{"id":30025,"date":"2020-08-11T09:07:25","date_gmt":"2020-08-11T07:07:25","guid":{"rendered":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/?p=30025"},"modified":"2020-08-11T09:07:25","modified_gmt":"2020-08-11T07:07:25","slug":"txintxo","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/txintxo","title":{"rendered":"txintxo"},"content":{"rendered":"\n

1<\/strong> adj. Adkor.<\/em> Zintzoa. Txintxo aurpegia jarri zuen<\/em>. || Behar bezalako neska txintxo-txintxoak<\/em>. 2<\/strong> (Adizlagun gisa). Txintxo ibili<\/em>. || Irakurgelatik irtetean, argia itzali zuen txintxo-txintxo<\/em>. (Hiztegi Batua)<\/em><\/p>\n\n\n\n

Orotariko Euskal Hiztegian<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Variante palatizada m\u00c3\u00a1s extendida de la palabra zintzo; hay xintxo en Soroa, Orixe, Lekuona, Berrondo y Xalbador, y xintxu en un art\u00c3\u00adculo de Agur. En DFrec hay 116 ejs. de zintzo, 4 de ellos septentrionales, y 7 ejs. de txintxo<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

TXINTXO<\/strong> ( (G-azp-bet-nav, AN-gip, B)), XINTXO ( (L-sar, B)). Ref.: A (xintxo); Iz Als (txintxuba); Gte Erd 71 y 311. (Formas con palat. expr.). <\/p>\n\n\n\n

A) <\/strong>(Adj.). a) Fiel; sincero; formal, de buen comportamiento.<\/strong> “Txintxoa dela segur nago (B), txintxoa zela bazakiten<\/em> (B)” Gte Erd 311. Artu emakume xintxo bat. Sor Gabon 42. Txintxuegi da aztutzeko, ba\u00c3\u00b1an esango diyot, bai. Sor Bar 66. Izan arren txintxua \/ edo nabarmena, \/ errukitasuna du \/ pobriaguarena. MendaroTx 445. Adiskide “txintxo”: itzari eutsi diozu orratik, nekez bederen, gizaxo orrek. Or BM 10. Amona xintx\u00c3\u00b4k Mikeli dio \/ ontaz eta artaz galdea. “La fiel abuela” . Or Eus 266. Oi, nolaz hain txintxoa, nitzaz maitatu hori. Mde Pr 143. Nai dutena esango ditek oni buruz txintxoak eta ortodosoak; ba\u00c3\u00b1a beti izango duk au milla okerren iturburua. Txill Let 83. Maritornes txintxoa noiz bai\u00c3\u00b1o noiz etorriko zai jarri zan. Berron Kijote 176. Anderei\u00c3\u00b1o politta, ederra ta fededun xintxoa. Ib. 196. Nola izan zi\u00c3\u00b1an bizi izan arte \/ beraren lagun txintxoa. Insausti 345. (Con reduplicaci\u00c3\u00b3n intensiva). Bien gurasoak ezteieratu ziren; neskarenak kanpokoak ziren, txintxo-txintxoak. Mde Pr 147. (Ref. a cosas). “(G-goi), fiel, exacto” A. Di\u00c3\u00b3gun adimentu ongau eztag\u00c3\u00b3la solamente be\u00c3\u00a1rriak txintxo iz\u00c3\u00a1tean klaro d\u00c3\u00a1. LE Urt ms. 33r (ed. 1846, 93s zintzo). Ederrari egoki datorkio ba neurri xintxoa. “Bien parece la mesura en las fermosas”. Berron Kijote 46. Arratseroko erretiro txintxo ori egiteko oitura aspaldit\u00c3\u00adk galdua zeukaken. Ata\u00c3\u00b1o TxanKan 131. b) <\/strong>XINTXO (L-sar, B ap. A). “Juicioso <\/strong>[…], econ\u00c3\u00b3mico, prudente<\/strong>” A. Zaietan txintxo, iri\u00c3\u00b1etan zoro, oker egi\u00c3\u00b1a ikusiko gero. EZBB II 136.<\/p>\n\n\n\n

B) <\/strong>(Adv.). a) Fielmente, formalmente, correctamente, juiciosamente.<\/strong>
Ezagutu gabeak dauden bitartean umill ta txintxo bizi diranak. Ag Serm 268. Aren esanak txintxo egi\u00c3\u00b1az \/ gaizki biziko etzera. Tx B 213. Errenta txintxo pagatu dezu \/ zere kapoi eta guzi. Tx B II 59. Ez dezute esango, beinik bein, txintxo etorri ez gerala. Lab EEguna 70. Olakorikan etzan pasako \/ txintxo portatu bazi\u00c3\u00b1a. Auspoa 97, 140. Jaiki, ta Aitaren eginda txintxo \/ ondo illundu artian. MendaroTx 163. Urrengo Santomasetan ere “errentak” txintxo asko ekarriko zituztela. Anab Don 36. Ezarriko zaizkion aldizko edo aldiz-ateko orduetan idazkolara txintxo joatea. “Puntualmente”. EAEg 4-4-1937, 1431. Amaren bular-bularretik txintxo edan baitzun nere biotz samurrak. Or Aitork 59. Orain ez bezela orduan, arrantzale ondarroarrak, txintxo asko biltzen bait-ziran danok etxera egun ortarako. Lek SClar 103. Beren izena ta ospea zaitzen dute, beren obariak eta mozki\u00c3\u00b1ak txintxo asko begiratzen dituzte. Vill Jaink 137. Txintxo dijoa etxera dantza-saioa bukatu ondoren. MAtx Gazt 72. Beha zure umeak zoin xintxo dabiltzan. Xa Odol 153. Beti agertu zan adizkidetsu, otoitz bideetan xintxu. Agur 4-11-1972 (ap. DRA). Txintxo asko jetxiko itun elizara. Ata\u00c3\u00b1o TxanKan 86. Ez det nik parranda aundirik egin izan […]. Etxean txintxo, ta ala obe neretzat. BAyerbe 110. v. tbn. BBarand 74. Insausti 255. (Con reduplicaci\u00c3\u00b3n intensiva). Torizute intxaur bana. Eta joan xabartu gabe, xintxo, xintxo. Lek EunD 30. Xintxo-xintxo beteko zuala aolkuz esan zitzaion guzia. Berron Kijote 53. Artzai arek, agindua txintxo-txintxo egin zuan. Alkain 106. Eta entzuten ego ten gi\u00c3\u00b1an \/ exerita txintxo-txintxo. Insausti 246. b) Econ\u00c3\u00b3micamente, con prudencia. <\/strong>Orduan ere txintxo ibilli bear pentsua. BAyerbe 66.<\/p>\n\n\n\n

Sinonimoak:<\/strong> izond.<\/p>\n\n\n\n

[zintzoa]:<\/strong> fin, prestu, sotil, zintzo, zuzen, ben Heg<\/em>., serio Heg.<\/em>, zindo Bizk.<\/em>, justu beh.<\/em>, benatsu neol.<\/em>, men neol.<\/em>, formal Heg. beh<\/em>., serios Ipar. g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)<\/em><\/p>\n\n\n\n

Beste hizkuntza batzuetan<\/strong> (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):<\/p>\n\n\n\n

es<\/strong> izond.<\/em> (lgart.) bueno, -a, formal
fr<\/strong>  izond.<\/em> (lgart.) sage, bon, bonne, formel, -elle
en <\/strong>izond.<\/em> (lgart.) well-behaved, good
port<\/strong> izond.<\/em> (lgart.) formal<\/p>\n\n\n\n

Testuinguruan<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Txintxo <\/strong>aurpegia jarri zuen<\/em>. (Hiztegi batua)<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n

<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

1 adj. Adkor. Zintzoa. Txintxo aurpegia jarri zuen. || Behar bezalako neska txintxo-txintxoak. 2 (Adizlagun gisa). Txintxo ibili. || Irakurgelatik irtetean, argia itzali zuen txintxo-txintxo. (Hiztegi Batua) Orotariko Euskal Hiztegian Variante palatizada m\u00c3\u00a1s extendida de la palabra zintzo; hay xintxo en Soroa, Orixe, Lekuona, Berrondo y Xalbador, y xintxu en un art\u00c3\u00adculo de Agur. En […]<\/p>\n

<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[19],"tags":[58],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30025"}],"collection":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30025"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30025\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30029,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30025\/revisions\/30029"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30025"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30025"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30025"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}