Archive | gizartea

RSS feed for this section

Gaixotasunen sendagaia, dirua?

By on 2011(e)ko urtarrilak 2 in arazoak, gizartea

Egungo gizartean gaixotasun arraroekin ematen den egoerak haserretzen nau. Justiziaren eta ongiaren bila gabiltza; halere, horietara iristeko oztopo den faktore batekin topo egiten dugu: dirua. Argi dago diruak ez duela zoriontasuna ematen, baina esan behar da asko laguntzen duela. Dena den, ezin dugu ahaztu dirua sortu aurretik gizakia sorturik zegoela. Nola da posible, bada, pertsona batzuek proiektu bat nahiago izatea, pertsona baten bizitza baino?
Betidanik egon dira gaixotasunak eta, hauen ondorioz, generazio asko hil dira. Nahiz eta gaur egun teknologia oso aurreratuta egon, gaitz askori ezin izan zaie irtenbiderik bilatu oraingoz. Baina, beste hainbatetan, nahiz eta sendabidea izan, jende kopuru gutxiengan ematen denean, bertan behera uzten dira saiakera guztiak diru gastuak direla medio. Honen ondorioz, familia ugarik jasan dute kide baten heriotza eta kalte hori, garbi dago, ez da diruaren bidez konpontzen. Gaixotasun horietako batzuk HIESa, hainbat minbizi mota edo Lupusa dira.

Aipatu behar da gaixotasun hauek ez dutela beti heriotzara eramaten gaixoa. Zeinbatetan gaixotasun kroniko bihurtzen dira eta kutsaturik dagoen pertsonak izugarrizko aldaketa fisiko eta psikikoak jasaten ditu. Ondorioz, hianbat kasutan, ez dira gai izaten bere kabuz beste guztion moduan bizitzeko, eta horrek familiartekoei sekulako arazoak ekartzen dizkie.

Hori gutxi balitz, ez da ahaztu behar 3. munduan gertatzen dena. Afrikan, esaterako, biztanleriaren gehiengoa gaixotasun arruntez hil ohi da. hau oraindik okerragoa da; izan ere, pertsona hauek normalean gripe edo beherako sinpleak jota hiltzen baitira.
Beraz, gaixotasun hauek sortzen duten kaltea konpon daiteke; halere, arrazoi ekonomikoak tarteko, ez zaie behin betiko amaiera ematen. Zergatik? Diru falta edo gogo faltagatik? Gai hau interesgarria iruditu bazaizu, jarraitu irakurtzen ondorengo gunean: gaixotasun arraroak.

Comments { 2 }

Kanpotarrak gurean

By on 2010(e)ko abenduak 26 in arazoak, gizartea

Egunero bezala etxera iritsi eta telebista piztean, berrietan entzuna ez nuen albiste txundigarri bat azaldu zen: hainbat turista, Balear Uharteetan batez ere, oporrak pasatzeko alokatutako hotel edo apartamenduetatik balkoitik pistinara botatzeko ohitura zabaltzen hasia zen gauean alkoholaren eraginez. Edozeinek pentsa dezake altuera gutxiko saltoak egiten dituztela, baina telebistan ikusitako bideoetan izugarrizko altuera dagoela ondo asko ikus daiteke. Jokaera hau ez dela guztiz zentzuduna nabarmena dela uste dut, eta gai hau barrez leher gaizto egitekoa ez dela. Era berean, garbi dago ganoragabekoek bakarrik egiten dituztela horrelakoak eta, nire esperientzietan oinarrituz, batzuen jarrerak egoki izatetik urrun daudela ere esatera ausartzen naiz. Baina honen guztiaren aurrean zerbait egiterik ba al dago?

