Tagged: E Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 11:26 pm on 2020/03/24 Permalink | Reply
    Tags: E   

    enpagu 

    iz. Bizk. Nazka, higuina. Enpagua eman zidan. (Hiztegi batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    enpagu. v. enfadu; enparu. enfadu. (-o Lar; Añ), enpadu, enparu (V-m), enpagu. Ref.: Etxabu Ond; Zubk Ond. Enfado; molestia, fastidio. ” Enparu euki, fastidio. Dejar hastiado. Tener hastío” Zubk Ond. ” Enparu izan, tener asco. Cuando se tiene a las personas; es algo como odio, pero mucho menos intenso” Etxabu Ond. Moderatu enfadoak eta atrebimentuak. El 88. Debózio baño enfádo yágo ta moléstia ematendióte gutitáko dagonái. LE Ong 85r. Gogo betia, ta enpaduba emoten deutsen lagunakin. fB Ic III 355. Artu neban enfadu andija dantza naastekueen kontra. JJMg BasEsc 138s. Enpagua emoten deust lurrak, zerura begiratuten dotanean. EgutAr 18-4-1962 (ap. DRA). Zeregin jolaskoi orretan, baldin aren lagunetariko batek edo bestek narda ta enpagua izan ezkero. Erkiag BatB 37.

    Sinonimoak

    iz. Bizk. [nazka]: higuin, nazka, gohaindura Ipar., narda Ipar., susuma Bizk., gogait g.e., higuindura g.e., higuintza g.e., naga g.e., hastiotasun zah., antoju Heg. beh., goihendura Ipar. g.e., hastio Ipar. g.e., nakaitz Ipar. g.e., nakaizdura Ipar. g.e.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak)

    • es iz. (B) hastío, fastidio; asco, repugnancia
    • en iz. boredom, annoyance; disgust
    • fr iz. ennui, ennui; dégoût
    • port iz. tédio, aborrecimento; nojo

    Testuinguruan

    Albistegietan gai bakarra dago, eta albisteen bazka irensteko joera duen honi, honezkero, enpagua ematen dio gehiegizko jarioak. [Ezin astindu, Goizalde Landabaso (berria.eus, 2020-03-24)]

     
  • Maite 10:50 pm on 2020/03/12 Permalink | Reply
    Tags: E   

    erantzunbehar 

    iz. Erantzule izatea; hortik datorren eginbidea. Ik. erantzukizun. Har beza bere bizkar datorkiokeen erantzunbeharra. Eginbidea eta erantzunbeharra gure-gureak izanik.

    Orotariko Euskal Hiztegian

    Responsabilidad. v. erantzukizun. Majistraduen eta Juezen ezitxekitasuna ogundatzeko edo komundatzeko beren eranzun bearrarekin. EConst 75. Santa Cruzek eztu bear bada Jainkoaren aurrean ainbesterañoko erantzun-bearrik. Or SCruz 9. Lotsari ta erantzunbear larria ere, ordea, eginbearrari gibel-ematen ba-diozute. Ldi IL 141. Zerga-ordainlariak zergari buruz izan ditzateken erantzun-bearrak. “Responsabilidades” . EAEg25-1-1937, 895. Erantzunbehar osoaz iñor zamatzeko errurik argibideak ez dakarrela. Ib. 7-11-1936, 238. Zer-ikusia ta erantzun-bearra daukazu. Munita 26. Buruzagi ertetzeak bai-baitu alakoxeko erantzunbearra jendearen aintzinean. Etxde JJ 205. Eztadukala horregatik persona bakar batek bidegabe haretako erantzun beharra. Arti Tobera 264. Ez zuala erantzun-bearrik izango, naiz-ta danak iltzen bazituan ere. Berron Kijote 54. Eginbidea eta erantzunbeharra gure-gurea izanik. MEIG VIII 114.

    Sinonimoak

    iz. [erantzukizuna]: erantzukizun, kargu g.e.

    Beste hizkuntza batzuetan

    • es  iz. responsabilidad
    • en iz. responsibility
    • fr  iz. responsabilité
    • port iz. responsabilidade

    Testuinguruan

    Bere gain hartu zuen erantzunbehar osoa. #gaurkohitza

    Pixabay CC0. hamedmehrnik
     
  • Maite 11:29 pm on 2020/02/14 Permalink | Reply
    Tags: E   

    eskuila 

    iz. Zurdaz, alanbrez edo bestelako gaiez egindako tresna, eskuarki garbiketarako erabiltzen dena. Hortzetako eskuila. Arropa eskuila. (Hiztegi Batua

    Sinonimoak: iz.

        [espuntxeta]: espuntxet Zub. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. cepillo; escobilla (2) iz. (Mus.) escobilla
    fr iz. brosse
    en iz. brush; [ilekoa] hairbrush; [hortzetakoa] toothbrush; [azazkaletakoa] nail brush
    port iz. escovinha; (música) vassourinha,

    Hortzetako eskuilan pasta zabaldu zuen. #gaurkohitza

    eskuila (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:15 pm on 2020/02/05 Permalink | Reply
    Tags: E   

    estropezu 

    iz.  1 iz. Oztopoa. Ik. behaztopa. Estropezuak ezarriz eror gaitezen. 2 iz. Estropezu egitea, behaztopatzea. Hemen estropezu eta hor behaztopa zebilen. Han izan zuen lehenengo estropezua. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: iz. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    [oztopoa]: debeku, enbarazu, eragaitz, eragozgarri, eragozle, eragozpen, eragozpide, galarazpen, oztopo, oztopobide, traba, trabagarri, behaztopa Ipar., faxeria Ipar., poxelu Ipar., trebukagarri Ipar., destorbu Ipar./Naf., baragailu Zub., epantxu Zub., objekzio beh., behaztopabide jas., behaztopagarri jas., behaztopa-harri jas., atzerabide g.e., atzeragarri g.e., atzerapen g.e., eragozketa g.e., molestia Heg. beh., baragarri Ipar. g.e., murtzi Ipar. g.e., enpatxu Ipar. zah., harzaragarri Ipar. zah., trabu Ipar. zah.

    [zapasaltoa]: zapasalto, behaztopa Ipar., trebukaldi Ipar., trebuku Zub., behaztopatze jas., trebukamendu Ipar. g.e., haburiko Ipar. zah.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. obstáculo, estorbo, traba (2) iz. tropiezo, traspiés, mal paso, desliz (3) iz. inconveniente, accidente
    fr iz. obstacle, empêchement
    en iz. hindrance, impediment, obstacle; handicap
    port (1) iz. obstáculo, dificuldade, impedimento (2) iz. tropeço, traspés (3) iz. inconveniente

    Estropezuak ezarri zituzten eror gaitezen.  (Elhuyar hiztegia)

    estropezu (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 10:49 pm on 2020/01/31 Permalink | Reply
    Tags: E   

    egubakoitz 

    iz. Bizk. Ostirala. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    egubakoitz.

    (V-gip; Lar in Aq 1470, Hb, H (V)), egubakotx (V-gip; Añ), eguakoitz (V-gip), eguakotx (V-ger-gip), eguakitz, eguaikoitz (V-gip), eguaikots (V-gip), eguekitz (V-gip), eguekotx (V-gip), egoikotz, eubakotx (V-ger), ebeikutz (V-gip), ebaikutz (V-gip), ebaikotz (V-gip), ebakotx (V-ger). Ref.: A (egubakotx); EI 335; Iz ArOñ (ebéikutz) UrrAnz (astélena). Viernes. Cf. ebiakoitz. v. ostiral, bariku. Egubakoitza edo Barikoa, ta Zapatua. Cb EBO 47. Egubakoitz edo bariaku-arratsalde baten. A BeinB 75. Bariku edo egubakotxa. A Txirrist 197. Egoikotzeko (ostiraleko) azoka egunean. Ag G 247. Beren izenak (ortzirala, ostirala eta eguakitza) ala esan nai digute. JMB ELG 78. Txala jaixoten danian, lenengo Ebaikotzean eiten xako etxeko señalia (V-gip). Gand Eusk 1956, 211.

    EGUBAKOITZ SANTU. Viernes Santo. Ebaikotz santu egunean. (V-gip). Gand Eusk 1956, 222.

    Sinonimoak: iz. Bizk.

        [ostirala]: ostiral, bariku Bizk., ortzirale L-N (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. viernes
    fr iz. vendredi
    en iz. Friday
    port iz. sexta-feira

    Egubakoitz gauetan kopa batzuk hartzeko ohitura zuen. #gaurkohitza

    egubakoitz (Argazkia: Pexels, Pixabay Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 10:43 pm on 2020/01/28 Permalink | Reply
    Tags: E   

    errainu 

    iz.  1 iz. (Argi) izpia. Eguzkiaren errainuak. Bere aurpegitik argi errainuak botatzen zituela. 2 iz. Itzala. Errainu artean bizi zen amesgile hura. Mundu hau ez da egiazki bizi den Munduaren errainu ahuldu bat baizik. (Hiztegi Batua

    Sinonimoak: iz. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    [argi-izpia]: izpi, arraio Ipar., inar Ipar., zirrinta Ipar., leinuru Zub.
    [itzala]: geriza, itzal, itzaltasun

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. rayo; reflejo, destello; proyección, imagen (2) iz. sombra
    fr iz. rayon [de soleil]
    en (1) iz. [izpia] ray; reflection (2) iz. [itzala] shadow
    port (1) iz. raio; reflexo; lampejo; projeção (2) iz. sombra

    Ilargiaren errainu zilartsuak ardora zirudien itsasgainean. [Azkenaz beste, Anjel Lertxundi (Alberdania, 2005)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    errainu (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 10:03 pm on 2020/01/12 Permalink | Reply
    Tags: E   

    ezeroso 

    iz. 1 adj. Deserosoa. Arropa berri ezerosoak. 2 (Adizlagun gisa). Lurrin gozoa barru-barruraino sartu zitzaion, gustura eta aldi berean ezeroso sentiaraziz. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: izond.

        [deserosoa]: deseroso (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es izond. incómodo, -a
    fr izond. inconfortable ; embarrassant, -e ; incommode, incommodant, -e
    en izond. uncomfortable; embarrassing; tiresome
    port izond. incômodo, -a

    Orain ezeroso mugitu zara aulkian, katedradun maite hori. [Hollywood eta biok, Javi Cillero (Alberdania, 1998)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    ezeroso (Gaurko hitza, CC0 Domeinu Publikoa)

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel