{"id":32977,"date":"2021-12-17T21:34:08","date_gmt":"2021-12-17T20:34:08","guid":{"rendered":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/?p=32977"},"modified":"2021-12-17T21:34:36","modified_gmt":"2021-12-17T20:34:36","slug":"harakai","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/harakai","title":{"rendered":"harakai"},"content":{"rendered":"\n

iz. <\/em>Haragitarako gizendu den aberea. Harakaiak hiltzen. Harakai gizenak. Ahari hori harakaitarako behar dugu<\/em>.<\/em> (Hiztegi Batua)<\/em><\/p>\n\n\n\n

Orotariko Euskal Hiztegian<\/strong><\/p>\n\n\n\n

harakai. <\/p>\n\n\n\n

1.<\/strong> (G, AN-5vill, B, BN-baig, Sal; Aq 469 (G), A\u00c3\u00b1, VocB), harakei (V, G, S; SP, A\u00c3\u00b1, H (L, BN)), araki (V-arr-al, G-goi), arkai (A). Ref.: A (arakai , arakei , araki); Satr VocP (arakai); Gte Erd 149; Izeta BHizt2 (arakai) . Ceb\u00c3\u00b3n. “Res muerta sin hacer pedazos<\/strong> (G)” Aq 469. “Ceb\u00c3\u00b3n, buey<\/strong>” A\u00c3\u00b1. “Oveja con cuernos y tambi\u00c3\u00a9n la destinada a matar<\/strong>” VocB. . “Ceb\u00c3\u00b3n” , “ceb\u00c3\u00b3n que se cr\u00c3\u00ada para cecina” A. “Oveja destinada a carne” Satr VocP. . ” Ahari hori harakaitako behar dugu (AN-5vill)” Gte Erd 149. En DRA, s.v. arakai, se le da tbn. el significado de “fiesta de la matanza del ceb\u00c3\u00b3n”. Hun\u00c3\u00a1, aprestatu dut neure barazkaria, ene zezenak eta harakei gizenduak harakeitatu dirade, eta guzia prest da. “Mes b\u00c3\u00aates engraiss\u00c3\u00a9es” . L\u00c3\u00a7 Mt 22, 4 (Ol araki gizenduak; He gizenarazi ditudan gauzak, Dv azienda gizenduak, Echn animale gizenduak, Ur abere gizenduak, IBk haragitarako gizenduak). Arakai bat dakarra. (Larraun, 1614). ReinEusk 128. Ala [jai egunetan] ekusten da erri andietan, erretzen dala ogia, iltzen dirala arakaiak, eta ez da au debekatzen premiari begiraturik. AA II 51. Errezibitia bi arakai. HerVal 203. Arakaio [sic] borz emerezira libera, […] ortxaiseneko arzar bat aari bat, […] ortxaiseneko semiaina iru aari. Ib. 201. Meza hasirik zen. Horra nun laborari batek ekarten dian ah\u00c3\u00bc\u00c3\u00b1e bat ederrik. Ma\u00c3\u00b1a\u00c3\u00b1ak nahi \u00c3\u00bcken z\u00c3\u00bckian Haritchabalet-i jakin-erazi baziala harakeia, harakei gazte eta gizena. Const 24 (cf. Etxde JJ 20s: Ma\u00c3\u00b1a\u00c3\u00b1ak jakin-erazi nai izan zion bere apaiz jaunari arakei (aragia jaten zaion aberea) guri ta mardul bat ekarri ziotela). V\u00c3\u00adctima, animal que se inmola. Moxek erantzun zion: “Izkiguzu, ordea, gure Yainko Yauberi eske\u00c3\u00b1i bear dizkiogun arakei ta opariak”. ‘Hostias quoque et holocausta’. Ol Ex 10, 25 (Urte sakrifizio eta holokausta, Dv bitimak eta holokaustak).
<\/p>\n\n\n\n

2.<\/strong> harakei (S ap. A), harekei, haraki. Carne de animal sacrificado.<\/strong> “Carne en venta” A. Aberen hartzez harekei formaz edo berze faizoi\u00c3\u00b1ez, harmeki laster eta presa eginez. Etchart 1.1v. L\u00c3\u00bcrrian aldiz zer da edertarz\u00c3\u00bcna, gorotz zathi bat elh\u00c3\u00bcrrez estalirik, beire bat kolore falts\u00c3\u00bcz pintratia [sic], arakei bat horek zathizkatzen diena. Egiat 185. Manhat\u00c3\u00bc zian gero khen ladin khorpitza etxerik ta arakeietara urthik. Ib. 174. Erosten duzienian \/ harakirik buxerian \/ libera hamabia sos \/ paka ezazie han berian. AstLas 41. <\/p>\n\n\n\n

3. <\/strong>(Lar\u00e2\u2020\u2019H), arkai (Lar). “Cecina<\/strong>, […] s\u00c3\u00adncope de z ezen illa, toro muerto, arkaia, arakaia ” Lar. [Oilo] batzuk saldu, besteak zezin edo arakai-ordez emon, besteak txitatako gordeaz. Ezale 1897, 197a. Atzo erriogia ta arakaia irentsita, biar arakaia ta erriogia jan bear dutenai, ezin bada, bi zukuren urren, eltzekariak eman, gero bi jaki ugariz naia egin dezaten? A Ardi 46. <\/p>\n\n\n\n

4. Carnicer\u00c3\u00ada, matanza.<\/strong> Danielek ber gaiza dereik\u00c3\u00bc eskentzen, orozbat Jusef Ama Berejinaren senharraren ametsetik, errege Herodaren arakeietik Jesusen salbatzeko, Ejipatara zianian eraman. Egiat 271. HARAKAI-HILTIN. “Arakei-hiltin (S-saug), charogne” Lh.<\/p>\n\n\n\n

Sinonimoak:<\/strong> iz.<\/p>\n\n\n\n

[harakai]: <\/strong> haragitako abere, haragi-abere, okela-abere (Adorez Sinonimoen Hiztegia)<\/em><\/p>\n\n\n\n

Beste hizkuntza batzuetan<\/strong> (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):<\/p>\n\n\n\n

es<\/strong> (1) iz. ceb\u00c3\u00b3n, -ona (2) iz.<\/em> v\u00c3\u00adctima, animal que se inmola
fr<\/strong> (1) iz. engraiss\u00c3\u00a9
en<\/strong> (1) iz. fattened
port<\/strong> (1) iz. cevado(a) <\/p>\n\n\n\n

Testuinguruan<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ahari hori harakaitarako <\/strong>behar dugu. (Hiztegi Batua) <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n

<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

iz. Haragitarako gizendu den aberea. Harakaiak hiltzen. Harakai gizenak. Ahari hori harakaitarako behar dugu. (Hiztegi Batua) Orotariko Euskal Hiztegian harakai. 1. (G, AN-5vill, B, BN-baig, Sal; Aq 469 (G), A\u00c3\u00b1, VocB), harakei (V, G, S; SP, A\u00c3\u00b1, H (L, BN)), araki (V-arr-al, G-goi), arkai (A). Ref.: A (arakai , arakei , araki); Satr VocP (arakai); […]<\/p>\n

<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[9],"tags":[47],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32977"}],"collection":[{"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32977"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32977\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":33102,"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32977\/revisions\/33102"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32977"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32977"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32977"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}