{"id":14747,"date":"2015-02-11T07:50:17","date_gmt":"2015-02-11T06:50:17","guid":{"rendered":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/?p=14747"},"modified":"2015-02-11T17:28:45","modified_gmt":"2015-02-11T16:28:45","slug":"zuhain","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/zuhain","title":{"rendered":"zuhain"},"content":{"rendered":"

iz. 1. Abereak elikatzeko landare<\/a>–bazka<\/a>. 2. (Z) Zuhaitza. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)<\/em><\/p>\n

Sinonimoak:<\/strong>\u00c2\u00a0iz.<\/p>\n

[zuhaitza]: Zub. arbola<\/a>, zuhaitz<\/a>, zuhamu<\/a> Ipar., zuhaintze<\/a> Ipar. g.e., habe<\/a> Bizk. g.e., ezkur<\/a> Bizk. zah., haritz<\/a> Bizk. zah.<\/div>\n
[ganadu-bazka]: Ipar.bazka<\/a>, berde<\/a>, larre<\/a>, alhagia<\/a> Ipar., alhapide<\/a> Ipar. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)<\/em><\/div>\n
<\/div>\n
Orotariko Euskal Hiztegian<\/strong><\/div>\n
\n
\n

zuhain<\/strong> (L, BN, S; Lecl (S), Arch VocGr, VocBN, VocCB 353, Lcq 151 (S), Dv (S), H (S); z\u00c3\u00bcha\u00c3\u00b1 G\u00c3\u00a8ze). Ref.: A; Lh; Lrq \/s\u00c3\u00bch\u00c3\u00a1\u00c3\u00b1\/; EAEL 73.<\/p>\n

1.<\/strong><\/em> \u00c3\u0081rbol. “Zuhainak badu bere zuhatza, jentek hun edo gaizto bere siratsa (S)” A.\u00c2\u00a0 In \u00c3\u2021ugaineta (1000). Arzam 469.\u00c2\u00a0 Zuhain orok adar eihar. Saug 56. Z\u00c3\u00bcha\u00c3\u00b1 bizia dad\u00c3\u00bckanetik emanen d\u00c3\u00bct jatera. Mst II 9, 7. Z\u00c3\u00bchai\u00c3\u00b1ak erroetarik d\u00c3\u00bctiela botatzen. Egiat 195. M\u00c3\u00bcnd\u00c3\u00bcko z\u00c3\u00bchain orotan osto […] eta \u00c3\u00bchaitz bazterretan hari\u00c3\u00b1a bihi den bezanbat milla million urtheren b\u00c3\u00bcrin. UskLiB 99. Zuhain baten kupulan jarririk. Arch Fab 75. Oihan bat urre sagarrak ekartzen dituzten zuha\u00c3\u00b1 flokatsu hetaz egina. Dv RIEV 1931, 556. Ikhusten dira z\u00c3\u00bcha\u00c3\u00b1 batetan eta denbora berian lilia, fr\u00c3\u00bct\u00c3\u00bc berdia eta huntia. Ip Dial 40. Errazie z\u00c3\u00bcha\u00c3\u00b1a hun dela haren fr\u00c3\u00bctia hun ezag\u00c3\u00aftzen d\u00c3\u00bczienian. Ip Mt 12, 33 (L\u00c3\u00a7 arbore, He, TB, Dv, Ur, Or, Ker arbola, SalabBN, Hual, Samper arbole, HeH, IBk, IBe zuhaitz, Ur (V), Ol zugatz, Leon ondo). Erresi\u00c3\u00b1ula igai\u00c3\u00b1 z\u00c3\u00bchai\u00c3\u00b1 batetara. ChantP 378. Soldaduek estekatu zuten zuhain bati. Jnn SBi 133. Xinako lur eta zuhain eta belar eta ihizi mota guzien begiratzera. HU Aurp 96. Oihanian z\u00c3\u00bchai\u00c3\u00b1ak hasi karrazkatzen. Xikito 7. Ez da mendirik, \/ ez da zuhainik aldean. Or Poem 513. Judako zuhain gazte hori. Mde Po 93. Gaur Eskual Herrian zuha\u00c3\u00b1a da landatzen. Egunaria 21-5-1975 (ap. DRA).<\/p>\n

