Se subastan solteras!

subastachicas350Aurreko astean, diskoteka batean adinez txikiko neska batzuen “zozketa” egin zela entzun beharra izan genuen zoritxarrez. Ez da emakumearen duintasunaren aurka horrelako zerbait egiten den lehenengo aldia eta, dirudienez, ezta azkena izango ere. Herri garatu honetan, emakume eta gizonen arteko berdintasuna lortu nahi den batean, onartu ote daiteke horrelako egoerarik? Nire ustez, ez. Pasa gaitezen, bada, gaia atalez atal aztertzera.

Ekintza hau apirilaren 25ean jazo zen Granadan. Bertako diskoteka batek festa bat antolatu zuen 14 eta 18 urte bitarteko gazteentzat. Bertan, mutilek “Monopoly” jokoko dirua erabiliz, gehien gustatzen zitzaien neskarengatik apustu egin eta, diru gehien jartzen zuenak, nahi zuen neska aukera zezakeen. Ondoren, VIP palko batera joan eta diskotekaren kontura freskagarri bat hartzeko aukera zuten. Alkohola debekatua izanik, edatekoa freskagarria izan behar zen. Bestalde, jarduera lotsagarri honen berri ez zuen bertaratu zen neskaren batek eman, udaletxeko Aukera Berdineko sailak antolatutako tailer batera hurbildu zen mutil gazte batek baizik. Harrigarriena da honek ere ez zuela egoera salatu; aitzitik, festa goraipatu zuen, neska aurkitzeko aukera paregabea zela esanez.

Tamalez, aurretik esan bezala, ez da horrelako egoera baten aurrean aurkitzen garen lehenengo aldia ; izan ere, beste hainbat festa egin dira, non neska gazteak hainbat arrazoirengatik dirurik ordaindu gabe sartzen diren diskoteketan. Hau, adibidez, datorren ostiralean, aurretik aipatutako diskoteka berean gertatuko da: minifalda motzak dituzten neskek ez dute sarrera osoa ordaindu beharrik izango.

Hau dena nahikoa lotsagarria da. Alde batetik, gizonen eta emakumeen arteko berdintasuna lortzen saiatzen ari garen bitartean; bestetik, aurretik geunden egoera baino okerragoan jartzen ari gara. Halaber, antolatzaileen ustez, ez zen jarrera sexistarik egon eta egoera normaltzat hartzen dute; hala ere, kartela pixka bat gehiegizkoa izan zitekeela onartzen dute. Nire ustez, horrelako egoerekin, orain arte aurreratu dugun guztia pauso batean atzeratzen dugu. Orobat, atzerako pausoa aurrerakoa baino handiagoa izaten da eta deitoragarria da XXI. mendean horrelako kasu baten aurrean egon behar izatea. Azkenik, espero dudan gauza bakarra da, hurrengo batean, egunkaria irakurtzen hasten naizenean, horrelako beste egoera negargarri baten aurrean ez aurkitzea, zaila izango bada ere.

Comments { 0 }

Ametsa, buru barneko misterioa

ametsakEz daukagu, ez, egun dauden milaka galderen erantzuna: nola sortu da mundua, zergatik, nola sortu gara, zer dago heriotzaren ostean… Oraindik erabat argitu gabeko misterio horietako bat dugu ametsa. Hauek zer diren zehaztasunez dakigula pentsatu arren, inork ez daki xehetasun osoz.

Gai honi buruzko gogoetak aspalditik eman dira. Horrela, antzinako Greziako kulturan ametsei balio profetikoa ematen zitzaien, hau da, irudi irreal hauek etorkizuneko gertakari edo egoerez ohartarazten zutela pentsatzen zuten. Hau dela eta, oniromantzia edo ametsen interpretazioa ohiturazko jarduera bihurtu zen garai hartan. Bestalde, antzinateko beste kulturetako pertsonek uste zuten ametsak Jainkoak bidalitako mezuak zirela, eta hauek bidea argitzeko, prebenitzeko, ohartarazteko eta gidatzeko balio zutela.

Hala ere, gai honi buruzko gogoeta eta ikerketa nagusiak azkeneko mendeetan eman dira. XX. mendearen hasieran, Sigmund Freudek ametsen interpretazioa izeneko liburua argitaratuz, psikoanalisiari hasiera eman zion. Freuden arabera, inkontzientea gure psikearen parte da, eta gure pentsamenduak eta sentimenduak zuzentzeko balio du. Bestalde, ametsak analizatzeko inkontzientea analizatu behar dela esan zuen. Freuden ikasle izan zen Carl Jung Gustavek, berriz, informazio eta kontrolerako organo bezala sailkatu zuen. Carlek 80.000 amets inguru analizatu ondoren, ametsa bakarra eta ameslariarekiko erlatiboa zela ondorioztatu zuen.

Zer dira ametsak?

Ametsak zer diren esplikatzea ez da erraza; izan ere, inork ez daki zer diren eta zergatik sortzen diren ziurtasun osoz. Hala ere, ikerketa ugari egin ostean, hipotesi ugari eta bertsio posibleak ditugu. Ametsak, definizioz, lo gaudenean sortzen diren irudi edo eszena irrealak dira, eta bertan gure pertsonalitateko sentimenduak, nahiak… agertzen dira. Azken batean, bizitzen ari garen egoera eta honekiko sentitzen duguna islatzen duten irudiak dira.

Gaur egun pentsatzen da zerebroko eremu batzuetan ematen diren prozesu fisiologiko batzuen ondorioz sortzen direla naturalki, eta bete ez diren edo debekatutako nahien ondorioz sortzen direla. Ikerlarien ustez, ametsa buruko inkontzientearen berrantolaketa da, beste era batera esanda, zerebroak gure inkontzienteko informazioa ordenatzea.

Amets profetikoak

Pertsona askok pentsatzen du ametsetan ikusitakoa guztiz irreala dela eta, inoiz ez direnez errealitatean betetzen, ez dutela ezertarako balio. Gezurra badirudi ere, ametsak oso garrantzitsuak dira eta kontuan hartu beharko genituzke; izan ere, gerta daiteke etorkizuneko gertakari baten bat iragartzea, eta, ondoren, hau benetan gertatzea. Egia esan, ez dira maiz ematen. Hori dela eta, badakit zuetako askok ez duzuela sinesten ametsetan, baina benetan gertatutako bi gertakari hauek azaldu ostean, ea zer iritzi duzuen.

amets_profetikoakAbraham Lincolnek bere heriotza amestu zuen. Bere ametsaren arabera, Etxe Zuriko gela batean sartzen zen eta bertan hildako bat zegoen. Soldadu batek beste bati galdetzen dio ea nor den hildakoa, eta besteak esaten dio Lincoln hil egin dutela. Ametsa egiazkoa zen; izan ere, presidentea tiro batez hil zuten.

Hala ere, duela gutxiagoko kasua 9 urteko neska galestar batena da. Erylek, 1966ko urriaren 19an, amets hau izan zuen: neska eskolara zihoan egunero bezala, baina hara iritsitakoan ez zuen hura ikusten, zerbait beltza erori baitzitzaion eskolari. Neskak bere amari kontatu zion, baina honek ez zion sinetsi eta ez zion garrantzirik eman bere alabaren ametsari. Erylek amari esan zion ez ziola heriotzak beldurrik ematen; izan ere, Peter eta June, bere klaseko lagunak, berarekin hilko ziren. Ametsa izan eta egun batzuetara, ikatz ausa handi bat erori zen Erylen herrira eta 150 pertsona hil ziren, horien artean neskatoa. Gertakaria pasa ondoren egindako ikerketa baten arabera, 60 pertsonak izan zuten neskatilak izandako amets bera. Sinestezina!!! Hau ikusita, esan dezakegu fenomenoa erreala dela; beraz, egin kasu zuen ametsei badaezpada ere.

Nola oroitu ametsak hobeto?

Zientifikoki frogatuta dago denok egiten dugula amets. Kirolean bezala, irudi hauek gogoratzeko denboraldi onak eta txarrak daude. Denboraldi bat ona izateko, partidak irabazi behar dira eta, horretarako, gogor entrenatzea ezinbestekoa da. Ametsekin gauza bera gertatzen da: zenbat eta gehiago entrenatu, orduan eta amets gehiagoz oroituko gara. Horrela, hasiera batean, irudi lausoak baino ez ditugu gogoratuko. Gerta liteke ere ezertxo ere ez oroitzea. Egunak pasa ahala, gure entrenamenduak fruituak ematen hasiko da eta, horrela, lotura ez duen hainbat eszena gogoratuko dugu. Geroago, erlazioa duten eszenak oroituko ditugu, eta, amaieran, amets osoak. Ametsak aintzakotzat hartu eta hobeto gogoratu nahi badituzue, hemen dituzue “Taller de Trabajo con sueños”-en gomendio batzuk:

  • Ametsak hobeto gogoratu nahi badituzu, saiatu ohera beti ordu berean joaten; hau da, lo egiteko ordutegi finko bat ezartzen.
  • Ametsak gogoratu ahal izateko idaztea komeni denez, utz ezazu koaderno eta boligrafo bat ohetik gertu.
  • Esna zaitez modu naturalean, hau da, ez zaitez esnatu musika edo iratzargailu batez; izan ere, hauek zure kontzientzia nahasten dute.
  • Beste pertsona batekin lo egiten baduzu, saia zaitez armonia mantentzen berarekin.
  • Idatz ezazu paperean burura datorkizun guztia; izan ere, ohiturak eta konstantziak egingo dute amets gehiago oroitzea.
  • Ahal duzun azkarren idatzi guztia, hau da, ez zaitez saiatu ideiak ordenatzen edo amets guztia oroitzen.
  • Koadernoan idazten ari zarenean, ahal dituzun xehetasun gehienak eman, eta ametsean zehar izandako jarrera eta sentimenduak idatz itzazu.
  • Izkiriatu aurretik ez zaitez ohetik atera, eta ez pentsatu bestelako gauzetan.
  • Idatz itzazu amets guztiak. Txarrak ere bai!
  • Ametsa ahaztu eta ez bazaizu burura etortzen, lasai! Normala da ahaztea, denoi gertatzen zaigun gauza da; hortaz, har ezazu joko bat bezala. Gogoan izan antsiak lorpena eragozten duela. Eutsi goiari!
Comments { 0 }

In vitro ernalkuntza, moralaren alde edo kontra?

Louise Joy Brown probeta batetik ateratako lehen haurra izan zen. Jaiotza honez geroztik, hainbat eta hainbat jaioko dira in vitro ernalkuntza dela eta. Gizartean onartuta dagoen teknika izanagatik ere, hautsak izugarri harrotu zituen bere garaian. Artikulu honen helburua polemika horiei ondorioren bat ateratzea den unetik, hasteko, ernalkuntza honen nondik norakoak azaltzea izango da egokiena.

in-vitroDenok dakigu medikuntza etengabe aurrera egiten ari dela; hori dela eta, irtenbidea bilatu behar zitzaion haur bat mundura ekarri nahi eta ezin zutenentzat. Eta hori nola? Komunikazio sare zabalek diraute goiz eta gau honen inguruko berriak aipatzen: 60 urteko andre batek bikiak izan dituela, gaur egun posible dela mundura ekarri nahi duten haur horien bereizgarriak aukeratzea… Honen guztiaren inguruan hausnarketa etikoa egin dezakegu. Goazen, bada, gaia atalez atal jorratzera.

In vitro ernalkuntzan, enbrioiaren transferentziaz hitz egin behar da, baina teknika hau ez da batere zaharra. Urteak atzera eginez gero, albaitaritzan erabilia izan zen amaren falopio tronpen arazoak, antzutasuna eta hainbat arrazoi ezberdinak medio. Albaitaritzan, beraz, arazo horiei aurre egitea lortu zen amaren obulu bat hartu, laborategi batean ernaldu eta garatzeke zegoen enbrioi hura, berriro ere, amaren barnean sartuz. Hau ikusirik, animaliekin erabilitako teknika hura gizakiekin erabiltzea pentsatu zen. Horrela, obulu eta espermatozoide normalik ez duten bikoteetan edota emakumea haurdun geratu ezin den kasuetan oso paper garrantzitsua beteko zuen.

Azaltzen hain erraza den prozesu hau aurrera eramatean bere zailtasunak izan ditzake. Emakumeak hormona-alterazio bat jasatea da lehen helburua; hala nola, hilabetean obulu bat sortu beharrean, zenbaitzuk sortzea. 4 eta 10 obuluren artean aterako zaizkio emakumeari ziztada baten bitartez eta ekografia baten bidez kontrolatuz. Hala ere, prozesu hau ez dago arrisku guztietatik at. Jarraian, gizonezkoaren semena lortu behar da eta hori, sarri askotan, masturbazioaren bitartez eskuratzen da. Hemendik aurrera, emakumearengandik eskuratutako obuluak semen horretan dauden espermatozoideekin ernaltzea besterik ez da geratzen. Pauso guztiak banan-banan aztertu behar dira ondo doazela ziurtatzeko. Beste era batera esanda, ernalkuntza honetan sortu diren enbrioiak mikroskopikoki behatu behar dira detaile guztiak kontutan hartuz; itxura anormala erakusten dutenak suntsitu egiten dira. Itxura hoberena dutenetatik hiru aukeratu eta emakumearen uteroan sartuko dira. Gainontzeko enbrioi guztiak izoztu egiten dira. Enbrioi kopuru handia transferitzen bada, haur biki kopuru handia ateratzeko probabilitatea dago; hori ekiditeko, beraz, hiru enbrioi transferitzea nahikoa eta gehiegi litzateke.

vitroEta teknika hau jarraituz gero, %100eko aukera al dago haurra izateko? Estatistika faboragarri bati beha, bikoteen %45ek baino ez omen du izaten haur osasuntsu bat. Horretaz aparte, adinak zerikusirik badauka prozesua burutzeko garaian. Adibidez, estatistika berdinari begiratzen badiogu, 35 eta 39 urte bitarteko emakumeetan, %28,9ra arte jaisten da; eta 40 urte baino gehiago duten emakumeez ari bagara, portzentajea %14,4 baino ez litzateke izango. Hala eta guztiz ere, oso zaila da in vitro ernalkuntzaren eraginkortasunaren inguruko datu fidagarriak eskuratzea, baina baiezta dezakegu sei bikotetik batek izango duela haurra izateko zorte hori.

Artikuluaren xedea ez da in vitro ernalkuntza zer den adieraztea, lehen esan bezala, horren guztiaren inguruan gertatzen denari buruzko hausnarketa egitea baizik. Konturatuko ginen oraino esandakoagatik, FIV deituriko teknika honek enbrioi kopuru handia hiltzera eramaten duela. Nahiz eta heriotza horiek borondatezkoak ez izan, onartuak dira. Horregatik, mediku taldea eta bikotea, biak, prozesu hau gauzatzearen erantzule diren momentutik, moralki heriotza horien errudun dira.

Beste gauza azpimarragarri bat zera da: denok dakigu medikuak prozedura eraginkorrak erabiltzera derrigortuta daudela, eta inoiz ere ez duda, mina eta arazo ekonomikoak sor ditzaketen prozedurak. Gauzak horrela, FIV horixe da: prozesu garestia, eraginkortasun eskasekoa eta zalantzatsua. Eta hori gutxi balitz, emakumearengan minak, antsietate kasuak, ziurgabetasunak… sortzen ditu. Teknika hau, ikuspuntu horretatik begiratuz gero, etikaren kontrakoa da zeharo. Hau guztia behin prozesuak eraginkortasun osoa eskuratuta eta sufrimendu hori eragiten ez duen momentutik aurrera onartu beharko litzateke.

Amaitzeko, medikuen lana sendatzea, lasaitzea eta kontsolatzea dela kontuan izanda, argi izan behar dugu teknika honekin ez dela antzutasuna sendatzen, nahiz eta bikotea ospitaletik haurra besoetan duela atera. Ez hori bakarrik, medikuek etengabe dihardute aukeratutako haurrak sortzeko teknika berrien bila, baina ez dira saiatu ere egiten arazo fisiologiko eta antzutasunaren inguruko arazoei irtenbidea aurkitzen.

Gure gizarte honetan, ez ote da garrantzitsuagoa haurra mundura ekartzea galarazten duten arazoei irtenbidea bilatzea, arazo horiei muzin egin eta teknika berriak asmatzen denbora galtzea baino? Jarraian, honen guztiaren inguruan ezagutzak zabaltzen lagunduko dizuen bideoa:

Comments { 1 }
-->