu<\/a> g.e.
\n[zirikatu]<\/strong> : akuilatu<\/a>, hots eman<\/a>, kilikatu<\/a>, kinatu<\/a>, narritatu<\/a>, tarritatu<\/a>, tentatu<\/a>, zirikatu<\/a>, aholkatu<\/a> Ipar., huiatu<\/a> Ipar., kitzikatu<\/a> Ipar., xaxatu<\/a> Heg., zitatu<\/a> Bizk., atitxatu<\/a> Zub., axekatu<\/a> g.e., narrikatu<\/a> g.e.
\n[egurastu]<\/strong> : egurastu<\/a>, haizeberritu<\/a>, haizeztatu<\/a>, aireztatu<\/a> Ipar.<\/strong><\/p>\n

en
\n1 du ad. to winnow
\n2 du ad. [egurastu] to air, to ventilate
\n3 du ad. [uxatu] to frighten away, to scare away
\n4 da\/du ad. [haizez puztu] to blow up, to inflate; to swell up<\/p>\n

es
\n1 du ad. aventar
\n2 du ad. ventilar, orear, airear
\n3 du ad. (hed.) dispersar, arrastrar; hacer desaparecer, destruir
\n4 du ad. ahuyentar, espantar
\nfr
\n1 du ad. vanner
\n2 du ad. a\u00c3\u00a9rer, ventiler ; exposer \u00c3\u00a0 l’air
\n3 du ad. (hed.) disperser, emporter, porter
\n4 du ad. inciter
\n5 da\/du ad. (se) gonfler, ballonner, (s’)enfler
\n6 da\/du ad. (hed.) (se) dissiper, devenir plein de vanit\u00c3\u00a9
\n <\/p>\n

Entzun: <\/strong>
\n