2.<\/strong><\/em> (L, BN, S; SP, Deen I 263 <suha\u00c3\u00b1ia>, Lar, VocBN, Dv, H (L)), zuhai (BN-lab), zumai (B). Ref.: A (zuhain, zuhai, zumai); Lh. Forraje. “Fourrage” VocBN. “La partie sup\u00c3\u00a9rieure des tiges de ma\u00c3\u00afs ou des feuilles dess\u00c3\u00a9ch\u00c3\u00a9es, et qu’on donne \u00c3\u00a0 manger aux b\u00c3\u00aates bovines. […] Regain” H. “Forraje, heno, reto\u00c3\u00b1o, paja. Zuhai guziak erre dira hortziaren ondotik, todo el forraje se ha quemado a luego de la tempestad” A. “Neguan denbora gaistoz abereak eztitazkenean kanporat athera, heen bazkatzeko barnean behar da zuhain ausarki (BN-baig)” Ib. v. zugai.<\/p>\n

Ene egunak ioan dira eta zuhaina bezala zimaildu naiz (Ps 101, 12). “Sicut f\u00c5\u201cnum”. Harb 341 (Dv, Ol, Or, BiblE bel(h)ar, Ker bedar). Ene bihotza ondikoaren beroak zehaturik xizkaildu da zuhaina bezala. “Une voiture \u00c3\u00a0 foin”. Ib. 339. Orga bat zuhai\u00c3\u00b1eki\u00c3\u00b1. Gy 131. Illhuntzean ohi gisa manyatera, arrastelak, \/ belhar berde eta zuhai\u00c3\u00b1ez nasai dire betheak. Ib. 89. Eztitasuna eta balakuak behar dituzte [idiek], zuhain poxi zenbait eta artho buruak. Dv Lab 240.<\/p>\n

3.<\/strong><\/em> “Zuhain (L, BN), z\u00c3\u00bcha\u00c3\u00b1 (S), plante, en g\u00c3\u00a9n\u00c3\u00a9ral” Lh.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n

Beste hizkuntza batzuetan<\/strong> (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):<\/p>\n

es<\/strong> (1) iz. (Ipar.) forraje (2) iz. (batez ere Z) \u00c3\u00a1rbol
\nfr<\/strong>\u00c2\u00a0iz. (Ipar.) fourrage (2) arbre
\nen<\/strong> (1)\u00c2\u00a0iz. fodder, forage (2) tree
\nport<\/strong> (1)\u00c2\u00a0forragem (2) \u00c3\u00a1rvore<\/p>\n

Etimologia<\/strong><\/p>\n

< zu- < zur ‘egurra’
\nzur (c. exc. R), z\u00c5\u00a9r (R), zul (B) n. \u00e2\u20ac\u02dcwood\u00e2\u20ac\u2122. CF zu-. 1562.
\nCF by W11. OUO. Though the Z form is zur, by P69, the Z CF is z\u00c3\u00bc- (M. 1961a: 53).
\nSee zumar, zirtoin.
\nzuhain (L LN), zuhai (L LN), zugai (HN S) n. \u00e2\u20ac\u02dcfodder\u00e2\u20ac\u2122, zumai (HN) \u00e2\u20ac\u02dchay\u00e2\u20ac\u2122, z\u00c3\u00bch\u00c3\u00a1\u00c3\u00b1 (Z)
\n\u00e2\u20ac\u02dctree\u00e2\u20ac\u2122. **** {[FHV 53, 337]}
\nz\u00c3\u00bch\u00c3\u00a1intze (Z) n. \u00e2\u20ac\u02dctree\u00e2\u20ac\u2122. **** (Trask)<\/p>\n

Entzun: <\/strong>
\n