{"id":33070,"date":"2021-12-13T21:22:27","date_gmt":"2021-12-13T20:22:27","guid":{"rendered":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/?p=33070"},"modified":"2021-12-13T21:25:58","modified_gmt":"2021-12-13T20:25:58","slug":"atertu","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/atertu","title":{"rendered":"atertu"},"content":{"rendered":"\n

ad. atertu, ater, atertzen<\/strong> || 1<\/strong> du<\/em> ad. Euria, elurra edo antzekoa egitetik gelditu. Euri-jasak berrogei egunez eta berrogei gauez atertu gabe iraun zuen. Atertzen duenean aterako naiz<\/em>. 2<\/strong> da<\/em>\/du<\/em> ad. Gelditu; geldiarazi. Atertu gabe hitz egiten. Berrizaleek eragin duten iraultza ez da sorterrian, Frantzian, atertzen, mugak ez baititu haren olatuak gelditzen. Herri jaietako suen antzera atertu gabe ari da askatzen txinparta goriak. Ater dakizkigun negarrak. Lekuko bat arras idorra, bestea ezin atertua. Ez gaitezela ater ongi egitetik<\/em>. (Hiztegi Batua)<\/em><\/p>\n\n\n\n

Orotariko Euskal Hiztegian<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1.<\/strong> (V, G, AN, B, BN; Lar, A\u00c3\u00b1, VocB; -th- L-ain, S; SP, Lecl, VocBN.( A)G\u00c3\u00a8ze, Dv, H), atartu (R-is). Ref.: A; Iz R 302, Ulz , ArO\u00c3\u00b1 ; Etxba Eib; Lrq; Gte Erd 28, 110, 111; Elexp Berg . Escampar, dejar de llover, de nevar, etc.<\/strong> “Ezta behin ere athertu, il n’a point cess\u00c3\u00a9 de pleuvoir” SP. “Serenarse el tiempo de lluvias” Lar. “Escampar” Lar y A\u00c3\u00b1. “Athertu da, il a cess\u00c3\u00a9 de pleuvoir” H. “Atertu” Izt C 235 (en una lista de fen\u00c3\u00b3menos meteorol\u00c3\u00b3gicos). “(V. int.), cesser de pleuvoir” Lrq. “Atertutzia bai guri komeni, ba\u00c3\u00b1a ez dakitt” Etxba Eib. “At\u00c3\u00a9rketan badau, si para de llover” Iz ArO\u00c3\u00b1. “\u00c3\u0081tartu dien, ha escampado” Iz R. “Orain atertu du (G-azp, AN-5vill, B)” Gte Erd 110. “Atertu du (V-arr, B, BN-arb), txingorra egin du ba\u00c3\u00b1a atertu du (G-azp)” Ib. 28. “Atertu du mementoan (BN-arb)” Ib. 28. “Eztau atertu gau guztian” Elexp Berg. Tr. Documentado desde principios del s. XVII, es empleado tanto con aux. transitivo como con intransitivo. El uso expl\u00c3\u00adcito de euri, etc. junto a atertu (euria atertu da\/du ) es relativamente m\u00c3\u00a1s frecuente al Norte. En DFrec hay 4 ejs., uno septentrional.<\/p>\n\n\n\n

2. <\/strong>(V-m, AN-gip-araq; Dv). Ref.: A Apend; Satr CEEN 1969, 85; Gte Erd 28. Cesar, detenenerse, parar.<\/strong> “(Fig.), jendea etzen athertzen, le monde ne cessait pas de venir, d’aller” Dv. ” Atertu mi\u00c3\u00b1ak (V-m), calmarse los dolores” A Apend. ” Aterzen eztena (AN-araq), el que habla mucho” Satr CEEN 1969, 85. ” Jentea atertu gabe eldu zen (AN-gip)” Gte Erd 28. v. gelditu. Tr. Con instrumental lo emplean Lizarraga de Elcano y Orixe, con ablativo Ducq, J. Etchepare, Barbier, Orixe, Lafitte e Ibi\u00c3\u00b1agabeitia.<\/p>\n\n\n\n

3. Resguardarse de la lluvia.<\/strong> Zetarako ixango ete dok gixairudi au, atertuteko ba\u00c3\u00b1o –elaiak esan eban–. Emen bustiten nok-eta, beste leku batera jo biarko yuat. Altuna 12s.<\/p>\n\n\n\n

Sinonimoak:<\/strong> ad. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)<\/em><\/p>\n\n\n\n

[euria-eta egitetik gelditu]: ateri egin    <\/p>\n\n\n\n

[gelditu]: jas. gelditu, geratu, baratu Ipar.\/Naf., ekuratu Zub., arrastatu Ipar. zah., trikatu Ipar. zah.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Beste hizkuntza batzuetan<\/strong> (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):<\/p>\n\n\n\n

es<\/strong> (1) du ad.<\/em> escampar, dejar de llover, dejar de nevar (2) da ad.<\/em> cesar, detenerse, interrumpir
fr<\/strong> (1) du ad.<\/em> arr\u00c3\u00aater de pleuvoir (2) da ad.<\/em> faire cesser en g\u00c3\u00a9n\u00c3\u00a9ral, interrompre
en<\/strong> (1) du ad.<\/em> [eguraldia<\/em>] to clear up (2) da ad.<\/em> to stop; to end, to finish
port<\/strong> (1) du ad.<\/em> estiar, escampar, parar de chover (2) da ad.<\/em> cessar, parar; interromper<\/p>\n\n\n\n

Testuinguruan<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Atertu <\/strong>egin zuen eta zerua garbitu. [Itzarri nahi ez zuen printzesa, Felipe Juaristi (Alberdania, 2002)<\/em>]<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n

<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

ad. atertu, ater, atertzen || 1 du ad. Euria, elurra edo antzekoa egitetik gelditu. Euri-jasak berrogei egunez eta berrogei gauez atertu gabe iraun zuen. Atertzen duenean aterako naiz. 2 da\/du ad. Gelditu; geldiarazi. Atertu gabe hitz egiten. Berrizaleek eragin duten iraultza ez da sorterrian, Frantzian, atertzen, mugak ez baititu haren olatuak gelditzen. Herri jaietako suen […]<\/p>\n

<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[3],"tags":[41],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33070"}],"collection":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=33070"}],"version-history":[{"count":5,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33070\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":33087,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33070\/revisions\/33087"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=33070"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=33070"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=33070"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}