{"id":32033,"date":"2021-08-12T21:21:03","date_gmt":"2021-08-12T19:21:03","guid":{"rendered":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/?p=32033"},"modified":"2021-08-12T21:21:03","modified_gmt":"2021-08-12T19:21:03","slug":"urde","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/urde","title":{"rendered":"urde"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>1<\/strong> iz. Txerria. <em>Urdeak urde-jana behar du. Urde ahardia: txerri emea<\/em>. <strong>2<\/strong> adj. Zikina, lizuna. <em>Are da lizunago eta urdeago bekatua<\/em>. || <em>Urde ohoina!<\/em> || <strong>urde festa, urde-festa<\/strong> iz. Txerria hiltzen denean egiten den festa. Ik. <strong><a href=\"https:\/\/www.euskaltzaindia.eus\/component\/hiztegianbilatu\/?view=frontpage&amp;Itemid=410&amp;layout=aurreratua&amp;antzekoak=ez&amp;sarrera=txarriboda\">txarriboda<\/a><\/strong>. || <strong>urde mutur, urde-mutur<\/strong> iz. <em>Ipar.<\/em> Urrebotoia. <em>(Hiztegi Batua)<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Orotariko Euskal Hiztegian<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>urde. <\/strong>Onom.: Sancho Urdea. (1258) Arzam 426. Maria Urdea. (1330) Ib. 426. (gral.; Lcc, IC 448v, Volt 107, SP, Deen I 277, Urt I 65, Ht VocGr, Lar, Mg Nom 68 (G), A\u00c3\u00b1, Arch VocGr , VocBN , G\u00c3\u00a8ze, VocCB , Dv, H, Zam Voc ), urdi. Ref.: A; EI 88; Lrq; Etxba Eib; EAEL 85 . <strong>Cerdo<\/strong>. &#8221; Urde, urdaonde, caecia etondo, que son las castas de los puercos &#8221; (Fuero de Vizcaya, 1452). Arzam 426. &#8220;<strong>Puerco<\/strong>&#8221; Lcc. &#8220;<strong>Cochino, cerdo<\/strong>&#8221; Lar, A\u00c3\u00b1. &#8220;Porc, ne se dit que des grands porcs&#8221; Dv. &#8221; Urde ilak uzkia otz (S), a muertos y a idos no hay amigos&#8221; A. &#8221; Urde mainhatuak laguna nahi (BN-mix) [&#8230;]. Se dice, por ejemplo, del autor de una fechor\u00c3\u00ada que, por aminorar su responsabilidad, se empe\u00c3\u00b1a en presentar c\u00c3\u00b3mplices&#8221; Ib. Sg. EI 88, en BN-ciz-ad-lab distinguen xerri &#8216;cerdo peque\u00c3\u00b1o&#8217; de urde &#8216;cerdo grande&#8217;. Cf. Ech 34: &#8220;Urdeta, que quiere decir &#8216;sitio de puercos'&#8221;. Tr. De empleo general, aunque m\u00c3\u00a1s usual en la tradici\u00c3\u00b3n septentrional. En DFrec hay 7 ejs. de urde.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sinonimoak<\/strong> <em>(UZEIren Sinonimoen Hiztegia)<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>urde iz. Ipar.<\/p>\n\n\n\n<p>[txerria]: ganadu beltz, lauoineko, azienda beltz Ipar., bortako Ipar., estera Heg., txerri Heg., belarluze Bizk., zerri Ipar.\/Naf.<\/p>\n\n\n\n<p>urde izond.\u00c2\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>[zikina]: likits, lohi, satsu, zikin, zikintsu Ipar., enas Heg., txerri Heg., ugerdo Bizk., ugertsu Bizk., zerri Ipar.\/Naf., endes Zub., teiu Zub., ahats zah., zital zah.\u00c2\u00a0\u00c2\u00a0\u00c2\u00a0\u00c2\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>[moralarekiko garbia ez dena]: biziozko, haragikoi, haragikor, lizun, lizunkoi, lohi, zikin, biziotsu Ipar., likits Ipar., teiu Zub., indezente beh., satsu jas., limuri g.e., ahats zah., bizioso zah., desonest zah., debox Ipar. g.e<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Beste hizkuntza batzuetan<\/strong> (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):<\/p>\n\n\n\n<p><strong>es<\/strong> (1) <em>iz.<\/em> (Zool.) cerdo, -a, cochino, -a, cocho, -a, gorrino, -a, marrano, -a, puerco, -a <em>(Sus\u00c2\u00a0scrofa<\/em>) (2) \u00c2\u00a0<em>izond.<\/em> puerco, -a, cerdo, -a, asqueroso, -a; sucio, -a, grosero, -a; cicatero, -a, mezquino, -a<br><strong>fr<\/strong> (1) <em>iz.<\/em> cochon, porc, pourceau (2) <em>izond.<\/em> sale, d\u00c3\u00a9go\u00c3\u00bbtant, -e<br><strong>en<\/strong> (1) <em>iz.