Archive | gizartea

RSS feed for this section

Instrumentu bat jotzeak onurarik ba al dakar?

By on 2010(e)ko abenduak 10 in gizartea, musika

Gaur egun, haurrek hainbat jarduera egiteko aukera izaten dute: kirolak (futbola, saskibaloia…), lagunekin jolastu eta beste asko. Hautetako jarduerarik garrantzitsuenetakoa izan daitekeenetako bat, baina, musika-tresna bat jotzearena da.

Egun, musika-tresnak jotzen erakusteko lekuak daude, hau da, musika eskolak. Bertan hainbat musika-tresna jotzen erakutsi ahal digute: saxofoia, tropeta, biolina… Aktibitate honek hainbat onura ekar ditzake, Consumer Eroski aldizkariak esaten duenez. Musika instrumentu bat jotzeak eskuak eta begiak trebatzen omen ditu. Horretaz gain, memoria eta sormena ere lantzen dituen aktibitatea ei da.

Instrumentu bat jotzeak bere abantailak ditu. Musika tresnak desberdinak dira, baina gehienek nolabaiteko lasaitasuna eragiten dute. Instrumentu batetik zeure kabuz musika sortzen ari zarela ikustea zoragarria da, eta doinu oso politak jo daitezke musika sentituz. Halere, desabantailak ere baditu, batez ere denbora eta diru aldetik. Denbora asko galtzea eragin dezake, bai klaseetakoa eta baita etxean egin beharreko entseguak direla eta ere. Hortaz gain, instrumentu batek diru asko balio du, eta baita hau ikasteko beharrezkoak diren saioak ordaintzeak ere.

Nire ustez, oso ariketa ona izango litzateke umeak musika eskoletan sartzea, baina, hori bai, inolako presiorik gabe; bestela, umea ez litzateke gustura joango klasera eta, beraz, ez luke etekinik aterako. Iritzi guztiak errespetagarriak dira; halere, nire uste apalean, futbolean aritzeak ez dio pertsonari ekarpen handiegirik egiten; jarduera honek, berriz, hainbat balio txertatu eta ekarkin asko izan ditzake. Onartu behar da, dena den, futbolak ere ekar ditzakeela onura batzuk (fisikoki ongi mantentzea, lagun berriak egitea, erreflexuak hobetzea…), baina ez musikak adina.

Laburtuz, nire ustez, egokiena umeak txikitatik musika eskolara eramatea izango litzateke, hainbat abantaila eskaintzen dizkiolako haurrari.

Comments { 1 }

Gai ote gara plastikozko poltsak gure artetik desagerrarazteko?

By on 2010(e)ko abenduak 8 in arazoak, gizartea

Nori ez zaio gustatzen, goizean goiz altxatu berri zarenean, kafetxoarekin batera irratian eguneko berriak entzutea? Lehengo batean, erdi lo nengoela, bat-batean agertu zen albiste batek nire arreta piztu zuen: Estatu espainola omen da Europako plastiko-ekoizle nagusiena. Baina nork ez du entzun bere inguruan poltsa hauek desagertzear zeudela supermerkatuetatik?

Tamalgarria iruditzen zait, gaur egun Ingurugiroko Progamek egin dituzten ikerketa guztien ondoren, gure jarrera poltsak eta poltsak botatzearena izatea. Lehenik eta behin, ezer esan aurretik, datu harrigarri bat eman nahi nuke: biztanle bakoitzak urtero erabiltzen dituen plastikozko poltsen kopurua 97.000 tonakoa da guztira. Ez zaizue gehiegi iruditzen? Gainera kopuru honetatik %10 baino ez da birziklatzen.

Egun, kaleetan barrena zoazela, edozein txokotan aurkitzen dira kolore ezberdinak dituzten kontenedoreak. Denok dakigun bezala, hauetako bakoitzak erabilera ezberdina du. Zaila egiten zait ulertzea nola poltsa askok kaleetan zehar bukatzen duten euren ibilbidea. Izan ere, zenbat aldiz bota dugu txikle edo pipa zorrotxo bat lurrera? Halere, hau ez da gertatzen beste irtenbiderik ez dagoelako, poltsa hauek kutsa dezaketen guztiaz jabetzen ez garelako baizik. Gainera, herritarren artean egindako inkestek azaltzen dutenaren arabera, %74k baiezkoa eman dio merkatal zentruetan dauden dohaineko poltsak kentzeari. Beraz, zer gertatzen ari da? Egia da erabaki honek 10.000 lanpostu kolokan jarriko lituzkeela, baina helburua ez da poltsa hauek guztiz desagertzearena, hauen erabilera egokia izatea baizik. Bestalde, talde ekologistek ondorengo aholkuak askotan helarazi dizkigute: poltsak berrerabili, erosketetarako paperezko edo oihalezko poltsak eraman, erosketa-karroak etxeraino eramateko aukera… Ezjakintasuna ez da etorriko behin baino gehiagotan entzun ez ditugulako aholku hauek!

Azkenaldi honetan erabiltzen ari den metodo bakarra lehen dohain ziren poltsa hauek ordaintzearena da. Hiru zentimo kobratzen dute poltsa bakoitzeko, baina hau ote da irtenbiderik egokiena? Erosketak egitera joaten naizen bakoitzeko, jendea plastikozko poltsa hauek eskuratzeko ordaintzen ikusten dut, eta honek horrela izaten jarraitu behar duela uste dut. Baina ba al dakigu gure ingurugiroa kutsatzeaz gain, itsasoko zenbait espezie arriskuan daudela, itsas-dordoka eta baleak esate baterako? Gehienetan zabor hauek guztiak itsasoan bukatzen dute, inguruko fauna eta floran eragin handia izanik.

Nire ustez, arduragabetasun honetaz jabetzea litzateke lehendabiziko pausoa. Plastikozko poltsa hauek erabili eta botatzeagatik isunak jarri beharko liratekeela pentsatzen dut eta planteamendu honekin natorkizue. Zer iruditzen zaizue? Agian, modu honetara, plastikozko poltsen gai honek ez luke kezka handirik sortuko etorkizunari begira.

Comments { 2 }

Memoria galduak

By on 2010(e)ko azaroak 29 in arazoak, gizartea

Batzuetan begirada batek dena esan ohi digu. Nahikoa da begietara begiratu hura zer pentsatzen edo sentitzen ari den jakiteko. Istant batean, ordea, ispilu hark norabidea galdu eta espresioa apaldu zitzaion, poliki-poliki iluntasunak aurpegia indarrez hartuko balu bezala. Orduan, begi haietan hiri handi batean galduriko haur baten begirada bera ikusi nuen: tristura, ezintasuna… pentsamendu hutsalen islapenak besterik ez ziren agerian. Behin, izenak ahaztu zituen; hurrena, gaztaroko oroimenak behin eta berriz gogoratu zituen, berak zioen zoritxarreko bizitzaren jabe izatearen tristura malkoak isuriz; hitz egiteko zailtasunak ondoren, aldi batez hiztun izan zena mutu geratu zen. Eta azkenik, erabat galdu genuen, buruak norabide galdua hartu zuen. Behin galdu denean ez dago atzera bueltarik; aurrera jarraitzea besterik ez dago, noizbait izan dena izateari utziko baitio.

Memoria galera, eguneroko lanak egiteko zailtasunak, mintzairarekin arazoak, denbora eta espazioaren nahastea, umore, nortasun eta jokabide aldaketak dira, besteak beste, Alzheimerren gaixotasunaren sintomak. Gaixotasun hau adinekoetan sortzen den dementziaren arrazoietako bat; nahasmendu larri eta endekapenezkoa da garuneko neuronen gutxikako galerak eragiten duena.

1902an, Auguste deituriko 50 urteko emakume bat Frankfurteko ospitalean sartu zen dementzia arazo ezezagun batekin. Emakume honek nahaste konstante, antsietate eta asaldura sintomak pairatzen zituen. Eta Alois Alzheimer doktorearen idatzien arabera: “Auguste aztertzea ezinezkoa izaten zen”. Gauetan gela isolatu batean egiten zuen lo, sala nagusiko gaixo guztiak esnatzen baitzituen ezin zuelako loak hartu. Eta behin bere gela pribatuan, kuxinarekin estaltzen zuen bere burua, izararekin estali beharrean. Orduan, sendagileari tratamendu bat bururatu zitzaion: gaixoa lasaitzea eta inongo botikarik gabe zaintzea. Alzheimerrek hainbat ordu edota egun egon iztekeen bainuekin gaixoa lasaitzen eta, horrez gain, korronte elektriko ahulak ere erabiltzen zituen.

Aloisek August bisitatzen jarraitu zuen gaixotasunaren egoera azkenekoetan egon arren. “Momentu horietan behar-beharrezkoa da buruzagitza moral sendo bat mantentzea gaixoari zaintza on bat eskaintzeko”, diote bere idatziek. Eta zera nabarmenduko dute: “Lan goresgarri hau, ordea, desagertzeko arriskuan dago”. Izan ere, haren ustez, gero eta kontaktu gutxiago egon ohi zen gaixoaren eta hura tratatzen zuen medikuen artean.

Honekin guztiarekin zera esan nahi dut: gaixotasunaren ondorioz gaixoak jasango dituen faseetan zehar ingurukook hoberantz aurrera pausoak ematen dituelako irudimen faltsuak izaten ditugun arren, ez dago atzera bueltarik: bere bizitzan parte hartu duten pertsonak ahaztuko ditu hark eta bere munduan erabat murgilduko da. Ez dago neuronen galera geldituko duen inongo medikamenturik, itxarotea besterik ez dago eta denbora izango da epaile bakarra.

Momentu horietan, edonori egoki dakiokeen lanik gogorretako bat zamatzea da sendabiderik egokiena: bere ondoan egotea. Baina egungo gizartean, medikuntzak mirariak egin ditzakeela uste dugun gizarte honetan, ez gara errealitateaz jabetzen. Horrelakoetan, dagoenari aurre egin, eta gaixoari azkenera arte laguntza eta sostengua ematea baino ez dugu.

Informazio gehigarria:

Comments { 4 }
-->