About Maite

Author Archive | Maite

Sari ugari Jakintzako ikasleentzat Beasain idazlehiaketan

Beasaingo Udalak antolatuta, burutu berri da Beasain idazlehiaketako XVIII. edizioa. Gazte mailan antolatzen den lehiaketa honek izen handia du gure eskualdean eta Goierriko idazle gazteek oso begiko dutela esan behar da.

Lehendabiziko fasean, ikasleek euren lanak dagozkien irakasleei aurkezten dizkiete beraien ikastetxeetan. Jarraian, hautatze prozesu luze bati hasiera ematen zaio ikastetxean bertan; izan ere, antolatzaileek adierazten duten kopurua baino ezin baita aurkeztu ikastetxe bakoitzetik. Gauzak horrela, Jakintza Ikastolan ere prozesu osoari hasiera eman zitzaion eta, irakasleen hautaketa lan zailaren ondoren, adostutako kopurua aurkeztu zen maila ezberdinetan.

Jakintza ikastolako kideek urtero parte hartzen dute lehiaketa honetan eta sekula ez dira esku hutsik itzuli bertatik, sari ugari joan dira Jakintzara azken urte hauetan eta horrelaxe izan da aurtengoan ere; izan ere, 7 idazlan baitaude sarituen artean.

aurtengo irabazleak

Jakintza Ikastolako ikasleek beste behin ere maila ederra eskaini dute, aurten ere, sariz lepo itzuliz etxera. Jarraian dituzue Ikastolako ikasle sarituen izenak, lorturiko sariak, idazlan sarituak eta saritutako idazlan guztiak laburbiltzen dituen poema bat A mailako irabazlea izan den Eztizenek egina. Zorionak sarituta izan zaretenoi eta baita lehiaketan parte hartu zenuten guztioi ere!

A MAILAN (1990 eta 1991 urteetan jaiotako eskualdeko ikasleen artean)

1. saria: (210 euro eta oroigarria)

2. saria: (150 euro eta oroigarria)

B MAILAN (1992 eta 1993 urteetan jaiotako eskualdeko ikasleen artean)

2. saria: (130 euro eta oroigarria)

D MAILAN (1994 eta 1995 urteetan jaiotako eskualdeko ikasleen artean)

2. saria: (110 euro eta oroigarria)

3 aipamen‑sari (30na euro ondorengo idazlanen egileei):

Comments { 4 }

Arauak 24: -ARI (-lari), -ARIO eta -GO atzizkien erabilera

Jakintza

Gaurkoan, hainbat atzizkiren forma egokiaz hitz egingo dugu. Atzizkiek batzuetan buruhauste handiak ematen dizkigute: ekonomiari ala ekonomialari, gramatikari ala gramatikalari? Bada, arau gutxi batzuk menperatzea baino ez da behar hauek guztiak ondo erabiltzeko. Jarraian, aipatutako -ari/-lari bikotearen artean nola hautatu aztertuko dugu. Halaber, gaztelaniazko -ario (parlamentario) atzizkia bere horretan mailegatu behar dela ere ikasiko dugu eta, amaitzeko, izen multzokariei buruz Euskaltzaindiak arautu duenari buruzko hausnarketa egingo dugu. Prest? Goazen, bada, gaia atalez atal miatzera.

-ARI (-LARI) ATZIZKIAZ

-ari eta -lari formen arteko banaketari dagokionez:

  • -ari forma, -a bokalaz amaitzen diren izen oinarriei eransteko erabiliko da, batez ere bi silabatik gorakoak direnean: dantzari, tabernari, gramatikari, politikari, kritikari, e.a.

Hala ere, oso sartuak dauden pentsalari eta hizkuntzalari bezalako hitzak ontzat ematen dira.

  • -ia amaiera duten hitzetan, -ialari hobesten da: historialari, zientzialari, ekonomialari, e.a.

Oinarriaren kategoriari dagokionez:

  • -ari atzizkia izenekin erabiliko da, eta -le edo -tzaile atzizkiak aditzekin: hezle edo hezitzaile, ikertzaile, e.a.
  • Aditz batek adiera bat baino gehiago izan dezakeenean, ordea, zilegi izan daiteke adiera batean -le edo -tzaile erabiltzea eta -ari beste adieran: idazle/idazkari, zuzentzaile/zuzendari, zaindari/zaintzaile…

praktika

ERDAL -ARIO, EUSKARAZ -ARIO (ETA EZ -ARI)

Erdal -ario/-aire atzizkiez osatutako izen-izendondoak -ario forman, eta ez -ari forman, mailega bitez:

  • Izenetan: notario, komisario, unibertsitario, funtzionario, kortsario, mertzenario… (salbuespenak hiztegi batuan zehaztuko dira).
  • Izenondoetan: (talde) parlamentario, (sistema) planetario, (jokabide) sektario… Baina ahal dela, maileguz hartutako erdal izenondoen ordez, hobe euskal egituraren araberako ordainak erabiltzea:
      parlamentu(ko) talde (talde parlamentarioren ordez)
      planeta-sistema edo planeta sistema (sistema planetarioren ordez)
      unibertsitate(ko) aldizkari (aldizkari unibertsitarioren ordez), e.a.

-GO IZEN MULTZOKARIAK SORTZEKO

Euskaraz askotan ez dago izen multzokariaren beharrik, nahikoa da plurala erabiltzea: ikastetxe honetako irakasle eta ikasleak, herri bateko biztanleak, hizkuntza bateko hiztunak, etab.

  • Izen multzokaria beharrezkoa denean, -eria atzizkia erabiltzea gomendatzen da: langileria, gazteria, biztanleria edo bezeria.
  • -go atzizkia kasu hauetan erabiliko da:
      ofizioa, lanbidea adierazteko: artzaingoa, zurgingoa…
      -tasuna adierazteko: euskaldungoa, ahaidegoa…

[kml_flashembed movie="https://euskaljakintza.com/ariketak/arauak/go_atzizkia.swf" width="550" height="400" wmode="transparent" /]

Comments { 0 }

TELP (Taller d’Espai Lingüistic Personal) ikastaroa Ordizian

Euskaldun askori gertatzen zaizkio tentsio-guneak bizitzea euskaraz egin eta parean duenak ez dakielako, erdaraz egiteko eskatu diolako edo erantzun txar bat eman diolako. Bada, TELP (taller d’espai lingüistic personal) Ferran Suay eta Gemma Sangines psikologoek sortutako taller honen helburu nagusia egoera horiei ahalik eta modu egokienean aurre egitea da. Norbanakoaren mailan, tailerrean parte hartzen dutenentzat helburuak hauek lirateke:

  • EBPNEguneroko hizkuntza-gatazkak arrakastaz kudeatzeko tresnak eskuratzea.
  • Euskaraz egiteari lotutako deserosotasuna murriztea.
  • Euskaraz egiten dugun egoera guztietan, edozein delarik, gustura, eroso sentitzeko baliabideak eskuratzea.
  • Hizkuntza jokabide asertiboari esker gusturago egotea.
  • Gure solaskidearen hizkuntza-egoera edo hizkuntza-jarrera hobetzeko bideak ikastea.
  • Egoera desberdin bakoitzean portaera egokiena gauzatzen ikastea: ahalik eta energia gutxien gastatuz eta ahalik eta probetxu linguistiko handiena ateraz.

Helburu hauen bitartez, gizarte mailan hizkuntza jokabide eredu berriak finkatzea nahi da, eragin espantsiboa lortuz.Tailerrean landuko diren bost atal nagusiak hauek izango dira: oinarri teorikoak, ikuspegi estrategikoa, baliabideak, konbergentzia mailak eta komunikazio asertiboa.

Tailerreko hartzaile potentzialak euskaraz egiteko gogoa duten hiztunak (hizkuntza kontzientziadunak) izango dira. Ordiziarrek lehentasuna izango dute.

Bestelako ezaugarriak

  • Ordizia10 orduko ikastaroa izango da.
  • Irakaslea, Valentziako Ferran Suay psikologoa izango da.
  • Ikastaroa gaztelaniaz eta teoriko-praktikoa izango da. Lehenbiziko atalean oinarri teorikoak landuko dira eta bigarrenean, egoera komunikatibo desberdinetako baliabide praktikoak.
  • Gehienez ere 20 laguneko talde bat osatuko da.
  • Dinamizatzaile/tailer gidari bat arituko da saio guztian zehar.
    Tailerrean parte hartzen dutenei ziurtagiria banatuko zaie.

Egunak: Martxoaren 25 eta 26a
Ordutegia: 09:00-14:00Lekua: Ordiziako Gazte Lekua
Matrikularen prezioa: ordiziarrentzat, 30 euro; besteentzat, 40 euro

Plaza mugatuak direnez, izen-emate ordena errespetatuko da. Hementxe lor dezakezue izen-emate orria.

Comments { 0 }
-->