{"id":30980,"date":"2021-01-28T23:51:05","date_gmt":"2021-01-28T22:51:05","guid":{"rendered":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/?p=30980"},"modified":"2021-01-28T23:51:05","modified_gmt":"2021-01-28T22:51:05","slug":"txirula","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/txirula","title":{"rendered":"txirula"},"content":{"rendered":"\n

1<\/strong> iz. Haize musika-tresna, hainbat zulo dituen hodi batez eta aho batez osatua. Ik. flauta<\/a>;<\/strong> txilibitu<\/a>1<\/sup> 1<\/strong>. San Ignazio martxa joaz, bata txirularekin eta bestea atabalarekin. Txirula jo. Artzain txirula. Txirula hotsa<\/em>. 2<\/strong> iz. Txistuaren antzeko musika-tresna, hura baino txikiagoa eta zoliagoa, Zuberoan ttunttunak lagundurik jotzen dena. Pastoraletan, txirulak laguntzen ditu Satanen dantzak, eta beste musika tresnek, gainerako aireak oro<\/em>.\u00c2\u00a0<\/em> (Hiztegi Batua)<\/em><\/p>\n\n\n\n

Orotariko Euskal Hiztegian<\/strong><\/p>\n\n\n\n

txirula<\/mark>. <\/p>\n\n\n\n

1. (<\/strong>BN), txirul (Lar), txirola (L; Lar, VocCB .(V, G, L)), txirol, txurula (S; G\u00c3\u00a8ze, VocCB .(BN, S)Dv (S)), txulula (S; H (S)), txula, xirula (B, BN-mix; Dv, H), xirola (L, BN, S; SP, Deen I 403 (sirolla), Urt III 188, Dv, H), xiula (L, BN, S; H), xurula (S; Lecl, Dv (S), H, Lander (BN) ap. DRA .). Ref.: A (txirula<\/mark>, txirola, txurula, xirola, xirula); Lh (tx\u00c3\u00bcl\u00c3\u00bcla, xirola, x\u00c3\u00bcr\u00c3\u00bcla); Lrq \/\u00c4\u008d\u00c3\u00bc\u00c3\u00bcla\/. Flauta; referido tbn. de modo espec\u00c3\u00adfico a la flauta tradicional vasca de tres agujeros, especialmente a su variedad suletina.<\/strong> “Flauta” Lar, A. “(Duro est\u00c3\u00a1 el) alcacer para zampo\u00c3\u00b1as, uzta-bellarra gogor, txirulik eztuk or” Lar. “Tx\u00c3\u00bcr\u00c3\u00bcla, fifre” G\u00c3\u00a8ze. “Fl\u00c3\u00bbte de m\u00c3\u00a9n\u00c3\u00a9trier, de tambourin” H. “Fl\u00c3\u00bbte, fifre” Lrq. Cf. VocNav s.v. chirula. Tr. Las formas con tx- se encuentran en todos los textos excepto en los labortanos y bajo-navarros, donde hay x-. En DFrec hay 10 ejs. (3 septentrionales) de txirula<\/mark> y 4 (1 sept.) de xirula.
Gauza arima gabe soinu emaiten dutenek ere, edo den xirula edo harpa. L\u00c3\u00a7 1 Cor 14, 7 (He, Dv xirola, TB, Bibl xirula, Ker txirola, IBk txirula<\/mark>; Ol txistu, IBe txulubita). Xirolari haize eman eta soinu eragiten zaion manera berean. ES 385. Etzen bozkariazko eta musikako xirola eta soinurik errepikatzen etzutenik arkaen aitzin gibeletan. Lg I 300. Pompak joiten atabala, artilleriak xirula. Iraultza 135. Zarrabet, txirol, bolin. Izt Po 74. Bibolin albokiaz, \/ txilibitu eta txirolaz. Ulib GabOs 2. Txirola jo ta kanta, \/ or zaude zalantzan. It Fab 175. Jiten zen [saldoa] lasterrez ene txurulala. Arch Fab 137. Olhetako besta eder hortan bazirela xirola, ttunttuna eta xirribika ere. Elzb PAd 55. San Inazio martxa joaz, bata txirolakin eta bestea atabalarekin. Apaol 122s. Eskualdunen leheneko thanburin eta xirola alegera hura. Zby RIEV 1908, 84s. <\/p>\n\n\n\n

2. txulula<\/strong> (H), xirula (H), xirola (H), xiula (H), xurula (H). “Par extens., le m\u00c3\u00a9n\u00c3\u00a9trier lui-m\u00c3\u00aame<\/strong>” H.<\/p>\n\n\n\n

Sinonimoak:<\/strong> iz.<\/p>\n\n\n\n

[flauta]: flauta (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)<\/em><\/p>\n\n\n\n

Beste hizkuntza batzuetan<\/strong> (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):<\/p>\n\n\n\n

es<\/strong> \u00c2\u00a0(1) iz.<\/em> [euskal musika-tresna herrikoia<\/em>] txirula (2) \u00c2\u00a0iz.<\/em> (Mus.) flauta
fr<\/strong> (1) iz.<\/em> fl\u00c3\u00bbte de m\u00c3\u00a9n\u00c3\u00a9trier basque (2) iz.<\/em> fl\u00c3\u00bbte
en<\/strong> (1) \u00c2\u00a0iz.<\/em> a small, 25cm-long Basque flute played in the Northern Basque Country (2) iz.<\/em> (Mus.) flute
port<\/strong> iz. flauta<\/p>\n\n\n\n

Testuinguruan<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Txirula <\/strong>bat hartu eta herriz herri hasi zen alderrai ibiltzen. [Airezko emakumeak, Felipe Juaristi (Erein, 2003)<\/em>]<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n

<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

1 iz. Haize musika-tresna, hainbat zulo dituen hodi batez eta aho batez osatua. Ik. flauta; txilibitu1 1. San Ignazio martxa joaz, bata txirularekin eta bestea atabalarekin. Txirula jo. Artzain txirula. Txirula hotsa. 2 iz. Txistuaren antzeko musika-tresna, hura baino txikiagoa eta zoliagoa, Zuberoan ttunttunak lagundurik jotzen dena. Pastoraletan, txirulak laguntzen ditu Satanen dantzak, eta beste […]<\/p>\n

<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[19],"tags":[58],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30980"}],"collection":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30980"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30980\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30982,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30980\/revisions\/30982"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30980"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30980"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30980"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}