Tagged: L Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 10:51 pm on 2016/04/30 Permalink | Reply
    Tags: L   

    lapatin 

    iz. (Ipar.) Lapa-belarraren fruitu arantzatsua. Lapatina bezala lotzen den gauza. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegia

    lapatin (B, S (-thiñ); H), lapatina (AN-gip-araq, B, BN-arb, S (+ -ph-); Chaho (-thiña), T-L), lafatina (-ñ- Lh), lapati (Sal, R-uzt). Ref.: A (lapati, lapatiña); Lh (laphatin, lafatiña); Izeta BHizt; Gte Erd 74.

    1. “Lapathina, patience, parelle, rumex patientia” H. “Bardana (bot.). Lapatia da belar latz bat, betaren gisakoa, baia mearrago ta bastoago, zain-luzea” A. “Agrimonia, hierba de hojas anchas, medicinal para curar llagas” Ib. “Bardane, herbe aux teignes” Lh. “Gure landa dena lapatinez betea dago” Izeta BHizt. “Belar orri lapatina deitzen diote (B)” Gte Erd 74. “Lapatiña, osto-luze, zain-gorri. Azelga bezela tontortzen da. Udaberrian osto ttiki luziak, udan altu-altu” (AN-gip). Sugeak bat ausikia zuelarik, biziki erremedio huna zela lapatin hostoaren jusa. Etchebarne 60.

    2. “Lapatin (L-ain, BN-arb-baig), fruto de la bardana” A. Bainan zer zuen gizon bitxi horrek bera baino gazteago bati lapatina bezala lotzeko? “Bardane”. Ardoy SFran 105.

    3. (Dv -> A). “(Adj.), amateur de discussion, de tracasseries” Dv. “(L?, BN?), bullanguero, trapacero (Dv ms.)” A.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. (Ipar.) fruto de la bardana
    fr fruit de la bardane
    en fruit of the burdock

    Gure landa dena lapatinez betea dago, Izeta BHizt.  (Orotariko Euskal Hiztegia)

    lapatin (Pixabay, CC0 Public Domain)

     
  • Maite 11:04 pm on 2016/04/27 Permalink | Reply
    Tags: L   

    laurogeitaz 

    Laurogeitik gora, laurogeitaka.

    Orotariko Euskal Hiztegian

    laurogeitaz, larogeitaz. Ochenta y tantos. v. laurogeitaka. Berak be larogeitaz urtiak eukazala. Gerrika 245.

    Sinonimoak: iz.
    [laurogeitaz] : laurogeitaka (Orotariko Euskal Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es ochenta y tantos
    fr quatre-vingts et quelques
    en eighty somethings
    port oitenta e poucos anos

    Osabak laurogeitazak urte ditu eta ez dauka lotsarik ezer esateko eta inori esateko. Ezequielen haria, Unai Elorriaga

    lauregeitaz (Pixabay, CC0 Public Domain)

     
  • Maite 11:40 am on 2016/04/23 Permalink | Reply
    Tags: L   

    liburukote 

    iz. (Heg.) Liburu handia eta lodia. Mila orrialdeko liburukotea. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    liburukote. Aum. de liburu. “Egundoko liburukotia da UZEIko dikzionarixua” Elexp Berg. En DFrec hay 3 ejs.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. (Heg.) mamotreto, libro de muchas hojas
    fr iz. despec (libro) pavé
    en iz. (=libro) hefty volume
    port iz. despec (libro) tijolo

    Ikasle saldo bat sartu da une honetantxe, besoetan liburukote eta fotokopiak gainezka; batzuk ile luzea uzten ari dira; nerabezaro osoan, eta hogei urtetan ondo sartuxeak arte, haien izaera babestuko duen sahatsa. [Urregilearen orduak, Pako Aristi (Erein, 1998)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    liburukote (Pixabay, CC0 Public Domain)

     
  • Maite 6:57 pm on 2016/04/22 Permalink | Reply
    Tags: L   

    libragailu 

    iz. Trabatuta dagoen hoditik oztopo egiten duena kentzeko erabiltzen den gailua. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: iz.
    [etxearen gainaldea] : terraza (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. desatascador [aparato]
    fr débouchoir
    en plunger, plumber’s helper EEUU
    port desentupidor m (de pia)

    Arlekina izanagatik ere, harrizkoa zirudiela pentsatu zuen Karmelek, zeren behin teila bat erori zitzaionean, ez baitzitzaion ile bat ere higitu, ezta betileak ere, eta beste batean berari bezala arlekinari ere gauzak (maleta bat, bi libragailu eta pare bat zapata zahar, zehazki esateko) bota zizkioten arren, ez baitzuen zirkinik ere egin.  [Kartografien eta mikrobio narratiboen artean, Amaia Iturbide (Maiatz, 2013)] (Ereduzko Prosa Dinamikoa)

    libragailu (Pixabay, CC0 Public Domain)

     
  • Maite 10:44 am on 2016/04/18 Permalink | Reply
    Tags: L   

    lurrikara 

      iz. GEOL. Lurrazalaren higidura edo astinaldi bortitza, lurrazalaren barneko puntu batean (hipozentroan) gertatutako perturbazio baten ondoriozko uhinen hedapenak eragindakoa. Hipozentroari lurraren gainazalean dagokion puntua epizentroa da. Lurrikaren indarra eskala batzuen bidez neurtzen da (Mercalliren edo Richterren eskalak, adib.). (Jarraitu irakurtzen Harluxet Hiztegi Entziklopedikoan)

    Sinonimoak: iz.

        [lurrazalaren astinaldi bortitza]: seismo  (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. terremoto, temblor de tierra; seísmo, sismo, movimiento sísmico
    fr iz. tremblement de terre ; séisme
    en iz. earthquake, quake
    port iz. terremoto

    Ekuadorren 18:58 zirela gertatu da dardara, Manabi probintzian. Sei orduz izan dira lurrikara gehiago, 2,5 eta 5,3 gradu artekoak. Ekuadorreko Sismologia Institutuak ez du baztertzen, beraz, dardara gehiago izatea. Egoera bereziki “konplexua” da Pedernalesen, epizentroa izan den lekuan, erreskate taldeek lanak izan baitituzte bertara iristeko. [272 lagun hil dira Ekuadorren izandako lurrikara batean, Berria.eus (Mundua, 2016-04-18 )]

    Argazkia: Berria.eus

     
  • Maite 11:17 pm on 2016/04/08 Permalink | Reply
    Tags: L   

    lorratz 

    iz. Aztarna, arrastoa, batez ere higituz doan zerbaitek (untzi, hegazkin, kometa, etab.ek) uzten duena. Gurpilaren lorratza lokatzetan. Txaluparen lorratza aintzirako ur geldietan.ihes-gasen lorratz. AERON. Erregaiaren errekuntzaren ondorioz ur-lurrinezko eduki handia daukan ihes-gasa hoztean airean eratzen den kondentsazio-lorratza.  (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak:  iz.

        [arrastoa]: aierupen, arrasto, aztarna, aztarren, hatz, seinale, zantzu, herexa Ipar., aztar jas., kuntze g.e., antz zah., aieru Ipar. g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es huella, rastro, pista, vestigio
    fr trace, vestige, piste
    en track (usually pl); trace; [oinarena] footprint, print (usually pl)
    port rastro, rasto

    Eta baten batek bere aldia egin, altxatu eta alde egiten badu, airean tristura lorratz bat uzten duela esan daiteke. [Romain zen bere izena, Joxean Agirre (Elkar, 2003)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    lorratz (Pixabay, CC0 Public Domain)

     
  • Maite 8:50 am on 2016/03/30 Permalink | Reply
    Tags: L   

    lipizta 

    iz. Aharra, kalapita. Eleketa luze eta lipizta gogaikarriak.  (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    lipizta (BN-baig ap. A), lipixta (Dv), lipista. Etim. Préstamo románico, de disputa sg. Corominas FLV 1970, 173. Para la metátesis de la sibilante, v. FHV 297.

    Disputa, disensión. Horrek eman du lipizta, ése ha sido la causa de la disputa” A. Lipizta zikin / arimen etsaia. Monho 94. Xizmatikoek liphizta asmatzea katolikoen kontra. Ducq 189 (ap. DRA). Ez dela han pizten dremenden eztabaida edo lipista. Zub 55. “Au nere da” esaka biren artean lipizta sortzen bada. Ol Ex 22, 9 (Dv ikhusteko, Ur, Ker, BiblE auzi, Bibl afera). Bekaizkeri, targo, lipizta, guda ta erioak. Zait Sof 141. Mendes-France eta André Morice-n arteko liphiztak bertze bide batetik du bere ethorkizuna. SoEg Herr 25-10-1956, 1. Fededun biltzar enpoildua, dena liphizta! Id. ib. 23-1-1958, 1. Munduko lipizta eta arloetan ez dabe lekaimeak, aurki, larregi jakingo. Erkiag BatB 199. Komata eta Lakonen arteko lipizta bezala. Ibiñ Virgil 37.

    Sinonimoak: iz.
    [kalapita]: ahakar, anabasa, birrinbili-barranbala, demanda, errieta, errietaldi, etiketa, gorabehera, iskanbila, istilu, kimera, liskar, liskarraldi, mokoka, mokokaldi, tirabira, tirabirako, zalaparta, zaparrasta, aharra Ipar., eskatima Ipar., karmañola Ipar., kasaila Ipar., tarrapata Ipar., xaribari Ipar., astrapala Bizk., baraila Bizk., droga Bizk., lazka Bizk., ardaila Gip., matxetin Gip., sesio G-N, kalapita Ipar./Naf., bilaxka Zub., armonia beh., desditxa beh., matrikula beh., atarrapuzka g.e., ausiabartza g.e., liskarreria g.e., zirriparra g.e., ahaka zah., ateleka zah., matraka Bizk. beh., okasio Gip. beh., haparka Ipar. g.e., despita Gip. g.e., biahore Ipar. zah., debadio Ipar. zah., disputa Ipar. zah., atralaka Bizk. zah., bilaka Zub. zah. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es disputa, discusión, contienda, discordia, riña
    fr vacarme, tumulte, tapage ; chahut (fam.)
    en uproar, racket; quarrel, argument
    port disputa, discussão, contenda, discórdia

    Horrek eman du lipizta (Orotariko Euskal Hiztegia)

    lipizta (Gaurko hitza, CC)

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel