{"id":34195,"date":"2022-08-14T23:25:26","date_gmt":"2022-08-14T21:25:26","guid":{"rendered":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/?p=34195"},"modified":"2022-08-14T23:25:26","modified_gmt":"2022-08-14T21:25:26","slug":"gabetanik","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/gabetanik","title":{"rendered":"gabetanik"},"content":{"rendered":"\n

1<\/strong> postpos.<\/strong> (Artikulurik eta kasu markarik gabeko izen sintagma baten eskuinean). Heg.<\/em> g.g.er.<\/em> Gaberik<\/strong>. Zu gabetanik ezin bizi<\/em>. 2<\/strong> postpos<\/strong>. (Aditzari dagokiola, haren partizipio burutuaren eskuinean). Heg.<\/em> g.g.er.<\/em> Ongi dakizu, inork esan gabetanik<\/em>. (Hiztegi Batua)<\/em><\/p>\n\n\n\n

Orotariko Euskal Hiztegian<\/strong><\/p>\n\n\n\n

gabetanik<\/strong>. (G ap. A Morf 385 ; Urt II 184, Lar, Dv (G)), gabetandik(an), gabetanika(n), gabentanik, bagetanik (Lar, H (V, G)), betanik Sin. “Sin, en un dialecto es tambi\u00e9n gabetanik, bagetanik, v.g. duda bagetanik” Lar. “Es pleonasmo de gabe, gaberik” A, que lo da como S, sin duda error por G (ya que cita a Ur). v. gabe. Tr. Propio de la tradici\u00f3n guipuzcoana; aparece ya en Larramendi, pero se documenta sobre todo en el s. XIX; en el s. XX apenas hay ejs. sino en textos populares. La forma m\u00e1s empleada es gabetanik<\/strong>; adem\u00e1s de los autores citados infra, hay tbn. bagetanik s\u00f3lo una vez en Lizarraga de Elcano sg. LE-Ir, y betanik en Salaverr\u00eda y Ostolaiz. Hay un ej. en Duvoisin (\u00bferrata por gabetarik ?).<\/p>\n\n\n\n

(Precedido de part.) Ezi\u00f1 i\u00f1ork ere begira dezakeana [\u2026] itxutu gabetanik. Lar SAgust 12. Ongi dakizu, i\u00f1ork esan gabetanik. It Fab 131. Goizetik arratsera ari dira lanean gelditu gabetanik. It Dial 26 (Ur baga, Dv, Ip gabe). Ez det uste i\u00f1un ere \/ dagoala maisurik, \/ bere aprendiz-urtiak \/ pasa gabetanik. (1864). Noe 22. Eske juan gabetanik, mesedegilleak zeguan tokira bear zuena bialdutzen zioten. Aran SIgn 65. Nekatu gabetandik nai luke mantendu. Tx ( in Imaz Auspoa 24, 139). Esan gabetanikan \/ ze\u00f1 diran izenak. Yanzi 202. Politikan sartu gabetanik. Ldi IL 169. Erderaz berdin mintza liteke \/ euskera aztu betanik. Salav Auspoa 39, 95. Naiz belarra ebateko \/ garaia izanik, \/ pasa bearra zegon \/ egin gabetanik. Uzt Sas 111. Batere kezkik jarri betanik \/ garbi ikusia dago. Ostolaiz 51. v. tbn. Izt C 27. Arrantz 16. Bil 30. Bv AsL 197. JanEd I 77. Tx B 127. Ostolaiz 83. Gabetandik: Ud 109. Moc Ezale 1899, 3b. Auspoa 97, 85. Gabetandikan: Xe 174. Gabetanikan: JanEd I 90. Gabentanik: Auspoa 97, 31. Bagetanik: Bil 79. Aran SIgn 51.<\/p>\n\n\n\n

(En expr. temporales). Antes de. “Bi urte gabetanikan irurak il ziren (AN-gip)” Gte Erd 42.
Lau urte gabetanik, urrikituko zaiote. Dv Lab 36.<\/p>\n\n\n\n

(Precedido de alativo) Zaude, zaude, Maulera gabetanik. Etxde JJ 252.<\/p>\n\n\n\n

(Precedido de tema nominal nudo o pron.). “S\u00f3lo se oye en la locuci\u00f3n ni gabetanik ‘sin mi'” A Morf 385.
Ez da atsegi\u00f1ik \/ mundu onetan i\u00f1on \/ zerbait gabetanik. It Fab 44. Asnasa gabetanik gelditu. Ur Dan 10, 8. Zu gabetanik ezin bizi. Bil 105. Arrazoi gabetandik esan dezun itza, \/ sinistatu duena etzeguen gaitza. Xe 287. Uste gabetanik umiltasunian egiten dira erorte mingarriak. Bv AsL 197. Juan Jose gabetanik \/ ei\u00f1 zuten tortilla. AzpPr 50. v. tbn. Noe 38. Gabetandik: Moc Damu 19.<\/p>\n\n\n\n

(Precedido de sust. con suf. -(r)ik) Perillik gabetanik ikusi zan. Aran SIgn 11. Dudarik gabetanik. Xe 180. Xantxarik gabentanik \/ erranen dut zi\u00f1ez. Auspoa 97, 28. Kulparik gabetanik \/ noiznai preso jarri. JanEd I 88. Kezka gaiztorik gabetandikan presentatu zaigu plazan. EusJok 145. Dudarik gabetandik dauzkalako zai\u00f1ak \/ senduak eta zaillak, odolez ordai\u00f1ak. MendaroTx 421. v. tbn. EusJok II 126. Sor Gabon 23. Gabetanik: Yanzi 92. Gabetandikan: Alkain 103.<\/p>\n\n\n\n

(Precedido de sust. det.) Olerkaria deritzan gizatxoro ori gabetanik, ezta ezagun izan ez erri-pizkunderik, ezta erri-elerti betetasunik. Ldi IL 37.<\/p>\n\n\n\n

(Empleado s\u00f3lo) Abere-mot bakoitzak, \/ lengo denboretan, \/ erregea bazuten \/ toki guzietan. \/ Gabetanika zeuden \/ igelak bakarrik. It Fab 57.<\/p>\n\n\n\n

2. En vez de. v. gaberik (3). <\/strong>Arkera, susara, yel, irausi, lau izen bakar oetatik dakite euskaldunak, ardi, beia, beorra edo zerria dan ume eske dagoena, erdarak bezala esan bagetanik: la oveja est\u00e1 alta; la vaca est\u00e1 alta [\u2026]. Izt C 168. Alako batean etzuela lorik egin al izan buruak eman zion, eta gogoa maiean, txalin ta erratilu-artean, gabetanik, ogera begira zedukala. A Ardi 47.<\/p>\n\n\n\n

Sinonimoak:<\/strong> iz.<\/p>\n\n\n\n

[gaberik]: <\/strong>gabe, gaberik, gabetarik Ipar., barik Bizk., gabez g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)<\/em><\/p>\n\n\n\n

Beste hizkuntza batzuetan<\/strong> (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):<\/p>\n\n\n\n

es<\/strong> postp. (Heg.) (izen-sintagma mugagabeekin erabiltzen da, eta delako sintagmak ez du -ik kasu-atzizkia hartzen; aditzari dagokiola, haren forma burutuaren ondoren ezartzen da) sin
fr<\/strong> sans
en<\/strong> without
port<\/strong> sem<\/p>\n\n\n\n

Testuinguruan<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ongi dakizu, inork esan gabetanik<\/strong>. (Hiztegi Batua)<\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n

<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

1 postpos. (Artikulurik eta kasu markarik gabeko izen sintagma baten eskuinean). Heg. g.g.er. Gaberik. Zu gabetanik ezin bizi. 2 postpos. (Aditzari dagokiola, haren partizipio burutuaren eskuinean). Heg. g.g.er. Ongi dakizu, inork esan gabetanik. (Hiztegi Batua) Orotariko Euskal Hiztegian gabetanik. (G ap. A Morf 385 ; Urt II 184, Lar, Dv (G)), gabetandik(an), gabetanika(n), gabentanik, bagetanik […]<\/p>\n

<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[46],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34195"}],"collection":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=34195"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34195\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34199,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34195\/revisions\/34199"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=34195"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=34195"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=34195"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}