{"id":22121,"date":"2017-10-11T23:42:34","date_gmt":"2017-10-11T21:42:34","guid":{"rendered":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/?p=22121"},"modified":"2017-10-11T23:46:23","modified_gmt":"2017-10-11T21:46:23","slug":"manu","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/manu","title":{"rendered":"manu"},"content":{"rendered":"

iz.\u00c2\u00a0<\/em>1<\/strong> iz. Agindua. Ik. manamendu<\/strong>. Jainkoaren eta Elizaren manuak. Manua bete. Nork hausten du manu hau? Erromako enperadorearen manu bat etorri zen Nazaretera. Guztiak hilarazteko manua eman zuen<\/em>. 2<\/strong> iz. Agintea. Pairatu zuen Pontzio Pilatoren manuaren azpian<\/em>. manuz<\/strong> adb. Aginduz. Erregearen manuz egiten zuen limosna. Jaun Apezpikuaren manuz<\/em>. (Hiztegi Batua)<\/em><\/p>\n

Orotariko Euskal Hiztegian<\/strong><\/p>\n

\n

1 manu (AN, L, BN, S, R; SP, Urt I 126, Ht VocGr, Lar, A\u00c3\u00b1 (AN), Lecl, Izt 70v, Arch VocGr, VocBN, G\u00c3\u00a8ze, Dv, H). Ref.: A; Lrq. Tr. Propio de la tradici\u00c3\u00b3n septentrional desde Dechepare, aunque su uso es menos frecuente en el s. XX. Al Sur se encuentra en autores alto-navarros y en Ubillos y Arana. La forma documentada es manu (man\u00c3\u00bc en los suletinos); hay un ej. de mana, probablemente errata, en CatLan. En DFrec hay 7 ejs.<\/p>\n

1.<\/strong><\/em> Orden, mandamiento, precepto. v. manamendu. <\/strong>Estenditzen orotara haren potestatia, \/ ezi eskapa hari ehor, dauginian manuia. E 33. Manua badut\u00c3\u00a9 populuaganik hamarrenaren hartzeko legearen arauez. L\u00c3\u00a7 He 7, 5 (He manua; TB manakuntza). Elizaren hautxek dituk manu jeneralenak, \/ giristi\u00c3\u00b1oak gogoan hartu behar tuenak. EZ Man I 31. Konpli beza Iainkoaren manua eta ordenamendua. Ax 304 (V 202). Lo zauntzala, \/ ukhen zuten manua, \/ manu Iaungoiko aitaganik, \/ goradanik \/ hetara bidaldua. ‘L’ordre’. O Po 63. Indazu adimendua zure manuen ikhasteko. SP Imit III 2, 1 (Mst, Ip man\u00c3\u00bc; Leon manamendu). Desobedienziaz hautse zian Ienkoaren mania. Tt Onsa 154. Hitz bai\u00c3\u00b1o sensu gehiago da hor eta manu bai\u00c3\u00b1o fruitu gehiago. Ch III 23, 4. Jai\u00c3\u00b1koaren borondateaz eta manuez. He Gudu 78. Emaz\u00c3\u00bc zure mania aizer eta erauntsier. Mst III 23, 4 (Ip man\u00c3\u00bc eman; SP, Ch, Leon manatu, Ol, Pi agindu). Juezez igorri zioten presondegirako manua. Mb IArg I 329. Eman zion manu guzia zen ez ilkitzea, biziaren penan, Jerusalemetik. Lg I 324s. Konplitzen dea Elizako mania kom\u00c3\u00bcniat\u00c3\u00bcz parropiaz kanpo? CatLan 102 (101 mana). Sinaiko mendian eman zizten aginte manu edo mandamentuak. Ub 28. Letra de cachet deitzen diren, preso emaiteko manuez. Revol 93. Jesusek akabatu zuenean bere manuen emaiten bere hamabi diszipuluei, abiatu zen handik. TB Mt 11, 1 (L\u00c3\u00a7 manamendu, Samper instruizio, Ur agindu). Zure eta elizaren man\u00c3\u00bc saintier fidelki jarraikiteko. UskLiB 104. Zer debetatzen deik\u00c3\u00bc Jinkuak bigerren maniaz? CatS 44. Mania jiten beita orori, Aug\u00c3\u00bcsti enperadoriaren pharthez, joaiteko bere izenen emaitera. Ip Hil 89. Remesgo kontzilioak manu berezi hau ekharri izan zuen. Arb Igand 125. Elizaren imitorioa egin behar zela, ukan dut manua, joaiteko hunenbertze soldadorekin. HU Zez 135. Guzien hilarazteko manua eman zuen. Barb Leg 137. Epailiek manuak eman artzaieri aldarrikarien (kridatzaile) bitartez. Herr 11-6-1956 (ap. DRA, s.v. aldarrikari). Manua zuten bildu gauzaren \/ meriarat ekartzeko. Mattin 37. Haren eskutik ginauzkan guk gure manuak eta lanak, norat joan eta zer egin. Larre ArtzainE 265.<\/p>\n

