Archive | gizartea

RSS feed for this section

Bekaturik ez duenak bota dezala lehenengo harria

By on 2011(e)ko otsailak 8 in arazoak, gizartea

Ikastolatik atera ondoren, ia egunero, herriko taberna batera joan ohi gara lagun talde bat arratsalde pasa. Baina aste hartan filosofiako azterketa genuen, San Agustin, eta errepaso moduan kristautasunari buruz hitz egiteari ekin genion. Ondoko mahaian herriko hainbat marokoar zeuden eta, azkenean, denok bukatu genuen kontu-kontari, bai kristautasunaz eta bai islamari buruz. Hasieran, Jainkoaren existentziaz berba egiten hasi ginen; azkenerako, baina, islam kultura izan genuen hizpide. Zergatik eraman ohi dute emakumeek burka? Zergatik dute gizonek hainbat emakumekin ezkontzeko eskubidea? Eta horrela milaka galdera atera ziren.

Sakineh Mohammadi Ashtiani, 2006an, 99 zigorrada hartzera zigortu zuten bi gizonekin harreman debekatuak izateagatik Iranen. Ondoren, bere ezkontzatik at beste erlazio bat izateagatik kondenatu zuten, eta zigorra harrika hiltzea izango zela erabaki zuten. Horrez gain, Somalian, Nigerian eta horrelako herrialde gehiagotan, hainbat emakume erail dituzte “delitu” berberagatik. Nola liteke XXI. mendean horrelako gauzak jazotzea? Zer egin beharko genuke horren aurka? Gobernuak egin al dezake zerbait?

«Bekaturik ez duenak bota dezala lehenengo harria». Hau esan zien Jesusek emakume bat harrika hil nahi zuten gizonei. Delitua berbera zen, zigorra ere bai, baina duela bi mila urte. Ia erlijio guztietan, denetan ez esategatik, jendea barkatzea ezinbestekoa da; beraz, zergatik hil nahi zuten Iraneko emakume hura harrika Koranaren arabera bizi diren gizon haiek beraietako asko hiru emakumerekin ezkonduta badaude? Nire aburuz, eta askoren aburuz uste dut, herrialde horietan emakumea guztiz mespretxatzen delako eta, gainera, gizona emakumea baino garrantzitsuagoa delako.

Europan, emakumeak orain dela gutxi arte ez ziren kontuan hartzen. Emakumeek ez zuten eskubiderik: etxetik irteteko gizonari galdetu behar zioten, mundu honetan gizona zerbitzatzeko zeudela esaten zitzaien, eta gizonei nahi zutena eta nahi zuten momentuan eman behar zitzaiela… Baina denbora pasa ahala, gizonezkoei aurre egiten ikasten joan dira -eta gara-, gehienbat hainbat emakume ausartari esker (Marie Curie, Rosalind Franklin, Gabriela Mistral, Clara Campoamor, Rosalia de Castro, Valentina Tereshkova…). Herrialde aurreratuetan emakumea jada berdintasunean bizi da gizonarekin, arlo batzuetan behintzat, eta, egia esan, hori herrialde guztietan jazotzeko zerbait egin beharko genuke. Lan munduan, adibidez, Espainian emakumeak gehienetan gizonak baino gutxiago irabazten du, baina Iranen, esaterako, emakumeak ezin du burka gabe atera; beraz, ezin ditugu bi egoerak alderatu. Zuen ustez, zer egin beharko genuke emakume horien egoera konpontzeko? Ez al dute eskubiderik gu bezala bizitzeko?

Comments { 2 }

Norberaren interesen araberako neurriak

By on 2011(e)ko urtarrilak 29 in arazoak, gizartea

Askok jakingo duzuen bezala, 2006ko urtarrilaren 1ean tabakoaren aurkako legea indarrean jarri zen. Bertan azaltzen denaren arabera: “Taberna, jatetxe eta aisialdirako edozein establezimenduren jabeek, beraien lokaletan erre ahal daitekeen ala ez aukeratu behar dute. Erre ahal daitekeela aukeratuz gero, erretzaileentzat prestaturik dagoen zonalde bat eraiki beharko dute, baina zonalde honek ezin du establezimenduaren %30a baino gehiago hartu.”

Lege hau lau urtez indarrean egon ondoren, 2011ko urtarrilaren 2an, aurretik azalduriko lege horren erreforma aldarrikatuko da lege hori gogortzeko asmoarekin. Erreforma honen ondorioz, eremu publiko guztietan erretzea debekatu da; baita osasun-zentro, ikastetxe (unibertsitateetan ez) eta haurrentzako jolasleku orotan ere, nahiz eta hauek atari zabalean egon. Honen ondorioz, esan daiteke Espainia tabakoaren kontrako mugimendu honen aurrean jarriko dela orain arte gogorrena izan den Irlandaren aurretik, bertan behintzat kanpoan erretzerik badago eta.

Egia da, tabakoak sortzen dituen kalteak izugarriak dira. Dakigun bezala, tabakoak ez dio erretzaileari bakarrik eragiten, bere inguruan daudenei ere bai. Medikuek diote Espainian gutxi gorabehera urtero 3.000 erretzaile pasibo hiltzen direla. Beraz, bazen garaia egoera honi irtenbide bat emateko. Baina zein izan da konponbide hau erabakitzerakoan kontuan harturiko irizpide nagusia? Argi eta garbi esango dizuet: ekonomia beste edozer baino lehen.

Hasieratik gauzak ez dira era egokian egin. Ez dago dudarik lege hau martxan jartzearen kaltetu nagusiak ostalaritza zerbitzuko langileak izan direla. Askok eta askok 2006an ateratako legea zela eta, euren lokalak birmoldatu behar izan zituzten eta orain, berriz, alferrik egindako gastu baten aurrean daude.

Horrez gain, etengabe kexaka ari dira tabakoaren kontrako legeek beraien ekonomia pertsonalean erabat eragiten duelako. Baliteke norberaren ekonomia edonoren osasuna baino lehen kontuan hartzearen ikuspuntu hau berekoitzat hartzea, baina zerk harritzen gaitu? Gobernua bera ez al da berdin-berdina egiten ari?

Hitz gutxitan esanda: tabakoak gure osasunean hain kalte latzak eragiten baditu, ez dut ulertzen zergatik ez den produktu honen salmenta guztiz debekatzen. Antza denez, Estatu Espainiarraren diru-sarreren portzentaia gogoangarri bat produktu honen salmenten ondorioa da. Hortaz, bistakoa da ez diotela diru kopuru horri guztiari uko egin nahi, jende ugari horren ondorioz gaixotzen jarraitu arren. Nolanahi ere, arazo hau ez da herrialde honetakoa soilik, munduko edozein herritan aurki baitaiteke.

Orain ulertuko duzue zein den ostalarien jarrerak ni horrenbeste ez harritzearen arrazoia, azken finean gure mandatariak imitatu besterik ez baitute egiten. Hau guztia gutxi balitz, gai honi hainbeste publizitate emateak erretzaile kopuruaren hazkundea besterik ez dakar, eta ni lan madarikatu horren partaide naiz.

Gehiago ikusi nahi baduzu:

Comments { 0 }

Zer da jubilazioaren kontu hori guztia?

By on 2011(e)ko urtarrilak 24 in arazoak, dirua, gizartea

Gaur egun ahoz aho dabilen gaietako bat jubilazioaren gaia da. Estatua, ekonomiari dagokionean, krisi sakon batean murgildurik dago, eta honi aurre egiteko aukeretako bat jubilazioaren epea pixka bat luzatzea delakoan daude. Ez litzateke epe luzeegia izango, pare bat urtekoa besterik ez, 65 urtetik 67 urtera arte hain zuzen. Guk, gazteok, oso urrun ikusten dugu oraindik muga hori, baina erretiroaren zain dauden langileentzataldaketa nabarmena izan daitekeelakoan nago.

Gainera, ez zait ideia ona iruditzen zenbaitek hanka sartze handi bat egin zutelako, langile guztiek hanka sartze horrek ekarritako arazo guztiei aurre egin beharra izatea, hankasartze hori egin dutenek trankil asko eta inongo eragozpenik gabe bizi diren bitartean. Azken finean, estatuak duen krisia krisi ekonomikoa da, eta, maiz, erabaki garrantzitsu horiek gaizki hartzen dituzten pertsonek lan gogorragoetan dirauen langile arrunt batek irabazten duen soldata baino askoz ere handiagoak irabazten dituzte, zenbait kasutan hauek langile batek dituen ikasketa maila bajuagoa izanda ere.

Bestalde, orain arte, bakoitzak jubilazioan zehar kobratu beharreko diru kopurua, azkeneko 15 urteetan irabaziriko batez bestekoarekin lortzen zen. Jubilazioa 67 urtera arte atzeratzearekin batera, 15 urteko epe hori azken 20 edo 25 lan urtera arte igo nahi dute, zenbaitek bizitza osoan irabaziriko diruaren batez bestekoa ere egin nahi dutela.

Hau guztia ikusirik, jubilatzeko data bere horretan uztea nahi duten horiekin ados nagoela esan beharra daukat. Lehenik eta behin, ez zaidalako batetere ondo iruditzen erabakiak hartzeko gaitasuna duten gutxi horiek ongi bizi daitezen, gu guztiok lanean bukatzeko epea pixka bat luzatu beharra izatea. Bestalde, bidezkoena eta logika gehien izango lukeen irtenbidea da, nire uste apalean, krisi hau honaino heltzeko erabaki txar horiek hartu dituztenen soldata jaistea. Hauek sekulako dirutza irabazten baitute pare bat erabaki eta hitzaldi batzuen truke.

Hemen esandako guztia egia ote? Ala guztiari irtenbide bat emateko erabil daitekeen aitzakietako bat da?

Comments { 1 }
-->