LABURTZAPENAK
Laburtzapenak lau adarretan sailka genitzake: siglak,
ikurrak, laburdurak eta inizialak.
􀀉 LABURPEN TAULA
|
|
|
MARRATXOAREKIN
|
MARRATXORIK GABE
|
|
|
|
|
EHUko, EUTGko, EKEren…
|
|
SIGLAK
|
IZEN BEREZIAK
|
AEK-ko
|
|
|
|
|
KOR-i
|
|
|
|
|
UEU-ko antolakuntza
|
|
|
|
IZEN ARRUNTAK
|
|
NANa, CDa, ADNa…
|
|
IKURRA
|
|
Kg-ko (punturik gabe)
|
|
|
LABURDURAK
|
|
|
tf.ra (puntuarekin)
|
|
INIZIALAK
|
|
|
J.M. Barandiaran (puntuarekin, tarterik gabe)
|
􀀉
SIGLAK
Hainbat hitzen lehenengo hizkiak erabiliz sortutako izena da. Honelako hitzak
sortzeko orduan, kontuan izan behar dugu erraz irakurtzeko modukoak izan behar
dutela.
•
Idazkera:
letra larriz eta jarraian, hots, hizkien
artean ez da punturik
jarri behar.
•
Deklinatu:
hitz sortu berria ahoskatzen dugunaren
arabera idatziko ditugu deklinabidearen atzizkiak.
AEDko (a-e-de-ko) eta ez
*AEDeko (Arrasate Euskaldundu Dezagun-eko)
Siglen bidez sortutako hitzak bereziak ala arruntak izan daitezke.
􀀩
bereziak direnean artikulurik gabe
deklinatuko ditugu (leku-izenen
antzera).
EHUko arduradunak, EKEren
eskutik…
􀀩
izen arruntak direnean, berriz, artikulu
eta guzti.
ADNaren inguruko azken
ikerketak, CDaren erabilera…
ô€€›
DEKLINABIDE-ATZIZKIAREN
IDAZKERA:
•
Izen
berezietan jarraian eta letra xehez idatziko dugu:
EHUko…
Hala ere, kasu
batzuetan marratxoaz idatzi
beharko ditugu:
􀀩
Siglaren azken hizkia eta atzizkiaren
lehena hizki bera dugunean
AEK-ko
BBK-ko
􀀩
Baita siglaren azken hizkia r eta
atzizkiaren lehena bokala dugunean ere.
KOR-i
DATAR-i
􀀩
Letra larriz idatzita doanean,
izenburuetan esaterako.
UEU-KO ANTOLAKUNTZAREN TXOSTEN
•
Izen arruntetan, arau zehatzik ez egon
arren, jarraian eta letra xehez idatziko ditugu
NANa
ADNa
􀀉
IKURRAK
Batez ere zientzia- eta teknika-alorrean erabiltzen ditugu. Gauza,
nolakotasun, prozesu, kantitate, unitate eta abarren laburtzapena da. Letrak,
zeinu grafikoak edota zenbakiak ditu osagai.
m
(
metro),
cm2
(zentimetro
koadro), €
(euro)
Punturik gabe
idazten dira, eta azpian
dagoen hitza bezalaxe deklinatzen dira.
kg-ko (kilogramoko), As-ak (artsenikoak)
Ikurraren eta deklinabide-atzizkiaren artean
marratxoa
jartzen da.
􀀉
LABURDURAK
Hitz baten edo hitz-multzo baten ordezkoa da. Laburdurak esaldiko edozein
elementuren lekua har dezake: aditzarena
(ikus:
ik.), izenarena
(telefono:
tf., zenbaki: zenb.),
adjektiboarena (luzera: luz.,
zabalera: zab.).
Siglak eta ikurrak ez bezala, laburdura
puntuz
idazten da beti.
Deklinabide-atzizkia ahoskeraren araberakoa da, eta
marratxorik nahiz tarterik
gabe idazten da.
Argibideetarako, deitu hurrengo tf.ra
􀀉
INIZIALAK
Norbaiten izen-abizenetako lehen letrak dira.
Letra larriz, puntuak
jarrita eta espaziorik gabe
idazten dira: J.M.
Barandiaran.
Deklinabide-atzizkia inizialaren ahoskeraren arabera jartzen da:
M.K.rekin,
J.I.rengana…
Aspalditik genuen gaurko eguna gordeta Anarirentzat edo, hobeto esanda, Anariren kontzertuarentzat. Zebra disko berria kaleratu eta handik egun batzuetara 1go kontzertua bere herrian, Azkoitin, izango zela esan zigunean, han izango ginela berehala erantzun genion. 
Eta halaxe izan da. Ez daukat hitzik Azkoitiko “Mataderixen” gertatutakoa azaltzeko. Koro eta ni aho zabalik gelditu gara gure lankidea eszenatokian ikusi orduko. Ulertzekoa da, egia esan. Diskoaren ekoizpena pausoz pauso bizi izan dugu, abestien hitzek forma hartzen joan direnean, azalean agertuko zen zebra aukeratzean, lehenengo grabazioak… Beraz, ulertuko duzue esaten badizuet guretzat oso berezia izan dela. Baina benetan berezia Anarirentzat izan dela esango nuke. Hortxe zegoen bere ama, hortxe bere lagun guztiak, herrikoak…
Otsaila
Iruzkin berriak