{"id":27978,"date":"2019-10-05T21:06:24","date_gmt":"2019-10-05T19:06:24","guid":{"rendered":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/?p=27978"},"modified":"2019-10-05T21:06:24","modified_gmt":"2019-10-05T19:06:24","slug":"kapable","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/kapable","title":{"rendered":"kapable"},"content":{"rendered":"

iz. (L, BN eta GN) 1. Ardiak lepoan daraman zintzarria. 2. (hed.) Pertsona<\/a> berritsua, txotxoloa.<\/em> (Hiztegi Batua)<\/em><\/p>\n

Orotariko Euskal Hiztegian<\/strong><\/p>\n

\n
kapable<\/mark>.<\/div>\n
\n
Tr. Documentado en autores septentrionales ya desde Lei\u00c3\u00a7arraga. La forma kapaule se encuentra en pastorales suletinas. En DFrec hay 3 ejs. de kapable<\/mark>, septentrionales.<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
<\/div>\n
1.<\/strong> (B ap. Izeta BHizt ; Urt II 221, Chaho, \u00c3\u2030l\u00c3\u00a9ments de grammaire basque, dialecte souletin, suivis d”un vocabulaire basque-fran\u00c3\u00a7ais & fran\u00c3\u00a7ais-basque (1873). ‘”>G\u00c3\u00a8ze), kapaule. Capaz (de hacer algo).<\/strong> ” Kapable<\/mark> da, il est capable de…” Lf Grammaire basque (1944). “>Gram 125. ” Etzara hortako kapable<\/mark> ” Izeta BHizt. v. kapaz. .\u00c2\u00a0 Gure haragia eta odola eztiradela kapable<\/mark> ez abastant hire Resumaren heretajez poseditzeko. L\u00c3\u00a7 Ins A 3r (v. tbn. F 5v y F 6v). Adoratzen zaitut kapable<\/mark> naizen humilitate eta errespetu gustiareki\u00c3\u00b1. Eguia Catholicac (1686). “>G\u00c3\u00a7 118. [Jaun Errotorari] baitagoko jujatzea nor den hartako gai edo kapable<\/mark>. Bayonaco Diocesaco Bi-garren Catichima (1733). “>CatLav 266. (V 133) Nor izanen da gai eta kapable<\/mark> hai\u00c3\u00b1a enganiotik atheratzeko? He Gudu izpirituala (1750). “>Gudu 65. Errendatzen deriz\u00c3\u00bct homajerik barnena zointzaz ene bihotza kapable<\/mark> beita. Andere Dona Maria Scapulariocouaren confrariaco bulla […] eta maniac edo chediac (1780). “>Mercy 22. Jinkuaren ezag\u00c3\u00bctzeko eta maitatzeko kapable<\/mark> dena. Catichima […] Laneufville Aquiceco Jaun Apezpicu […] Ohoregarriaren manuz araimprimatia (~1780). “>CatLan 31. Erreflexionerik bothitzenak eta kapable<\/mark>enak Arimen Jainkoaganat altxatzeko. Guiristinoqui bicitceco eta hiltceco moldea (1784). “>Brtc 3. Kapable<\/mark> dela eta suhable afera horri ihardesteko. Revol 152. Kapaule balin bagira \/ zier zerb\u00c3\u00bctx\u00c3\u00bc errendatzera. La trag\u00c3\u00a9rie de Charlemagne. Pastorala (~1800). B. Oihartzabal (arg.). “>Xarlem 1434. Jauna nihaurganik enizala kapable<\/mark> deus hunik egiteko zure sokorria gabe. Uskara Libru berria (~1837). “>UskLiB 66s. Gure bihotzen honkitzeko kapable<\/mark> diren erreflekzioniak. Ib. 63. Zeren ezk\u00c3\u00bct\u00c3\u00bcz\u00c3\u00bc kapaule \/ deus ere erraiteko. Sainta Catherina pastoralaren XIX mendeko bi eskuizkribu. A. Loidi (arg.). “>SaintaCath 355. Bere phartiaren kapaule <-aou-> thirazale. Pastoral Pantzart (ap. ASJU 1989, 573n). Gure baitharik ez ginen kapable<\/mark> estatu hartarik atheratzeko. Meditazioneac urtheco ebanjelioen gainean (1840) liburuari dagokio. “>Jaur 147. Gure konbentzitzeko eztira kapable<\/mark>. Bordel bertsularia. J. M. Satrustegi (arg.). “>Bordel 120. Ilobak handitzen ari zirelarik behatzen zuen zoinek erakusten zuen artzaingoko gosturik hoberena […]. Hiru mutiko gehienak, etzazkon iduritu […] kapable<\/mark> zirela. Mendekoste gereziak eta beste (1963). “>JEtchep 53. Arrotzak etxean izaki ta hetaz arta hartzeko ez kapaule. Herr 17-8-1961, 4. Orain pentsazu kapable<\/mark> bazera, \/ zenbat dan nere adi\u00c3\u00b1a. InMattin 73. Bera ez duk kapable<\/mark> lan heien egiteko. Erramun harginaren oroitzapenak (1989). “>Etchebarne 90.<\/div>\n
<\/div>\n
2.<\/strong> (Sin complemento). Capaz, apto, apropiado, h\u00c3\u00a1bil.<\/strong> ” Kapable<\/mark>a da, c’est un homme de valeur” Lf Grammaire basque (1944). “>Gram 125. ” Gizon kapable<\/mark>a eta aski azkarra ” Izeta BHizt.
\nApez aprobatuari edo kapable<\/mark>ari kofesio osoa egitea. Debocino escuarra, mirailla eta oracinoteguia (1635). Harizmendik asko aldatutako argitalpenak ere badaude (~1640, ~1690). “>Harb 32. Hura d\u00c3\u00bcz\u00c3\u00bc seg\u00c3\u00bcrki \/ m\u00c3\u00bcnd\u00c3\u00bcko kapaulena. Sainta Catherina pastoralaren XIX mendeko bi eskuizkribu. A. Loidi (arg.). “>SaintaCath 356. Ni balinbaninz andere zunbat bezala kapable<\/mark> \/ zurekila konbersatzera, jauna en\u00c3\u00bcke herabe. ‘Instruit comme certaines’ . L”oeuvre po\u00c3\u00a9tique de Pierre Topet-Etchahun. J. Haritschelhar (arg.). ‘”>Etch 542. Kapable<\/mark>a den gizona obretarik ageri. Xa Odolaren mintzoa (1976). “>Odol 157. Senpere ez zen gero nola nahiko parrokia, bainan Lapurdiko hautuenetarik bat, aspaldidanik kapable<\/mark>nez dohatua. Lf Euskal literaturaz (1935-1984). “>ELit 288. Izaten ahal baniz behin ere \/ zure eretzian kapable<\/mark>, \/ egin ahala eginen deizut \/ zuri beti ere. AstLas 35.<\/div>\n

Sinonimoak:<\/strong>\u00c2\u00a0izond. Ipar.<\/p>\n

\u00c2\u00a0\u00c2\u00a0\u00c2\u00a0\u00c2\u00a0[kapaza]: kapaz Heg. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)<\/em><\/div>\n

Beste hizkuntza batzuetan<\/strong> (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):<\/p>\n

es<\/strong> izond. (Ipar.) capaz
\nfr<\/strong> izond. (Ipar.) capable
\nen<\/strong> izond. (Ipar.) capable, able
\nport <\/strong>izond. (Ipar.) capaz
\n<\/strong><\/p>\n

Ez naiz kapable<\/strong> deus onik egiteko<\/em>.\u00c2\u00a0 (Hiztegi batua)<\/em><\/p><\/blockquote>\n

\"\"<\/a>

kapable (Gaurko hitza, CC0 Domeinu Publikoa)<\/p><\/div>\n

<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

iz. (L, BN eta GN) 1. Ardiak lepoan daraman zintzarria. 2. (hed.) Pertsona berritsua, txotxoloa. (Hiztegi Batua) Orotariko Euskal Hiztegian kapable. Tr. Documentado en autores septentrionales ya desde Lei\u00c3\u00a7arraga. La forma kapaule se encuentra en pastorales suletinas. En DFrec hay 3 ejs. de kapable, septentrionales. 1. (B ap. Izeta BHizt ; Urt II 221, Chaho, […]<\/p>\n

<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[12],"tags":[51],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27978"}],"collection":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=27978"}],"version-history":[{"count":9,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27978\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27988,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27978\/revisions\/27988"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=27978"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=27978"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=27978"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}