Tagged: L Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 11:45 pm on 2017/12/09 Permalink | Reply
    Tags: L   

    lardats 

    adj.  1 adj. Narrasa; zikina. Gizon lardatsa. Esaera lohi lardatsak. 2 adj. Lanean zabarra dena. Idazle lardatsa zen. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    lardats (G-goi), lardatx (G-goi).

    1. Sucio; (fig.) impuro, vicioso. “Au ume lardatxa! (G-goi)” Gketx Loiola. Esaera loi lardats aiek. Arr May 67s. Onenbesterañoko gaistakeri itsusia ikustea Juanek ezin eramanik, prinzipe aragikoi lardatxaren kontra ojuka zegoen. Arr Bearg 66 (ap. DRA).

    2. (G-azp ap. Iz IzG), larratx (AN-larr ap. Asp Leiz2). “Persona que no tiene orden en sus cosas y las hace mal” Iz IzG. “Poco ordenado para el trabajo” Asp Leiz2. Baroja? [..]. Idazle lardatsa; [...] gertaerak burugabe josten dituana. TAg GaGo 51.

    3. (G-goi-azp, AN-gip-5vill), latrats (G-azp). Ref.: A Apend; Iz IzG; Gte Erd 86. “Eguraldi lardatsa, tiempo revuelto, lluvioso (G-goi)” A Apend. “Egualdi lardatsa, cuando ni llueve como para aprovechar ni hace bueno para trabajar” Iz IzG.

    4. “Euri lardatsa egin du (G-azp), euria da” Gte Erd 111.

    Sinonimoak: iz.
    [lardats] : narras, zikin, lorrin (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) izond. malo, -a (2) izond. descuidado, -a; desaseado, -a (3) izond. sucio, -a; sórdido, -a; soez
    fr (1) izond. mauvais, -e (2) izond. sale, malpropre, négligent, -e
    en (1) izond. [eguraldia] bad, nasty, unpleasant (2) izond. careless; negligent; untidy; messy
    port (1) izond. mau(má) (2) izond. desasseado(a) (3) izond. sujo(a); sórdido(a); soez

    Aisialdian esaera lohi lardatsak idaztea gustuko zuen.

    lardats (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:44 pm on 2017/12/07 Permalink | Reply
    Tags: L   

    laiotz 

    iz. 1 iz. Eguzkiak gutxitan jotzen duen aldea. Ik. ospel2. Baserri batzuk egutera ederrean, besteak laiotz itzaltsuan. 2 adj. Tokiez mintzatuz, eguzkiak gutxitan jotzen duena. Mendiaren alde laiotzean. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak eta antonimok: iz.
    [laiotz] : ainube, ospel, uspel, itzaltsu, goibel, ilun || egutera, eguzki-begi (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. umbría, paraje sombrío (2) izond. sombrío, -a; umbrío, -a
    fr (1) iz. endroit sombre (2) izond. sombre, ombragé, -ée ; obscur, -e
    en (1) iz. shady place, shady area, shady side (2) izond. shady
    port (1) umbria (2) sombrio(a),

    Albo kale laiotz batera egin dute gero, eta hango eraikin zuri batean sartu dira. [Hondamendia, Xabier Montoia (Elkar, 2015)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    laiotz (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 9:51 pm on 2017/11/02 Permalink | Reply
    Tags: L   

    larderiatu 

    ad. larderiatu, larderia/larderiatu, larderiatzen 1 du ad. Ipar. Mehatxatu. Itsua larderiatzen zuten, isil zedin. 2 du ad. Ipar. Zigortu; zentzatu. Gaizkileak larderiatzeko. 3 du ad. Ipar. Errieta egin, erantzuki egin. Israeldarrak larderiatu zituen beren huts handiengatik. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    larderiatu (L-ain ap. A; VocBN, Dv, H), lardeiatu (S ap. A).

    Castigar; reprender; amenazar. “Menacer, inspirer de la crainte” VocBN. “Reprendre avec autorité et même avec menace” Dv. “Iausten ezpada eztitasunaz, larderiazazu” H. “Larderiaturik isilarazi nuen (BN-arb)” Gte Erd 170. Eta hainitzek larderiatzen zuten, ixil zadin amoreagatik. TB Mc 10, 48 (Lç mehatxatzen, IBe gogor egiten). Larderiatu zuen Piarres erranez: Gibelerat egik, satan. Dv Mc 8, 33 (Ol, Leon larderiatu; Lç reprotxa, He erreprenitu, Ker agiraka egin, IBk haserre egin, IBe gogor eraso). Oinhazeez halaber larderiatzen du bere ohean. Dv Iob 33, 19 (Ol arragotu, Ker zuzendu, BiblE zentzarazi). Serora batzu borthizki larderiatu zituen. Laph 73. Bere amak larderiatzen eta laidostatzen du. Prop 1876-77, 73. Jainkoak larderiatu zuen [Mois]: Ez hola utz gizon hori. Arb Igand 70. Lehen, behar zenean, burhasoek haurrak larderiatzen zituzten. Ezale 1897, 174b. Herrestatu zuten, fededunen eta Fedea besarkatzekoa zuketenen larderiatzeko. Prop 1908, 59. Israelitak larderiatu zituen [Jeremiasek] bere huts handien gatik. Zerb IxtS 68. Jaungoikuarren zin desaskat, ez larderijatu ni. Arriand Mc 5, 7.

    Inspirar respeto. Mendiz hunateko Euskaldunak, ahur bat baizik ez gare. Gu zer garen ikusteak, non nihor larderia dezake? Lander RIEV 1910, 604.

    Sinonimoak: ad. Ipar. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

        [mehatxatu]: keinatu, mehatxatu, mehatxu egin, zemaitu, zemai egin g.e., makatu Ipar. g.e., amenazatu Heg. g.e., dixidatu Ipar. zah.
        [zigortu]: zigortu, gaztigatu Ipar., kastigatu Heg., atarratu g.e., nekaldu g.e., penatu g.e., punitu Ipar. g.e.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) da/du ad. (Ipar.) amenazar, conminar (2) da/du ad. (Ipar.) castigar (3) da/du ad. (Ipar.) reprender, reñir, amonestar
    fr (1) da/du ad. [mehatxatu] (Ipar.) menacer (2) da/du ad. [zigortu] (Ipar.) châtier, punir (3) da/du ad. [errieta egin] (Ipar.) réprimander, gronder
    en (1) da/du ad. [mehatxatu] to threaten, to menace (2) da/du ad. [zigortu] to punish

    Baina zer larderiatu nahi zigun zehazki? [Hobe isilik, Garbiñe Ubeda (Elkar, 2013)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    larderiatu (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 9:49 pm on 2017/11/01 Permalink | Reply
    Tags: L   

    lur-arras 

    adb.  Lurraren arrasean.

    Orotariko Euskal Hiztegian

    LUR-ARRAS (Sal, R ap. A; luherras Sc ap. A). a) (Adv.). Por el suelo, en el suelo. “Lur-arras lo egin du (Sal, R), ha dormido en tierra” A. A ras de tierra. Zakurra ene sahetsean saingaka eta jauzteka, burua lur arras. JE Bur 16. Zirristan lerratzen lur arras [pilota]. Ib. 30. Xoria lur-arras, uria laster has. EZBB II 134. b) (lurrarras L-ain, S, Sal, R ap. A; lurras R-uzt ap. A). (Sust.). “Pavimento de tierra en una habitación” A.

    En gral., suelo. Hiru [dupa] kentzen ahal ditugu lur-arrasetik, gain-gainean ezartzeko. Lf Murtuts 16.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es por el suelo, en el suelo; a ras de suelo
    fr à ras de de terre
    en at floor level, at ground level
    port ao rés de solo (terra , chão)

    M.M.ren barruan sartzerik ez daukat, nire begiek ezin sumatu haren begiek ikusten duten dena, baina haren tristura nolakoa izango den pentsatzen jartzen naiz, baserria uzten duen egunean, edo garabiak iritsi, paretak eraitsi, teilatua porrokatu eta dena lur arras uzten dutenean… [Etxegabetze isil bat, Xabier Mendiguren Elizegi (Berria.eus, 2017-11-01)]

    lur-arras

     
  • Maite 11:05 pm on 2017/09/26 Permalink | Reply
    Tags: L   

    letraldatu 

    ad. letraldatu, letralda, letraldatzen du ad. Idazkera-sistema bateko ikurrak beste idazkera-sistema bateko ikurren bidez eman. Ik. transkribatu 2. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegia

    letraldatu. Transliterar. Letraldatu behar denean, nola egin? Har ditzagun, esaterako URSS-ekoak. MEIG VII 192.

    Sinonimoak: ad.

    [letraldatu] : transkribatu

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak)

    es du ad. (Hizkl.) transcribir, transliterar
    fr transcriretranslittérer
    en transcribe, transliterate
    port transcrever,  transliterar

    -Txolarteetan -jarraitu zuen hizketan Ezra Jenningsek-, idazteko modu arruntera letraldatzen nituen takigrafiaz jasotako oharrak: hutsarte handiak uzten nituen esaldi etenen artean eta are hitz solteen artean ere, Candy jaunaren ahotik irten bezalaxe kopiatzen bainituen, elkarren arteko loturarik gabe.  [Ilargi-harria, Wilkie Collins (Antton Olano), Elkar-Alberdania, 2008] (Egungo Testuen Corpusa)

    letraldatu (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

    Save

     
  • Maite 11:35 pm on 2017/08/31 Permalink | Reply
    Tags: L   

    lanperna-musu 

    iz.  Lumaje zuri-beltzeko itsas hegaztia, 30 cm-rainoko luzera izan dezakeena, laranja-koloreko oinak eta alboetatik zapalduriko moko triangeluar handia, gorri, urdin eta horia, dituena (Fratercula arctica).  (Hiztegi Batua)

    Wikipedian

    Lanperna-musua (Fratercula arctica) Fratercula generoko animalia da. Hegaztien barruko Alcidae familian sailkatua dago. Euskal Herritik Zembla Berriaraino eta Groenlandiatik Ingalaterra Berriaraino hedatuta dago. (Irakurri gehiago…)

    Sinonimoak: iz.
    [lanperna-musu] : zabal-mozo (Elhuyar Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Wikipedia):

    es frailecillo, frailecillo atlántico, frailecillo común
    fr Atlantic puffin
    en Macareux moine
    port fradinho ou papagaio-do-mar

    Faroe uharteetan lanperna-musu kolonia batekin egin genuen topo. [Joxean Koret, Twitter (2017-08-25) mold.]

    lanperna-musu (Argazkia: Joxean Koret, Twitter)

     
  • Maite 11:28 pm on 2017/08/15 Permalink | Reply
    Tags: L   

    luperi 

    iz. Bizk. Luizia. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    luperia. v. luparia.

    luparia (Lar Sup-> H, Izt 16; -ri (que cita RS)), luperia. Etim. Tiene el mismo origen que rom. lobera, por ej.

    1. Atolladero. Edozein zidorrek dau luparia. RS 367. Burdia luperian sartuta gelditu zalako. Eguzk GizAuz 70.

    2.Luperia “(V-arr-oroz-m), corrimiento de tierras” A.

    Sinonimoak: iz. Bizk.

        [luizia]: luizi, lur-jausi, lurtadura (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es corrimiento de tierras
    fr eboulement
    en landslide, landfall
    port corrimento de terras

    Luperi bategatik hainbat bidaiari hil ziren.

    luperi (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel