iz. BOT. Oleazeoen familiako eta Fraxinus generoko zuhaitz kaduzifolioen izen arrunta. • lizar arrunt. Hosto oposatu eta inparipinatuak, panikulatan bildutako lore apetalo eta asepaloak eta samara-motako fruituak ditu. Eskualde atlantikoan hazten da (F. excelsior). (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)
iz. BOT. Anterek sortzen duten hautsa, polen-alez eratua. • polen-ale. Landare hazidunen anteretako zelulaamen meiosiaren ondorioz eratutako gorputztxiki eta forma aldakorrekoa. Hiru geruzaz osatuta dago eta barnekoan ernalketa burutuko duten nukleoak eratzen dira. (‘polen’, Harluxet Hiztegi Entziklopedikoan)
Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar Hiztegia): es polen fr pollen en pollen port pólen
Erleak bizirako ezinbestekoak dira, ezti, ezko, lore hauts eta erregin eztia ekoizten baitituzte, baina ere munduko landareen polinizazioa % 80an segurtatzen baitute. [Erlegintzak sufritzen, Sinadurarik gabe, (2009-05-21, 7. orr.) Herria] (Ereduzko Prosa Dinamikoa)
Kuraia on lorautsez saturatuei eta gogoan izan! Landes-etan sapino andana badela! XDD
iz. 1. Lepoa inguratuz jartzen den katea-modukoa edobestezernahiapaingarri. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)
Orotariko Euskal Hiztegian:
lepande (Lar ® VocCB, Izt 26r, Dv, H).
Collar. “Collier, chaîne, ornement que l’on porte autour du cou” H. Ikusi zuen otso andiak / zeukala ark lepandea, / artzen ziona lepo guztia / burni-arantzez betea. It Fab 138 (v. tbn. 126). Kollare edo lepande urrezko bat. LE Urt 39. Jarri zion bere lepoaren inguruan urrezko lepande bat. Ur Gen 41, 42 (Urt urrelephoko). Ederrak dira zure masallak ala nola usatortolarenak: zure lepoa lepandeak bezela. CantCS (G) 1, 9 (V y V-m lepande).
iz. 1. ZOOL. Gadidoen familiako itsasarrain osteiktiea, 80 cm-rainoko gorputz luzexka, bizkarralde arre-grisaxka, albo eta sabel zilarreztatuak eta ahohandi eta beltza dituena. Atlantikoko ekialdean eta Mediterraneoan bizi da eta oso preziatua da sukaldaritzan (Merlucius merlucius). 2. Delako arrainaren 2,5 kg-tikgorako alea. • tartekolegatz. Tartekoa, 1.500-2.400 g bitartekoa. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)
Gauza jakina da Euskal Idazleen Elkartea burutzekotan dabiltzala gure Herriko lumalariak. ARGIAk ezin zuen nolanahi ere gertakizun hori pasatzen utzi eta zor zaion begirunea betetzen saiatu da bere lehendakaria den Anjel Lertxundiri mutur aurrean magnetofoia ipiniz. [Andu Lertxundirekin euskal Idazleen elkarteaz, Argia (1982-10-17)]. Joxemi Zumalabe, orain gurekin ez zauden arren [pdf-tik aterata]
Aitortu zuen, halaz guztiz, obra berriaren atarian egoki zetorkeela hitzaurre deigarria, gauzari zorrotz eta sendo heltzen zekikeen lumalari baten bizkar-bultzada, sinadura eta guzti. [Ipuin hautatuak, Jorge Luis Borges / Juan Garzia (Ibaizabal, 1998)] (Ereduzko Prosa Gaur)
Reply