Tagged: T Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 8:20 pm on 2020/06/02 Permalink | Reply
    Tags: T   

    txikiki 

    iz. g.er. Herritar xehe edo xumea, plebeioa. Ik. plebeio. Handikiak eta txikikiak. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    txikiki. (A Apend , que cita a VMg). Persona humilde, plebeyo. Zein ederki adierazoten duten estalki ederren azpian, andikiak, txikikiak ta jakintsuak berak ikasi bear dituzten, onak izateko, bideak! VMg XI. Sustarrik-sustar urrintxo jatzi ezkero, uste dot andikijak eta txikikijak ezkeunkela alde andirik ixango. Kk Ab I 90.

    Sinonimoak: iz.

    [txikiki] : plebeio

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz./izond. plebeyo, -a
    fr  iz./izond. plébéien, -enne
    en  iz./izond. plebeian
    port iz./izond. plebeu

    Testuinguruan

    Handikiek txikikien matxinadak suntsitu nahi izan zituzten. #gaurkohitza

    De B. Barloccini – http://www.copia-di-arte.com/a/perkins/thesecessionofthepeopleto.html, Dominio público, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=7925356

     
  • Maite 9:32 pm on 2020/05/12 Permalink | Reply
    Tags: T   

    txirlo 

    iz. Birla, bola-jokoan, zutik jartzen diren zurezko pieza bakoitza. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    1 txirlo. (V-och-m-gip, G; Aq 659 (G), Añ, Zam Voc ). Ref.: A; Etxba Eib; Elexp Berg. Bolo. “Bolos, txirloak ” Añ (s.v. bola). ” Iru txirluak aurrian eruaten zittuan bola bakotxian ” Etxba Eib. v. birla. . Eurak gura ebena egiten eben bola ta txirloakaz. Ezale 1898, 50a. TXIRLODUN. “Erri batzuetan bederatzi txirlodun bolatokiak dagoz (V-m) […], en algunos pueblos hay juegos de bolos en que se juega con nueve” A (s.v. txirlo).

    2 txirlo. “Un cuarto de almud” Ond Bac. .

    Sinonimoak: iz.

    [birla]: birla (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es  iz. bolo [pieza del juego de los bolos]
    fr iz.  iz. quille
    en iz. skittle
    port iz. boliche

    Testuinguruan

    Ni izan nintzen onena lau txirlo jota. #gaurkohitza

     
  • Maite 10:28 pm on 2020/05/11 Permalink | Reply
    Tags: T   

    txirlora 

    iz. Bizk. Txirbila.  (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    txirlora. (V-ple-arr-oroz-m; Zam Voc ), txirilora (V-ger-m-gip; Zam Voc (s.v. txirbil)). Ref.: A (txirlora, txirilora); Etxba Eib (txirilorak).
    Viruta. “Más común en Eibar txirbirixak. Zura ona bada, txirilorak obiak ” Etxba Eib. v. txirbil. .
    Zakhu handi bat txirloraz bethea sorbaldan hartu. Osk Kurl 174. Burdinezko txirloraz estalia. Ib. 123.

    Sinonimoak: iz.

    Bizk. [txirbila]: txirbil, txiribiri, txoskin, kizkur Gip., zirringila Ipar. g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. (B) viruta, cepilladura
    fr iz. copeau
    en iz. shaving; shavings
    port iz. serragem, cepilhadura, acepilhadura

    Testuinguruan

    -Bertako arotzaren ile kizkurrak txirlorak bezain malguak ziren, gorpuzkerak plastilinazkoa zirudien eta giharrak guztiz moldatuak zeuzkan. [Kartografien eta mikrobio narratiboen artean, Amaia Iturbide, Maiatz, 2013]

     
  • Maite 10:04 pm on 2020/05/08 Permalink | Reply
    Tags: T   

    ttattola 

    iz. Etxola.

    Orotariko Euskal Hiztegian

    ttattola. (BN-baig ap. CEEN 1969, 132 y 211).
    Caseta.
    Guardianoaren ttattolan pint’erdi bat edan eta Luzaideko alderat jaustera zoalarik, alimaleko mandozain muthur beltz bat ondoratzen zaio. Barb Sup 129s. Gizon gaixoa ereman zuten petrolak eta atxikitzen diren ttattolara. Ib. 48. Ariñez egiten dituzte ttattolak eta arras dibertitzen [haurrak], / Itsasoak igorri arrain-kuskuekin. Herr 25-9-1958, 4. Ez duzu ikusi pasatzean? Hor du bere ttattola, karrika buruan! Larz Iru 104. Zakur trebea omen naiz […]. Itxuraz, beti loak harturik nago, ene ttattola aitzinean. Etxarren Huarte 9.

    Sinonimoak

    iz. [ttattola]: etxola, ola Ipar., kaserna Gip.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak)

    • es iz. caseta
    • en iz. hut
    • fr iz. cabane

    Testuinguruan

    Basoaren erdian bizi zen ttattola batean.

     
  • Maite 12:00 am on 2020/03/26 Permalink | Reply
    Tags: T   

    test 

    1 iz. Gaitasuna, adimena edo zerbaiti buruzko ezagutza neurtzeko proba, emaitza mekanikoki neurtzeko aukera ematen duena. Adimen testa. Azterketa test gisakoa izango zela jakinarazi zien ikasleei.

    2 iz. Zerbait egiaztatzeko egiten den analisi kimiko edo biologikoa. Ik. proba 4. Hiesaren testa. (Hiztegi batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    test. Test. Eta “test” moduan erabil ditzakegu. MEIG VIII 36.

    Beste hizkuntza batzuetan

    • es (1) iz. (Psikol.) test, prueba (2) iz. (hed.) test, examen (3) iz. (Med.) test, análisis
    • en (1) iz. test (2) iz. [azterketa] test, exam
    • fr iz. test
    • port iz. teste

    Testuinguruan

    Osasun arloko langileei testak egiten hasi zaizkie.

     
  • Maite 10:48 pm on 2020/03/23 Permalink | Reply
    Tags: T   

    txerto 

    1 iz. Landare baten enborrean edo adar batean txertatzen den beste landare baten adarra. Ik. mentu. Hauta ezazu txertoa arbola gaztean eta ez zaharkituan. Madariondoa, txertoen bidez antzaldatuta sagarrak ematen. 2 iz. Txertatzea. Txerto batzuk landarearen beheko aldean egiten dira; goiko aldean beste batzuk. Azaleko txertoa eta txerto ziriduna. 3 iz. Pertsona edo animalia bati gorputzean sartzen zaizkion bakterio edo birus ahulduak, horiek sortzen dituzten eritasunen kontra babesten dutenak. Koleraren kontrako txertoa. (Hiztegi batua)

    Sinonimoak: iz.

    [mentua]: mentu (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. injerto (2) iz. (Kim.) injerto (3) iz. (Med.) vacuna
    fr (1) iz. (Nekaz.) greffe, greffon (2) iz. (Med.) greffe, greffon (3) iz. (Med.) vaccin
    en (1) iz. graft (2) iz. (Med.) vaccine
    port (1) iz. enxerto (2) iz. (Med.) vacina

    Testuinguruan

    COVID-19ren aurkako txertoa aurkitzeko lasterketa frenetikoa hasi da. #gaurkohitza

     
  • Maite 11:17 pm on 2020/02/10 Permalink | Reply
    Tags: T   

    txatxala 

    adj. Bizk. Emakumeez mintzatuz, memeloa. Ik. mamala. Txatxala galanta da bera. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    txatxala.

    1. (V), txatxal (V-gip), xatxala (Lh). Ref.: A; Rollo 26t; Iz ArOñ ; Etxba Eib ; Elexp Berg . “Mujer casquivana, charlatana. ¿Será la voz txotxolo aplicada a la mujer, a imitación de otras lenguas dotadas de terminación genérica? Iñogaitik esan bear dau orrek barritsua dala: txatxala, beti txutxu-putxu ta ziri-mara dabillen orrek? (V-m)” A. ” Xatxala (Lf) cocot[t]e” Lh. “Una chochola” Iz ArOñ. . “Se dice de las hembras y parece ser la forma femenina de txotxolua que se aplica a varones. […] Txatxala galanta da bera beintzat! ” Etxba Eib. . ” Zetan abill or, txatxalioi alakuoi. Neska ori txatxal samarra da ” Elexp Berg. . Marikontze eskallu, txatxala, eskel, petralari. Ag Kr 68. Ai, txatxala burubagea ni! Ib. 114 (en boca de Mañasi). Zer andra! gizona be barria billau don ala? Norekin abil i, txatxaliori (insustancial) alakuori? SM Zirik 68. Orain zoaz […] baña bidean neska txatxalei, emakume ganorabakoei begira astirik galdu barik. Abeletxe GaziG 99. Emakumeak be orretarako eratsuak bear dabe izan, ez txatxalak. Ker 1 Tim 3, 11. (Ref. a varones). [Zer diñostaz] txatxal onek? ‘¿Qué está diciendo este villano?’ Otx 85 (v. tbn. 170). v. tbn. Alz Bern 68.

    2. ” Salda au txatxalia dago, este caldo está insípido” Etxba Eib. .

    TXATXALA-PATXALA. “(V-gip), hablar sin sustancia” A. v. txitxili-patxala.

    Sinonimoak: izond. Bizk.

    [mamala]: tuntun, zuntzun Bizk., mamala beh., memela Bizk. beh. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. (B) mujer casquivana, mujer de poco juicio, mujer inocente/alelada/lela/zopenca/embobada
    fr iz. (B) woman of little judgment, innocent woman / finned / stupid / dull
    en iz. (B) femme au jugement bas, femme innocente / à ailettes / niaise
    port iz. (B) mulher de pouco julgamento, mulher inocente / barbatana / lela / zopenca / embobada

    Txatxala galanta da bera. (Hiztegi Batua)

     

    txatxala (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel