{"id":34211,"date":"2022-08-21T23:47:03","date_gmt":"2022-08-21T21:47:03","guid":{"rendered":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/?p=34211"},"modified":"2022-08-22T00:16:15","modified_gmt":"2022-08-21T22:16:15","slug":"inar","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/inar","title":{"rendered":"inar"},"content":{"rendered":"\n

iz. Ipar. Txinparta, pindarra. Inar batetik su handia jalgi daiteke. (Hiztegi Batua)<\/em><\/p>\n\n\n\n

Orotariko Euskal Hiztegian<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1 inar.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1.<\/strong> ( i\u00f1- AN-erro, inh- L; -nh- SP, Ht VocGr 355, Lar (+ inar), Lecl, Dv, H (L, BN, i\u00f1ar V, G)), ihar (SP, Lar, H, A). Ref.: Bon; A. Chispa, centella.<\/strong> v. inkar, pindar, txingar. Tr. Documentado en textos septentrionales no suletinos desde Etcheberri de Ziburu; apenas se encuentran ejs. desde mediados del s. XIX. La forma inhar es de uso general; Axular, que tbn. la emplea, tiene 2 ejs. de ihar , de donde ha pasado com\u00fanmente a los lexic\u00f3grafos posteriores, y tbn. su ihar (v. infra SU-INAR); no deber\u00eda descartarse la posibilidad de sendas erratas por inhar. El otro ej. que aduce Villasante en AxH: Batzuei den okhasinorik ttipienean, sua lotzen zaie: zeren sukhoi baitira, ihar baitira (Ax 286 (V 191)), traducido ‘son pura chispa’, parece m\u00e1s bien un ej. de ihar ‘seco’ (q.v.). Beharrietarik ditu arthikitzen inharrak. EZ Man I 102. Iaunak ordenatu du bere zuhurtziaz \/ laguna gabe han pena dadin i\u00f1har biziaz. Ib. 117. [Egur] iharrari eta arroari, inhar batek ere iratxekitzen dio. Ax 286 (V 191; v. tbn. 280 (V 187) ihar). Suko inharra, suko xinda, bera ere bere buruz fite iraungitzen da. Ib. 367 (V 242; cf. infra SU-INAR). Beha iazozu haserretua dabillan bati, nola mintzo den, nola ahotik habui\u00f1a darion, begietarik iharrak iauzten zaitzan. Ib. 280 (V 187; ed. 1864, 106: iharrak). Edo iai-eta, berhala, \/ hil ailiz, inhar bezala. O Po 19. Inhar batetarik su handi ialgi daite. O Pr 633. Iainkozko su handi hartarik inhar bat ezpere bil dezadan gatik. SP Imit IV 4, 4 (Ch i\u00f1har; Mst, Ip gar txipi, Ol gartxo, Leon pindar\u00f1o). Ene esteustasunaren tulunbioak iraungituko ditu bethikotz ene amudio eta estimu propioaren i\u00f1har guziak. Ch III 8, 1. Uste duzu ez duzula hartuko doidoiko inhar bat baizik, eta ungi [\u2026] miretsia geldituko bide zare ikusteaz betbetan zure bihotza sutan. He Phil 291 (SP 290 inhar bat). Zure bihotzean pixten zituen lehen inharrak. Mih 121. Arrapoa ezpai\u00f1etarik, \/ inharrak begietarik \/ phernesian darizkola. Gy 300. Argi guziez ezin gorago ziren argia, zure inhar bat, ximixtaren garra bezala, jauts dadila niganat. Leon Imit III 34, 3.<\/p>\n\n\n\n

2.<\/strong> (AN, R ap. A ; Lar, Dv (inh-)). Gota<\/strong>. “Gota, de agua, vino, &c., i\u00f1arra” Lar. Beraren aurr\u00e9an \/ \u00f3n dena bildur\u00edk \/ guz\u00eda bat\u00e9an, \/ i\u00f1arrb\u00e1t d\u00e1 its\u00e1s anditik. LE Kop 114 (el ed. traduce “un poco, una pizca”). I\u00f1ar mingotzak. EA OlBe 85. Auek goti\u00f1ar antzera zaizkit, \/ susnoz i\u00f1ar kidekoak, \/ mara-mara gaur nere barrendik \/ ixuritako tantoak. (Interpr?). Ib. 7. Harek goititzen ditu ur-inharrak, eta hibaiak iduri, ixurtzen ditu uriak.Dv Iob 36, 27 (Ur, Ol tantoak, Ker ur-tantak).<\/p>\n\n\n\n

3.<\/strong> (BN-ciz, S; i\u00f1h- G\u00e8ze, Dv (S); H (inh-, i\u00f1-)). Ref.: A (i\u00f1har); Lrq (inhar); Gte Erd 258. (Empleado en la expr. inar bat ‘un poco’). “Ur i\u00f1har bat, ur xorta bat, un poco de agua” A. “I\u00f1har bat, un peu. (S, p[eu] u[sit\u00e9] en SNO)” Lrq. “Ur i\u00f1har bat (S)” Gte Erd 258. O nihork balu egiazko karitatearen inhar bat! SP Imit I 15, 3 (Ch den gutiena, Mst, Ip txinka, Echve 45 txingar, Ol txinpart, Leon pindar\u00f1o). Irin i\u00f1har bat urrian nahasirik. Arch Gram 122. Nitriari ezarten zaio sofre i\u00f1har bat. Ip Dial 117 (It, Ur piska, Dv liphar). Gatz i\u00f1har bat. Ib. 69 (It, Dv pixka). Hanitx hun egiten deio i\u00f1har batek. Ib. 57 (It pixkatxo, Ur piskatxu, Dv guti;
v. tbn. 69 y 99). “Atomi animare non possunt, i\u00f1harrek ezi\u00f1 eman dezakete bizia” Urt II 107.<\/p>\n\n\n\n

4.<\/strong> “(V, AN), rayo de sol<\/strong>” A. v. inorra. Iguzkiaren azken inharrek urre dirdira bat emaiten zakotelarik bazterrari. JE Bur 137 (en nota: “rayon; rayo de luz”). Iguzkiaren i\u00f1arrek kizkietako urrea eta mendietako legar zuria argitzen dituzte. JE Ber 18. Itsas-aldetik zeruari gora iguzkiak botatzen dituen urrezko i\u00f1ar ahuldu goxoek. Ib. 74. Badoazi hegaldatuz iguzkira, \/ haren inarreri hurbildanik agur baten erraitera. Barb ( in Onaind MEOE 1105). Horra non agertzen diren iguzkiaren lehenbiziko inharrak. Barb Leg 25. Bainan huna inhar bat dudala ikusten \/ adargune batetik xuxen iragaiten. Lf ( in Onaind MEOE 1132).<\/p>\n\n\n\n

5.<\/strong> “(B), me\u00f1ique (dedo)<\/strong>” A.<\/p>\n\n\n\n

6.<\/strong> “Inhar, \u00e9clair” Lh. “I\u00f1ar (AN-erro), inhar (L), rel\u00e1mpago<\/strong>” JMB MitV 435. v. inhazi.<\/p>\n\n\n\n

2 inar.<\/strong>
Onom.: Uillam de Inharra\u00e7a. (1177) Arzam 280. (AN-gip), inarra (V-arr-oroz, G; -ea (det.) Mic 6v, Aq 137 (G), A\u00f1 (V)), inerra (V-arr-oroz). Ref.: A (i\u00f1arra, i\u00f1erra); Garbiz Lezo 47. Brezo; escoba de brezo. <\/strong>“Escoba para barrer” Mic. “Cabezuela de que se hacen las escobas” Aq 137. “Escoba” A\u00f1. “Barrer, (V) i\u00f1arreaz garbitu” Ib. “Brezo, y, por extensi\u00f3n, toda escoba. I\u00f1arrea, el brezo, la escoba” A. “I\u00f1arra, el brezo (V-gip)” EAlde 1927 (15), 8. v. ainar, ainizkar, 1 aino, 2 ilar, ginarra, 1 txilar. Ekarzu kaldera bete ur ta i\u00f1arra bat. Mic 14v. Inarra sortea \/ ez dala ain eder zein da luma berdea. AB AmaE 260. Erratz edo itxuski edo inarreaz sastarrak sokondora legez, erdalkeriak Erdalerrira botako direana. Ezale 1897, 38b. Murubetako i\u00f1arra. Altuna 34. Isuribiko estalia, abez, zotalez eta garoz edo i\u00f1arrez jantzia. JMB ELG 69. I\u00f1ar apalak. Ibi\u00f1 Virgil 91.
INAR-ISATS. “I\u00f1arisatsa, escob\u00f3n de brezo” Asp Leiz.
INAR-LORE. “I\u00f1arlora, erica, brez (V)” Arzdi Plant1 276.<\/p>\n\n\n\n

3 inar.<\/strong>
3 inar. “I\u00f1har (S-saug), gerc\u00e9” Lh. Cf. 2 inartu.<\/p>\n\n\n\n

Sinonimoak:<\/strong> iz.<\/p>\n\n\n\n

[txinparta]: Ipar.txinparta, pindar Ipar., zirta Ipar.\/Naf. g.e.\n[argi-izpia]: Ipar.errainu, izpi, arraio Ipar., zirrinta Ipar., leinuru Zub.\n[erratza]: Bizk.erratz, isats, erkatz Ipar., jats Ipar., eskoba Heg., isuski Bizk.<\/code><\/pre>\n\n\n\n
 (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)<\/em><\/p>\n\n\n\n
Beste hizkuntza batzuetan<\/strong> (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):<\/p>\n\n\n\n
es<\/strong> (1) iz.<\/em> (Ipar.) rayo de luz, rayo de sol (2) iz.<\/em> (Ipar.) chispa
fr<\/strong> (1) iz.<\/em> (Ipar.) rayon de soleil (2) iz.<\/em> (Ipar.) \u00e9tincelle
en<\/strong> iz. spark
port<\/strong> (1) iz.<\/em> (Ipar.) raio luminoso (2) iz.<\/em> (Ipar.) fa\u00edsca, fagulha, centelha<\/p>\n\n\n\n
Testuinguruan<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Inar <\/strong>batetik su handia jalgi daiteke.  (Hiztegi batua)<\/p>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n
<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
iz. Ipar. Txinparta, pindarra. Inar batetik su handia jalgi daiteke. (Hiztegi Batua) Orotariko Euskal Hiztegian 1 inar. 1. ( i\u00f1- AN-erro, inh- L; -nh- SP, Ht VocGr 355, Lar (+ inar), Lecl, Dv, H (L, BN, i\u00f1ar V, G)), ihar (SP, Lar, H, A). Ref.: Bon; A. Chispa, centella. v. inkar, pindar, txingar. Tr. Documentado en […]<\/p>\n
<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[48],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34211"}],"collection":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=34211"}],"version-history":[{"count":6,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34211\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34219,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34211\/revisions\/34219"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=34211"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=34211"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=34211"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}