<\/em> pig, hog (2) \u00c2\u00a0<em>izond.<\/em> dirty, filthy<br><strong>port<\/strong>  (1) <em>iz.<\/em> (Zool.) porco, -a (2)  nojento, -a, asqueroso, -a, sujo, -a<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Testuinguruan<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;<strong>Urde <\/strong>zikina halakoa&#8221;, pentsatu nuen. [<em>Hobe nuen etxean gelditu, Horace McCoy \/ Fernando Rey (Igela, 2002)<\/em>]<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized is-style-default\"><img loading=\"lazy\" src=\"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/urde.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-32258\" width=\"512\" height=\"256\" srcset=\"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/urde.png 1024w, https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/urde-300x150.png 300w, https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/urde-768x384.png 768w\" sizes=\"(max-width: 512px) 100vw, 512px\" \/><\/figure>\n<p><span class='st_twitter_vcount' st_title='urde' st_url='https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/urde' displayText='share'><\/span><span class='st_plusone_vcount' st_title='urde' st_url='https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/urde' displayText='share'><\/span><span class='st_facebook_vcount' st_title='urde' st_url='https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/urde' displayText='share'><\/span><span class='st_email_vcount' st_title='urde' st_url='https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/urde' displayText='share'><\/span><span class='st_sharethis_vcount' st_title='urde' st_url='https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/urde' displayText='share'><\/span><span class='st_fblike_vcount' st_title='urde' st_url='https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/urde' displayText='share'><\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1 iz. Txerria. Urdeak urde-jana behar du. Urde ahardia: txerri emea. 2 adj. Zikina, lizuna. Are da lizunago eta urdeago bekatua. || Urde ohoina! || urde festa, urde-festa iz. Txerria hiltzen denean egiten den festa. Ik. txarriboda. || urde mutur, urde-mutur iz. Ipar. Urrebotoia. (Hiztegi Batua) Orotariko Euskal Hiztegian urde. Onom.: Sancho Urdea. (1258) Arzam [&hellip;]<\/p>\n<p><span class='st_twitter_vcount' st_title='urde' st_url='https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/urde' displayText='share'><\/span><span class='st_plusone_vcount' st_title='urde' st_url='https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/urde' displayText='share'><\/span><span class='st_facebook_vcount' st_title='urde' st_url='https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/urde' displayText='share'><\/span><span class='st_email_vcount' st_title='urde' st_url='https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/urde' displayText='share'><\/span><span class='st_sharethis_vcount' st_title='urde' st_url='https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/urde' displayText='share'><\/span><span class='st_fblike_vcount' st_title='urde' st_url='https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/urde' displayText='share'><\/span><\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[20],"tags":[59],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32033"}],"collection":[{"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32033"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32033\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32259,"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32033\/revisions\/32259"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32033"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32033"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32033"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}