Archive | gizartea

RSS feed for this section

Errespetu eza gazteon gauza omen da…

Gaur egungo gazteek ez dute errespeturik. Esaldi hau askotan entzun eta irakurri behar izaten dut adin handikoen ahoetatik. Lehengo egunean, lagun batekin kalean nengoela, ikusi nuen ume talde bat baloiarekin jolasean zebilela. Baloiaz amona bati buruan jo eta gaixoa lurrera erori zen kaskarrekoarengatik. Korrika joan nintzaion laguntzera, baina berak sekulakoak esan zizkidan. Gehien harritu eta nire onetik atera ninduena izan zen ni berari laguntzera joan nintzela azaltzean, berak, garrasi batean, “ez duzue errespeturik” esan zidala.

Gure kultura dela eta, txikitatik balio batzuk erakusten dizkigute. Txikitatik ikasi dugu helduagoei, batez ere, errespetuz hitz egin behar zaiela. Denok dakigun bezala, ume batzuek ez dituzte balio horiek barneratzen, ez txikitan eta ez heldu egiten direnean… Hor dago gakoa. Hala ere, hainbatek egiten dituzten orokortze horiek denak zaku berean sartuz, sutan jartzen naute. Munduan denetik dago: bai errespetu handia duten gazteak, bai errespetua zer den arrastorik ere ez dutenak. Halere, heldu batzuek ez dakite umeenganako eta gazteenganako errespetua zer den, eta hori ere esan beharra dago.

Hasteko, aipatu beharra dago oso orokorra dela denak zaku berean sartzeko ohitura, eta honek hainbat arazo ekartzen dituela gure gizartera. Gai guztietan gertatzen da, eta bistakoa da ez dela horrela. Aintzakotzat hartzen dira kasu hauetan gauza on guztiak, eta txarrak baino ez dira plazaratzen. Edonori ematen dio amorrua bere aurka horrelako orokortzeak egiteak; hala ere, denok dugu horretarako joera.

Zehazki kasu honetan, alde batera utzi beharko lirateke topikoak (gazteak dira…), eta kasu bakoitza aztertu beharko litzateke. Badira gaizki ohituta dauden umeak eta ez hain ondo jokatzen duten helduak ere. Halere, esan genezake haurrak beraien aldeko argudio garrantzitsu bat dutela, hauek ikaste-prozesuan baitaude. Gauzak honela, arrotzagoa egiten zaigu zenbait helduk jarrera desegoki hauek izatea, baina denetik aurki dezakegu.

Jaiotzen garenetik erakutsi ohi dizkigute ondo eta gaizki dauden jokabideak, eta garbi dago denok ez dizkiegula ematen garrantzi bera balore batzuei zein besteei. Pertsona oro desberdina da eta jokabide desberdinen arrazoi bakarra hau litzateke. Ez dut uste adin kontua denik.

Comments { 3 }

Tren geltokietako makinak arazo bihurtuta

Tren geltokian istilu bat zegoela ohartu orduko jakin nahi izan nuen zer gertatzen zen. Gizonezko bat larriturik zegoen, ezin izan zuen trena harrapatu. Denbora pasa ahala, hizketan hasi eta ohartu ginen geltokietako funtzionamendua ez zela batere egokia, eta, hanka sartze ugari egon arren, inor ez zela kexatzen. Horretan ari ginela, hirugarren pertsona bat azaldu zen. Bera ere bat zetorren gure iritziarekin. Arduradunaren jokamoldea alde batera utziz, makinek suposatzen duten oztopoaz mintzo ginen.

Lehenik eta behin, adineko jendea izan genuen aipagai. Garraiobide hau erabiltzen duen nork ez du ikusi inoiz adineko norbait makinen artean galdurik? Ez da harritzekoa. Ohitura falta eta ezintasuna direla medio, lehenago edo beranduago laguntza behar izaten dute txartela lortzeko. Ez hori bakarrik, zailtasun handia dago makinek maneiatzen duten hesia igarotzeko. Adibide gisa, geltokian ezagutu nuen agure bat. Erabat galdua, noraezean eta inongo laguntzarik gabe zebilen. Orduan, neure buruari galdetu nion: nola da posible estatuaren esku dagoen zerbitzu batean honelako arreta eta begirune falta egotea?

Bestalde, ezin ahantz genitzake haurrak. Esaterako, ama bat haurrarekin, kotxearekin eta beste zenbait trasterekin joanez gero, nola igaro kristalezko pasabidea makinak markatzen duen denbora tarte urrian? Hari beretik, geltokiko arduradunek agintzen zaiena soilik egiten dutenez, ez dute inongo laguntzarik eskaintzen. Beraz, ama batek ezin izango du zerbitzu hau erabili, guztiz baldintzatua baitago eta, noski, ez luke horrela izan behar. Gainera, gerta liteke haurrak min hartzea, ez bailitzateke harrigarria izango jolasean aritzea. Orduan zer?

Kontuak kontu, zer dela eta makina horiek ezartzearena? Nork eskatu ditu? Nork hautatu? Ez al litzateke zerbitzu publiko bat hori baino zerbait erosoagoa eta erabilterrazagoa izan behar?

Comments { 1 }

Etorkizuna noten esku

Bizitzan erabaki garrantzitsuak hartu beharreko momentuak topatzen ditugu askotan, eta, bidegurutze baten aurrean gaudenean, galdurik sentituko gara askotan. “Zein izango da biderik egokiena?”, galdetuko diogu geure buruari. Horrela, buruan aukera bakoitzaren alde eta kontrako zerrenda bat egingo dugu hobekien zein datorkigun trenkatzeko. Behin bidea aukeratuta, ez dago atzera bueltarik; bestea hobea izango ote zen pentsatuko dugu, behin eta berriro.
Aurten, horrelako bidegurutze baten aurrean gaude batxilergoko bigarren mailakook. Bidarte honek, ordea, ibilbide anitz ditu eta hauek haizemaile baten antzera zabaltzen zaizkigu aurrean.

Espainia osoko unibertsitateak, pribatu zein publikoak, kalera ateratzen dira 2011-2012 ikasturte berriko ikasleak izango garen gazteok tentatzera eurek eskaintzen dituzten aukerekin; gu etorkizuna garenez, euren unibertsitatetik pasatuz, besteetan baino hobeto prestatuta aterako garela azaltzera. Horrela azaltzen zaizkigu gure buruko zerrendan lehen aldeko eta aurkako puntuak:  zein unibertsitatek eskaintzen digun aukerarik zabalena, zein den ekonomikoki komeni zaiguna, eta, nola ez, ikasi nahi duguna egiteko notarik eskatzen zaigun edo ez, eta muga hori badaukagu, zenbatekoa den. Hortxe zabaltzen zaigu haizemailea gehien; izanere, adin honetan gazte gehienok ez baitugu argi izaten zer egin nahi dugun. Erabaki hori hartzea gutxi balitz, ametsak zapuzten dizkiguten mugak daude: ditxosozko notak.

Batxilergoko nota, Hautaprobetako azterketa eta, gainera, orain, perfektutasunak ez du hamar balio, hamalau baizik! Selektibitateko azterketari nota igoerakoak gehitu zaizkio, Bolonia plan berria dela eta. Egun, ikasleok modalitateko hiru ikasgai hautatu beharko ditugu eta notarik hoberenak izan ditugun bi azterketak hartuko dira kontuan, oinarrizko selektibitatea eta batxilergoko noten batez bestekoari gehitzeko. Nota honek garrantzi handia du, ondoren unibertsitate munduan sartu ahal izateko, publikoan batik bat. Jakina, lorturiko markaren arabera, ezin izango ditugu ate ugari ireki eta hainbat jendek nahi duen atea ireki ezinik, giltza okerra eskuan duela beste ateren bat irekitzea beste aukerarik ez du izango, nahi duen bidea alde batera utziz.

Egia da, dena den, unibertsitate pribatuen eskaintza oso tentagarria suertatzen dela, ez baitigute selektibitateko notarik eskatzen. Ikasle bakoitzaren gaitasunetan sinesten dute, hau da, ez dute pentsatzen pertsonaren notaren baitan ikasle hobea dagoenik. Beraz, notarekin justu ibili direnentzat irtenbide egokiena da euren bidea alde batera utz ez dezaten. Beti geratuko da, baina, prezioa begiratzeke.

Horrela, bada, nire buruari zera galdetzen diot: unibertsitatean nota izugarriarekin sartu eta hortik lauzpabost urtera lanean jartzen dena, giltza eskuetan kanpoan geratu dena baino hobea izango al da lan horretan? Selektibitate froga egitean egun txar bat, edo batxilergoan zorte txarra kasu, eta giltza okerraren jabe. Ez diot zentzurik hartzen batxilergoko bigarren maila bukatzean egiten den azterketa horri. Selektibitatearekin batxilergoko eskoletako irakaskuntza zalantzan jartzen ari al dira? Edo ikasleek azterketa honetan zenbat eta nota hobea eduki, lan munduan orduan eta hobeak izango direla ziurtatzen, agian? Medikuntza dugu adibiderik garbiena. Euskal Herrian, batez ere, arazo larria daukagu mediku euskaldunekin: ez ditugu. Kanpotarrei ordaintzen diegu, bertan medikuntza ikasteko asmotan dabiltzan gazte asko kanpoan geratzen diren bitartean. Ateari ezartzen dioten sarrailaren giltza ia lortezina da. Medikuarenera jo eta argentinarrak, txiletarrak eta abar dauzkagu bata zuriz. Gero kexatu egiten gara: Euskal Herriko gizarte-segurantza lotsagarria da, ez dago euskaraz hitz egiten duen medikurik ia!

Benetan merezi al du 11,503ko (Euskal Herriko Unibertsitatean) muga jartzea? Ez al zaizue iruditzen norbanakoaren pertsonalitatea ere garrantzitsua dela lana egiteko orduan? 11,503ko ikasle guztiak ez dira zertan mediku onak izan, ez du zerikusirik. Jarrai dezagun, bada, erreklamazio orriak betetzen hemen euskaraz mintzatzen diren sendagileak ez daudela nabarmenduz, alferrik izango da. Nahi duten lanean, euren izateko eragatik esaterako, onak izango liratekeen ikasle askok uko egin behar izaten diote bide horri. Horrela, pixkanaka-pixkanaka, lan munduko jakintsu bat eta beste bat, eta beste bat… galtzen dugu ez dutelako eskaturiko nota lortu.

Etorkizuna geure esku dago, gazteon esku. Zer deritzozue, beraz, eraikitzen dizkiguten harresi hauei? Oraingo gazteoi eta atzetik datozen belaunaldiei etorkizuna mugatzen digutela uste al duzue?

Comments { 2 }
-->