{"id":27887,"date":"2019-09-25T22:39:23","date_gmt":"2019-09-25T20:39:23","guid":{"rendered":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/?p=27887"},"modified":"2019-09-25T22:39:23","modified_gmt":"2019-09-25T20:39:23","slug":"gabirai","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/gabirai","title":{"rendered":"gabirai"},"content":{"rendered":"

iz. <\/em>Hegazti harraparia, gainaldea gris-urdina eta gainerakoa zerrendaduna duena (Accipiter nisus<\/em>). Usotzat gabiraia sartu. Horrela hitz egingo lukete gabiraiek, hizketan balekite, atzaparretatik usoak ihes egitean<\/em>. (Hiztegi Batua)<\/em><\/p>\n

Orotariko Euskal Hiztegian<\/strong><\/p>\n

\n
gabirai<\/mark>. (V-ger, AN-gip; Lcc [corregido sobre gabilai], Izt C 198), gabiroi (G; H (V, G)), gabilai, gabilan, gabilloi, gabillara (V-gip), gabilare, gabinare, gabirau, txabirai, gabirari, gabillau (V-m), kabirai, kabelai, kabidoi (G-azp, AN-larr), kabillara (V-m), kabilddara (V-gip), karibei (V-gip), kabrina (-e B). Ref.: A (gabirai<\/mark>, karibei), Apend (gabilau); Arzdi Aves 161; Dass-Eliss GH 1923, 377; Iz ArO\u00c3\u00b1 (kab\u00c3\u00adlddara); Etxba Eib (gabillaria); SM EiP\u00c3\u00a1j (gabillara); Asp Leiz (kabidoi); Zubk Ond (kabillara); Izeta BHizt2 (kabrine). Cf. gabir\u00c3\u00b3n en el cast. de Orio (Echaide Orio 118).\u00c2\u00a0 Gavil\u00c3\u00a1n<\/strong>. Se emplea tbn., sg. algunos testimonios, para designar a otras rapaces similares como el milano (Asp Leiz) o el cern\u00c3\u00adcalo (“buse vulgaire” en Dass-Eliss), o indistintamente para dos o m\u00c3\u00a1s de ellas (gavil\u00c3\u00a1n y cern\u00c3\u00adcalo sg. Arzdi en Larrinoa; gavil\u00c3\u00a1n, azor y cern\u00c3\u00adcalo en Iz ArO\u00c3\u00b1). v. mirotz.<\/div>\n<\/div>\n
<\/div>\n
Ai, joat gabirai<\/mark>a \/ aztor usua. (Cantar de Perucho, 1536). TAV 3.1.15. Enbidiosoak dira txabiraiaren begiak. (Tolosa, 1619). Ib. 3.1.25,27. Zegaiti esaten jakee. mirubak ta gabillaiak egazti arrapatzalle edo txori lapur oneei? Mg PAb 180. Gabirabaren antzeko txori bat da au [mirotza] . Echve Dev 162 nota. Kabirai aien atzaparretan preso zegoen usoa. Arr Bearg 153 (ap. DRA). Gaztelako kabelai ixill \/ txori arrapalaria. AB Ama Euskeriaren liburu kantaria (~1885). “>AmaE 79 (v. tbn. 266). Eskuti saltatu da gabilarea, \/ egotxo nabarrean zeraman kartea. (G-nav). Diccionario Vasco-Espa\u00c3\u00b1ol-Franc\u00c3\u00a9s hiztegiari (1905-1906) dagokio.”>A Cancionero Popular Vasco (1919).”>CPV 1045 (cf. tbn. 1053 (G-nav): Eskutik bolatu zait gabinarea, si bien Azkue (pero no Balad 205) traduce “murci\u00c3\u00a9lago”, por semejanza formal con variantes de gau-enara (q.v.)). Gabiroiak oillarrak jan. Noeren ontzia. A. Zavala (arg.).”>Noe 121. Txituak zaitutzen kolka \/ gabirauakin burruka. Mendaro Txirristaka bertsolaria. “>MendaroTx 97. Gabirabaen gisa \/ gizon asko dira, \/ litxarreriyan i\u00c3\u00b1oiz \/ aspertzen ez dira. PArt Ustez laguna detan ta beste bertso asko (~1890). “>Ustez 132. Aztorea ta bai gabirai<\/mark>a, naiz ta au txikia izan, arraparietan azkarrenak eta, almen bereziak zetie eizarako. MItziar Gure txoriak (1966). “>Txoriak 28.
\nv. tbn. Ag G 337. Gabiroi: It Fab 89. Gabilai: Mg PAb 182. VMg XIV. Gabilan: MendaroTx 359. Gabilloi: Enb 192. Erkiag BatB 38. Gabirau: Iraola EEs 1914, 75. Gabirari: BasoM 83.<\/div>\n
<\/div>\n
GABIRAI<\/mark> URDIN. “Gabillara urdi\u00c3\u00b1a, aguilucho cenizo (Circus pygargus)” SM EiP\u00c3\u00a1j.<\/div>\n

Sinonimoak:<\/strong>\u00c2\u00a0iz.<\/p>\n

\u00c2\u00a0\u00c2\u00a0\u00c2\u00a0\u00c2\u00a0[belatza]:<\/strong> belatz, mirotz, esparbera Zub. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)<\/em><\/div>\n

Beste hizkuntza batzuetan<\/strong> (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):<\/p>\n

es<\/strong> iz. (Zool.) gavil\u00c3\u00a1n (Accipiter nisus)
\nfr<\/strong> iz. \u00c3\u00a9pervier (d’Europe)
\nen<\/strong> iz. \u00c3\u00a9pervier (d’Europe)
\nport<\/strong> iz. (Zool.) (ave) gavi\u00c3\u00a3o<\/p>\n

Haiek ez zekiten gabirai<\/strong> bat zegoela auzoan, harrapakinen zain, eta beti bezain mamitsu agertzen ziren hegan. [Berria<\/em>, 2015-04-12, \u00c2\u00abArgaldu ala hil\u00c2\u00bb, ANA GALARRAGA [Euskal Herria]] (Egungo Testuen Corpusa)<\/em><\/p><\/blockquote>\n

\"\"<\/a>

gabirai (Gaurko hitza, CC0 Domeinu Publikoa)<\/p><\/div>\n

<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

iz. Hegazti harraparia, gainaldea gris-urdina eta gainerakoa zerrendaduna duena (Accipiter nisus). Usotzat gabiraia sartu. Horrela hitz egingo lukete gabiraiek, hizketan balekite, atzaparretatik usoak ihes egitean. (Hiztegi Batua) Orotariko Euskal Hiztegian gabirai. (V-ger, AN-gip; Lcc [corregido sobre gabilai], Izt C 198), gabiroi (G; H (V, G)), gabilai, gabilan, gabilloi, gabillara (V-gip), gabilare, gabinare, gabirau, txabirai, gabirari, […]<\/p>\n

<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[8],"tags":[46],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27887"}],"collection":[{"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=27887"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27887\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27896,"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27887\/revisions\/27896"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=27887"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=27887"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=27887"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}