{"id":16405,"date":"2015-10-03T12:55:57","date_gmt":"2015-10-03T10:55:57","guid":{"rendered":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/?p=16405"},"modified":"2015-10-03T12:55:57","modified_gmt":"2015-10-03T10:55:57","slug":"informatika","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/informatika","title":{"rendered":"informatika"},"content":{"rendered":"

iz. INFORM. Informazioaren tratamendu<\/a> automatikoaren zientzia.
\n<\/em><\/p>\n

Informazio eta automatika<\/a> hitzen elkarketatik datorren informatika<\/a> hitza 1966an sortu zen. Baina<\/a> informatikaren jaiotza<\/a>-urtetzat Von Neumann-en ideietan oinarritutako lehen<\/a> makina<\/a> sortu zen urtea (1949) hartzen da. Zientzia<\/a> honen<\/a> funtsa datuak bildu<\/a>, sarrera<\/a>-unitateen bidez ordenadorera sartu<\/a>, bertako<\/a> unitate<\/a> zentralean prozesatu ondoren informazio<\/a> erabilgarria sortu eta irteera-unitateen bidez ateratzean datza. Prozesu<\/a> honetan bi kontzeptu<\/a> nagusi<\/a> bereiz<\/a> daitezke: hardwarea, hots<\/a>, prozesamendu<\/a> automatikoan erabiltzen diren tresnen multzoa, eta softwarea ordenadoreak funtzionatzeko eta problema<\/a> konkretuak ebazteko behar diren programen multzoa.
\nInformatika bost<\/a> ataletan sailka<\/a> daiteke: informatika analitikoa, informazioaren teoriaz eta problemen ebazpenerako dauden algoritmo<\/a> eta prozedura<\/a> matematikoen ebaluaketaz arduratzen dena; informatika logiko<\/a> edo<\/a> sistematikoa, sistema<\/a> informatiko<\/a> bat osatzen duten elementuen arteko<\/a> erlazioak ezarri<\/a> eta bakoitzaren funtzioak definitzea duena helburu; informatika fisiko<\/a> edo teknologikoa, hardwareko osagaien, hots, zirkuitu<\/a> elektronikoak, erdieroaleak, memoriak, prozesadoreak eta unitate periferikoak aztertzen dituena; informatika metodologikoa, softwarearen arloaz, edo programazio<\/a>-metodologiaz, programazio-lengoaiez, konpiladore<\/a> eta itzultzaileez eta sistema informatikoen ustiapenaz arduratzen dena; eta informatika aplikatua, sistema informatikoetan problema konkretuak ebazteko sortzen diren aplikazio<\/a> praktiko guztiak barne<\/a> hartzen dituen arloa. Azken<\/a> urteotan zientzia honen arlo<\/a> desberdinetan egin diren aurrerapenak direla eta, ordenadoreak gero eta txikiagoak, azkarragoak eta merkeagoak dira. Ondorioz gizartearen eremu<\/a> guztietara hedatu dira: enpresetara, bankuetara, administraziora, profesionalen arlora, hezkuntzara, etab.etara.\u00c2\u00a0<\/em> (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)<\/em><\/p>\n

Wikipedian:<\/strong><\/p>\n

Informatika<\/strong> informazioaren<\/a> tratamendu automatikoa aztertzen duen zientzia edo teknika multzoa da.<\/p>\n

Izena<\/strong><\/p>\n

Informatika<\/em> hitza Philippe Dreyfusek<\/a> asmatu zuen 1962an, informazio eta automatiko hitzak bateratuta.<\/p>\n

Euskaraz<\/a>, termino hau gaztelaniatik<\/a> edota frantsesetik<\/a> hartu dugu. Latinoamerikako<\/a> hainbat herrialdetan eta mundu anglofonoan Computing<\/em> edo Computaci\u00c3\u00b3n<\/em> (“Zenbaketa”) hitzak erabiltzen dituzte. Mundu anglofonoan ordenagailuak sortu aurretik, Computer<\/em> zenbaketa egiten duen pertsonari deitzen zioten.<\/p>\n

Historia<\/strong><\/p>\n

Lehenengo ordenagailua 1946an<\/a> jarri zen abian. Hala eta guztiz ere, informatika gizakiaren mendeetako amets bati dagokio, makina pentsalari bat sortzearen ametsari. Bide horretatik egin ziren lehenengo lanak XVII. mendekoak<\/a> dira, Wilhelm Schickard<\/a>, Blaise Pascal<\/a> eta Gottfried von Leibniz<\/a>-en garaikoak. Logika modernoa eta elektronika batzeak gaur egungo informatikaren sorrera ekarri zuen, eta horrek iraultza izugarria eragin du gure gizarteen ekonomian eta bizitzan. Informatikak oinarrian bi iturri ditu: automaten zientzia eta logika.<\/p>\n

(Jarraitu irakurtzen…<\/em><\/a>)<\/p>\n

Beste hizkuntza batzuetan<\/strong> (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):<\/p>\n

es<\/strong> inform\u00c3\u00a1tica
\nfr<\/strong> informatique
\nen<\/strong> computer science; informatics; computing
\nport<\/strong> inform\u00c3\u00a1tica<\/p>\n

Entzun: <\/strong><\/p>\n

Haize bolada indartsuek jotzen zuten tarteka, alboko informatika<\/strong>-dendako oihala bortitz astinduz.\u00c2\u00a0<\/em>[Gloria Mundi<\/em>, Fernando Morillo (Elkar, 2004)] (Ereduzko Prosa Gaur)<\/em><\/p><\/blockquote>\n

\"\"<\/a>

informatika (FlickrCC, Alex Bertolini)<\/p><\/div>\n

<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

iz. INFORM. Informazioaren tratamendu automatikoaren zientzia. Informazio eta automatika hitzen elkarketatik datorren informatika hitza 1966an sortu zen. Baina informatikaren jaiotza-urtetzat Von Neumann-en ideietan oinarritutako lehen makina sortu zen urtea (1949) hartzen da. Zientzia honen funtsa datuak bildu, sarrera-unitateen bidez ordenadorera sartu, bertako unitate zentralean prozesatu ondoren informazio erabilgarria sortu eta irteera-unitateen bidez ateratzean datza. Prozesu […]<\/p>\n

<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10,36],"tags":[48],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16405"}],"collection":[{"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16405"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16405\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16409,"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16405\/revisions\/16409"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16405"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16405"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16405"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}