{"id":15365,"date":"2015-05-03T19:20:18","date_gmt":"2015-05-03T17:20:18","guid":{"rendered":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/?p=15365"},"modified":"2015-05-03T19:26:23","modified_gmt":"2015-05-03T17:26:23","slug":"sartalde","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/sartalde","title":{"rendered":"sartalde"},"content":{"rendered":"<p>iz. Horizontean eguzkia sartzen den aldea; mendebaldea. (<em>Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)<\/em><\/p>\n<p><em><\/em><strong>Orotariko Euskal Hiztegian:<\/strong><\/p>\n<p><strong>sartalde<\/strong> (L, BN, S sg. Lh; Lar, A\u00c3\u00b1, H, Zam Voc),<strong> xartalde<\/strong>.<\/p>\n<p><img src=\"http:\/\/www.euskaltzaindia.net\/images\/stories\/oeh\/erronboa.gif\" alt=\"\" \/><em><strong>1.<\/strong><\/em> Occidente, Oeste. &#8220;Occaso, occidente&#8221;, &#8220;occaso, poniente&#8221; Lar y A\u00c3\u00b1. <img src=\"http:\/\/www.euskaltzaindia.net\/images\/stories\/oeh\/izarra.gif\" alt=\"\" \/> \u00c3\u0081la n\u00c3\u00b3la o\u00c3\u00b1aztura atratzen den iduzkialdetik eta ikusten den instante batean sartaldera\u00c3\u00b1o (Mt 24, 27). BOEanm 1328 (Ur, Ol, Or, IBk, IBe sartalde; L\u00c3\u00a7 okzidente, Ip itzalgia, Ur (V) eguzkijaren sarrera, Hual sargu, Ker sartzalde). Guria egiteko tokiak egon bear du ifarraldearekin sartaldearen artean. It Dial 82 (Ur sartalde; Dv mendebal, Ip ekhitzalgia). Bederatzi legua, sort-aldetik sart-aldera. Izt C 24. Euskara Sartaldekoan, ze\u00c3\u00b1ean Deba-ibaitik Bizkaiaren atzenera\u00c3\u00b1oko errienak eta zenbait Arabakoarenak ere sartzen diran. Aran SIgn 201. Sartaldeko luberrietan. Otag EE 1882c, 413. Sart-aldera nago esnetan ni begira. AB AmaE 391. Asi zan zerua illunduten sartaldetik, eguzkia sartuten zan aldetik. Echta Jos 79s. Sartaldeko egi ga\u00c3\u00b1ean. Ag G 154. Lurraren sartaldeko beste elizak. Inza Azalp 27. Europako sartalde guztian. JMB ELG 29. Europaren sartaldean. Ib. 57. Ekhi-sorguan eta ekhi-sarguan, ots, Zegama aldean esan oi zanez Sortaldean eta Sartaldean. Or EG 1950 (11-12), 50. Sartaldeko lurretara edatu-bearrez Oregonera eldu ziranean. Etxde EG 1952 (1-2), 48. Goidelak ez direla izan Sartalderat etorri ziren lehen Indoeuroparrak. Mde Pr 213. Ondartza orren sartalderantz, izaro edo uarte naiko azia dogu. Erkiag Arran 11. Xartaldea buruz abiatu nundian. Herr 6-11-1965 (ap. DRA; la ref. es incorrecta). Tellamenditik begiraturik \/ arrizko mendi-katea, \/ sartaldetikan Arangio ta \/ Izpizte berriz bestea. AZink 184. Gipuzkoako Beterritik hasi eta sartalderunzkoak. MIH 104. En DFrec hay 37 ejs. de sartalde, todos ellos meridionales.<\/p>\n<p>v. tbn. Arr EE 1882c, 553. Etxeg ib. 561. Bv AsL 67. J.M. Tolosa EEs 1913, 208. EEs 1917, 135. Ir YKBiz 411. Zait Sof 136. Munita 50. Txill Let 24. Ibi\u00c3\u00b1 Virgil 88.<\/p>\n<p><img src=\"http:\/\/www.euskaltzaindia.net\/images\/stories\/oeh\/laukia.gif\" alt=\"\" \/> + sarralde, sar-alde. (Con eguzki). <img src=\"http:\/\/www.euskaltzaindia.net\/images\/stories\/oeh\/izarra.gif\" alt=\"\" \/> Eguzkien urteratik sartaldera\u00c3\u00b1o. A\u00c3\u00b1 MisE 37. Eguzkiaren sartaldeko murru eta iru dorre bakarrak. Lard 546. Hedatuko zare iguzkiaren ilkhialdetik sarralderaino eta ipharretik hegoaraino. Dv Gen 28, 14 (Ur sartalde; Urt okzidente, Ol oxezki, Ker sartzalde, BiblE mendebalde). Ala eguzkiaren irteerako elizakoai nola sartaldekoak. Ur BulaG 529. Eguzkiaren sartaldeko urak. Arr EE 1885b, 472. Prefetura apostoliko berri bat, Ho-nan iguzki-sar-aldekoa deithuko dena. Prop 1906, 146. Eguzki-sortaldetik eta sartaldetik. Ir YKBiz 292. Basakeria eguzkiaren sartaldekoa dala ere entzun izan dugu. Or EG 1950 (11-12), 50.<\/p>\n<p><img src=\"http:\/\/www.euskaltzaindia.net\/images\/stories\/oeh\/erronboa.gif\" alt=\"\" \/><em><strong>2.<\/strong><\/em> Ocaso. <img src=\"http:\/\/www.euskaltzaindia.net\/images\/stories\/oeh\/izarra.gif\" alt=\"\" \/> Zure aitaren zoriontasuna eta sosegua bere bizimodu genasiren sartaldean. &#8220;Ocaso&#8221;. Otag EE 1882c, 478. Nere zartzaro izoztuaren pozkida, nere bizitzaren sartaldea argitzen duen argi garbia. Ib. 583.<\/p>\n<p><strong>Sinonimoak:<\/strong> iz.<strong><br \/>\n<\/strong><\/p>\n<div>[mendebaldea]: <a href=\"http:\/\/www.uzei.eus\/online\/sinonimoen-hiztegia-iruzkinak?w=mendebal\">mendebal<\/a>, <a href=\"http:\/\/www.uzei.eus\/online\/sinonimoen-hiztegia-iruzkinak?w=mendebal%20alde\">mendebal alde<\/a>, <a href=\"http:\/\/www.uzei.eus\/online\/sinonimoen-hiztegia-iruzkinak?w=mendebalde\">mendebalde<\/a> Heg., <a href=\"http:\/\/www.uzei.eus\/online\/sinonimoen-hiztegia-iruzkinak?w=etzinalde\">etzinalde<\/a> g.e. (<em>UZEIren Sinonimoen Hiztegia)<\/em><\/div>\n<p><strong>Beste hizkuntza batzuetan\u00c2\u00a0<\/strong>(Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):<\/p>\n<p><strong>es<\/strong> <em title=\"eu_es_iz.\">iz.<\/em> [<em>puntu kardinala eta orientazioa<\/em>] <a href=\"http:\/\/hiztegiak.elhuyar.org\/eu_es_en_fr\/sartalde#\"><strong>oeste<\/strong><\/a>, <a href=\"http:\/\/hiztegiak.elhuyar.org\/eu_es_en_fr\/sartalde#\"><strong>occidente<\/strong><\/a>, <a href=\"http:\/\/hiztegiak.elhuyar.org\/eu_es_en_fr\/sartalde#\"><strong>poniente<\/strong><\/a>, <a href=\"http:\/\/hiztegiak.elhuyar.org\/eu_es_en_fr\/sartalde#\"><strong>ocaso<\/strong><\/a>; (maiusk.) Occidente.<br \/>\n<strong>fr<\/strong> iz. [<em>puntu kardinala; orientazioa<\/em>] <a href=\"http:\/\/hiztegiak.elhuyar.org\/eu_es_en_fr\/sartalde#\"><strong>ouest<\/strong><\/a>, <a href=\"http:\/\/hiztegiak.elhuyar.org\/eu_es_en_fr\/sartalde#\"><strong>occident<\/strong><\/a>, <a href=\"http:\/\/hiztegiak.elhuyar.org\/eu_es_en_fr\/sartalde#\"><strong>couchant<\/strong><\/a>; (maiusk.) Occident.<br \/>\n<strong>en<\/strong> <em title=\"eu_en_iz.\">iz.<\/em> [<em>puntu kardinala; orientazioa<\/em>] <a href=\"http:\/\/hiztegiak.elhuyar.org\/eu_es_en_fr\/sartalde#\"><strong>west<\/strong><\/a>; (maiusk.) <a href=\"http:\/\/hiztegiak.elhuyar.org\/eu_es_en_fr\/sartalde#\"><strong>the West<\/strong><\/a><br \/>\n<strong>port<\/strong> oeste, ocidente, poente, ocaso; Ocidente.<strong><br \/>\n<\/strong><\/p>\n<blockquote><p><a href=\"http:\/\/susa-literatura.eus\/cgi-bin\/liburuok.pl?lib=poes5038\"><em>EURIAK BUSTITAKO ILUNABARRAREN ANTZERA<img loading=\"lazy\" class=\"alignright\" title=\"txili lauzirika\" src=\"http:\/\/susa-literatura.eus\/liburuak2\/images\/poes50.jpg\" alt=\"\" width=\"212\" height=\"279\" \/><\/em><\/a><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">Intziri bakan baten alde<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">eman nahi nuen bizitza<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">nahiz eta ene deiadarra<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">inork aditu nahi ez zuen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">\u00c2\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">Hauts arteko parabolen baitan<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">usteltzera kondenatu ninduten.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">Bata zuridunen labirintoan barrena<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">noraezean ibili nintzen<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">hamaika mendetan zehar,<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">maratilarik gabeko ateak kolpatzen<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">munduaren azken mugetara<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">ailegatzen ziren pasilloetan galduta.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">Ibiltzearen poderioz<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">ttipitu egin ziren ene oinak<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">euriak bustitako ilunabarren antzera,<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">faroletako argi laranjak bakarrik<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">hurbilduz lekuko lanetan aritzera.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">\u00c2\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">Deserriko gutunekin<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">egunek <strong>sartalderantz<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">partitu beharra izan zuten,<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">argazki horituetako irribarreak<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">gure begiradetan odolusten<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">ageri ziren bitartean.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">Ezer esan gabe alde egin zuten<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">maiteen genituenekin,<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">distantziaren berezko<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">behelainotan desagertu ziren,<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">istant minbera batean,<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">gure bihotzeko arnasa guztiak.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">\u00c2\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">Hala ere noizean behin<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">telefono seinaleak entzuten ditugu<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">konplizitateak xuxurlatzen dizkigun<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">argizariz jantzitako hitzetan.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">Mezu sekretuak jasotzen ditugu<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">ametsen altzoan lokartzerakoan,<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">gure begiak kausitzen direnean<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">marraztu gabeko enkontruetan,<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">irribarreek distantziatik<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">izkiriatzen dituzten une horietan.<\/span><\/p>\n<p>[<a href=\"http:\/\/susa-literatura.eus\/cgi-bin\/liburuok.pl?lib=poes5001\"><em>Tatuaia bat ene begietan<\/em><\/a>, Txili Lauzirika (Susa Poesia, 2008)]<\/p><\/blockquote>\n<div style=\"width: 624px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.flickr.com\/photos\/matthewpaulson\/15845640617\/in\/photolist-xduZ1-b6wkkP-sMER-oAKM9M-jt9YK7-7WQa6x-dyKXod-dQdUi8-bxCrGB-dTriY3-5QkZj-aB2Hie-pkuBtH-fvRpHL-a8coaB-kE5EES-p8gtYj-oamyZt-qFi3At-pi1bPw-qAYcmD-q9e3Ui-98Utwk-pT1rUJ-ekD322-onE9uu-jpTdw-f2SwEq-oJtZMr-bj5Z38-qWqHRi-cFXJas-fFFtGn-prV3sn-c1Z9BE-bmDibm-on9HZ5-i3Qb58-j7tD48-fEcefU-o3DZD3-aiT4iE-bSC4uV-mrdxnR-dkF55j-dKrq6B-diuUje-bUyUPQ-fB8qZJ-kbRGf2\"><img loading=\"lazy\" class=\" \" title=\"sunset\" src=\"https:\/\/farm9.staticflickr.com\/8653\/15845640617_351d0fda0f_b.jpg\" alt=\"\" width=\"614\" height=\"383\" \/><\/a><p class=\"wp-caption-text\">sartalde (Matthew Paulson, FlickrCC)<\/p><\/div>\n<p><em><br \/>\n<\/em><\/p>\n<p><span class='st_twitter_vcount' st_title='sartalde' st_url='http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/sartalde' displayText='share'><\/span><span class='st_plusone_vcount' st_title='sartalde' st_url='http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/sartalde' displayText='share'><\/span><span class='st_facebook_vcount' st_title='sartalde' st_url='http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/sartalde' displayText='share'><\/span><span class='st_email_vcount' st_title='sartalde' st_url='http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/sartalde' displayText='share'><\/span><span class='st_sharethis_vcount' st_title='sartalde' st_url='http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/sartalde' displayText='share'><\/span><span class='st_fblike_vcount' st_title='sartalde' st_url='http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/sartalde' displayText='share'><\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>iz. Horizontean eguzkia sartzen den aldea; mendebaldea. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa) Orotariko Euskal Hiztegian: sartalde (L, BN, S sg. Lh; Lar, A\u00c3\u00b1, H, Zam Voc), xartalde. 1. Occidente, Oeste. &#8220;Occaso, occidente&#8221;, &#8220;occaso, poniente&#8221; Lar y A\u00c3\u00b1. \u00c3\u0081la n\u00c3\u00b3la o\u00c3\u00b1aztura atratzen den iduzkialdetik eta ikusten den instante batean sartaldera\u00c3\u00b1o (Mt 24, 27). BOEanm 1328 (Ur, Ol, Or, [&hellip;]<\/p>\n<p><span class='st_twitter_vcount' st_title='sartalde' st_url='http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/sartalde' displayText='share'><\/span><span class='st_plusone_vcount' st_title='sartalde' st_url='http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/sartalde' displayText='share'><\/span><span class='st_facebook_vcount' st_title='sartalde' st_url='http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/sartalde' displayText='share'><\/span><span class='st_email_vcount' st_title='sartalde' st_url='http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/sartalde' displayText='share'><\/span><span class='st_sharethis_vcount' st_title='sartalde' st_url='http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/sartalde' displayText='share'><\/span><span class='st_fblike_vcount' st_title='sartalde' st_url='http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/sartalde' displayText='share'><\/span><\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[18],"tags":[57],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15365"}],"collection":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15365"}],"version-history":[{"count":4,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15365\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15368,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15365\/revisions\/15368"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15365"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15365"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15365"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}