{"id":28012,"date":"2019-10-14T20:00:51","date_gmt":"2019-10-14T18:00:51","guid":{"rendered":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/?p=28012"},"modified":"2019-10-09T00:00:36","modified_gmt":"2019-10-08T22:00:36","slug":"alagala","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/alagala","title":{"rendered":"alagala"},"content":{"rendered":"

adb.<\/em> 1<\/strong> adb. Bizk.<\/em> Egoki.<\/strong> Bere izaerari alagala zetorkion bizibidea zuen Txominek: artzain zebilen mendian<\/em>. 2<\/strong> adb. Bizk.<\/em> Gogara.<\/strong> Berak nahi zuenean joan eta etorri, eta berak nahi zuena eman eta egin: alagala zebilen Josetxo<\/em>. (Hiztegi Batua)<\/em><\/p>\n

Orotariko Euskal Hiztegian<\/strong><\/p>\n

\n
alagala<\/mark>.<\/div>\n<\/div>\n
(V-m ap. Diccionario Vasco-Espa\u00c3\u00b1ol-Franc\u00c3\u00a9s hiztegiari (1905-1906) dagokio.”>A ; Voces Bascongadas (~1800). “>A\u00c3\u00b1), ala-ala (Vc ap. A).
\nA prop\u00c3\u00b3sito, oportunamente, adecuadamente. “(A) prop\u00c3\u00b3sito viene eso, (V) alagala<\/mark>, galanto dator ori ” Voces Bascongadas (~1800). “>A\u00c3\u00b1. “Lindamente” Ib. ” Ala-ala […] (Vc), muy adecuadamente. Es de temer que en esta acepci\u00c3\u00b3n venga de ‘a la gala'” Diccionario Vasco-Espa\u00c3\u00b1ol-Franc\u00c3\u00a9s hiztegiari (1905-1906) dagokio.”>A.<\/div>\n
<\/div>\n
Bere ixakereari alagala <\/mark>etorkijon bixibidia eban Txomi\u00c3\u00b1ek. Ardizain ebillan mendijan. Kk Ab I 51s. A gusto.<\/strong>\u00c2\u00a0 Berak nai ebanean joan da etorri, ta berak nai ebana emon da egin: alagala<\/mark> ebillen Josetxo. Echta Josecho (1909). “>Jos 28. Alagala<\/mark> abil ene alabea; ik polit-politorrek gaur be, naidoan jantzea egin don Almikan Ondartzako. jitanoagaz. Ib. 197. Gogotsu kantaten ebazan Josetxogaz ikasiriko kopla batzuk: alagala<\/mark> bizi zan mutil orregaz. Ib. 311. Alagala<\/mark> egongo gara apalorduan. Ib. 12.<\/div>\n
<\/div>\n
ALAGALA<\/mark>KO<\/strong> (V ap. A; ala-alako V ap. A Apend). Adecuado, id\u00c3\u00b3neo.\u00c2\u00a0<\/strong> Azkenik, alagala<\/mark>ko zaartzia igarota, ill zan. JJMg Baserritaar nequezaleentzaco escolia edo icasbidiac (1816; bigarren arg. 1845). “>BasEsc 283 (sg. DRA; la ref. es incorrecta). Nik gura neukeana da ixilla errana, \/ Ez nagi, loti eta ain gitxi arrana, \/ Eta Mari Antoni berba gitxikoa \/ Dalako guretzat da alagala<\/mark>koa. AB Ama Euskeriaren liburu kantaria (~1885). “>AmaE 420. Eure bizikoa izango intzan i sakristaukuntsan, Erroke. –Maripa: nor dan orretarako beren bizikoa ta alagala<\/mark>koa laster erakutsiko daunat. Diccionario Vasco-Espa\u00c3\u00b1ol-Franc\u00c3\u00a9s hiztegiari (1905-1906) dagokio.”>A Bein da Betiko (1893). “>BeinB 41. Alagala<\/mark>ko akiakuleak eta nire gizabidea ondatu gurako asmoak darabillez nire arerioak! Echta Josecho (1909). “>Jos 191. Eladitxo izango zan niretzat alagala<\/mark>ko emaztea, ba\u00c3\u00b1a enaz bere begikoa! Ib. 225. Errege ta seme dirudizue ain ondo apainddurik: alagala<\/mark>ko zaldiak daukazuz. Ib. 316. Orrako gizona Kijote ta arako mutilla Santxo… Santxo! Kijote! Ja jai! Alagala<\/mark>koak ziran orretarako orkoa ta emengoa. Ag Kresala (1906). “>Kr 201. Menditzua da, ta arro itzelak, lapur-tokitzat alalakuak edo guztiz egokiyak daukazana. Euskal Esnalea. Aldizkaria (1908-1931). “>EEs 1915, 15. Toki ori politta dok sartu ta ezkutetako. Eta axia artzeko be, alagala<\/mark>kua. Ipu\u00c3\u00b1ak (1927). Oscar Wilderen ipuinen itzulpena.”>Altuna 12. Mutillak, egazti alagala<\/mark>koak astokillok daroazanak,. arrozaz ipi\u00c3\u00b1ita iateko gaur arratsaldean. Kk Ab II 112. Oringo mutillek, \/ Bana-binekoak: \/ Lapiko tapatzat \/ Ala-gala<\/mark>koak. (V-arr) AEF1930, 10. Madalenakoa, lapiko estalkientzat alaalakoa. (V-m) A EY III 146. Oraingo mutiltxoak bana banakoak, \/ lapiko-tapatzako alagala<\/mark>koak. A EY IV 63. Ezin zeitekezan egokiagorik aurkitu buruzagion neska-laguntzat, atera zituenak bai\u00c3\u00b1o: Mikela Begi eta Timuti Belarri. Begi eta Belarri alagala<\/mark>ko bi! Erkiag Arranegi (1958). “>Arran 44. Alagala<\/mark>ko lagunak batu ere-ta, sekulako aurreskua izan zan. Ib. 43. Axe zan bai gazte jator, zal, segail, alagala<\/mark>koa. Ib. 81. Arerioa be alagala<\/mark>koa billatu eutsoen: komikoa. Etxabu Ondarroa”ko kontuak (1995). ‘”>Kontu 175.<\/div>\n
ALAGALA<\/mark>N. A prop\u00c3\u00b3sito, adecadamente.
\nEguzkiaren azken agur-aldiko argi-izpien dirdaipean, izadiko gauzen kolore bereziak egoki ta alagala<\/mark>n ikusi zeintekezan, bakoitzaren ezaungarriak zeatz azalduten ebezelako. Erkiag Arranegi (1958). “>Arran 12. Azkenengo biok, arrantzuko gizonak, legorrean gertu ziran, eta alagala<\/mark>n etorri yaken arratsalde epel aretan lagunarteko goizaparia gogaro onez ta atsegintsu egiteko. Ib. 120.<\/div>\n

Sinonimoak:<\/strong>\u00c2\u00a0adond. Bizk.<\/p>\n

\u00c2\u00a0\u00c2\u00a0\u00c2\u00a0\u00c2\u00a0[egoki]: aukeran, egokiro, erara, eraz, itxuran, itxuraz, taxuz, hautura Ipar., hautan Ipar.\/Naf., hautara Ipar.\/Naf., egoki zah. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)<\/em><\/div>\n

Beste hizkuntza batzuetan<\/strong> (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):<\/p>\n

es<\/strong> adb. (B) a prop\u00c3\u00b3sito, oportunamente
\nfr<\/strong> adb. expr\u00c3\u00a8s, d\u00c3\u00a9lib\u00c3\u00a9r\u00c3\u00a9ment, sciemment
\nen<\/strong> adb. on purpose
\nport<\/strong> adb. de prop\u00c3\u00b3sito, propositadamente<\/p>\n

Bere izaerari alagala<\/strong> zetorkion bizibidea zuen Txominek: artzain zebilen mendian<\/em>. <\/em>(Hiztegi Batua)<\/em><\/p><\/blockquote>\n

\"\"<\/a>

alagala (Gaurko hitza, CC0 Domeinu Publikoa)<\/p><\/div>\n

<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

adb. 1 adb. Bizk. Egoki. Bere izaerari alagala zetorkion bizibidea zuen Txominek: artzain zebilen mendian. 2 adb. Bizk. Gogara. Berak nahi zuenean joan eta etorri, eta berak nahi zuena eman eta egin: alagala zebilen Josetxo. (Hiztegi Batua) Orotariko Euskal Hiztegian alagala. (V-m ap. Diccionario Vasco-Espa\u00c3\u00b1ol-Franc\u00c3\u00a9s hiztegiari (1905-1906) dagokio.”>A ; Voces Bascongadas (~1800). “>A\u00c3\u00b1), ala-ala (Vc […]<\/p>\n

<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[3],"tags":[41],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28012"}],"collection":[{"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28012"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28012\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28025,"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28012\/revisions\/28025"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28012"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28012"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28012"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}