{"id":9861,"date":"2013-05-17T09:06:23","date_gmt":"2013-05-17T07:06:23","guid":{"rendered":"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/?p=9861"},"modified":"2013-05-18T08:57:42","modified_gmt":"2013-05-18T06:57:42","slug":"internet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/internet","title":{"rendered":"Internet"},"content":{"rendered":"<div id=\"attachment_9863\" style=\"width: 295px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/eu.wikipedia.org\/wiki\/Internet\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-9863\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-9863 \" title=\"internet\" src=\"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/internet.jpg\" alt=\"\" width=\"285\" height=\"538\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-9863\" class=\"wp-caption-text\">Internet (Wikipedia)<\/p><\/div>\n<p>iz. INFORM. <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=ordenadore\" target=\"Emaitza\">Ordenadore<\/a> <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=arteko\" target=\"Emaitza\">arteko<\/a> <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=komunikazio\" target=\"Emaitza\">komunikazio<\/a>-sare erraldoia, <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=mundu\" target=\"Emaitza\">mundu<\/a>-mailakoa, &#8220;sareen sarea&#8221; esan <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=ohi\" target=\"Emaitza\">ohi<\/a> zaiona.<br \/>\n1969an <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=estatu\" target=\"Emaitza\">Estatu<\/a> Batuetako <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=defentsa\" target=\"Emaitza\">Defentsa<\/a> Sailaren ARPA (Advanced Research Project Agency) agentziaren eraginez TCP\/IP izeneko protokoloa sortu zen <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=ikerketa\" target=\"Emaitza\">ikerketa<\/a>&#8211;<a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=zentro\" target=\"Emaitza\">zentro<\/a> militarretako eta unibertsitateetako <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=sistema\" target=\"Emaitza\">sistema<\/a> informatikoak sare <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=handi\" target=\"Emaitza\">handi<\/a> batean <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=lotu\" target=\"Emaitza\">lotu<\/a> <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=ahal\" target=\"Emaitza\">ahal<\/a> izateko. <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=protokolo\" target=\"Emaitza\">Protokolo<\/a> horretan oinarriturik, 1975ean sare <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=esperimental\" target=\"Emaitza\">esperimental<\/a> bat sortu zen, ARPANET izenekoa. 1983an TCP\/IP protokolo-multzoa <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=estandar\" target=\"Emaitza\">estandar<\/a> <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=gisa\" target=\"Emaitza\">gisa<\/a> <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=hartu\" target=\"Emaitza\">hartu<\/a> zen sarerako. Azkenik, <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=erabilpen\" target=\"Emaitza\">erabilpen<\/a> militarra <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=alde\" target=\"Emaitza\">alde<\/a> batera utzirik, <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=bestelako\" target=\"Emaitza\">bestelako<\/a> erabiltzaileak <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=ere\" target=\"Emaitza\">ere<\/a> sarea baliatzea <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=onartu\" target=\"Emaitza\">onartu<\/a> zen: ARPANET <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=desagertu\" target=\"Emaitza\">desagertu<\/a> eta <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=internet\" target=\"Emaitza\">Internet<\/a> <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=jaio\" target=\"Emaitza\">jaio<\/a> zen 1990ean. Ez du <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=egitura\" target=\"Emaitza\">egitura<\/a> hierarkikorik, <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=hau\" target=\"Emaitza\">hau<\/a> da, komunikazioa kontrolatzen duen ordenadore nagusirik ez dago; sareko ordenadore guztiak <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=maila\" target=\"Emaitza\">maila<\/a> berean daude eta sarearen hedapena noranahikoa da; amarauna <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=bezala\" target=\"Emaitza\">bezala<\/a> zabaltzen da. Mundu osoan barreiaturik dauden sare txikiak elkarri lotzen zaizkio Internet bidez eta <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=orotariko\" target=\"Emaitza\">orotariko<\/a> <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=informazio\" target=\"Emaitza\">informazio<\/a> eta zerbitzuak bidal eta jaso daitezke. Hasieran batez ere unibertsitateetako ikertzaileentzako <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=tresna\" target=\"Emaitza\">tresna<\/a> izan zen, <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=baina\" target=\"Emaitza\">baina<\/a> ziztu bizian <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=zabaldu\" target=\"Emaitza\">zabaldu<\/a> eta <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=erabiltzaile\" target=\"Emaitza\">erabiltzaile<\/a> arruntaren mailara <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=iritsi\" target=\"Emaitza\">iritsi<\/a> zen 1993tik <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=aurrera\" target=\"Emaitza\">aurrera<\/a>. <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=progresio\" target=\"Emaitza\">Progresio<\/a> geometrikoan hazi da; 1996 urtearen hasieran 20.000 sarek, 2 <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=milioi\" target=\"Emaitza\">milioi<\/a> zerbitzaritik <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=gora\" target=\"Emaitza\">gora<\/a> (<a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=zerbitzu\" target=\"Emaitza\">zerbitzu<\/a>-hornitzailek) eta 30-40 milioi erabiltzailek osatzen zuten Internet.<\/p>\n<p>2003ko martxoaren 27an europar helduen ia %20k bazuen Interneteko konexioa. <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=aurreko\" target=\"Emaitza\">Aurreko<\/a> bi <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=urte\" target=\"Emaitza\">urte<\/a> eta erdian 55 urtetik <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=gorako\" target=\"Emaitza\">gorako<\/a> internauten kopurua %50 hazi zen, 2000 urtean ziren 10 miliotatik 15 milioi <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=baino\" target=\"Emaitza\">baino<\/a> gehiagoraino 2002 urtearen amaieran.<br \/>\nSuedian ia helduen %50ek bazuen sarbidea Internetera, %40 baino gutxixeagok Herbehereetan, %29k <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=erresuma1\" target=\"Emaitza\">Erresuma<\/a> Batuan. Frantziako eta Espainiako helduak <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=bakarrik\" target=\"Emaitza\">bakarrik<\/a> <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=ari\" target=\"Emaitza\">ari<\/a> ziren Europan <a href=\"http:\/\/www1.euskadi.net\/harluxet\/hiztegia.asp?sarrera=atzera\" target=\"Emaitza\">atzera<\/a> gelditzen Interneten erabileran.\u00c2\u00a0 <em>(Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)<\/em><\/p>\n<p><strong><\/strong><em><br \/>\n<\/em><\/p>\n<p><strong>Beste hizkuntza batzuetan<\/strong> (Elhuyar Zientzia eta Teknologiaren Hiztegi Entziklopedikoa eta Word Reference hiztegia):<\/p>\n<p><strong>es<\/strong> Internet<br \/>\n<strong>fr<\/strong> Internet<br \/>\n<strong>en<\/strong> Internet<br \/>\n<strong>port<\/strong> Internet<\/p>\n<blockquote><p><em>Gaur Interneteko Nazioarteko Eguna ospatzen da. Horren harira, informazioa eta historia apur bat ekarri nahi izan dugu Gaurko Hitzara:<\/em><\/p>\n<h3>Internet Eguna maiatzaren 17an<\/h3>\n<p><em>Internet eguna 2005eko urriaren 25ean egin zen lehen aldiz estatu mailan, Interneteko Erabiltzaileen Elkarteak (<a href=\"http:\/\/www.aui.es\/\">aui.es<\/a>) sustaturik.\u00c2\u00a0Handik gutxira, 2005eko azaroan Tunisian burututako Informazio-Gizartearen Topaketak NBEari proposatu zion Maiatzaren 17a izendatzea Nazioarteko Informazio-Gizartearen eguna. <\/em><\/p>\n<p><strong>Zer da Internet Eguna?<\/strong><\/p>\n<p>Internet Eguna gizartetik eta gizartearentzat sortzen den sare-proiektua da. Edonork har dezake parte. Herrien eta herritarren bizitza hobetzeko Teknologia berriek eskaintzen dituzten aukerak ezagutarazi nahi ditu. <a title=\"Internet Eguna maiatzaren 17an\" href=\"http:\/\/webzerbitzua.blog.euskadi.net\/eu\/internet-eguna-maiatzaren-17an\/\">[<em>Internet Eguna maiatzaren 17an<\/em><\/a>, I\u00c3\u00b1aki Huguet (webzerbitzua.blog.euskadi.net, 2013\/05\/06 .)]<em> (Ereduzko Prosa Gaur)<\/em><\/p><\/blockquote>\n<div id=\"attachment_9864\" style=\"width: 516px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/internet_infographic.jpg\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-9864\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-9864 \" title=\"Zer gertatzen da Interneten minutu batean?