{"id":28123,"date":"2019-10-21T20:08:37","date_gmt":"2019-10-21T18:08:37","guid":{"rendered":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/?p=28123"},"modified":"2019-10-21T20:08:37","modified_gmt":"2019-10-21T18:08:37","slug":"txo","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/txo","title":{"rendered":"txo"},"content":{"rendered":"<p><em>iz.\u00c2\u00a0 <\/em><strong>1<\/strong> <em>Bizk.<\/em> Gizonezkoekin, eta, bereziki, mutikoekin, erabiltzen den lagunarteko bokatiboa. <em>Txo, nagusi bila habil? Txo, Pello, lo dauden gizonak honetarako iratzartu dituk?<\/em><strong> 2<\/strong> iz. Ontzi-mutila.<em> (Hiztegi Batua)<\/em><\/p>\n<p><strong>Orotariko Euskal Hiztegian<\/strong><\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px;\"><strong>1 txo.<\/strong> (G-nav, AN-ilzarb-eg\u00c3\u00bces-olza; Aq 1264 (AN) A). Ref.: Bon-Ond 144; Diccionario Vasco-Espa\u00c3\u00b1ol-Franc\u00c3\u00a9s hiztegiari (1905-1906) dagokio.&#8221;&gt;A.&#8221;Grajo&#8221; Aq 1264. &#8220;Corneille&#8221; (AN-eg\u00c3\u00bces-olza) Bon-Ond 144. &#8220;Corbeau&#8221; (AN-ilzarb) Ib. 144. &#8220;Corneja (ave)&#8221; A. Cf. VocNav: &#8220;Choa, p\u00c3\u00a1jaro gran\u00c3\u00advoro parecido al grajo (Monta\u00c3\u00b1a, Pamplona, Cuenca). Nombre que dan al grajo (Ribera, Larraga)&#8221;. Ollazaleak goraipatu zuen bere izugarrizko abiadura egatzen; [&#8230;] beleak eta txoak beren aztiantzak edo adibinazioak. Zeruko Argia. Illeroko aldizkingi edergarriduna (1919-1936, 1954-, 1964-). &#8220;&gt;ZArg 1956, 44.<\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px;\"><strong>2 txo.<\/strong> 1. (V-ger-m-och; Ort Voc ). Ref.: Diccionario Vasco-Espa\u00c3\u00b1ol-Franc\u00c3\u00a9s hiztegiari (1905-1906) dagokio.&#8221;&gt;A; Etxba Lexic\u00c3\u00b3n del euskera dialectal de Eibar (1965). &#8220;&gt;Eib; El idioma vasco hablado. Un estudio de dialectolog\u00c3\u00ada eusk\u00c3\u00a9rica (1964) liburuari dagokio. &#8220;&gt;Holmer ApuntV. &#8220;<strong>Exclamaci\u00c3\u00b3n para llamar a los muchachos<\/strong>&#8221; Diccionario Vasco-Espa\u00c3\u00b1ol-Franc\u00c3\u00a9s hiztegiari (1905-1906) dagokio.&#8221;&gt;A. &#8221; Txo, txo txo. Gazteagoai edo bardinsamarrai dei egiteko era bat, Arranondon guztiz asko esaten dana&#8221; Ag Kresala (1906). &#8220;&gt;Kr 20. &#8221; Txo! se dice imitando a los de Ond\u00c3\u00a1rroa. Txo! nungua zara zu? &#8221; Etxba Eib. . v. to, 3 txo txo. Txo, Satika, lo dagozan gixonak onetarako iratzartu dozak? A BGuzur 132. Txo, Mangoli\u00c3\u00b1o [&#8230;] nun ikusi dozue zuek Sardinzarren txalopea? Ag Kr 20. Txo! tire aurre trabenara ta esaidxok trabenerieri ur anpur bet omoteko, yarra baten. Ort Oroig 21. Txo, nagosi billa abil? Or Tormes 63. Txo, iriki itzak kontserba-kaja oiek. Anab Poli 42. Txo, ementxe egin bear yeutsaguk gure patroi nagusiari agurra. Erkiag Arran 50. &#8220;Txo! ekak sua&#8221; erran zion bati. Osk Kurl 158. Ordun bai, txo, Ama Santa Clara-ren debosi\u00c3\u00b1u Ondarrun! Lek SClar 103. En DFrec hay 7 ejs. v. tbn. Bilbao IpuiB 69. SM Zirik 148. Lab SuEm 189. 2. (Sust.).Grumete. v. 3 txo txo (2).[Ontzia] Bilbaokua zan eta bere barruko gustijak, onzpurutik asi ta azkenengo txora\u00c3\u00b1o, bizkaitar euzkeldunak ziran. Kk Abarrak (1918). [II]: <em>Bigarrengo Abarrak<\/em> (1930). &#8220;&gt;Ab I 80. Txo moskortuba. Laux AB 91 (t\u00c3\u00adt.). Itxastarren barre-zantsuak \/ txoarek edan baitaruak. Ib. 91. (Como nombre propio).Txo galtzetin utsik jarri zanean orpoan izugarrizko puska palta zuana pintura beltzez berdindua zeukan. Anab Poli. Mutil umezurtz baten ibillaldiak (1958). &#8220;&gt;Poli 54. An ari ziran Txo ta beste bat, alde banatik, baldea sokarekin lotua uretara bota ta urez beteta beetik gora ateratzen. Ib. 54.<\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px;\"><strong>3 txo.<\/strong><\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px;\">1. &#8220;Jo, lo mismo txo, so, que se dice a las bestias&#8221; Lar. v. 2 so.<br \/>\n2. &#8220;(S), voz con que se expulsa a los cerdos&#8221; Diccionario Vasco-Espa\u00c3\u00b1ol-Franc\u00c3\u00a9s hiztegiari (1905-1906) dagokio.&#8221;&gt;A. Cf. txo-marro-txo-txo.<\/p>\n<p><strong>Sinonimoak:<\/strong><\/p>\n<p><em>interj.<\/em> Bizk. [to!]: to, txotxo <em>Bizk.<\/em><\/p>\n<p><em>iz.<\/em> Bizk. g.e.\u00c2\u00a0[ontzi-mutila]: ontzi-mutil, aieneko <em>g.e.<\/em><\/p>\n<p><strong>Beste hizkuntza batzuetan<\/strong> (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):<\/p>\n<p><strong>es<\/strong> (1) interj. (B) [mutilei deitzeko] \u00c2\u00a1eh!, \u00c2\u00a1oye!, \u00c2\u00a1chaval! (2) iz. (B) muchacho que ayuda en el barco<br \/>\n<strong>fr<\/strong> (1) interj. (B) [mutilei deitzeko] \u00c3\u00a9coute! (2) iz. (B) matelot<br \/>\n<strong>en<\/strong> (1) interj. (B) [mutilei deitzeko] hey!, say!<br \/>\n<strong>port<\/strong> (1) interj. (B) [mutilei deitzeko] eh!, ei!<\/p>\n<blockquote><p><em><strong>Txo<\/strong>, nagusi bila habil?<\/em>\u00c2\u00a0<em> (Hiztegi batua)<\/em><\/p><\/blockquote>\n<div id=\"attachment_28126\" style=\"width: 624px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/txo.png\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-28126\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-28126 \" title=\"txo\" src=\"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/txo.png\" alt=\"\" width=\"614\" height=\"307\" srcset=\"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/txo.png 1024w, http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/txo-300x150.png 300w\" sizes=\"(max-width: 614px) 100vw, 614px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-28126\" class=\"wp-caption-text\">txo (Gaurko hitza, CC0 Domeinu Publikoa)<\/p><\/div>\n<p><span class='st_twitter_vcount' st_title='txo' st_url='http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/txo' displayText='share'><\/span><span class='st_plusone_vcount' st_title='txo' st_url='http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/txo' displayText='share'><\/span><span class='st_facebook_vcount' st_title='txo' st_url='http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/txo' displayText='share'><\/span><span class='st_email_vcount' st_title='txo' st_url='http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/txo' displayText='share'><\/span><span class='st_sharethis_vcount' st_title='txo' st_url='http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/txo' displayText='share'><\/span><span class='st_fblike_vcount' st_title='txo' st_url='http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/txo' displayText='share'><\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>iz.\u00c2\u00a0 1 Bizk. Gizonezkoekin, eta, bereziki, mutikoekin, erabiltzen den lagunarteko bokatiboa. Txo, nagusi bila habil? Txo, Pello, lo dauden gizonak honetarako iratzartu dituk? 2 iz. Ontzi-mutila. (Hiztegi Batua) Orotariko Euskal Hiztegian 1 txo. (G-nav, AN-ilzarb-eg\u00c3\u00bces-olza; Aq 1264 (AN) A). Ref.: Bon-Ond 144; Diccionario Vasco-Espa\u00c3\u00b1ol-Franc\u00c3\u00a9s hiztegiari (1905-1906) dagokio.&#8221;&gt;A.&#8221;Grajo&#8221; Aq 1264. &#8220;Corneille&#8221; (AN-eg\u00c3\u00bces-olza) Bon-Ond 144. &#8220;Corbeau&#8221; (AN-ilzarb) [&hellip;]<\/p>\n<p><span class='st_twitter_vcount' st_title='txo' st_url='http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/txo' displayText='share'><\/span><span class='st_plusone_vcount' st_title='txo' st_url='http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/txo' displayText='share'><\/span><span class='st_facebook_vcount' st_title='txo' st_url='http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/txo' displayText='share'><\/span><span class='st_email_vcount' st_title='txo' st_url='http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/txo' displayText='share'><\/span><span class='st_sharethis_vcount' st_title='txo' st_url='http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/txo' displayText='share'><\/span><span class='st_fblike_vcount' st_title='txo' st_url='http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/txo' displayText='share'><\/span><\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[19],"tags":[58],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28123"}],"collection":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28123"}],"version-history":[{"count":4,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28123\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28128,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28123\/revisions\/28128"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28123"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28123"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28123"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}