{"id":26629,"date":"2019-04-18T21:39:57","date_gmt":"2019-04-18T19:39:57","guid":{"rendered":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/?p=26629"},"modified":"2019-04-18T21:39:57","modified_gmt":"2019-04-18T19:39:57","slug":"matela","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/matela","title":{"rendered":"matela"},"content":{"rendered":"

iz. <\/em>Ipar.<\/em> eta Naf.<\/em> Masaila. Ik. matrail<\/strong>. Sutan sumatzen ditut ene matelak<\/em>. (Hiztegi Batua)<\/em><\/p>\n

Orotariko Euskal Hiztegian<\/strong><\/p>\n

\n

matela (AN-5vill-ulz-erro-burg, L-sar, B, BN, Ae, Sal, S; SP, Lar, Aq 604 (AN), Izt 22v, H; -th- Ht VocGr 376, Arch VocGr, VocBN, G\u00c3\u00a8ze, Dv, H), matel (AN-ulz-mer, L-ain, B, BN, Ae; -th- Lecl), matail (-all AN-larr-5vill-araq-ulz; Izt 22v (-all)), matala (H (V, G)). Ref.: Bon-Ond 139; VocPir 226; A (matel); Lrq (mathela); Iz Ulz (mat\u00c3\u00a9la); Echaide Nav 130; Gte Erd 225.<\/p>\n

Etim. En \u00c3\u00baltimo t\u00c3\u00a9rmino de lat. *maxella. De vasc. maxela, tomado como diminutivo, se habr\u00c3\u00a1 llegado, a trav\u00c3\u00a9s de mattela, a un supuesto primitivo mat(h)ela.<\/p>\n

1.<\/strong><\/em> Carrillo, mejilla.<\/strong> “Matela ostokiak (BN-lab), carrillos frescos y rollizos” A. “Mathela, augmentatif de maxela” Lrq. En S, Sal y R (sg. A) significa “carrillo grande”, a diferencia de mazela y maxela “carrillo peque\u00c3\u00b1ito”. v. masaila. Tr. Documentado desde Lei\u00c3\u00a7arraga en textos orientales. Hay alg\u00c3\u00ban ej. occidental en el s. XX. La forma matail se encuentra en Orixe y T. Agirre (Uzt 157). Baldin norbeitek io baheza eure eskuineko mathel\u00c3\u00a1n. L\u00c3\u00a7 Mt 5, 39 (TB, Dv mat(h)ela; He, Ur (V), Ker matraila, HeH mazela, Ur, Or, IBk, IBe masail, Ip, Hual maxela, Echn mazel, Ol matsail). Presuna ianzaharrak, mathela gogortuak edo horzkitua dagoenak. Ax 490 (V 317). Zure matel bietan \/ ondo ifinirik [jazmi\u00c3\u00b1a eta karmi\u00c3\u00b1a]. Gamiz 204. Berz\u00c3\u00a9ak zafladab\u00c3\u00a1t \/ matel\u00c3\u00a9an emat\u00c3\u00a9n. LE Kop 167. Ekhiak bezala brillatzen ahien mathelen kolorik. Etch 524. Mathela lodi eta molde on batetakoak. Elsb Fram 166. Ikusi bazinute hunen min izigarria, nolakoa zen! […] gorri, beltz, ubel, halako zain batzuek zaukatela matelari. HU Aurp 186. Bi musu eman diozkat bere matela gorri\u00c3\u00b1o hetan. Barb Sup 54. Matail bakoitzetan xuloa. Or Mi 7. Matel beroan hotx bat senditu nuen. JEtchep 111. v. tbn. Arch Gram 56. JE Bur 29 (Ber 71 matel). Zub 94. Zerb IxtS 36. Matel: Iratz 118. Osk Kurl 184.<\/p>\n

2.<\/strong><\/em> Mand\u00c3\u00adbula<\/strong>. v. matelezur. Eta aldiz mathelak \/ ber kolpiaz [otsoari] jauzerazten. Arch Fab 169.<\/p>\n

3.<\/strong><\/em> “Joue, partie lat\u00c3\u00a9rale<\/strong>, ordinairement plate d’un objet qui pr\u00c3\u00a9sente deux faces. Xirrita baten bi matelak, les deux joues d’une poulie” H. Gasnaren bi mathelak hurbiltzen dituzte suiari. GH 1935, 13.<\/p>\n<\/div>\n

Sinonimoak:<\/strong> iz. Ipar.\/Naf.<\/p>\n

[masaila]:<\/strong> baraila, masail, matrail, mazela Ipar.\/Naf., ahutz zah. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)<\/em><\/p>\n

Beste hizkuntza batzuetan<\/strong> (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):<\/p>\n

es<\/strong> iz. (GN\/Ipar.) carrillo, mejilla, moflete
\nfr<\/strong> iz. (GN\/Ipar.) joue
\nen<\/strong> iz. cheek
\nport<\/strong> iz. (GN\/Ipar.) bochecha, (gen pl) bochecha<\/p>\n

<\/em>Sutan sumatzen ditut ene matelak<\/strong><\/em>. (Hiztegi Batua)<\/em><\/em><\/p><\/blockquote>\n

\"\"<\/a>

matela (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)<\/p><\/div>\n

<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

iz. Ipar. eta Naf. Masaila. Ik. matrail. Sutan sumatzen ditut ene matelak. (Hiztegi Batua) Orotariko Euskal Hiztegian matela (AN-5vill-ulz-erro-burg, L-sar, B, BN, Ae, Sal, S; SP, Lar, Aq 604 (AN), Izt 22v, H; -th- Ht VocGr 376, Arch VocGr, VocBN, G\u00c3\u00a8ze, Dv, H), matel (AN-ulz-mer, L-ain, B, BN, Ae; -th- Lecl), matail (-all AN-larr-5vill-araq-ulz; Izt […]<\/p>\n

<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[14],"tags":[53],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26629"}],"collection":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26629"}],"version-history":[{"count":5,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26629\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26635,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26629\/revisions\/26635"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26629"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26629"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26629"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}