Hasteko, nire intentzioa ez dela denak zaku berean sartzea garbi adierazi nahi nuke. Askotan aurki ditzakegu burua pitzatuta duten pertsonak eta arazo larri bihur daitezkeen horiek. Egia da, azken urteotan, txundituta geratzen ari garela kanpotarrek sortzen dituzten berri txar guztiekin. Aipatzekoa da gauza onak ere ekarri dituztela gure herrialdera, baina balantzan jarri eta gauza txarrak onak baino ugariagoak izaten hasten direnean dator arazoa.

Kanpotarrek dakartzaten arazoez pentsatu bezain laster, immigrazioa datorkit burura; izan ere, gure gizartean bori-borian egon ohi den gaia baita hau. Ez da batere erraza gai honetan jarrera argia hartzea, aldeko eta kontrako hainbat argudio baititu. Lehendabizi, hona zergatik etortzen diren pentsatzen badugu, guk ere berdin jokatuko genukeela uste dut. Egoera bortitzak bizitzen dituzte euren herrialdeetan (politika arazoak, gerrak, ikasketak burutzeko aukera eskasak, erlijio arazoak…) eta, maiz, handik alde egin beste erremediorik ez dute izaten.

Hale ere, nire senetik ateratzen nau hona etorritako askok arazo larrietan murgiltzen direla jakiteak (droga kontuetan, lapurreta munduan…), eta aipatzekoa da gure gizarte aurreratura hainbat gaixotasun ere, antza denez, ekartzen dituztela. Ildo berean, ez da batere zentzuzkoa beste herrialde batera joan eta euren jatorrizko ohiturei erabat eustea. Nire ustez, jaso dituzten herriaren hainbat ohituratara egokitzen saiatu beharko lirateke. Bestalde, gure gizartera multikulturalismoa ekartzen dute eta honekin aberastu egiten gaituzte.

Jarraitu nahi nuke beste hainbat gauza on ere ekartzen dituztela aipatuz; halere, arazo honi konpobide bat ematen saiatzeko giltza izan daiteke euren herrialdeetan egoera hobera joan dadin saiatzea, gure laguntza eman beharko genieke hona jende kopuru murriztuagoa etor dadin eta arazo gutxiago topa ditzagun gure gizartean, beste gai zailagoetan nahikoak ditugu eta gaur egun.

Milaka gai erlaziona daitezke kanpotarrekin, aurreko biak eta beste zenbait, baina benetan arazo guztiekin bukatuko duen formula nork dauka? Eta are gehiago, gizarte arazo hauekin guztiekin bukatuko lukeen irtenbiderik ba al dago? Egongo balitz ere, ziur asko ez ginateke denak ados egongo.

Kanpotarren gaia esparru desberdinetara zabal daiteke, baina badago puntu bat zeinetan denok ados gauden: zenbait gauza on eta txar dakarzkio gai honek gure gizarteari. Harluxet hiztegian kanpotar hitzaren esanahia bilatzen saiatuz gero, zera aurkituko genuke: “Kanpokoa dena, kanpotik etorri dena”. Argi dago kanpotar hitza oso zabala dela eta kanpoko horiei mugak, alderdi guztietakoak, noraino ezarri behar zaizkien eztabaidatzea dela askoren eguneroko lana. Dena den, informazioa ahal den objektiboen jaso, aldeko eta kontrako argudioak pentsatu eta zuek zeuok hausnartu behar duzuela iruditzen zait.

Comments { 2 }

Teknologiak langabeziara narama?

By on 2010(e)ko abenduak 25 in gizartea, teknologia

XVIII. mendea gertakari askorengatik da gogoangarri, baina horietatik garrantzitsuenetakoa mende amaieran hasi eta gaur egun izugarrizko garrantzia duen Industria Iraultza dugu. Hasieran, makina hauek enpresa baten produktuak azkarrago egiteko, ontziratzeko eta abar erabiltzen hasi ziren, enpresaren produktibitatea hobetzeko asmotan. Honela, autoa eta antzeko garraio batzuen sorrerara heldu gara; baita telebista, ordenagailua, telefonoa… izatera ere. Aurrerapen hauek guztiek gizakiarentzat erraztasun ugari ekarri dituzte, eta, hauetariko bakoitzaren garapen edo hobekuntzekin batera, gero eta erraztasun handiagoak. Hala ere, egun, aurrez aipaturiko jardueretarako baino arlo gehiagotarako erabiltzen dira tresna hauek eta horren adibide garbiak dira robotak: irakasle, zerbitzari, kirolari, gizarte laguntzaile, musikari… lanetan aurki ditzakegu asko eta asko. Mediku lanetan ere ikusi izan ditugu zenbait tokitan.

Honek guztiak gizakiaren beharraren gutxitzea dakarrela uste du askok, eta sufritzen ari garen krisia dela eta, makina hauek lanpostu ugari lapurtzen ari dizkigutela. Dena den, errealitateak erakusten digunez, herrialde mekanizatuenak herrialde garatuenak dira. Estatu Batuak eta Japonia dira batez ere, adibide honen erakusle. Munduko bi potentzia nagusiak dira egun eta horiek dira, justuki, honelako industria motan aurreratuenak dauden herrialdeak. Japoniaren adibidea are eta garbiago da, hiru mendez isolatua egon eta gero, Estatu Batuak berak bultzatu zuen modernizazioaren booma etorri zenetik hasi baitzen ekonomia egoera hau garatzen.

Gizatasun galera hau, beraz, atzerapena ala aurrerapena?

Niri ulertzekoa egiten zait jendeak makina hauekiko desadostasun hau agertzea. Krisi garaia dela eta, lanpostu falta asko dago eta, gainera, beste asko desagertzen ari dira, jostunen kasu. Aparatu hauek gizakia ordezka dezaketela ohartzen garenean, makina hauen baliagarritasuna dudan jartzen dugu. Halaber, nire ustean, modernizazioaz hitz egitean, askotan aurrez aipaturiko robot hauetan edota antzekoetan besterik ez dugu pentsatzen, eta ez gara garraioez, etxeko tresna elektrikoez edota, esaterako, telebista bat egiterakoan erabiltzen diren makina guztiez gogoratzen. Ez gara ohartzen makina hauengatik guztiengatik ez balitz, lana izugarri atzeratuko zitzaigula, eta orain ditugun erraztasun asko eta asko usaindu ere egingo ez genituela.

“Robot profesional” hauen erabilpena ohikoa egiten ez zaigun arren, hemendik urte batzuetara erruz erabiliko ditugula uste dut nik eta jarduera honekin aurreratuko dugunarekin beste lanpostu berri batzuk sortuko direla, hala nola, hauen fabrikaziora edota inbestigaziora bideratutakoak. Era berean, telebista, ordenagailu, telefono edota musika-erreproduzitzaileen arloan ere izugarrizko eraldaketa egongo delakoan nago. Honek ez du esan nahi hauen inguruko lanpostuak soilik sortuko direnik; izan ere, orain dela urte batzuk gaur ditugun bidaia-agentzia edota aseguru-agentziak hain ohikoak izango zirela imajinatuko al genuen?

Aurreko guztia laburbilduz, zera esan daiteke: denborarekin gauzak aldatzen doaz eta aldaketa honen kausa nagusienetako bat eboluzio teknologikoa dela esan genezake. Lanpostu ugarien desagerpena eta beste askoren gainbehera ekarri duen arren, lanpostu berri askoren sorrera ekarri eta ekarriko du, eta, orokorrean, gizakiaren aurrerapena eta erraztasuna dakar. Beraz, teknologia berri hauek begi txarrez ikusten dituzuen guztioi egun batez produktu teknologikoak baztertzea gomendatzen dizuet hauen beharrezkotasunaz ohartzeko eta lanpostu ordezkatzaile hauen garrantziaz ohartzeko. Gai izango al zinatekete?

Comments { 1 }
-->