v. tbn. Harb 9. FPrS 13. Hm 9. Arg DevB 144. G\u00c3\u00a7 56. Bp I 108. ES 107. CatLav 33 (V 25). Mih 73. Mercy 12. Pau 1780 (ap. DRA). Brtc 70. Egiat 196. Monho 130. Dh 257. JesBih 432. MarIl 34. Jaur 354. Etch 664. Dv LEd 162. Laph 205. Elzb PAd 83. Zby RIEV 1908, 208. Jnn SBi 174. Elsb Fram 110. Lap 105 (V 50). CatJauf 26. StPierre 20. RolTrag 66 (ap. DRA). JE Ber 34. Zerb IxtS 73. Lf Murtuts 49. Mde Pr 124 y HaurB 67. Ardoy SFran 210. Xa Odol 137. In MIH 244.<\/p>\n

2.<\/em> (AN, L, BN, S, R ap. A; Lar, Aq 1400, A\u00c3\u00b1 (AN), H). Mandato, poder, autoridad<\/strong>. “Mando, poder, imperio” Lar y A\u00c3\u00b1. “Imperio” Aq 1400. “Untziaren manua hartzea, prendre le commandement du navire” H. Tr. A partir de comienzos del s. XX s\u00c3\u00b3lo hay un ej. de Aresti. Pairatu zuen Ponzio Pilatusen manuaren azpian, kruzifikatu zuten. Mat 4 (v. tbn. en contexto similar en TAV 3.2.11 (1614), Harb 5, El 6, CatLav 84 (V 50), CatLan 42 (maniaren), LE Ong 29v, Mg PAb 158 (en boca del de Baigorri), A\u00c3\u00b1 CatAN 4, CatB 11, CatLuz 3, Hb Egia 96, CatOrb2 946, Legaz 2, CatJauf 2, CatUlz 4). Berze aren manuaren azpian dauden Perladoei. Ber Trat 75v. Eztuzu pausurik edirenen superior baten manuaren azpian humilki iarririk baizen. SP Imit I 9, 1 (Ch gida, Mst, Ip gobern\u00c3\u00bc, Leon norbaiten meneko). Baldin badire zeinbait ardi arzaiaren manuaren azpitik eskapatzen diranak eta sujetatu nai ez dutenak (Muruzabal, s. XVIII). ETZ 71. Ematen darotzuet zuei ere botherea eta manua egiteko nik egiten dudana. Lg II 254. Dantzak berak, haren manuaren meneko dire. Zby RIEV 1908, 85. Konpainia honen manuan oso kapitain agurgarri eta bizartsu bat etorri da. Arti Tobera 263. v. tbn. Harb 411. Ub 60.<\/p>\n

3.<\/em> (A\u00c3\u00b1 (AN) -> A). “Manda, oferta” A\u00c3\u00b1.<\/strong><\/p>\n<\/div>\n

Sinonimoak:<\/strong> iz. Ipar.\/Naf.<\/p>\n

\u00c2\u00a0\u00c2\u00a0\u00c2\u00a0\u00c2\u00a0[agindua]: agindu<\/a>, aginte<\/a>, esan<\/a>, manakuntza<\/a> Ipar., manamendu<\/a> Ipar., mandamentu<\/a> Heg., aginde<\/a> g.e., ordenantza<\/a> zah., arrasta<\/a> Ipar. zah., agintze<\/a> (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)<\/em><\/div>\n

Beste hizkuntza batzuetan<\/strong> (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):<\/p>\n

es<\/strong> (1) iz. orden, mandato (2) iz. poder, autoridad
\nfr<\/strong> (1) iz. ordre, commandement (2) iz. pouvoir, autorit\u00c3\u00a9
\nen<\/strong> (1) iz. [agindua] order, command (2) iz. [agintea] power, authority
\nport<\/strong> (1) iz. ordem, mandato (2) iz. poder, autoridade<\/p>\n

Nork hausten du manu<\/strong> hau? <\/em>(Hiztegi Batua)<\/em><\/p><\/blockquote>\n

\"\"<\/a>

manu (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)<\/p><\/div>\n

<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

iz.\u00c2\u00a01 iz. Agindua. Ik. manamendu. Jainkoaren eta Elizaren manuak. Manua bete. Nork hausten du manu hau? Erromako enperadorearen manu bat etorri zen Nazaretera. Guztiak hilarazteko manua eman zuen. 2 iz. Agintea. Pairatu zuen Pontzio Pilatoren manuaren azpian. manuz adb. Aginduz. Erregearen manuz egiten zuen limosna. Jaun Apezpikuaren manuz. (Hiztegi Batua) Orotariko Euskal Hiztegian 1 manu […]<\/p>\n

<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[14],"tags":[53],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22121"}],"collection":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22121"}],"version-history":[{"count":7,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22121\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22129,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22121\/revisions\/22129"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22121"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22121"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22121"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}