{"id":27819,"date":"2019-09-18T21:44:16","date_gmt":"2019-09-18T19:44:16","guid":{"rendered":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/?p=27819"},"modified":"2019-09-18T21:44:16","modified_gmt":"2019-09-18T19:44:16","slug":"mankatu","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/mankatu","title":{"rendered":"mankatu"},"content":{"rendered":"

ad.\u00c2\u00a0mankatu, manka\/mankatu, mankatzen <\/strong><\/em>1<\/strong> da<\/em>\/du<\/em> ad. Min hartu; zauritu. 2<\/strong> da<\/em>\/du<\/em> ad. Leher egin, neka-neka egin. Mankatuta nago. Futbolean ibilita, zeharo mankatuta ailegatu zen etxera<\/em>. (Hiztegi Batua)<\/em><\/p>\n

Orotariko Euskal Hiztegian<\/strong><\/p>\n

1 <\/strong>mankatu<\/mark>.<\/strong><\/p>\n

Tr. Documentado en autores vizca\u00c3\u00adnos (tbn. en V. Moguel y Uztapide) de los ss. XIX y XX, y en los suletinos Eguiateguy y Etchahun. La forma general es mankatu<\/mark>(-kh- en los suletinos); hay mangatu en Uztapide.<\/p>\n

1. (V (-au), S; SP, Dv (S), H (V, G)), mainkatu (-kh- BN-mix, -kh- H (s.v. maingu)), mangatu (V-gip), maikatu (-kh- H (BN, S)). Ref.: Diccionario Vasco-Espa\u00c3\u00b1ol-Franc\u00c3\u00a9s hiztegiari (1905-1906) dagokio.”>A (manka, mankatu<\/mark>, mainkhatu); Le Basque de la Basse-soule Orientale (1939) liburuko hiztegiari dagokio. “>Lrq (mankhatu); Totor Arr (mankeu); Iz ArO\u00c3\u00b1 (mankau); Elexp Bergara aldeko lexikoa (1996).”>Berg (mangau); Gte Erdarakadak. Euskaraz ongi mintzatzeko Hiztegia. Zazpi Probintzietako Adibideak (1988). “>Erd 304.
\nHacer(se) da\u00c3\u00b1o, herir(se), lesionar(se), golpear(se). “Prendre mal ou faire mal \u00c3\u00a0 quelqu’un” SP. “Donner ou recevoir un coup” Dv. “Averiar con golpes” Iz ArO\u00c3\u00b1. ” O\u00c3\u00b1etakoak larrutu egin dit (AN-gip), oskiak mankatzen n\u00c3\u00bcz\u00c3\u00bc (S)” Gte Erdarakadak. Euskaraz ongi mintzatzeko Hiztegia. Zazpi Probintzietako Adibideak (1988). “>Erd 304.
\nEzta hon hirietan horik hazterits\u00c3\u00bc, txank\u00c3\u00bc zahar edo mankhat\u00c3\u00bcrik ta nausi gaberik. Lehen liburia edo filosofo Huskaldunaren Ekheia (1785). “>Egiat 267. Bere korputz gaitzera makurtua […], mankatu<\/mark> gabe modu onean zilizo, baraur ta disziplinakin gabe. Mg Confesio ta comunioco sacramentuen ga\u00c3\u00b1ean eracasteac (1800)”>CC 148. Labanduta joko dau beia, mankauko da. Mg El doctor Peru Abarca (~1802). “>PAb 75 (v. tbn. 92). Ekin zion ortz gogorrekin leoi argalari ta larga zuen mankatu<\/mark>agoa. Ipui onac (1804). “>VMg 18. Kabalik han sar-eta lotsa dira mankha \/ hart\u00c3\u00bc behar dizie abis\u00c3\u00bc handia. ‘Fasse du mal’ . L”oeuvre po\u00c3\u00a9tique de Pierre Topet-Etchahun. J. Haritschelhar (arg.). ‘”>Etch 616. Lotsabako zar ori… modu orretan mangateko gixona! Ort Oroigarriak. Bermeoko Arrantzaleen bizikeraz eraturiko Antzerkiak (1925). “>Oroig 60. Orrillaren batian \/ mankau anka biak. Gure urretxindorra. Enbeita”tar Kepa”ren bertso lanak osorik (~1930). ‘”>Enb 197. Mallatu andiyak artuta, argin bat mankau zan. Kk Abarrak (1918). [II]: Bigarrengo Abarrak<\/em> (1930). “>Ab II 57. Bidian mankauta itxi ditut mutil bi. Ib. 64. Arrats guzian beren kargakin \/ mangatzera\u00c3\u00b1o ezurrak. Uzt Sasoia joan da gero (1976). “>Sas 178.
\nv. tbn. DurPl 68. Alt LB 55.<\/div>\n
2. (Dictionarium Linguae Cantabricae (1562). “>Lcc (-du), Lar, Voces Bascongadas (~1800). “>A\u00c3\u00b1).
\n“Mancar de manos, eskuak mankadu ” Dictionarium Linguae Cantabricae (1562). “>Lcc. “Mancar” Lar, Voces Bascongadas (~1800). “>A\u00c3\u00b1. “Tullido, mankaua ” Voces Bascongadas (~1800). “>A\u00c3\u00b1.<\/div>\n
3. (H (V, G); -au V-gip ap. Iz ArO\u00c3\u00b1 ), mangatu ( -au V-gip ap. A Apend y Elexp Berg; G-azp).
\nDebilitar(se), cansar(se). ” Mankauta nao, estoy molido de cansancio” Iz ArO\u00c3\u00b1. ” Fubolian ibillita ziero mangauta aillegau zan etxera ” Elexp Bergara aldeko lexikoa (1996).”>Berg.
\nGorputza argalduteko, mankeetako, uatuteko, gaixotuteko edo illteko. fB Icasiquizunac ([I] 1816, [II] 1817, [III] 1819). “>Ic I 259. Galdu ta mankeetan dabee euren osasuna. Ib. 261. Oeratu zan ta dana mankauta eguan legez, bertatik luak artu eban. Ur Marijaren illa edo Maijatzeco illa (1850). “>MarIl 46.<\/p>\n
(Uso sust.). ” Mangau, cansancio, agotamiento a causa de un gran esfuerzo. Nik artu dot mangaua trastiak azkenengo pisura jasotzen ” Elexp Bergara aldeko lexikoa (1996).”>Berg.<\/div>\n<\/div>\n
4. “Il se dit en parlant d’animaux qui se blessent gri\u00c3\u00a8vement, se tuent par quelque chute ou accident. Sarritan arresak mendian mankhatzen dutuzu, souvent les animaux se tuent dans la montagne” H. Cf. maingutu.<\/div>\n
<\/div>\n
2 <\/strong>mankatu<\/mark>.<\/strong><\/div>\n
\n
( VocBN , \u00c3\u2030l\u00c3\u00a9ments de grammaire basque, dialecte souletin, suivis d”un vocabulaire basque-fran\u00c3\u00a7ais & fran\u00c3\u00a7ais-basque (1873). ‘”>G\u00c3\u00a8ze, H (L, BN, S)).
\n(Aux. intrans.).Faltar. “Manquer” VocBN y G\u00c3\u00a8ze. “Manquer, faire d\u00c3\u00a9faut” H.
\nEtziez\u00c3\u00bc mankat\u00c3\u00bc<\/mark>ren haier trixte izatia. ‘Il ne leur manquera pas’ . L”oeuvre po\u00c3\u00a9tique de Pierre Topet-Etchahun. J. Haritschelhar (arg.). ‘”>Etch 150. Igaran apirilaren b\u00c3\u00bcrian \/ armadaren erdian \/ z\u00c3\u00bcnt\u00c3\u00bcdan bihotzian \/ armak oro eskian \/ present espiritian \/ manka besuan artian. Euskal baladak (1983). “>Balad 111.<\/div>\n
<\/div>\n
(Aux. trans. bipersonal).Fallar; faltar (a). “Manquer un coup, une occasion, une personne” H. Bisita hori mankat\u00c3\u00bc<\/mark> balie. Andere Dona Maria Scapulariocouaren confrariaco bulla […] eta maniac edo chediac (1780). “>Mercy 28s. Ezta haur onsa eskolat\u00c3\u00bcrik batere, egin bide horri bere amarenzat mankat\u00c3\u00bc<\/mark> nahi l\u00c3\u00bckianik. Ib. 28. Eztit ez mankat\u00c3\u00bc<\/mark>ren \/ zurekila jitia. La trag\u00c3\u00a9rie de Charlemagne. Pastorala (~1800). B. Oihartzabal (arg.). “>Xarlem 144. Aspaldian desir niana orai diz\u00c3\u00bct gogat\u00c3\u00bc, \/ hura gogat\u00c3\u00bc ezt\u00c3\u00bcdano gaiik eztiz\u00c3\u00bct mankat\u00c3\u00bc<\/mark>. Chants populaires du Pays Basque”>ChantP 76.<\/div>\n
\n
<\/div>\n
(Aux trans. tripersonal).\u00c2\u00a0 Lotsa beitira oillo saldak behar deikien mankat\u00c3\u00bc<\/mark>. ‘Fasse d\u00c3\u00a9faut’ . L”oeuvre po\u00c3\u00a9tique de Pierre Topet-Etchahun. J. Haritschelhar (arg.). ‘”>Etch 580. Hari kunparatzeko, nik manka spiritia.’Je manque’. Etch 522.<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

Sinonimoak:<\/strong>\u00c2\u00a0ad. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)<\/em><\/p>\n

\u00c2\u00a0\u00c2\u00a0\u00c2\u00a0\u00c2\u00a0[elbarritu]:<\/strong> mainkatu<\/div>\n
\u00c2\u00a0\u00c2\u00a0\u00c2\u00a0\u00c2\u00a0[min hartu]:<\/strong> min hartu, mindu, oinazetu, min egin Ipar., oinaztatu Ipar., nekepetu g.e., penatu g.e., hiratu zah., doloratu Ipar. zah., tormentatu Ipar. zah.<\/div>\n
\u00c2\u00a0\u00c2\u00a0\u00c2\u00a0\u00c2\u00a0[zauritu]:<\/strong> zauritu, kaskatu Ipar., kolpatu Ipar., zaurtu Ipar., sakitu g.e.<\/div>\n

Beste hizkuntza batzuetan<\/strong> (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):<\/p>\n

es<\/strong> (1) da\/du ad. mancar(se), lisiar(se), herir(se) (2) da\/du ad. abatir(se), debilitar(se), extenuar(se)
\nfr<\/strong>
\nen<\/strong>
\nport<\/strong><\/p>\n

Gero, isiltasun erabatekoa, argitasunik gabeko isiltasun luze bat, autobusaren ibili gozoa errepide lasaian aurrera, nekeak mankatua<\/strong>, berak ere azkenean lo hartu izan zuenean bezala. [Apirila, I\u00c3\u00b1igo Aranbarri (Susa, 2014)] (Ereduzko Prosa Dinamikoa)<\/em><\/p><\/blockquote>\n

\"\"<\/a>

mankatu (Gaurko hitza, CCO Domeinu Publikoa)<\/p><\/div>\n

<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

ad.\u00c2\u00a0mankatu, manka\/mankatu, mankatzen 1 da\/du ad. Min hartu; zauritu. 2 da\/du ad. Leher egin, neka-neka egin. Mankatuta nago. Futbolean ibilita, zeharo mankatuta ailegatu zen etxera. (Hiztegi Batua) Orotariko Euskal Hiztegian 1 mankatu. Tr. Documentado en autores vizca\u00c3\u00adnos (tbn. en V. Moguel y Uztapide) de los ss. XIX y XX, y en los suletinos Eguiateguy y […]<\/p>\n

<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[14],"tags":[53],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27819"}],"collection":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=27819"}],"version-history":[{"count":5,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27819\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27825,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27819\/revisions\/27825"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=27819"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=27819"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=27819"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}