Tagged: L Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 11:05 pm on 2021/10/19 Permalink | Reply
    Tags: L   

    lar 

    1 adb. Bizk. Gehiegi. (Dagokion aditzaren edo adizlagunaren ezkerrean ezartzen da). Penitentzia ez betetzea edo lar luzatzea. Ez dio geroari lar begiratu behar. Lar janak eta edanak. Asko eta lar egin zuen nire alde. || (Izen bati dagokiola, haren eskuinean). Ik. larregi. Beldur lar har ez dezaten. 2 adb. Bizk. (Izenondo baten ezkerrean, konparatibozko era adierazteko). Burua lar bero: burua beroegi. Lar ondo ere jakingo dut nik zer erantzun. Lar zorrotz erantzun zion. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    lar. v. lahar; 1 larre.

    lar. Tr. Documentado en la literatura vizcaína (tbn. en alguna ocasión en Orixe). En DFrec hay 3 ejs. 1. (V-ger-ple-arr-oroz ap. A; Lcc, Mic 6r, Lar, Añ (V), H), laar (H, s.v. larria ). (Adv.). Demasiado. “Largamente” , “demasiadamente” Lcc. “Mucho, adverbio” Lar, Añ. “Sobrebeber, geitedan, larredan ” Lar. “Sobresalir, (c.) gei, (V) lar agiri, izan ” Añ. ” Lar-edana, qui a trop bu” H (que lo relaciona con larri). v. larregi.

    Lar janak eta edanak gitxitara nenkarre. RS 438. Lar> adi bazagokaz / fabore bateri. “Si mucho le mira” . Mic TAV 3.1.27. Lar bete eztitezen. Añ LoraS 147. [Txorijai] eiza ta enparau eralketakin lar ekiten yake-ta. ForuAB 151. Gizagaxua lar> bustitzen zan. Or Tormes 33. Lar estutu gabe. Enb 130. Lar gordetzen zaizkigu. “Nimis” . Or Aitork 326. Ez deutsa geroari lar begiratu bear. Erkiag BatB 119. Jentiak lar belarriak altzau eztagizan. Gerrika 125.
    v. tbn. CatLlo 40. Laux BBa 2. (Con sust., como cuantificador indefinido).
    Ea […] zelo lar daukeenz. Cap 113. Lar da kulparik. Bast 18. Bildur lar artu ez daien. Añ LoraS 35. Len zuretzako ziran nekiak, / len bero lar eta otzak. Enb 81. Akatsik eta lazeriarik lar. Erkiag BatB 115. Gozotasun lar. Ib. 148. Batzuek diru lar ta / bestek gutxi dute. Ayesta 115. Lar belozidade ekarren aurretik etorren orrek. Gerrika 167. (V-ger-gip). Ref.: A; Etxba Eib; Holmer ApuntV. .
    (Ser, parecer, etc.) demasiado. ” Lar dira, Maria, gona bi: erantzi bei batori (V-ger)” A.
    Eztira asko, geiegi ta lar lenagokoak? Añ LoraS 155. Au lar da niretzat! Otx 139. Gogoa kentzeko […] naiko ta lar dira-ta. Eguzk GizAuz 130. Iñok emoniko arta-garauna eioten eroatea be lar eritxola. Bilbao IpuiB 173.
    v. tbn. Enb 139. (V-ger ap. Holmer ApuntV ). (Con adj.). ” Lar andia da ori ” A Morf 337.
    Biotza samur lar. Zav Fab RIEV 1907, 94. Egun luze lar geldia. Azc PB 31. Burua lar bero. Enb 166. Itza lar labana dozu. Laux AB 49. Nire burutasunak lar illunak izan dira. Erkiag Arran 74. (Con adv.).
    Eta lar ondo be jakingo dot nik zer erantzun. Bilbao IpuiB 28. 2. (Mic 6r, A Morf 677), laar (A Morf 677). (Sust.). Exceso, (lo) demasiado. “Demasía” Mic 6r. ” Larra dana da txarra (V-arr)” Gte Erd 226.
    Laarrik ez onik. RS 45. Adinona larra baño obe da. Ib. 30. Larrak larritzen, gitxiak arbinzen. Ib. 260. Larrak gitxia ekarten dau. (V-ger). EZBB II 45. 3. (V-ger ap. EI 381 ). (Adj.). Excesivo.
    Alde egiteko bekatu-bideak, lagun okerrak, berbataldi loiak, ordi-lekuak, joko larrak ta galbide deungak. Añ EL1 81 (cf. joko larregijak Mg CO 289, joko geiegiak Mg CC 192). Munduko ondasunen desio lar bat. Ur CatArrig 91. Gergorio etzan epe larrekoa onango orduetan. Akes Ipiñ 32.

