{"id":31802,"date":"2021-12-22T23:51:35","date_gmt":"2021-12-22T22:51:35","guid":{"rendered":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/?p=31802"},"modified":"2021-12-22T23:51:35","modified_gmt":"2021-12-22T22:51:35","slug":"haina","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/haina","title":{"rendered":"haina"},"content":{"rendered":"\n

izord. (Mugatua). <\/em>Delako pertsona hura. Nor ere etorriko baita, haina ene laguna da<\/em>.<\/em> || haina2 [Oharra: Euskaltzaindiak, haina<\/em>-k euskara idatzian izan duen erabilera kontuan harturik, forma hori ez erabiltzea gomendatzen du; ik. adina<\/a><\/strong>].(Hiztegi Batua)<\/em><\/p>\n\n\n\n

Orotariko Euskal Hiztegian<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1 haina<\/mark>. 1. (L ap. A ; SP, Urt II 384 (ha\u00c3\u00b1a), Lar, Dv, H). Aqu\u00c3\u00a9l, (el) tal.<\/strong> (Se emplea siempre determinado, a diferencia de hain ). “Aqu\u00c3\u00a9l, aqu\u00c3\u00a9lla,<\/strong> hai\u00c3\u00b1a<\/mark> ” Lar. ” Gose denari jatera ematen ez dionak, haina<\/mark>k ez du berak urrikalmendurik merezi ” Dv. Tr. Documentado desde Lei\u00c3\u00a7arraga en la tradici\u00c3\u00b3n septentrional no suletina. Desde mediados del s. XIX su uso disminuye, y en el XX s\u00c3\u00b3lo lo emplea el meridional Orixe. Es empleado generalmente como anaf\u00c3\u00b3rico, aunque lo hallamos precediendo a una oraci\u00c3\u00b3n de relativo en Voltoire, en unos versos de finales del s. XVIII, en Jauretche y en Duvoisin. Erraiten drauzuet, ezen […] ni igorri nauena sinhesten duenak, baduela bizitze eternala, eta haina<\/mark> ezta kondemnazionetara ethorriren. L\u00c3\u00a7 Io 5, 24. Eta izanen da nork-ere inbokaturen baitu Iaunaren izena, salbaturen baita haina<\/mark>. L\u00c3\u00a7 Act 2, 21. Baldin edozeinek Kristen Spiritua ezpadu, haina<\/mark> ezta haren. L\u00c3\u00a7 Rom 8, 9. Ha\u00c3\u00b1a aberatsa da Iainkoa baitan bere biotza ematen duenik. Volt 192. Haina<\/mark>ren emazteak du \/ iduriko aihena. EZ Eli\u00c3\u00a7 272. Nausiorrek zioen \/ ihardatsi ha\u00c3\u00b1ari. Ib. 200s. Halakoari eta hai\u00c3\u00b1a<\/mark>ri, etzaitza hain fite eskuak maskurtzen. Ax 90 (V 61). Zeren haina<\/mark> baitabila \/ Iainko bilha munduan. Hm 47. Aurkhitu izan zuen ha\u00c3\u00b1a ithurri ur baten aldean. Urt Gen 16, 7. Nork ere ezpaitu gizonen gogarako izateko gutiziarik […], hai\u00c3\u00b1a<\/mark> gozatuko da bake handi batez. Ch III 28, 2 (SP, Mst hura). Batak bilha beza hau, bertzeak hori; hai\u00c3\u00b1a<\/mark>k eman beza bere loria gauza batean, eta hark bertzean. Ib. 49,7. Ausartzen naiz erratera, hai\u00c3\u00b1a<\/mark> huts batetan ere ez litekela eror. He Gudu 43. Balin bada nihor zuen baltsan, ukho egiten ez diotenik bere buruari […], haina<\/mark> ezin izanen da ene dizipulu. Lg II 187. Ezen [bekhatu] bakhar bat ere ahalkez, beldurrez edo maleziaz gordetzen balitz, bekhatu mortal berri bat eginik lioake haina<\/mark> bere etxerat. Brtc 161s. Haina<\/mark> xoila duk konfiantzazkoa \/ zeina baitik [Elizak] berak aprobatzen. Iraultza 22. Jakin behar dute […] maiz eta errexki norbait hetan erortzen bada, grazien ithurria haina<\/mark>rentzat agortzen bezala dela. Dh 65. Erlixionean sarthua denaren bekhatuak handiago dire, zeren haina<\/mark>k hoben ekhartzen baitio erlixioneari. Jaur 142. Eta eztuenaren bethi gura denak, \/ lehen zuena ere galtzen du maiz hai\u00c3\u00b1a<\/mark>k. Gy 227. Nork ere maiteago baitu semea edo alaba ni baino, haina<\/mark> ezta enetzat gai. HeH Mt 10, 37. Haina<\/mark> da lur gizonik hoberena zeinak bihia eta bazka bazter berean altxatzen baititu. Dv Dial 46. Nork ere maiz hartzen baitu […], eta haina<\/mark>k […] borthitzen du bere arimako osasuna. Arb Igand 113. Ixtori ontan edirenen da atsegingarrienetan ediren laitekena […]. Ainaren bigarren zatia onela asten zen bada. Or RIEV 1929, 8. Artzai bazera, ba dakizu zer \/ dan “arkume gaitzetsia”; \/ –praile bizardun batek jarrita \/ ori nun izengoitia–. \/ Ainak (arek), ama bat, bi ere ez aski, \/ gose-erasana guzia. Or Eus 192.
v. tbn. Arg DevB 133. ES 121. MarIl 33. (Con demostrativo). ” Haina<\/mark> hura (Lc), aquella persona” A.
Egorriko darotzut Benjaminen tribuko gizon bat; sakraturen duzu haina<\/mark> hura ene populuaren erregetzat. Lg I 264. Dabitek yakin zuenean haina<\/mark> hura amalezitar baten gathibua zela. Ib. 292. Aski sasoi\u00c3\u00b1 kontra hemen \/ hai\u00c3\u00b1a<\/mark> hura zen burlatzen. Gy 192. Erregek manatzen dionean norbeiti lan bat edo bertze, haina<\/mark>-harrek eztu utziko lan hura egiteko. Jnn SBi 126. <\/p>\n\n\n\n

2. (Pl.). <\/strong>“Aqu\u00c3\u00a9llos<\/strong>, hai\u00c3\u00b1ek ” Lar. Nik ere daritzat ha\u00c3\u00b1ak \/ direla saltzailleak. EZ Eli\u00c3\u00a7 237. Haina<\/mark>k eta halakoak mehatxatzeintu Ieremias profetak. Ax 192 (V 130). Infidelen kontra dira \/ finki mendekatuko […] \/ Hai\u00c3\u00b1en erregeak dira \/ zepoetan sarthuko. Hm 100. Ekharri tudan arrozoinak eta presunaia handien exenpluak ez badira aski egiaren hainei sinhestarazteko. ES 169. Zeren hai\u00c3\u00b1ek ezpaitute egundai\u00c3\u00b1o ikhusi berthutearen edertasuna. Ch III 20, 5. Ezen hainek bere gorphutzak dorpheki tratatzen dituzte. He Gudu 31. Hala ikhusten da Sakramenduetarik urrun dabiltzanen baithan, zeinen bizia egiazki lotsagarria baita fedearen begietan alfer dute hainek erratea, flako direla. Dh 219s. Dohatsu haina<\/mark>k, zeinen bihotza garbi baita, zeren ikhusiko baitute Jainkoa. Jaur 382. Eta mandotik kotxera zirenak igan nahi, \/ maizago mandotik hai\u00c3\u00b1a<\/mark>k astora dire yautsi. Gy 31. (Con demostrativo). ” Senda zaitzu haina<\/mark> hek berak zeinek urrun da galdegiten beitautzute sendatzea (Jaur)” Dv. ” Haina<\/mark> hek, ces personnes-l\u00c3\u00a0” H.
Ezen hai\u00c3\u00b1a<\/mark>-hek ere, bere fama konserbatu nahizko lehian, osoki galzen dute. He Phil 224s. Haina<\/mark> hek atheratzen ditu mundupetik eta baztertzen Jaunak, beretzat konsekratzeko manera berezi batez. MarIl 116. Maitatu behar ditugu haina<\/mark> hek berak, zeinek ez baikaituzte maite. Jaur 105. <\/p>\n\n\n\n

3.<\/strong> (Con numerales).<\/strong> ” Haina<\/mark> batek (BN-baig), una persona” A. Orai urthe bethe alhargundu zena \/ eta atzotik hala dena, \/ hagitz dire diferentak; \/ ez laite erran hai\u00c3\u00b1a<\/mark> bat direla biak. Gy 264. Finkatzen dire [bi marimutillak] xedean. \/ Batek bi hai\u00c3\u00b1a<\/mark> hetarik \/ egiten du bere aldetik \/ zubian sartzeko urhats bat. “L’une de ces personnes” . Ib. 184. HAINA<\/mark> ETA HAINA<\/mark>K. Tal y tales, aqu\u00c3\u00a9l y aquellos.<\/strong> Halakoari eta halakoei, haina<\/mark>ri eta hainei, hala gizonari nola emazteari. Ax 346 (V 230). Eta halakoa eta halakoak, hai\u00c3\u00b1a<\/mark> eta hai\u00c3\u00b1a<\/mark>k maiz dira gaizki eta on-behar. Ib. 43s (V 27).<\/p>\n\n\n\n

Sinonimoak:<\/strong> iz. (Adorez Sinonimoen Hiztegia)<\/em><\/p>\n\n\n\n

  1. delako hura.<\/li>
  2. e. <\/em>adina<\/em><\/li><\/ol>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    Beste hizkuntza batzuetan<\/strong> (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):<\/p>\n\n\n\n

    es<\/strong> (1) izord.<\/em> (L) ese, aquel, (el) tal (2) Ik.<\/strong> adina
    fr<\/strong>
    en<\/strong>
    port<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

    Testuinguruan<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Nor ere etorriko baita, haina ene laguna da. (Hiztegi Batua)<\/em><\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n

    <\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    izord. (Mugatua). Delako pertsona hura. Nor ere etorriko baita, haina ene laguna da. || haina2 [Oharra: Euskaltzaindiak, haina-k euskara idatzian izan duen erabilera kontuan harturik, forma hori ez erabiltzea gomendatzen du; ik. adina].(Hiztegi Batua) Orotariko Euskal Hiztegian 1 haina. 1. (L ap. A ; SP, Urt II 384 (ha\u00c3\u00b1a), Lar, Dv, H). Aqu\u00c3\u00a9l, (el) tal. […]<\/p>\n

    <\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[9],"tags":[47],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31802"}],"collection":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31802"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31802\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":33131,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31802\/revisions\/33131"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31802"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31802"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31802"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}