{"id":29289,"date":"2020-03-30T23:20:29","date_gmt":"2020-03-30T21:20:29","guid":{"rendered":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/?p=29289"},"modified":"2020-03-30T23:20:59","modified_gmt":"2020-03-30T21:20:59","slug":"koronabirus","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/koronabirus","title":{"rendered":"koronabirus"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-container-1 wp-block-group\"><div class=\"wp-block-group__inner-container\">\n<p><strong>Koronabirusa<\/strong> <a href=\"https:\/\/eu.wikipedia.org\/wiki\/Birus\">birus<\/a> espezieen multzo bat da, <a href=\"https:\/\/eu.wikipedia.org\/wiki\/Ugaztun\">ugaztunetan<\/a> eta <a href=\"https:\/\/eu.wikipedia.org\/wiki\/Hegazti\">hegaztietan<\/a> gaixotasunak sortzen dituena.<sup><a href=\"https:\/\/eu.wikipedia.org\/wiki\/Koronabirus#cite_note-1\">[1]<\/a><\/sup> Besteak beste, <a href=\"https:\/\/eu.wikipedia.org\/wiki\/Gastroenteritis\">gastroenteritisak<\/a> eragiten dituzte behi eta txerrietan, eta <a href=\"https:\/\/eu.wikipedia.org\/wiki\/Arnas-aparatu\">arnas-aparatuko<\/a>\n gaixotasunak oiloetan eta gizakietan. Gizakien kasuan, kasu gehienetan \ngaixotasuna arina izaten da, baina koronabirus gutxi batzuek kasu \nlarriak sor ditzakete eta heriotza eragin. Ez dago koronabirusek \nsortutako gaixotasunen aurka egiteko <a href=\"https:\/\/eu.wikipedia.org\/wiki\/Txerto\">txertorik<\/a> edo droga antibiralik, eta gaixotasuna harrapatu ondoren, ohiko tratamendua sintomak arintzea izan ohi da.\n<\/p>\n\n\n\n<p>2020an zazpi koronabirus mota nagusi ezagutzen dira, eta 39 espezie. Horietako hiru <a href=\"https:\/\/eu.wikipedia.org\/wiki\/Birulentzia\">birulentzia<\/a> handiko <a href=\"https:\/\/eu.wikipedia.org\/wiki\/Patogeno\">patogenoak<\/a> dira.<sup><a href=\"https:\/\/eu.wikipedia.org\/wiki\/Koronabirus#cite_note-2\">[2]<\/a><\/sup> Koronabirusak <em><a href=\"https:\/\/eu.wikipedia.org\/wiki\/Orthocoronavirinae\">Orthocoronavirinae<\/a><\/em> azpifamiliako kide dira (<a href=\"https:\/\/eu.wikipedia.org\/wiki\/Coronaviridae\">Coronaviridae<\/a> familia, <a href=\"https:\/\/eu.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Nidovirales&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Nidovirales<\/a> ordena).<sup><a href=\"https:\/\/eu.wikipedia.org\/wiki\/Koronabirus#cite_note-groot-3\">[3]<\/a><\/sup> Koronabirusek <a href=\"https:\/\/eu.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Bilkin_biral&amp;action=edit&amp;redlink=1\">bilkin birala<\/a>, zentzu positibodun hari bakarreko <a href=\"https:\/\/eu.wikipedia.org\/wiki\/ARN\">ARN<\/a> <a href=\"https:\/\/eu.wikipedia.org\/wiki\/Genoma\">genoma<\/a> eta simetria helikoidaleko <a href=\"https:\/\/eu.wikipedia.org\/wiki\/Kapsida\">kapsida<\/a> dute. Haien tamaina genomikoa 26 eta 32 kilobase artekoa da, <a href=\"https:\/\/eu.wikipedia.org\/wiki\/ARN_birus\">ARN birusen<\/a> artean luzeena. Koronabirusen izena &#8220;koroa&#8221; esan nahi duen latineko <em>corona<\/em> hitzetik dator; izan ere, <a href=\"https:\/\/eu.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Birioi&amp;action=edit&amp;redlink=1\">birioien<\/a> itxura, <a href=\"https:\/\/eu.wikipedia.org\/wiki\/Mikroskopio_elektroniko\">mikroskopio elektronikoarekin<\/a> behatuta, koroa batena da, birioiak ertzean dituen erraboil itxurako irtenuneen eraginez.  (Wikipedia, <em><a href=\"https:\/\/eu.wikipedia.org\/wiki\/Koronabirus\">Koronabirus<\/a><\/em>)<\/p>\n\n\n\n<p>2020ko urtarrilean, <a href=\"https:\/\/eu.wikipedia.org\/wiki\/COVID-19\">COVID-19<\/a>\n indar handiz zabaldu zen Wuhaneko sorburutik Txinara eta mundu osora, \nondorio sanitario, sozial, ekonomiko eta politiko larriak eraginez. \nMartxoaren 11rako, <a href=\"https:\/\/eu.wikipedia.org\/wiki\/MOE\">MOEk<\/a> <a href=\"https:\/\/eu.wikipedia.org\/wiki\/COVID-19_gaixotasunaren_2019-2020ko_pandemia\">pandemia izendatu zuen<\/a>. \n<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<p><strong>Beste hizkuntza batzuetan<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>es<\/strong> <em>iz.<\/em> coronavirus   <\/li><li><strong>en<\/strong> <em>iz.<\/em> coronavirus   <\/li><li><strong>fr<\/strong> <em>iz.<\/em> coronavirus  <\/li><li><strong>port<\/strong> <em>iz.<\/em> coronav\u00c3\u00adrus   <\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Testuinguruan<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Euskal Herrian 8.225 gaixok eman dute positibo <strong>koronabirusaren <\/strong>proba  eginda, administrazioen arabera. 400 hil dira. COVID-19 gaitza izandako  1.807 pertsonari eman diete alta<\/em>. [Berria.eus, 2020-03-30]<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"512\" src=\"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/koronabirus.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-29290\" srcset=\"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/koronabirus.png 1024w, https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/koronabirus-300x150.png 300w, https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/koronabirus-768x384.png 768w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n<p><span class='st_twitter_vcount' st_title='koronabirus' st_url='https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/koronabirus' displayText='share'><\/span><span class='st_plusone_vcount' st_title='koronabirus' st_url='https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/koronabirus' displayText='share'><\/span><span class='st_facebook_vcount' st_title='koronabirus' st_url='https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/koronabirus' displayText='share'><\/span><span class='st_email_vcount' st_title='koronabirus' st_url='https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/koronabirus' displayText='share'><\/span><span class='st_sharethis_vcount' st_title='koronabirus' st_url='https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/koronabirus' displayText='share'><\/span><span class='st_fblike_vcount' st_title='koronabirus' st_url='https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/koronabirus' displayText='share'><\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Koronabirusa birus espezieen multzo bat da, ugaztunetan eta hegaztietan gaixotasunak sortzen dituena.[1] Besteak beste, gastroenteritisak eragiten dituzte behi eta txerrietan, eta arnas-aparatuko gaixotasunak oiloetan eta gizakietan. Gizakien kasuan, kasu gehienetan gaixotasuna arina izaten da, baina koronabirus gutxi batzuek kasu larriak sor ditzakete eta heriotza eragin. Ez dago koronabirusek sortutako gaixotasunen aurka egiteko txertorik edo droga [&hellip;]<\/p>\n<p><span class='st_twitter_vcount' st_title='koronabirus' st_url='https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/koronabirus' displayText='share'><\/span><span class='st_plusone_vcount' st_title='koronabirus' st_url='https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/koronabirus' displayText='share'><\/span><span class='st_facebook_vcount' st_title='koronabirus' st_url='https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/koronabirus' displayText='share'><\/span><span class='st_email_vcount' st_title='koronabirus' st_url='https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/koronabirus' displayText='share'><\/span><span class='st_sharethis_vcount' st_title='koronabirus' st_url='https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/koronabirus' displayText='share'><\/span><span class='st_fblike_vcount' st_title='koronabirus' st_url='https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/koronabirus' displayText='share'><\/span><\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[12],"tags":[51],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29289"}],"collection":[{"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=29289"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29289\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29291,"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29289\/revisions\/29291"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=29289"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=29289"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=29289"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}