{"id":15178,"date":"2015-08-27T14:15:18","date_gmt":"2015-08-27T12:15:18","guid":{"rendered":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/?p=15178"},"modified":"2015-08-27T21:05:49","modified_gmt":"2015-08-27T19:05:49","slug":"txaplata","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/txaplata","title":{"rendered":"txaplata"},"content":{"rendered":"

iz<\/em>. Bizk<\/em>. Enplastua.\u00c2\u00a0 (Lur Hiztegi Entziklopedikoa)<\/em><\/p>\n

Orotariko Euskal Hiztegian<\/strong><\/p>\n

\n

txaplata<\/strong> (V ap. A), xaplata.<\/p>\n

1.<\/strong><\/em> Emplasto. “(Vc, …), emplasto […]. (V), excusa, paliativo […] (fB Ic II 191)” A. Presta egizuz benda ta sangrija txaplataak. Mg PAb 76. Azkenian zeure gaiski-esaaldijari ezarten deutsazu txaplatia, barberak sangrijari legez. fB Ic II 190s. Ara emen, kristinaubak, gaiski-esaliaren azkeneko txaplata osagarrijak. Ib. 191. Lasto-ganean aurkitu neban neure burua txaplataz, orioz eta gantzukariz betea. “La cabeza toda emplastada”. Or Tormes 59. Erredura edo berdin errumatisma baten goxatzeko aza hostoa ezar ditake enplasta edo xaplata gisa. GAlm 1955, 31. Osakai barriaz gantzuturiko eun-txaplata bat ezarri eutsan [iztarrartean]. Erkiag BatB 99.<\/p>\n

2.<\/strong><\/em> (V-m-gip). Ref.: A; Elexp Berg. “Remiendo. Nok igarri aren goneari ze koloretakoa zan egiparritan? Amasei txaplata baukoz gitxienez, guzurrik esan barik” A. “Petacho. […] Arroparenari ere esaten zaio: txaplata txikia bada; handia bada adabaki\u00c3\u00b1” Elexp Berg. Praken atzekoaldeak txaplataz beteak ekarri zituan orrek eta amilliaren ukarondoak be bai. Ag Kr 174. [Txalopa] orrek eztauka izarrik [nausian], txaplata bat dauka orrek. Ib. 63 (hablando de la vela mayor de una lancha).<\/p>\n

\u00c2\u00a0“Pusketa, besterik gabe ere bai, hau txikia eta zapala denean. […] Arri txaplata bat” Elexp Berg.<\/p>\n

3.<\/strong><\/em> “(V-m), pieza de madera dura y bru\u00c3\u00b1ida que se coloca en el costado de las lanchas para evitar el roce del aparejo” A.<\/p>\n

4.<\/strong><\/em> (V-arr-oroz-m-gip-al). Ref.: A; Etxabu Ond; Elexp Berg. “Empalagoso, molesto, hablador. Se dice m\u00c3\u00a1s de las mujeres. Etxean daukan loba mutxurdi\u00c3\u00b1ea? Euli gosea bai\u00c3\u00b1o txaplata inkakorrago da (V-m), […] es m\u00c3\u00a1s molesta y pegajosa que una mosca hambrienta” A. “Impertinente. D\u00c3\u00adcese, sobre todo, de las ni\u00c3\u00b1as traviesas y contestonas. Txaplatia, lotsagabe antzeko barritxu samarra ero. Belarrezki\u00c3\u00b1ako batekin kendukotsut kontestatzeko goguak, txaplatioi alakuoi” Elexp Berg.\u00c2\u00a0 Isabelek, Isabel txaplatak […]. A Ardi 84. Ikustera agertu zitzaigun Isabel […]. Alako txaplatarik! Ib. 75s.<\/p>\n

5.<\/strong><\/em> “Txaplata, simple en Bergara” Garate 1.\u00c2\u00aa Cont RIEV 1930, 156. “Txaplatia, […] se aplica a hembras. Sosa, tonta, sin gracia. Txaplata aren esaneri begira bazagoz…, si est\u00c3\u00a1s mirando a los dichos de aquella sosa…” Etxba Eib.<\/p>\n<\/div>\n

Sinonimoak:<\/strong> iz. Bizk.<\/em><\/p>\n

\u00c2\u00a0\u00c2\u00a0\u00c2\u00a0\u00c2\u00a0[enplastua]: mantar<\/a>, pizma<\/a>, enplastu<\/a> Heg., tirakiloi<\/a> g.e., partxe<\/a> Heg. beh.\u00c2\u00a0 (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)<\/em><\/div>\n

Beste hizkuntza batzuetan<\/strong> (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):<\/p>\n

es<\/strong> 1 iz. (B) parche; emplasto; bizma 2 iz. (B) excusa, pretexto, pega 3 iz. (B) remiendo; parche 4 iz. (Itsas.) toletera, chumacera, escalamera 5 izond. (B) molesto, -a, fastidioso, -a, aburrido, -a; hablador, -a, charlat\u00c3\u00a1n, -ana, pesado, -a, plasta; impertinente, descarado, -a<\/strong>
\nfr<\/strong> 1 iz. empl\u00c3\u00a2tre, cataplasme 2 iz. excuse, pr\u00c3\u00a9texte 3 iz. pi\u00c3\u00a8ce rapport\u00c3\u00a9e
\nen<\/strong> iz. poultice
\nport<\/strong> iz. emplastro<\/p>\n

Entzun: <\/strong><\/p>\n

Egun haietan, kamamilaz eta kanforrez eginiko txaplata<\/strong> bat eduki zuen masailan loturik, behin eta berriro garbitzen zuen eztarria piku-esnez, eta esnean egosiriko pikuak jaten zituen gero. <\/em>[Arima hilak<\/em>, Nikolai Gogol \/ Jose Morales (Ibaizabal, 1998)] (Ereduzko Prosa Gaur)<\/em><\/p><\/blockquote>\n

\"\"<\/a>

txaplata (Argazkia: naturalternativa.net)<\/p><\/div>\n

<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

iz. Bizk. Enplastua.\u00c2\u00a0 (Lur Hiztegi Entziklopedikoa) Orotariko Euskal Hiztegian txaplata (V ap. A), xaplata. 1. Emplasto. “(Vc, …), emplasto […]. (V), excusa, paliativo […] (fB Ic II 191)” A. Presta egizuz benda ta sangrija txaplataak. Mg PAb 76. Azkenian zeure gaiski-esaaldijari ezarten deutsazu txaplatia, barberak sangrijari legez. fB Ic II 190s. Ara emen, kristinaubak, gaiski-esaliaren […]<\/p>\n

<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[19],"tags":[58],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15178"}],"collection":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15178"}],"version-history":[{"count":5,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15178\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16129,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15178\/revisions\/16129"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15178"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15178"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15178"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}