Tagged: L Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 7:54 pm on 2016/08/15 Permalink | Reply
    Tags: L   

    lanbero 

      Tenperatura altuak eta hezetasun handiak eragiten duten bero itogarria. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoan, “sargori”)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    1 lanbero (Lar, Hb ap. Lh, H, A), launbero. “Bochorno” Lar. Epeldu, sargori, launbero, giroa, zaroa. Izt C 235 (en una lista de fenómenos atmosféricos).

    2 lanbero.Dinámico, trabajador. Baziran lanberonekuak Eibar-en, lenenguari itxulittara jarritta seguru izen ori” Etxba Eib.

    Sinonimoak: iz.

        [goha]: goha Ipar., sapa Ipar. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es bochorno [referido al tiempo]
    fr chaleur étouffante/lourde
    en sticky [weather]
    port bochorno

    Hau da lanberoa!

    lanbero (Gaurko hitza, CC)

     
  • Maite 11:38 pm on 2016/08/10 Permalink | Reply
    Tags: L   

    lagunpide 

     iz. (Ipar.) Helpidea, laguntza. Lagunpidea galdatu. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegia

    lagunpide. v. lagunbide.

    lagunbide, lagunpide (S-saug ap. Lh).

    “Secours, aide” Lh. Elizaren iru umetalde auen artean badegu alkartasuna, artu-eman edo ontasunezko batzuek besteen lagun-bidea. Inza Azalp 103 (v. tbn. 102).

    Sinonimoak: iz. Ipar.

        [arrisku edo larrialdiko laguntza]: sorospen, heldura Ipar., helpide Ipar., sokorri Ipar., sokorru Bizk., soroski g.e.  (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (Ipar.) ayuda, socorro
    fr aide, secours
    en help
    port ajuda, socorro

    Lagunpidea eskatu zuten.

    lagunpide (Gaurko hitza, CC)

     
  • Maite 7:28 pm on 2016/07/24 Permalink | Reply
    Tags: L   

    lafiara 

    iz. Mozkorraldia.

    Orotariko Euskal Hiztegian

    lafiara. “Borrachera. An jebillan Osintxun kriston lafiariakin” Elexp Berg.

    Sinonimoak: iz.

        [hordialdia]: hordialdi, hordikeria, horditasun, mozkor, mozkorkeria, mozkortasun, mokoilo Gip., aitzur beh., zakur beh., katu Bizk. beh. (UZEIren Sinonimoen Hiztegian, “mozkorraldi”)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es borrachera
    fr ivresse
    en drunkenness
    port porre, bebedeira, pileque

    Hantxe ibili zen jaietan izugarrizko lafiararekin eta gero… lo geratu zen.

    lafiara, #27hizki27argazki (FlickrCC, Dabid Martinez)

    Ikusi “lafiara” hitza Dabid Martinezen #27hizki27argazki blogean.

     
  • Maite 1:44 pm on 2016/07/23 Permalink | Reply
    Tags: L   

    laidoztatu 

      du ad. (Ipar.) Laido egin, iraindu. Itsuski laidoztatu eta desohoratu gaitu. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    laidoztatu (AN, L, BN, S; Ht VocGr 348, Lar, Dv, H), laidostatu (L, BN, S; Gèze, Foix ap. Lh), laidaztatu (Lar, H). Ref.: A (laidoztatu); Lh (laidozt-, laidost-); Lrq (laidost-).

    Ultrajar, afrentar, deshonrar, ofender. “Desdorar, deslucir”, “deshonorar” Lar. “Diffamer” Gèze. v. laidotu. Tr. Documentado en autores septentrionales desde mediados del s. XVII; lo emplean tbn. algunos meridionales modernos. Laidoztatu y laidostatu son las únicas formas presentes en los textos, siendo la segunda algo más frecuente. [Iesus] ezagunek eta adiskideek utzi dute laidoztaturik. SP Imit II 1, 5 (Ch abandonatua laidoen eta doloreen erdian). [Gizonak] desohoratzen eta laidoztatzen zuelakotz lurra. Lg (ap. H). Thuz estalia eta guzia laidostatua. Lg II 153. Juduek gisa guzietara eskarniatu, laidoztatu, thormentatu zuten Jesu-Kristo. Dh 221.

    Sinonimoak: ad.

        [iraindu]: ahapaldi egin, irain egin, iraindu, laido egin, laidotu, ofentsatu Ipar., pelakatu Ipar., pelatu Ipar., ofenditu Heg., injuriatu beh., irainztatu g.e., laidetsi g.e., puiesak eman g.e., bidegabeztatu zah., idoiztatu Ipar. g.e., damuztatu Ipar. zah., agrabiatu Heg. zah.  (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es du ad. (Ipar.) afrentar, insultar, ultrajar, deshonrar
    fr du ad. offenser, injurier, outrager, déshonorer
    en du ad. to insult, to offend, to outrage; to dishonour; to dishonor (Am)
    port vtr afrontar, insultar

    Hitz hori, nahiz zuri sobera bortitza iruditu zaizun, ahulegia litzateke haatik, baldin nire malkoek eta nire hitzek bertze kausarik balute; baldin laidoztatu behar nauten sentimenduak gaitzetsi beharrean, sentimenduok neuretzeko beldurrez egon ahal banendi.  [Harreman arriskutsuak, Choderlos de Laclos / Jon Muñoz (Ibaizabal, 1997)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    laidoztatu (Gaurko hitza, CC)

     
  • Maite 11:48 pm on 2016/07/04 Permalink | Reply
    Tags: L   

    laratro 

    iz. Zurean zuloak egiteko erabiltzen den esku-tresna aho-bihurria. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoan, “daratulu”)

    Orotariko Euskal hiztegian

    laratro. v. taratulu

    Sinonimoak: iz. Bizk.

        [daratulua]: daratulu (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es taladro
    fr tarière, chignole, foret
    en drill
    port broca

    Latruakin eiñ biarko destazu zulo ori. Etxba Eib. (Orotariko Euskal Hiztegia)

    laratro (Pixabay, CC0 Public Domain)

     
  • Maite 11:12 pm on 2016/06/28 Permalink | Reply
    Tags: L   

    lei 

    iz. (B) Izotza. 

    Sinonimoak: iz. Bizk.

        [izotza]: horma, izotz, karroin Ipar., jela Gip.  (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. (B) hielo, helada
    fr iz. glace
    en iz. ice
    port iz. gelo

    Ura lei eginik dago txarroan. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    lei (Gaurkohitza, CC)

     
  • Maite 10:51 pm on 2016/04/30 Permalink | Reply
    Tags: L   

    lapatin 

    iz. (Ipar.) Lapa-belarraren fruitu arantzatsua. Lapatina bezala lotzen den gauza. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegia

    lapatin (B, S (-thiñ); H), lapatina (AN-gip-araq, B, BN-arb, S (+ -ph-); Chaho (-thiña), T-L), lafatina (-ñ- Lh), lapati (Sal, R-uzt). Ref.: A (lapati, lapatiña); Lh (laphatin, lafatiña); Izeta BHizt; Gte Erd 74.

    1. “Lapathina, patience, parelle, rumex patientia” H. “Bardana (bot.). Lapatia da belar latz bat, betaren gisakoa, baia mearrago ta bastoago, zain-luzea” A. “Agrimonia, hierba de hojas anchas, medicinal para curar llagas” Ib. “Bardane, herbe aux teignes” Lh. “Gure landa dena lapatinez betea dago” Izeta BHizt. “Belar orri lapatina deitzen diote (B)” Gte Erd 74. “Lapatiña, osto-luze, zain-gorri. Azelga bezela tontortzen da. Udaberrian osto ttiki luziak, udan altu-altu” (AN-gip). Sugeak bat ausikia zuelarik, biziki erremedio huna zela lapatin hostoaren jusa. Etchebarne 60.

    2. “Lapatin (L-ain, BN-arb-baig), fruto de la bardana” A. Bainan zer zuen gizon bitxi horrek bera baino gazteago bati lapatina bezala lotzeko? “Bardane”. Ardoy SFran 105.

    3. (Dv -> A). “(Adj.), amateur de discussion, de tracasseries” Dv. “(L?, BN?), bullanguero, trapacero (Dv ms.)” A.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. (Ipar.) fruto de la bardana
    fr fruit de la bardane
    en fruit of the burdock

    Gure landa dena lapatinez betea dago, Izeta BHizt.  (Orotariko Euskal Hiztegia)

    lapatin (Pixabay, CC0 Public Domain)

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel