Warning: Creating default object from empty value in /home/berria/berria.euskaljakintza.com/wp-content/themes/canvas/functions/admin-hooks.php on line 160
Tag Archives | internet

Internet hemen da, gaur, orain

Orain egun batzuk izan nuen Internetek Mexikon duen egoeraren berri: biztanleen ehuneko hirurogeita hamarrek ez du sarean nabigatzeko aukerarik. Harrigarria iruditu zitzaidan, harrigarria bezain kezkagarria; azken batean, XXI.a den mende honetan, garapena eta internet, biak bat direla ulertu dut lehenengo hamarkadak eman duenagatik. Gogoak Mexikora eraman ninduen, eta rol jokoa bailitzan, internet gaberik bizi den biztanleetako baten azalean jartzen saiatu nintzen. Zaila egin zitzaidan oso, imajinaezina, horrenbeste dira internetek eskaintzen dizkigun abantailak! (Egin klik ondoko irudiaren gainean, horietako batzuk ikusteko.)

Har dezagun, esaterako, irakaskuntzaren esparrua. Duela urte batzuk sinestezina zen ikasle batek sortutako ezer edonoren eskura izatea. Gaur egun, hori da klik batek ahalbide diezagukeen gauzarik arruntenetakoa. Internetek hezkuntza sistema tradizionalarekiko haustura ekarri du. Milaka webgune daude helburu didaktikoa dutenak, hala nola, wikiak, blogak, gisa guztietako sorgailuak… Aukera horiek guztiak baliatuz, ezagutza itsu-itsuan testu liburuetatik erdietsi behar izatetik, edukiak sortuz ezagutza lortzera pasa gara, aprendizaia prozesua irauliz, hezkuntzan kritikotasuna txertatuz. Testuinguru horretan jarri da abian Eskola 2.0 egitasmoa.

Halaber, komunikazioaren esparrura ere izugarrizko aldaketak ekarri ditu. Sare sozialak momentuko mezularitza zerbitzutik hasi eta ideiak, argazkiak, bideoak, musika eta beste mila gauza partekatzeko gune bihurtu dira. Erabilerrazak dira eta giza harremanek hornitzen dituzte, hori da euren arrakastaren gakoa. Facebook da sare sozial entzutetsuena eta Twitter moda-modan dagoen microblogging gunea. Biek ala biek ematen dute jendea jarraitzeko aukera, eta jario irakurleak bailiran funtzionatzen dute, etengabe eguneratuz. Mundua, bere handitasunean, txiki egitea lortu du internetek, gutiz globalizatzea.

Baina Internetek ere baditu bere arriskuak. Batetik, Internet Addiction Disorder izenekoa. Gauza guztiekin bezala, gehiegikeriak daudenean, adikzio izatera pasa daitezke, gaixotasun. Gaitza gero eta ohikoagoa bihurtzen ari dela dirudi eta horregatik sortu zen AEBn reSTART. Alabaina, kontuan izan behar da internet, berez, ez dela arriskua, lan eta aisirako gailua baizik. Arazoa norbanakoaren erabileraren neurrigabetasunean dago.

Bestetik, nortasun digitala daukagu. Iaz izan nuen lehenengoz honen berri. Jokin Lacallek ikastolako ning-ean jarri zigun post -ak ireki zizkidan begiak. Sarean kontu handiz ibili beharra dagoela erakutsi nahi izan zigun; izan ere, bertan egiten dugun oro gordeta geratzen baita. Maitek beti esaten digu argitara ateratzea nahi ez duguna interneten ez jartzeko eta Mashable webguneak ere hiru aholku eman zituen lehengo batean nortasunaren zaintzarako. Horrek, ordea, ez du erabileran oztopo izan behar. Azken batean, horregatik ez erabiltzea, teila batek buruan jo gaitzakeen beldurrez kalera atera nahi ez izatea bezain zentzugabea litzateke. Nik argi ikusten dut, beldurraren funtsa desinformazioa eta ezjakintasuna dira.

Sareak partekatzean oinarritzen den komunitate bat ere osatzen du, helburu komertzialetatik at dagoen mundu bat, denok denongandik ikastea ahalbidetzen duena. Filosofia horri jarraiki sortu da software askea, eta asko dira bere aldeko apustu irmoa egin dutenak.

Internet ez da bihar etorriko, ez da etorkizuna, oraina da. Hemen dago eta geratzeko etorri da. Jada ez dago sarea errealitatearengandik bereizterik, mundu birtuala zein fisikoa biak nahastu baitira. Orain, emeki-emeki gauzen internetek nola disolbatzen dituen ikustea besterik ez zaigu geratzen.

Comments { 1 }

Nortasun Digitala

Kevin Colvin Facebooken (irudia: Helektron.com, CC)Nigandik hasita, gehienok sarera buruz salto egin dugula esango nuke, bere dimentsioak ondo neurtu gabe eta izan ditzakeen arriskuez jabetu gabe. Horrela, ez da harritzekoa phising aren biktima bagara edo nortasun digitala ez zaintzearen ondorioak pairatzen baditugu. Bada garaia, ordea, sarearen botereaz jabetu gaitezen eta geure abantailarako erabil dezagun, eta horretarako ezinbestekoa da interneten osatzen dugun nortasuna zaintzea.

Ziurtagiri digitalak erabiltzearen alde eta nick edo goitizen eta pasahitzei uko egitearen apustua beste baterako utzita, nortasun digitalak gure izenaren entzute edo erreputazioari dagokionez daukan garrantziaz jardun nahi nuke. Izan ere, Facebook ek Google-ek baino bisita gehiago dituen garai honetan, harrigarria da webgune sozial nahiz beste guneetan uzten dugun arrastoarekiko daukagun arreta eskasa. Netrep edo sarean daukagun izen ona zaintzea ezinbestekoa da, honen eraginak mundu fisikoan jasaten baitugu, esaterako, gure lan-eskaintza potentziala zabaldu edo murriztuz.

Ezer baino lehen, kontuan izan behar da ez dugula interneten dagoen informazioa ezabatu edo kontrolatzerik. Sarera irteten den unetik ezin dugu bere ibilbide edo bilakaera kontrolpean izan. Ondorioz, garrantzitsuena sarean zer utzi nahi dugun erabakitzea da. Arlo honetan botere osoa gurea da. Guk geuk erabakitzen dugu zer argitaratu nahi dugun, eta, beraz, ez dugu zertan gerora damutuko dugun ezer egin. Ez da ahaztu behar sarean ezarririkoa ez dela soilik eskualde edo herrialde mailan ikusgai, mundu osoan baizik. Eta askotan ezezagunek ikus zaitzaten axola ez izan arren, jarraiko galdera egitea komeni da: gustatuko al zait argitaratu behar dudan hau mundu osoan ikusgai egotea? Fase hau ez betetzeak sarean daukagun izena honda dezake, nortasun digital kaskarra sortuz, eta honen eraginez, esan bezala, lanpostu bat baino gehiago gal dezakegu. Kontratazio prozesuan langilearen interneteko profila edo life streaminga bilatzearena duela gutxiko kontua izan arren, Viadeoren eskaerapean, 2007an, YouGovek eginiko ikerketak batek enpresariek hautaketa prozesuan zeuden langileen %18ri buruzko informazioa online lortu zutela azaldu zuten, hau da, bost langiletik batek dagoeneko presentzia digitala zuela (eta portzentaiak gora egiten du urtetik urtera). Beste hainbat gauzaren artean zera azaltzen digu ikerketa honek: sarean hautagaien informazioa aurkitu zuten kontratatzaileen %59rengan eragina izan zuela sareko informazioak langilea enplegatzeko garaian. Hautaketa burutzen zutenei eragin horri buruz galdetzean, Giza Baliabideetako buruzagi eta zuzendarien %13k baino ez zuen erantzun eragina postiboa izan zela, %25ek negatiboa izan zela esan zuen bitartean. Honela, baztertze arrazoi ezberdinak aipatu zituzten enpresariek: Myspacen mozkortuta agertzen ziren argazkiak aurkitu izana, hautagaia poliziaren bilaketan edo konpainiako etikarekin bat ez zetorren jardueraren batean murgilduta egotea, ageriko zentzugabetasuna…

Espainiako Viadeoren zuzendariak berak ere, Pedro Sánchezek, esaten du jende gazte askok Facebook, MySpace edo beste edozein sare sozial generalistetan euren mozkorraldien argazkiak, festatakoak, eta abar zintzilikatzen dituela eta horrek oportunitate profesionalen galera ekar dezakeela, cazatalentos edo headhuntersak oso aktibo baitabiltza sarean. Hala ere, ikerketa honetan aipatu ziren eragin positiboa sorrarazi zuten arrastoak ere. Hala nola, enpresariak ezagutzen ez zituen lorpen batzuk aurkitzean, website pertsonalean azaldutako gaitasunak ikustean edota enpresariak aberasgarritzat jotzen zituen eta curriculumean jarri ez zituen argibide batzuekin topo egitean. Aurrez esan bezala, beraz, sarea ondo erabiliz gero, gure mesederako izan daiteke.

Michael Phelps, GooglenBestalde, sarean gutaz zer esaten den edo gezurrik esaten ote den jakitea ez dator gaizki, nahiz eta gehienetan ezer gutxi egin dezakegun horren atzean dagoena zigortu edo esandakoa deuseztatzeko. Horretarako, GoogleAlerts,  BoardTracker , co.mments edo MonitorThis bezalako tresnez balia gaitezke. Lehengoa Googleen aplikazio erabilerraza da, jarraitu nahi den hitza Google aurkibidean sartzen den bakoitzean abisua posta elektronikora bidaliko dizuna (nahi izanez gero, astean edo hilabetean behinera mugatu daiteke bidalketa).  BoardTracker-ek, berriz, foruetako eztabaidetan miatzen du eta co.mments-ek blogetako iruzkinetan. Azkenak, MonitorThis-ek, rss bidez bidaltzen ditu jarraitu nahi den hitzari buruzko oharrak eta informazioa 20 iturritatik lortzen du (del.icio.us, technorati , flickr , google,  yahoo, msn …). Zure edo zure enpresaren izena Googleen (edo beste bilatzaile batean) idatzi eta izena zikintzeko asmoarekin sortutakoa bilaketan lehenego postuetan ager ez dadin, egin daitekeen onena beste gune batzuetan parte hartu eta izenaren ikusgarritasuna zabaltzea da. Flickr , youtube , digg , wikipedia , facebook eta twitter bilaketa zerrendan ager daitezkeen sei orri nagusi dira. Hauetako bakoitza ondo erabiliz gero, bilaketetan zerrendaburu zure edo zure enpresaren izenaz agertzea nahi duzun hori ager dadin lor dezakezu.

Agian izen txarra ez lortzeko modu seguruena izenik ez lortzea litzateke, arrastorik ez uztea alegia. Baina “I link therefore I am” (William J. Mitchell) garaian bizi garenez, ia-ia nahitanahiezkoa da presentzia digitala, mundu laboralean aurrera egin nahiz gero behintzat. Horrenbestez, sarearen erabilera egokiari duen garrantzia eman beharko geniokeela iruditzen zait, blog edo gune pertsonal eguneratu eta egiazko bat izatea onuragarri izan daitekeela ahaztu gabe.

Bibliografia

Online Reputation Management

Comments { 3 }

Klik batera saltokian eskura dezakezun guztia

Aurreko batean, kuxkuxean nenbilela Consumer Eroski aldizkaria eskuetan, artikulu erakargarri batera iritsi nintzen. Jarraian datorren paragrafoan pausatu nituen begiak:

Merkataritza elektronikoa etorri eta gurean geratu da, betirako nonbait, urterik urte geroz eta azkarrago hazten ari baita: Espainian, 2005ean aurreko urtearen aldean, %16 handitu zen baina 2006an %30 hazi eta 2.800 milioi euro fakturatu zuen. Azterlarien iritziz, une hauetan Espainiako merkataritza nazional osoaren %1era iritsi da, Estatu Batuetan hartu duen mailara (%5) oraino gerturatu ez bada ere.

interneten erosiInternet bidez erosketak egiteaz ari gara, alajaina. Nahi dugun gauzarik arraroena ere bertan ikus dezakegu salgai, baina sarri askotan salmenta hauek anonimoak izan ohi dira. Horregatik, etxetik mugitu gabe produktu bat eskuratzeak bere alde txarrak ere baditu, iruzur baten aurrean egon baikaitezke. Egoera honen inguruan hausnarketa egiten hasiz gero, konturatuko ginateke erosketa burutu aurretik hainbat aholkuri arreta jartzea komenigarria dela. Hasteko, erabakia hartu baino lehen bi aldiz pentsatu eta eskaintzaren lehen inpresioarekin bakarrik ez geratzea da egokiena. Ez hori bakarrik, zalantzen aurrean informazioa eskatu, eta enpresa erregistratua dagoen edo ez ikusi. Horrez gain, beste kontu bati ere arreta ipini behar diogu. Arropa erosteko garaian, esaterako, ez pentsa webguneko argazkian azaltzen den kamiseta zuri berdin egokituko zaizunik; beraz, saltokietan probatzeko duzun aukera hori ez ezazu horrela galdu! Jarraian, informazio pertsonala eskatuko dizute. KONTUZ! Kontu-korrontearen edota kreditu-txartelaren zenbakia eskatuz gero, ez zaitez besterik gabe fida. Amaitzeko, bidaien kasua aipatuko dugu. Internet bidez bidaia bat eskuratu nahi izanez gero, egiaztatu prezioak bidaia agentziekin.

Honaino iritsita, zein dira, bada, baliabide honen alderdi positiboak? Aurrekoagatik ez badirudi ere, bat baino gehiago dira! Internetek eskaintzen dituen produktuak mundu osoko saltoki guztietan dauden produktuak dira. Honek esan nahi du kanpoko produktu, botika edota garrantzizko zerbaiten beharrean bagaude, ez dugula zertan bidaia hori egin produktu hori eskuratzeko. Webgune fidagarri asko daude eta horien erabilerak aurrerapen itzela suposa dezake; horregatik, webgune horiez informatzeak bere garrantzia du.

e-commerceDena den, produktu eta zerbitzu bitxiak ere hortxe daude. Jaso dudan eskaintza bati buruz hitz egingo dizuet. Duela ez asko, zur eta lur geratu nintzen ikasleoi egiten zaigun proposamen batekin. Irailean azterketak dituzten unibertsitateko ikasle horiei txuletak egiten dizkieten jendea omen dago, eta txuleta horiek sarean salgai ipini!

Abantailen haritik tira eginez, sarrera-salmenta zerbitzua aipatu beharra dago. Zine, futbol partidu, antzerki edo kontzertu baterako sarrerak aldez aurretik eskuratzeko aukera eskaintzen du sareak, ikusteko irrikaz gauden ikuskizun horretarako sarrerarik gabe gera ez gaitezen. Gainera, Internet 24 orduz irekita dagoen denda elektronikoa izanik, edozein momentutan egin daitezke erosketak eta informazio guztia eguneratua eskaintzen du.

Lehen aipatu bezala, erosketak egiteko Internet erabiltzen dugunok gero eta gehiago gara. Nire helburua ez da baliabide honen inguruan informazioa ematea, zuek erosketak era honetan egitera animatzera baizik. Behin webgune bakoitzaren nondik norakoak argi dituzuenean, oso erosoa da eskatu duzun hori etxean izatea klik batez eta egun edo aste batzuen esperoan. Horregatik nago gehiago erabili beharko genukeela erosteko modu hau. Bi aldiz pentsatu, eta ez zaitezte alderdi negatiboekin geratu, gakoa informazioa eskuratzea baita. Lehen esan dudan bezala, behin fidagarri den webgune batekin topo eginez gero, aukera txalogarriak eskuratuko dituzue eta ia erosketa gehienak Internet bidez egitea erosoago egingo zaizue.

Jarraian ikus dezakezuen bideoak, guztia laburbiltzeaz gain, gauzak argiago ikusten lagunduko dizue:


 

 

 

Comments { 1 }
-->