{"id":25884,"date":"2019-01-18T20:35:11","date_gmt":"2019-01-18T19:35:11","guid":{"rendered":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/?p=25884"},"modified":"2019-01-20T09:22:08","modified_gmt":"2019-01-20T08:22:08","slug":"zedarri","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/zedarri","title":{"rendered":"zedarri"},"content":{"rendered":"

iz.\u00c2\u00a0Mugarria, muga.\u00c2\u00a0Frantziako zedarrietarik kanpo. Denboraren zedarria<\/em>. (Hiztegi Batua)<\/em><\/p>\n

\n
\n
\n
\n
\n

Orotariko Euskal Hiztegian<\/strong><\/p>\n

zedarri<\/strong>\u00c2\u00a0(L, BN, S; SP, Ht\u00c2\u00a0VocGr,\u00c2\u00a0Arch\u00c2\u00a0VocGr,\u00c2\u00a0Lecl, Dv, H (L)),\u00c2\u00a0zedarre<\/strong>\u00c2\u00a0(VocBN\u00c2\u00a0\"\"\u00c2\u00a0A;\u00c2\u00a0G\u00c3\u00a8ze),\u00c2\u00a0zearri<\/strong>\u00c2\u00a0(BN-baig),\u00c2\u00a0sedarri<\/strong>\u00c2\u00a0(S),\u00c2\u00a0segarre<\/strong>\u00c2\u00a0(L-ain). Ref.: A (zedarri, zearri, sedarri, segarre); Lrq; Satr\u00c2\u00a0VocP.<\/p>\n

Etim.\u00c2\u00a0De *zede\u00c2\u00a0(xede\u00c2\u00a0ya en los primeros textos) ‘l\u00c3\u00admite’ y\u00c2\u00a0(h)arri\u00c2\u00a0‘piedra’.<\/p>\n

Moj\u00c3\u00b3n, hito, l\u00c3\u00admite (sentidos prop. y fig.)<\/strong>. “Borne, limite,\u00c2\u00a0mugarria” SP. “Pierre borne, limite” H. “Moj\u00c3\u00b3n” A.\u00c2\u00a0Lei\u00c3\u00a7arraga (Decl\u00c2\u00a0\u00c3\u00a3\u00c2\u00a07v) da\u00c2\u00a0zedarria\u00c2\u00a0como equivalente suletino de\u00c2\u00a0mugarria.\u00c2\u00a0Cf.\u00c2\u00a0MEIG\u00c2\u00a0VII 177: “Zedaharri\u00c2\u00a0edo\u00c2\u00a0mugaharri\u00c2\u00a0eta horien antzeko aldrebeskeria moldakaitzak ausarki darabiltzatenen inguruan”.\u00c2\u00a0v.\u00c2\u00a0xedarri.\u00c2\u00a0 Tr.\u00c2\u00a0Documentado en textos septentrionales; seg\u00c3\u00ban\u00c2\u00a0DRA\u00c2\u00a0hay un ej. de\u00c2\u00a0zedarre\u00c2\u00a0de Lafitte en\u00c2\u00a0GH,\u00c2\u00a0pero lo que aparece realmente es\u00c2\u00a0zedarri,\u00c2\u00a0q.v.\u00c2\u00a0Badu itsasoak bere xedea, bere marra, bere mugarria eta zedarri iakina, zein baita kosta eta kostako sablea, hare eta legarra. Ax 113 (V 75).\u00c2\u00a0Aurhide biren alhor-artean ungi dago zedarria. O\u00c2\u00a0Pr\u00c2\u00a055.\u00c2\u00a0Bena Jinkoatan deus-ere eztuzu halakorik, hartan etzu finik, zedarririk, ez mugarik, zeren Jinkoaren hedadura infinito baita. AR 76.\u00c2\u00a0Laborari bat ere bai \/ zedarri bat bizkarrian, \/ hura errendatu nahiz \/ eta ezarri bere lekhian. Hel\u00c3\u00a8ne de Constantinople\u00c2\u00a0(pastoral)\u00c2\u00a0299 (ap.\u00c2\u00a0DRA).\u00c2\u00a0Nahi izan dugu, zedarri justuetarik athera gabe, Erlijionearen ezagutza xehiago bat presenta zezan fidelei. CatAst (ed. 1842),\u00c2\u00a0V.\u00c2\u00a0Eta ahal-banu, ez zedarririk, ez ondorik ez duen amodioaz behar zintuzket maithatu. Dv\u00c2\u00a0LEd\u00c2\u00a093 (Cb\u00c2\u00a0Eg\u00c2\u00a0II 47\u00c2\u00a0amore infinito).\u00c2\u00a0Basa-sukharrak etzuen aurkhitu zedarririk. Hb\u00c2\u00a0Egia\u00c2\u00a060.\u00c2\u00a0Nahi \u00c3\u00bckhen d\u00c3\u00bcg\u00c3\u00bc, zedarri j\u00c3\u00bcstuak igaran gabe, Errelijioniaz ezag\u00c3\u00bctze osoago bat eman lezan Khiristier. CatS\u00c2\u00a0VII.\u00c2\u00a0Eliza Sainduak zedarre guziak gainditzen ditu. Prop 1881, 1.\u00c2\u00a0Baldin aitzineko mende eta gizonek lege bat hulako edo halako zedarrietan atxiki badute, dakikezu zedarri beretan atxiki behar duzula zuk ere. Arb\u00c2\u00a0Igand\u00c2\u00a0122.\u00c2\u00a0Dagola bakotxa bere zedarrietan. HU\u00c2\u00a0Zez\u00c2\u00a080.\u00c2\u00a0Frantziako zedarrietarik kanpo. HU\u00c2\u00a0Aurp\u00c2\u00a092.<\/p>\n

s. XX. Iragan uztailako hilabethean, bere zedarrietarik athera da\u00c2\u00a0[Ibai Horia]\u00c2\u00a0eta eremutze harrigarriak itho ditu bere uren barnean. Prop 1900, 105.\u00c2\u00a0Misionestgoa […] luza ahala luzaturik ere, gizon baten bizi bakharreko zadarriraino\u00c2\u00a0[seguramente por\u00c2\u00a0zedarri-]\u00c2\u00a0baizik ez zukeen luzatu. Prop 1906, 51.\u00c2\u00a0Nahi duten bezain hertsiak izan bite ongiaren zedarriak, atherako dire hek ohorezki. JE\u00c2\u00a0Bur\u00c2\u00a0104.\u00c2\u00a0Hura errabian, hau ulitxekin; bat ez bertzea bere zedarrietan ezin egon. Ib. 44.\u00c2\u00a0Karlos Handiak nahi zituen gure zedarriak hautsi. Ox 29.\u00c2\u00a0Aitzineko denbora urrundu hetan eremuen izenak, herrietako zedarriak, beren edadurak, etziren oraiko egunetan bezain xuxenki, argiki eta xeheki ezagutuak. Zub 29.\u00c2\u00a0Bi alderdietako yende multxo bat biltzen da han\u00c2\u00a0Piedra de San Mart\u00c3\u00adn\u00c2\u00a0deitu zedarriaren inguruan. Ib. 53.\u00c2\u00a0Itsasuko zedarrietan gelditu zen ixtant bat. Lf\u00c2\u00a0Murtuts\u00c2\u00a05.\u00c2\u00a0Apheza ez dagoke beraz hertsiki erlisione zedarrietan. Lf\u00c2\u00a0GH\u00c2\u00a01952, 80.\u00c2\u00a0Irakaskintzan Aita Mokoroak euskarari ipintzen dizkion zedarriak, ordea, murritzegiak iruditzen zaizkit. MIH 395.\u00c2\u00a0Ez dirudi Frantzia aldean hizkuntza zedarriek aldaketarik izan zutenik herriska edo etxe multzoren batean ez bada. MEIG VI 34.\u00c2\u00a0Etimologiak, zeinnahi den hizkuntzatan, zedarri jakinak ditu eremu zabalagoak edo meharragoak mugatzen dituztenak. MEIG VII 94. v. tbn.\u00c2\u00a0Prop\u00c2\u00a01876-77, 46.\u00c2\u00a0CatJauf\u00c2\u00a050. Etcham 160. B\u00c3\u00a9hety\u00c2\u00a0GH\u00c2\u00a01933, 91. Xa\u00c2\u00a0Odol\u00c2\u00a0262.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n

Sinonimoak<\/strong>: iz.<\/div>\n
[mugarria]:\u00c2\u00a0harri-muga<\/a>,\u00c2\u00a0mugarri<\/a>,\u00c2\u00a0munarri<\/a>\u00c2\u00a0Bizk.<\/div>\n<\/div>\n
\n
[muga]:\u00c2\u00a0muga<\/a>,\u00c2\u00a0mugarri<\/a>,\u00c2\u00a0frontera<\/a>\u00c2\u00a0zah.<\/div>\n<\/div>\n
<\/div>\n<\/div>\n
Beste hizkuntza batzuetan<\/strong>\u00c2\u00a0(Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):<\/div>\n
<\/div>\n
es\u00c2\u00a0\u00c2\u00a0<\/strong>iz.\u00c2\u00a0(Ipar.)\u00c2\u00a0moj\u00c3\u00b3n<\/a>,\u00c2\u00a0l\u00c3\u00admite<\/a>;\u00c2\u00a0\u00c2\u00a0frontera<\/a><\/div>\n
fr\u00c2\u00a0\u00c2\u00a0<\/strong>iz.\u00c2\u00a0borne fronti\u00c3\u00a8re,\u00c2\u00a0limite<\/a><\/div>\n
en\u00c2\u00a0<\/strong>iz.\u00c2\u00a0boundary<\/a>;\u00c2\u00a0\u00c2\u00a0milestone<\/a><\/div>\n
port <\/strong>iz. limite; fronteira<\/div>\n
<\/div>\n
\n
\"\"<\/a>

zedarri (Gaurlo hitza, Domeinu Publikoa)<\/p><\/div>\n<\/div>\n

<\/div>\n
<\/div>\n<\/section>\n

<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

iz.\u00c2\u00a0Mugarria, muga.\u00c2\u00a0Frantziako zedarrietarik kanpo. Denboraren zedarria. (Hiztegi Batua) Orotariko Euskal Hiztegian zedarri\u00c2\u00a0(L, BN, S; SP, Ht\u00c2\u00a0VocGr,\u00c2\u00a0Arch\u00c2\u00a0VocGr,\u00c2\u00a0Lecl, Dv, H (L)),\u00c2\u00a0zedarre\u00c2\u00a0(VocBN\u00c2\u00a0\u00c2\u00a0A;\u00c2\u00a0G\u00c3\u00a8ze),\u00c2\u00a0zearri\u00c2\u00a0(BN-baig),\u00c2\u00a0sedarri\u00c2\u00a0(S),\u00c2\u00a0segarre\u00c2\u00a0(L-ain). Ref.: A (zedarri, zearri, sedarri, segarre); Lrq; Satr\u00c2\u00a0VocP. Etim.\u00c2\u00a0De *zede\u00c2\u00a0(xede\u00c2\u00a0ya en los primeros textos) ‘l\u00c3\u00admite’ y\u00c2\u00a0(h)arri\u00c2\u00a0‘piedra’. Moj\u00c3\u00b3n, hito, l\u00c3\u00admite (sentidos prop. y fig.). “Borne, limite,\u00c2\u00a0mugarria” SP. “Pierre borne, limite” H. “Moj\u00c3\u00b3n” A.\u00c2\u00a0Lei\u00c3\u00a7arraga (Decl\u00c2\u00a0\u00c3\u00a3\u00c2\u00a07v) da\u00c2\u00a0zedarria\u00c2\u00a0como equivalente suletino […]<\/p>\n

<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[22],"tags":[61],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25884"}],"collection":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=25884"}],"version-history":[{"count":5,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25884\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25897,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25884\/revisions\/25897"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25884"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=25884"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=25884"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}