\" src=\"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/internet_infographic-1024x739.jpg\" alt=\"\" width=\"506\" height=\"365\" srcset=\"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/internet_infographic-1024x739.jpg 1024w, https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/internet_infographic-300x216.jpg 300w, https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/internet_infographic.jpg 1495w\" sizes=\"(max-width: 506px) 100vw, 506px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-9864\" class=\"wp-caption-text\">Zer gertatzen da Interneten minutu batean? (Intel, 2012)<\/p><\/div>\n<div id=\"attachment_9872\" style=\"width: 160px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"http:\/\/wwwhatsnew.com\/2013\/05\/17\/hoy-es-el-dia-de-internet-y-lo-mostramos-en-una-infografia\/\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-9872\" loading=\"lazy\" class=\"size-thumbnail wp-image-9872 \" title=\"historia_internet\" src=\"http:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/historia_internet-150x150.jpg\" alt=\"\" width=\"150\" height=\"150\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-9872\" class=\"wp-caption-text\">Internet (via @wwwhatsnew)<\/p><\/div>\n<p><span class='st_twitter_vcount' st_title='Internet' st_url='https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/internet' displayText='share'><\/span><span class='st_plusone_vcount' st_title='Internet' st_url='https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/internet' displayText='share'><\/span><span class='st_facebook_vcount' st_title='Internet' st_url='https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/internet' displayText='share'><\/span><span class='st_email_vcount' st_title='Internet' st_url='https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/internet' displayText='share'><\/span><span class='st_sharethis_vcount' st_title='Internet' st_url='https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/internet' displayText='share'><\/span><span class='st_fblike_vcount' st_title='Internet' st_url='https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/internet' displayText='share'><\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>iz. INFORM. Ordenadore arteko komunikazio-sare erraldoia, mundu-mailakoa, &#8220;sareen sarea&#8221; esan ohi zaiona. 1969an Estatu Batuetako Defentsa Sailaren ARPA (Advanced Research Project Agency) agentziaren eraginez TCP\/IP izeneko protokoloa sortu zen ikerketa&#8211;zentro militarretako eta unibertsitateetako sistema informatikoak sare handi batean lotu ahal izateko. Protokolo horretan oinarriturik, 1975ean sare esperimental bat sortu zen, ARPANET izenekoa. 1983an TCP\/IP protokolo-multzoa [&hellip;]<\/p>\n<p><span class='st_twitter_vcount' st_title='Internet' st_url='https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/internet' displayText='share'><\/span><span class='st_plusone_vcount' st_title='Internet' st_url='https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/internet' displayText='share'><\/span><span class='st_facebook_vcount' st_title='Internet' st_url='https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/internet' displayText='share'><\/span><span class='st_email_vcount' st_title='Internet' st_url='https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/internet' displayText='share'><\/span><span class='st_sharethis_vcount' st_title='Internet' st_url='https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/internet' displayText='share'><\/span><span class='st_fblike_vcount' st_title='Internet' st_url='https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/internet' displayText='share'><\/span><\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[48],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9861"}],"collection":[{"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9861"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9861\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9873,"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9861\/revisions\/9873"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9861"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9861"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/euskaljakintza.com\/gaurkohitza\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9861"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}