hauteskunde
iz. (pl.) Karguak, eta bereziki herriaren ordezkari eta mandatariak hautatzeko botazioa. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)
iz. (pl.) Karguak, eta bereziki herriaren ordezkari eta mandatariak hautatzeko botazioa. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)
iz. Hotzak eragiten duen arnasbideetako gaixotasuna, muki-jario neurriz gainekoa dakarrena. • hotzeri-belar. Ik. (uretako) astaperrexil. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)
Sinonimoak: iz.
[marranta] hoztura, kostoma Ipar., katarro Heg. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)
Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar Hiztegia):
es enfriamiento, resfriado, constipado, catarro
fr rhume
en cold, chill [illness]
port resfriado, resfriamento
Sukarra, gorputz osoa ondoezik; hotzeri ederra harrapatua zuen. [Loroaren teorema, Denis Guedj / Jon Muñoz (EHU, 2006)] (Ereduzko Prosa Gaur)
iz. Haizeak eraginda dabilen errota. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)
Sinonimoak:iz.
[haize-eihera] haize-eihera (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)
Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar Hiztegia):
es molino de viento
fr moulin à vent
en windmill
port moinho de vento
Eroa ote da ba; batekoz beste hartzen ditu gauzak gehien-gehienean, zuria beltzatzat eta beltza zuritzat, halako hartan haize-errotak erraldoitzat hartu zituenean bezala, eta fraideen mandoak dromedariotzat, eta ahari-taldeak etsaien gudarostetzat, eta beste hamaika gauza tankera honetan; horrela bada, ez da oso zaila izango, nik aurreneko aurkitzen dudan neska nekazaria Dulzinea dela sinistaraztea; eta, sinisten ez badu, zin egingo […] [On Kixote Mantxako, Miguel de Cervantes / Patxi Ezkiaga (Erein, 2005)] (Ereduzko Prosa Gaur)
Haize bero eta lehorra.
Orotariko Euskal Hiztegian:
HAIZE ERRE (V, G), HAIZERRE (V-gip; A). Ref.: A (aize-erre); Iz ArOñ (aisé-erre, aizerria). Viento cálido. “Aisé-erre, viento cálido y seco. Aizeerria ibili da” Iz ArOñ. “El viento abrasador” Ib.
Aixe erreak zeu [Gernikako aretxa] igartzerik / Iñoz ez eien jaritsi. AB AmaE 76. Ordu deungan onentzat / asi zan gudea / mats eldu eztanentzat lez / urrilgo aize errea. Azc PB 275.
Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar Hiztegia):
es viento cálido y seco
fr vent chaud et sec
en hot, dry wind
port vento cálido e seco
Haize erreak gogor jotzen zuen arroiletan. [Basamortua, J.M.G. Le Clezio / Luis Berrizbeitia (Elkar, 2009)] (Ereduzko Prosa Dinamikoa)
adlag. Buruz behera, alderantziz. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)
Sinonimoak: adlag.
[azpikoz gora] azpikoz gora, erroz gora, gain-azpi, goikoz behera, azpikoz gainera Bizk., azpikoz gain g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)
Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar Hiztegia):
es patas arriba
fr sens dessus dessous
en upside down
Gordelekuan ezkutatuta egon nintzen, geldirik, zerura begira, aieru beltzenak uxatu ezinik. Erabaki nuenean etxean ez zela inor gelditu, tentu osoarekin sartu nintzen leihotxotik komunera. Sukaldera joan nintzen. Dena hankaz gora zegoen. [Ihes betea, Anjel Lertxundi (Alberdania, 2006) Orr.: 251] (Ereduzko Prosa Dinamikoa)
Soingainekodun txakurtxoa haietan etzan zen, hankaz gora. [Ispiluaren kalteak, Edorta Jimenez (Elkar, 2008) Orr.: 68] (Ereduzko Prosa Dinamikoa)
iz. 1. Jaurtitako harri batez jotako kolpea, harri-ukaldia. Harrikada eman zion bekoki erdi-erdian. 2. Harrika jaurtitakoak ibiltzen duen tartea. Zubitik harrikada batera dagoen sagastian. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)
Sinonimoak: iz.
[harri batez jotako kolpea] harri-ukaldi
[harrika jaurtitakoak ibiltzen duen tartea] harri-iraitzi g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)
Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar Hiztegia):
es (1) pedrada (2) a (un) tiro de piedra
fr (1) coup de pierre (2) Ã un jet de pierre
en (1) a blow from a stone (2) [distantzia] a stone’s throw
Zakurrak atzetik darraio, baino urrun samarretik, harrikada kontuan eskarmentu luzea duenaren antzera, eta beldurtzen hasteko nahikoa du ikustea gizona makurtzen dela, eta harri bat hartzen duelakoa egiten duela. [Lisboako Setioaren Historia, José Saramago / Jon Alonso (Ibaizabal, 2000)] (Ereduzko Prosa Dinamikoa)
Hori da hori harrikada! [Onan, Aitor Arana (Txalaparta, 2000)] (Ereduzko Prosa Dinamikoa)
du ad. Ihes egin, aldegin. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)
Sinonimoak: ad.
[ihes egin] eskapatu, ihes egin, ihesari eman, itzuri, ihesari lotu Ipar., ihes izan g.e., ihesi g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)
Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar Hiztegia):
es irse, marcharse, fugarse, pirarse, pirárselas
fr fuir, échapper
en to run away, to flee, to clear off
port ir (embora)
Maite 12:51 pm on 2012/10/21 Permalink