    Sinonimoak: adond. Bizk. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    [gehiegi]: gehiegi, sobera, soberarik Ipar., larregi Bizk., sobra Heg. beh.lar zenbtz. Bizk.    

    [gehiegi]: gehiegi, larregi Bizk.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es adb. (B) (dagokion aditz, adberbio edo izenondoaren ezkerrean ezartzen da; eta izen bati dagokionean, haren eskuinean) demasiado
    fr adb. trop, excessivement
    en adb. too much
    port adb. demais

    Testuinguruan

    Lar zorrotz erantzun zion. (Hiztegi Batua)

     
  • Maite 9:04 am on 2021/10/15 Permalink | Reply
    Tags: L   

    laranjatu 

    izond. Laranja-kolorea duena. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    laranjatu. (Lar), laranjiatu. Anaranjado. “Naranjado” Lar. Kolore eta kalitate honezko badut, iakitera: xuri […], laranjiatua. Volt 252s.

    Sinonimoak: iz.

    [laranja-kolorea duena]: laranja

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es izond. anaranjado, -a; naranjado, -a
    fr izond. [kolorea] orangé, -ée ; orange
    en izond. [kolorea] orange
    port izond. laranja

    Testuinguruan

    Mendebaldera, urruti, pastel zeruan, eguzki gorri-laranjatua ozeanoan etzaten ari zen poliki. [Litxarreroak, Thompson, Jim (Miel A. Elustondo), Igela, 2013)]

     
  • Maite 11:04 pm on 2021/09/20 Permalink | Reply
    Tags: L   

    laba 

    iz. Harri urtua, sumendietatik ateratzen dena. Sumendiaren laba. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    laba. v. 1 labe; 2 lau.

    Sinonimoak: iz. (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    [laba]: laba (Geol.).

    [laba]: e. labe

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. (Geol.) lava
    fr iz. lave
    en iz. lava
    port iz. lava

    Testuinguruan

    Hamar lekutatik irteten ari da laba. [berria.eus]

     
  • Maite 11:07 pm on 2021/09/10 Permalink | Reply
    Tags: L   

    logale 

    iz. Lo egiteko gogoa. Ik. logura. Logale handi batek hartu zuen. Ez du inoiz logalerik. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: iz.

    [logale] : logura (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. sueño, somnolencia (2) adj. soñoliento -ta
    fr (1) iz. somnolence, sommeil (2) adj. somnolent, ensommeillé
    en (1) iz. sleepiness, drowsiness (2) adj. drowsy, sleepy
    port (1) iz. sono, sonolência (2) adj. sonolento

    Testuinguruan

    Logale handi batek hartu zuen. (Hiztegi batua)

     
  • Maite 10:55 pm on 2021/08/30 Permalink | Reply
    Tags: L   

    larmintz 

    iz. Larruazala. Larmintz leun, mehe, guriak dituzten mutil eta neskak. Gure berezitasuna ez da europar izatearen hezur-mamiei usain eta kolore berezi antzekoa ematen dien larmintz mehea baizik. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    larmintz. (Izt, H (G), T-L), larrumintz (G-to, R-uzt ap. A ; H), narrumintz (V-arr-oroz-m ap. A), larpintza (det. H s.v. pintza), larrupintza (L-ain, BN-baig ap. A; det. H s.v. pintza ). Cutis. “Épiderme” T-L. Berenez dirala gorputz liraiñ, galant, larmintz me zuri-gorri ederrakiko osasuntsuak. Izt C 213. Len bezain larminz eder-leunekoa [olio irakiñetatik irten] . Lard 534. Bere larmintzaren gañean korapilloz betetako soka bat zerabillen, bere gorputza tormentatzeko. Arr Bearg 385 (ap. DRA). Arpegiko larmintz soilla zimel. Mok 4. Bere larmintz eta kolore ederrak galdu. Arr GB (ed. 1960), 25. Gure bereztasuna ez da europartasunaren hezur-mamiei usain eta kolore berexi antzekoa ematen dien larmintz mehea baizik. MIH 88. Serestarrek ostoen larru-mintza nola orrazten duten. Ibiñ Virgil 85. ” Badagok larruphintza ederrik, es quisquilloso (Lander)” DRA.

    Sinonimoak: iz.

    [larruazala]: azal, larruazal, azalmintz g.e., azalprintz g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. (Anat.) piel; cutis
    fr iz. peau
    en iz. skin; complexion
    port iz. pele

    Testuinguruan

    Hanna ez da inola ere emakume zaharra, baina nik, noski, haren larmintz zimeldua nekusan, haren betazpi puztuak ere bai, eta haren baldoki zimurtuak; niri axolarik ez, baina ikusi, banekuskien. [Homo Faber, Max Frisch / Joxe Austin Arrieta (Elkar, 2001)]

     
  • Maite 11:23 pm on 2021/07/11 Permalink | Reply
    Tags: L   

    labaka 

    iz. 1. Labekada, labealdia. 2.   (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    1 labaka. “(S), 1.º au four; 2.º four” Lh. Cf. labeka .

    2 labaka. “(Sc), reverberación” A. LABAKAN ARI. “Ekhia labakan ari duk, el sol está reverberando” A.

    3 labaka. v. labeka. > labeka. (S ap. A ; Foix), labaka (S ap. Lrq ). Hornada. “Fournée” Foix, Lrq. v. labekada. Eztakit labaka egina zenez egün hartan, bena labeko hegatzian lothü da süia. Eskual 11-12-1908, 3. Labeka zien ere egun hartan. D. Béhéty GH 1931, 108. Laphurdiko etxekandere gütik egün egiten die etxen labeka. D. Béhéty GH 1933, 91.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. (Z) hornada (2) iz. (Z) [eguzkiarena] reverberación, brillo
    fr (1) iz. (Z) fournée (2) iz. (Z) [eguzkiarena] réverbération, éclat
    en (1) iz. (Z) batch (2) iz. (Z) [eguzkiarena] reverberation, brilliance, brightness
    port (1) iz. (Z) fornada (2) iz. (Z) [eguzkiarena] reverberação, revérbero, brilho

    Testuinguruan

    Ekia labakan ari da. (Elhuyar hiztegia)

     
  • Maite 10:50 pm on 2021/06/26 Permalink | Reply
    Tags: L   

    lazun 

    iz. Korrokoia(Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    lazun. 1. (V-m, G-azp; SP, Lar, msOch 7, Izt C 206, Hb, H), lasun (V, G-azp-bet). Ref.: A; Garate Cont RIEV 1934, 58; Holmer ApuntV ; Arzdi Peces 380. Mújol, muble, albur. “Albur, pescado gustoso difícil de cogerse” Lar (tbn. ‘albur’ en Izt C 206). “Gardon, posson d’eau douce” Hb. “Mújol, vulg., muble” A (tbn. “muble” o “corrocón” en msOch 7, Harriet, Garate y Aranzadi). “Korkoiñak lau gisatakoak dirade: xipa, txikiena; korrokoin, aunditxoago; lazuna, buru-aundiak […] (L), […] muble (vulg.) de cabeza grande” A (s.v. korkoin). “Lasuna barriz da, itxasoko arraiñ lepo baltz edo asuna lakoa daukana” A Ezale 1899, 10a. Ezin dabenak lazuna, jo begi abuan asuna. “Quien non puede hallar el muble, maje en el mortero la ortiga” . RS 72. Lenengo asunak ian bear dira gero lasunak iateko. A Ezale 1899, 10a. Asunek jan bier dira lenengo, lasunek gero jateko. EZBB I 48. v. tbn. Ag EEs 1917, 170. 2. “Alga, lazúna, itsasbelhárra” Urt I 485. 3. “Astuto (G-azp)” Inza EsZarr 176.

    Sinonimoak: iz.

    [korrokoia]: buruzabal, korrokoi (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. (Zool.) (B) lisa, corcón, mújol, muble
    fr iz. mulet
    en iz. mullet
    port iz. tainha

    Testuinguruan

    Azken aspaldian inoiz baino lazun gehiago ikusten da itsasadarrean. [Ragga-ragga dator gaua, Paddy Rekalde (Susa, 2006)]

    https://www.ehu.eus/eu/-/zer-zapore-dute-lazunek-

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel