Tagged: L Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 10:24 am on 2015/08/29 Permalink | Reply
    Tags: L   

    lizentzia lortu 

    iz. Lizentzia edo baimena lortu.

    Orotariko Euskal Hiztegian

    lizentzia (-nz- Lcc, Lar, Añ), lixenzia.

    1. Licencia, autorización, permiso. “(Con la) venia de Ud., berorren lizenziaz” Añ. v. baimen. Bere ugazabari lizenzia eskatu jakan bere errira joateko. Lazarraga 1146r. Lizenziea, arren, indazu, / badozu borondaterik, / dakidantxeau esaterako. Ib. 1175v. Manatu du nere semea pausuetan guardia ifenteaz eta eman lizenzia aurkitzen duen guztien konfiskatzera. (c. 1597). FLV 1993, 456. Kofesatzeko lizenzia duen Kofesor batekin. Mat 134. Beraz har dezakegu esku eta lizentzia zenbait bekhaturen egiteko. Ax 137 (V 89). Pagatu dugu emen bere lizenziarekin 16 real zillar (Bilbao, 1683). ConTAV 5.2.9, 131. Ezpadu lizenzia aien absolbitzeko. El 70. Lizenzia nezesarioakin. Iraz 1. Lizenzia iguzu, birjina santea, / adoradu daigun zeure infantea. Acto 399. Ene lixenziareki hori heltü düzü. Mst III 46, 3 (Ch nik permititurik, Ol nik laketsi nualarik). Lurrean iltzeko lizenzia eskatu zuen. Cb Just 57. Obispo Jaunen lizenziya bagarik. Zuzaeta 100. Meza enzuteko lizenzia ematen zien. Mg CC 155. Arren berak alkantzau egijola gizonak ukatuten eutseen lizenzija. JJMg BasEsc 224. Abreari bademo han sartzeko lizentzia. Gy 85. Obra onakin logra dedilla / zerurako lizentziya. Xe 346. Ez dut lizentzirikan / bertsu segitzeko. Auspoa 97, 33. Zure lizentziyakin eseritzera nua. Iraola 28. Peskarako lizentziarik badaukak? SM Zirik 14. Haranerantza ibiliteko / eman zidan lizentzia. Arti MaldanB 190. Bestek bestetan usatu duen lizentziaz baliatzea. MEIG VII 32. En DFrec hay 14 ejs. (2 septentrionales) de lizentzia. v. tbn. SermAN 3r. Urqz 88. LE Prog 102. Gco I 453. AA III 396. fB Olg 149. Astar II 228. Echag 59. CatLuz 1. Izt C 485. Bil 81. EusJok II 95. AzpPr 47. CatUlz 1. Tx B I 100.

    Licencia del servicio militar. Ta lizentzia noiz? Txarm BordaB 106. Iruñera eraman giñuzten lizentzi billa. BBarand 143.

    2. + lizantza (T-L). Licenciatura. “Licence, diplôme” T-L. Salamancan burutu zuen gero (1953-57) Filosofi-Letretako lizentzia, Filologia klasiko sailean. MEIG IV 110.

    Sinonimoak: iz. 

        [baimena lortu]: baimena lortu
        [ikasketa-maila lortu]: lizentziatura lortu

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) conseguir licencia, permiso (2) conseguir la licenciatura
    fr obtenir licence
    en get license
    port obter licença

    Entzun:

    Nafarroako Gobernuak bilera egin du gaur goizean, eta, Ana Ollok bozeramaileak jakinarazi berri duenez, Euskalerria Irratiari lizentzia emango diote. Gaineratu du “luzea eta zaila” izan dela prozesua, eta zehaztu du 50.000 euroko kostua izan duela.

    (…) 1997. urtean hasi zen irrati lizentzien lehiaketaren prozesua. Horrenbestez, 18 urte luzez itxaron behar izan du euskarazko irratiak lehiaketa horretan lizentzia lortu arte. Baina aurretik ere, 1990eko FMko irrati lizentzien lehen banaketan, baimenik gabe utzi zuen Euskalerria Irratia Nafarroako Gobernuak. [Nafarroako Gobernuak irrati lizentzia emango dio azkenean Euskalerria Irratiari, Urtzi Urkizu (Berria.eus, 2015-08-28)]

    Euskalerria irratiko langileak, irratiaren egoitzan, artxiboko irudi batean. Iñigo Uriz / Argazki Press (Berria.eus-etik ekarria)

     


     
  • Maite 9:59 am on 2015/08/26 Permalink | Reply
    Tags: L   

    lortxinga 

    iz. Ostarteak.

    Orotariko Euskal Hiztegian

    lortxinga. “Claros de sol entre nubes” Izeta BHizt. v. gortxinga.

    gortxinga (AN-larr), gortzinga (AN-gip), ortxinga (G-azp, AN-gip-larr, B), bortxinga (AN-5vill, B). Ref.: A (ortxinga); Asp ANaf (gortxinga); Gte Erd 87.

    Rayos intermitentes del sol” A. “Calor fuerte, sofocante. Gortxinga dago” SMuj EEs 1921, 29. “Gortzinga, resol (panza de burra)” (AN-gip). “Gortxinga, var. de ortxinga. Rayos intermitentes de sol” Asp ANaf. “[Eguzkiak] bortxinga aundiak egiten ditu (AN-5vill), ortxinga ederra dago orain (G-azp), bero ortxinga ederrak egin ditu gaur (AN-gip) [...], goibel artetik eguzkia bortxinga dago (AN-5vill), goibel artetik eguzkia ortxinga dago (AN-gip)” Gte Erd 87 (junto a eguzkia kirika, sar-atraka ari da, etc., de otras zonas). v. burtzinga.

    Sinonimoak: iz.
    [lortxinga] : gortxinga (Orotariko Euskal Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es claros de sol entre nubes
    fr clair de soleil entre les nuages
    en a break in the clouds
    port clarão de sol entre nuvens

    Entzun:

    Goibel artetik eguzkia lortxinga dago. (Orotariko Euskal Hiztegia [moldatua])

    lortxinga (Pixabay, CC0 Public Domain)

     
  • Maite 11:19 pm on 2015/08/17 Permalink | Reply
    Tags: L   

    luhar 

    iz. e. zizare (5000 hiztegia)

    Orotariko Euskal Hiztegian:

    luhar (V-oroz ap. A). Lombriz de tierra.

    Sinonimoak: iz.
    [luhar] : (Zool.) lur-zizare

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es lombriz de tierra
    fr ver de terre ; lombric
    en earthworm
    port minhoca

    Entzun:

    Nahi baduzu, lur-zizare bila joan gaitezke.

    luhar (Wikimedia Commons)






     
  • Maite 10:44 am on 2015/07/30 Permalink | Reply
    Tags: L   

    lerdamin 

    iz. Zenbait landaretatik ateratzen diren erretxina usaintsu eta mingotsei ematen zaien izena.  (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegian:

    lerdamin (A DBols).

    1. Acíbar, áloe. v. aloes. Eun bat libera mirra ta lerdamin (Io 19, 39). “Mixturam myrrhae et aloes”. Or MB 375 (Or mirra ta altzibarra, BiblE mirra eta aloe).

    2. Mirra. Artu lurringai bikaiñetatik bost eun sikel lerdamin yator. “Myrrhae”. Ol Ex 30, 23 (BiblE mirra). Lerdamiña eta zumintzaz egindako nastaketea. “Mixturam myrrhae et aloes”. Arriand Io 19, 39.

    Sinonimoak: iz.

        [aloea]: aloe (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. h. aloe áloe, aloe
    fr Bot aloès m
    en (Bot) aloe; (Farm) aloes
    port m aloés m inv, áloe m

    Entzun:

    Lerdaminaren onurak, gure inguruan orain dela gutxi zabaldu diren arren, aski ezagunak dira antzina-antzinatik.

     

    lerdamin (FlickrCC, Biology Big Brother from Eukaryotic Cell, Organism)

     
  • Maite 8:25 am on 2015/07/08 Permalink | Reply
    Tags: L   

    laketontzi 

    iz. Aisiarako edo kirolerako ontzia, motorez edo belaz higitzen dena. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoan, ‘yate’)

    Sinonimoak: iz.

    [yatea]: yate (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es embarcación de recreo, nave de recreo; yate
    fr bateau de plaisance; yacht
    en leisure boat; yacht, cruiser
    port iate de recreio

    Entzun:

    Laketontzi batean zihoan 48 urteko gizonezko bat erreskatatu dute Zumaiatik hiru itsas-milietara [Berria.eus, 2005-07-13 )]

    laketontzi (FlickrCC, Eoghan OLlionnain)

     
  • Maite 9:26 am on 2015/06/16 Permalink | Reply
    Tags: L   

    lotsaizun 

    1. iz. Laido apalgarria. Bere arrebari egindako bidegabekeria eta lotsaizuna. 2. iz. Lotsatzeko zioa, lotsabidea. 3. iz. (pl.) Lotsariak. 4. izond. Lotsatzekoa, lotsagarria.(Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak (UZEIren Sinonimoen Hiztegia): iz. jas.

    [laido apalgarria]: irain, laido, ofentsa, afruntu Ipar., ahalkeizun Ipar., ahapaldi Ipar. pl., desohore Ipar., idoi Ipar., lotsari Bizk., goitzarren Zub., injuria beh., betzigo g.e., geren g.e., iraintasun g.e., aputio zah., desondra Heg. beh., agrabio Heg. zah.
    [lotsabidea]: lotsabide
    [lotsariak]: pl.lotsari Bizk. pl., ahalkeriajas. pl.Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1)  iz. vergüenza, infamia, deshonra; (2) iz. deshonra, deshonor, motivo de vergüenza; (3) iz. (pl.) partes pudendas, vergüenzas; (4) izond. vergonzoso, -a; deshonroso, -a; bochornoso, -a; indecente
    fr  iz. déshonneur, honte
    en (1) iz. [laidoa] disgrace, infamy; (2)  iz. [lotsabidea] dishonour (Br); dishonor (Am)
    port iz. vergonha, desonra,

    Eta aurreneko araua dagoeneko ikasi dugu zein den: elebakarra baino barregarriagoa da beste hizkuntzaren bat duena, hainbati bere burua ukatzeraino ahoraino sartu zaion ezten eta lotsaizun. [Barrea lege, Iñigo Aranbarri (Larrepetit, 2015-05-10)] (Berria.eus)

    lotsaizun (Lauren Hammond, FlickrCC)

     
  • Maite 7:33 pm on 2015/05/29 Permalink | Reply
    Tags: L   

    luizi 

    iz. Urak bigunduz eta pisuaren pisuz gertatzen den lur-malkarren higidura. Lubizi batek bidea estali du. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa, “lubizi”)

    Orotariko Euskal Hiztegian:

    luizi (V-gip, G-azp-to), lubizi (G-to), lubesi (A Apend), luetzi (V-gip). Ref.: A (lubizi); Iz UrrAnz (luisíxa), To (lubiziya); Elexp Berg.

    Etim. De lur-bizi, litm. ‘tierra viva’.

    Desprendimiento de tierras. “Azkenengo euri aundixekin luizixak ein die batian bestian” Elexp Berg. Luizia. Izt C 235 (en una lista de fenómenos naturales). Lubiziek jandako mendixka bizkar-gorriak. Mok 13s. Lubizi-bildurra dagon tokian lurrari eusteko. Munita 46. Lurrak, izan ere, aldapa aundian ebaki ezkero, badu luizia eta bera joan bearra. Insausti 305. Terrenoak bastante aldapak, eta urak arrastatuta, luiziak ondatutako lekuak. Albeniz 33.

    “(G), tierras caídas” A. Itsasora dioazten ibaiek baso-mendietako lurrak eta arkoskoak eraman-ala eramaten dituzte, ta onetara sortzen dira luiziak (eroritako lurrak) eta mausarrak (ibaiak bazterreratutako lur ona). Zait Plat 37s.

    Sinonimoak: iz.

    [lur malkarren higidura]: lur-jausi, lurtadura, luperi Bizk. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es desprendimiento [de tierra(s)]; corrimiento de tierra(s)
    fr eboulement
    en landslide, landfall
    port desmoronamento

    Pio Barojaren edo Unamunoren estilo vasco loriatzetik abiatzen da diskurtso politikoaren eta ahulezia linguistikoaren arteko luizia nola zuritu ez dakien saio bat baino gehiago. [Mentura dugun artean, Anjel Lertxundi (Alberdania, 2001, 136 or.)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    Autobidean eta luizi bategatik hainbat bidaiari hiltzen direnean, zera gertatu da, urrutiko edo hurbileko norbaitek fede zantzu bat izan duela. [Groenlandiako lezioa, Bernardo Atxaga (Erein, 1998, 34 or.)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    luizi (Hirian aldizkaria, FlickrCC)

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel