{"id":16390,"date":"2015-09-30T08:02:21","date_gmt":"2015-09-30T06:02:21","guid":{"rendered":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/?p=16390"},"modified":"2015-09-30T12:43:22","modified_gmt":"2015-09-30T10:43:22","slug":"ardora","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/ardora","title":{"rendered":"ardora"},"content":{"rendered":"<p>iz. (B) 1. <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=arrain\" target=\"Emaitza\">Arrain<\/a>-sardak uretan gauez sortzen duen <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=fosforeszentzia\" target=\"Emaitza\">fosforeszentzia<\/a>. ||\u00c2\u00a0<strong>ardoran ibili<\/strong>: ardora kontuan hartuz arrantzan egin. 2. Beitarako arrain-multzoa.\u00c2\u00a0 <em>(Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)<\/em><\/p>\n<p><strong>Orotariko Euskal Hiztegian<\/strong><\/p>\n<div>\n<p>ardor(a) (V-ger-m, G-bet), ardera. Ref.: A Apend (ardora &lt;ardoia&gt;); Berriat Bermeo 391.<\/p>\n<p>&#8220;<strong>Reflejo grande, fosforescencia de peces en el agua<\/strong> (V-m)&#8221; A Apend. &#8220;La pesca de arderia consist\u00c3\u00ada en que las lanchas, provistas de redes, se colocaban de noche en la costa o puntos pr\u00c3\u00b3ximos a tierra, donde los pescadores sab\u00c3\u00adan que eran lugares a los que aflu\u00c3\u00adan la sardina o anchoa, y de vez en cuando causaban ruidos en la lancha o arrojaban al mar una piedra, una tabla, un remo, etc., y tanto al sentir el ruido como al notar que a las aguas ca\u00c3\u00ada alg\u00c3\u00ban cuerpo, coleaban los pescados, ocasionando el instant\u00c3\u00a1neo y seguro brillo o claridad; y descubierto el punto de la pesca tend\u00c3\u00adan las redes, aprovechando la sardina para carnada [&#8230;]. A esta manera de pescar llamaban ir al ardor, arderi&#8221; Labayru Hist I 529 nota. &#8220;Karnadatarako arrain maseari ardora deituten deutsagu, gauez botetan dauan argitasunagaitik. Berba au kostalde guztian usetan da&#8221; Berriat Bermeo 391. &#8220;Ardora. Fosforescencia que emiten los bancos de peces en noches muy oscuras, cuando no hay luna ni estrellas. Esta fosforescencia, perceptible en tales noches oscuras, sirve para delatar d\u00c3\u00b3nde se hallan los bancos de peces&#8221; (Palabras vascas referentes a la vida del mar recogidas por el P. Ezkurdia en Orio; v. tbn. Echaide Orio 95 &#8216;ardor, ardora&#8217;). &#8220;Nora zuzie ba? &#8211;Ardorera&#8221; (V-ger). &#8220;Ardora ta argije, orrek die pekatuek, gauez arra\u00c3\u00b1e enga\u00c3\u00b1eta atrapatie&#8221; (V-ger). Puede referirse tbn. al reflejo de la luna en el r\u00c3\u00ado que se aprovecha para pescar, al ser los peces atra\u00c3\u00addos por esta luz. Cf. DCECH s.v. arder y ast. ardor del agua &#8216;fosforescencia del mar&#8217;. <em>Gora geu, ta geutarrak! Aixaixorri! Ardor-motxorruak kaiganean!<\/em> Erkiag Arran 50.<\/p>\n<\/div>\n<p><strong>Beste hizkuntza batzuetan<\/strong> (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):<\/p>\n<p><strong>es<\/strong> iz. brillo o fosforescencia que emiten los bancos de peces, perceptible en las noches muy oscuras<br \/>\n<strong>fr<\/strong> luminosit\u00c3\u00a9 \u00c3\u00a9mise par les banques poissons perceptible dans les nuits tr\u00c3\u00a8s sombres<br \/>\n<strong>en<\/strong>\u00c2\u00a0 brightness emitted by fish stocks perceptible in very dark nights<br \/>\n<strong>port<\/strong> luminosidade emitida por bancos de peixe percept\u00c3\u00advel nas noites muito escuras<\/p>\n<p><strong>Entzun: <\/strong><\/p>\n<blockquote><p><em>Epela zegoen ura, eta <strong>ardora<\/strong> zilartsuaren kilimak sentitu zituen oinetan.\u00c2\u00a0<\/em>[<em>Azkenaz beste<\/em>, Anjel Lertxundi (Alberdania, 2005)]<em> (Ereduzko Prosa Gaur)<\/em><\/p><\/blockquote>\n<blockquote><p><em>&#8216;<strong>Ardora<\/strong>&#8216; du izena herritarrek osatutako Energia Olatuetako epaimahai horrek. Itsasoan gauez antxoa sardak egiten duen distira da ardora. Horrela egiten zuten arrantza lehen, ardoran. Makina bat arrantzalek hitz egin digute horri buruz. Guk ere, arrantzale haien gisara, hiriko itsaso zabalean hizkuntzen distira bilatuko dugu.\u00c2\u00a0<\/em>[<a title=\"101 L proiektuak Donostia-2016ko diru laguntza jaso du\" href=\"http:\/\/www.ahotsak.eus\/albisteak\/101-l-proiektuak-donostia-2016ko-diru-laguntza-jas\/?utm_source=rss_link&amp;utm_medium=rss&amp;utm_campaign=rss_feed&amp;utm_source=twitterfeed&amp;utm_medium=twitter\"><em>101 L proiektuak Donostia-2016ko diru laguntza jaso du<\/em><\/a>, ahotsak.eus ]<em> <\/em><\/p><\/blockquote>\n<div id=\"attachment_16391\" style=\"width: 458px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/flic.kr\/p\/5DaCje\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-16391\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-16391 \" title=\"3046015593_0a786e4f76_z\" src=\"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/3046015593_0a786e4f76_z.jpg\" alt=\"\" width=\"448\" height=\"299\" srcset=\"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/3046015593_0a786e4f76_z.jpg 640w, https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/3046015593_0a786e4f76_z-300x200.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 448px) 100vw, 448px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-16391\" class=\"wp-caption-text\">ardora (FlickrCC, Erik sorenson)<\/p><\/div>\n<p style=\"text-align: center;\">\n<p><span class='st_twitter_vcount' st_title='ardora' st_url='https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/ardora' displayText='share'><\/span><span class='st_plusone_vcount' st_title='ardora' st_url='https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/ardora' displayText='share'><\/span><span class='st_facebook_vcount' st_title='ardora' st_url='https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/ardora' displayText='share'><\/span><span class='st_email_vcount' st_title='ardora' st_url='https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/ardora' displayText='share'><\/span><span class='st_sharethis_vcount' st_title='ardora' st_url='https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/ardora' displayText='share'><\/span><span class='st_fblike_vcount' st_title='ardora' st_url='https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/ardora' displayText='share'><\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>iz. (B) 1. Arrain-sardak uretan gauez sortzen duen fosforeszentzia. ||\u00c2\u00a0ardoran ibili: ardora kontuan hartuz arrantzan egin. 2. Beitarako arrain-multzoa.\u00c2\u00a0 (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa) Orotariko Euskal Hiztegian ardor(a) (V-ger-m, G-bet), ardera. Ref.: A Apend (ardora &lt;ardoia&gt;); Berriat Bermeo 391. &#8220;Reflejo grande, fosforescencia de peces en el agua (V-m)&#8221; A Apend. &#8220;La pesca de arderia consist\u00c3\u00ada en que [&hellip;]<\/p>\n<p><span class='st_twitter_vcount' st_title='ardora' st_url='https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/ardora' displayText='share'><\/span><span class='st_plusone_vcount' st_title='ardora' st_url='https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/ardora' displayText='share'><\/span><span class='st_facebook_vcount' st_title='ardora' st_url='https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/ardora' displayText='share'><\/span><span class='st_email_vcount' st_title='ardora' st_url='https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/ardora' displayText='share'><\/span><span class='st_sharethis_vcount' st_title='ardora' st_url='https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/ardora' displayText='share'><\/span><span class='st_fblike_vcount' st_title='ardora' st_url='https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/ardora' displayText='share'><\/span><\/p>","protected":false},"author":8,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[3],"tags":[41],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16390"}],"collection":[{"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16390"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16390\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16394,"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16390\/revisions\/16394"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16390"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16390"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16390"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}