Tagged: L Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 10:44 am on 2015/07/30 Permalink | Reply
    Tags: L   

    lerdamin 

    iz. Zenbait landaretatik ateratzen diren erretxina usaintsu eta mingotsei ematen zaien izena.  (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegian:

    lerdamin (A DBols).

    1. Acíbar, áloe. v. aloes. Eun bat libera mirra ta lerdamin (Io 19, 39). “Mixturam myrrhae et aloes”. Or MB 375 (Or mirra ta altzibarra, BiblE mirra eta aloe).

    2. Mirra. Artu lurringai bikaiñetatik bost eun sikel lerdamin yator. “Myrrhae”. Ol Ex 30, 23 (BiblE mirra). Lerdamiña eta zumintzaz egindako nastaketea. “Mixturam myrrhae et aloes”. Arriand Io 19, 39.

    Sinonimoak: iz.

        [aloea]: aloe (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. h. aloe áloe, aloe
    fr Bot aloès m
    en (Bot) aloe; (Farm) aloes
    port m aloés m inv, áloe m

    Entzun:

    Lerdaminaren onurak, gure inguruan orain dela gutxi zabaldu diren arren, aski ezagunak dira antzina-antzinatik.

     

    lerdamin (FlickrCC, Biology Big Brother from Eukaryotic Cell, Organism)

     
  • Maite 8:25 am on 2015/07/08 Permalink | Reply
    Tags: L   

    laketontzi 

    iz. Aisiarako edo kirolerako ontzia, motorez edo belaz higitzen dena. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoan, ‘yate’)

    Sinonimoak: iz.

    [yatea]: yate (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es embarcación de recreo, nave de recreo; yate
    fr bateau de plaisance; yacht
    en leisure boat; yacht, cruiser
    port iate de recreio

    Entzun:

    Laketontzi batean zihoan 48 urteko gizonezko bat erreskatatu dute Zumaiatik hiru itsas-milietara [Berria.eus, 2005-07-13 )]

    laketontzi (FlickrCC, Eoghan OLlionnain)

     
  • Maite 9:26 am on 2015/06/16 Permalink | Reply
    Tags: L   

    lotsaizun 

    1. iz. Laido apalgarria. Bere arrebari egindako bidegabekeria eta lotsaizuna. 2. iz. Lotsatzeko zioa, lotsabidea. 3. iz. (pl.) Lotsariak. 4. izond. Lotsatzekoa, lotsagarria.(Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak (UZEIren Sinonimoen Hiztegia): iz. jas.

    [laido apalgarria]: irain, laido, ofentsa, afruntu Ipar., ahalkeizun Ipar., ahapaldi Ipar. pl., desohore Ipar., idoi Ipar., lotsari Bizk., goitzarren Zub., injuria beh., betzigo g.e., geren g.e., iraintasun g.e., aputio zah., desondra Heg. beh., agrabio Heg. zah.
    [lotsabidea]: lotsabide
    [lotsariak]: pl.lotsari Bizk. pl., ahalkeriajas. pl.Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1)  iz. vergüenza, infamia, deshonra; (2) iz. deshonra, deshonor, motivo de vergüenza; (3) iz. (pl.) partes pudendas, vergüenzas; (4) izond. vergonzoso, -a; deshonroso, -a; bochornoso, -a; indecente
    fr  iz. déshonneur, honte
    en (1) iz. [laidoa] disgrace, infamy; (2)  iz. [lotsabidea] dishonour (Br); dishonor (Am)
    port iz. vergonha, desonra,

    Eta aurreneko araua dagoeneko ikasi dugu zein den: elebakarra baino barregarriagoa da beste hizkuntzaren bat duena, hainbati bere burua ukatzeraino ahoraino sartu zaion ezten eta lotsaizun. [Barrea lege, Iñigo Aranbarri (Larrepetit, 2015-05-10)] (Berria.eus)

    lotsaizun (Lauren Hammond, FlickrCC)

     
  • Maite 7:33 pm on 2015/05/29 Permalink | Reply
    Tags: L   

    luizi 

    iz. Urak bigunduz eta pisuaren pisuz gertatzen den lur-malkarren higidura. Lubizi batek bidea estali du. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa, “lubizi”)

    Orotariko Euskal Hiztegian:

    luizi (V-gip, G-azp-to), lubizi (G-to), lubesi (A Apend), luetzi (V-gip). Ref.: A (lubizi); Iz UrrAnz (luisíxa), To (lubiziya); Elexp Berg.

    Etim. De lur-bizi, litm. ‘tierra viva’.

    Desprendimiento de tierras. “Azkenengo euri aundixekin luizixak ein die batian bestian” Elexp Berg. Luizia. Izt C 235 (en una lista de fenómenos naturales). Lubiziek jandako mendixka bizkar-gorriak. Mok 13s. Lubizi-bildurra dagon tokian lurrari eusteko. Munita 46. Lurrak, izan ere, aldapa aundian ebaki ezkero, badu luizia eta bera joan bearra. Insausti 305. Terrenoak bastante aldapak, eta urak arrastatuta, luiziak ondatutako lekuak. Albeniz 33.

    “(G), tierras caídas” A. Itsasora dioazten ibaiek baso-mendietako lurrak eta arkoskoak eraman-ala eramaten dituzte, ta onetara sortzen dira luiziak (eroritako lurrak) eta mausarrak (ibaiak bazterreratutako lur ona). Zait Plat 37s.

    Sinonimoak: iz.

    [lur malkarren higidura]: lur-jausi, lurtadura, luperi Bizk. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es desprendimiento [de tierra(s)]; corrimiento de tierra(s)
    fr eboulement
    en landslide, landfall
    port desmoronamento

    Pio Barojaren edo Unamunoren estilo vasco loriatzetik abiatzen da diskurtso politikoaren eta ahulezia linguistikoaren arteko luizia nola zuritu ez dakien saio bat baino gehiago. [Mentura dugun artean, Anjel Lertxundi (Alberdania, 2001, 136 or.)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    Autobidean eta luizi bategatik hainbat bidaiari hiltzen direnean, zera gertatu da, urrutiko edo hurbileko norbaitek fede zantzu bat izan duela. [Groenlandiako lezioa, Bernardo Atxaga (Erein, 1998, 34 or.)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    luizi (Hirian aldizkaria, FlickrCC)

     
  • Maite 12:03 pm on 2015/05/04 Permalink | Reply
    Tags: L   

    lupetz 

    iz. (B) Lohia, lokatza. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    lupetz (V-arr; Lar, Añ (V), Dv), lupetza. Ref.: Larrak EG 1958 (3-4), 371. Barro, lodo. “Lupetz, Arratian lokatzari esaten yako” Larrak EG 1958 (3-4), 371. v. lokatz. Erleak lupetz loien balia dira, euren eztiabia gozoak egiteko. Añ LoraS 114. Lupetz puska bat. Añ NekeA 240. Egin eban gizonaren gorputza lupetzeagaz edo buztinagaz. Itz Azald 28. Praka-barrenak loi-loi eginda lupetzez. Kk Ab I 60. Jaiotzatik aldian dakarren lupetzea ezin dabela ganetik kendu. “Fango”. Otx 99. Igurtzi eban arpegia, lupetza zikiña zelanbait kentzeko. Erkiag BatB 45. Lupetzarekin bere irudiz / Adan egiña bazuan. Ayesta 133.

    Sinonimoak: iz. Bizk.

    [lokatza]: basa, lohi, lokatz, baltsa Ipar., istil Ipar., parta Ipar. g.e.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es  iz. (B) barro, lodo, fango
    fr boue, fange
    en mud, silt,
    port barro, lodo, lama

    Ez zioten entzun, baina keinua seinaletzat hartu zuten eta denek, besteak beste Busturiako gizon-emakumeek, bustitako harriak eta lupetzezko eskukadak jaurtikitzeari ekin zioten.  [Gerlari zuria, Joanes Urkixo (Elkar, 2004), Orr.: 176] (Ereduzko Prosa Gaur).

    lupetz (Y Nakanishi, FlickrCC)


     
  • Maite 8:30 am on 2015/04/10 Permalink | Reply
    Tags: L   

    laztantasun 

    iz. Maitasuna, xera. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    laztantasun (V ap. A; H), lastantasun (Dv (V)). Ternura, amor, cariño. “Tendresse” Dv. “Attachement vif, amour” H. Zelan erantzun deutset alango laztantasun eta on-eretxi gozoai? Añ EL2 161. Kontu zorrotza eskatuko deust, eni eustan lastantasun ta askogurearena. Ib. 48. Guganako on-eretxi eta laztantasun gozoa. Zav Serm I 55. Ematen zioen eskua estu estu ta laztantasunez baserritarrai. VMg III. Amarik errukior eta samurrenaren laztantasun gozo-gozoagaz maitatu ginduzan. Eguzk LorIl110 (ap. DRA).

    Sinonimoak: iz.

    (1) samurtasun, biguntasun. (2) maitasun, txera. (ADOREZ Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1)  iz.  ternuracariño (2)  iz.  amor
    fr (1) iz.  tendressecolère (2) iz. amouraffection
    en (1)  iz.  tenderness, gentleness (2) iz. love
    port (1) iz. ternura, suavidade (2) iz. amor

    Entzun:

    Nola erantzungo diet halako laztantasun eta oniritzi gozoei?

    laztantasun (Rita M, FlickrCC)

     

     
  • Maite 9:24 pm on 2015/02/22 Permalink | Reply
    Tags: L   

    lokartu 

    da ad. (batez ere Ipar.) Lo hartu, loak hartu. Etzan zen lurrean eta lokartu zen arbola haren azpian. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak:ad.

    [loak hartu]: lo hartu, loak hartu, loharkatu Ipar., lokumatu Ipar. g.e.  (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) (batez ere Ipar.) dormirse, adormecerse (2) (batez ere Ipar.) (hed.) entumecer(se); aplacar(se), sosegar(se)
    fr (1) (batez ere Ipar.) s’endormir, s’assoupir (2) (batez ere Ipar.) (hed.) s’engourdir, se calmer
    en (1) to get to sleep, to go to sleep, to fall asleep (2) to be/go numb
    port (1) adormecer, pegar no sono (2) aplacar-se, serenar-se

    Entzun:

    ESAN GABE DOA

    Elkartasun basatia, Oier Guillan (Susa poesia)

    Minarena naiz zorionarena beste.

    Esan gabe doa

    Jendez beterik dagoen gutxiengo batekoa naiz.

    Esan gabe doa

    Beldurrarena naiz pozarena beste.

    Diot. nintzen. Diot. nintzen. Diot. nintzen. A.

    Esan gabe doa

    Erbestearena naiz aberriarena beste.
    Eskuak garbitu eta haiei so
    diot: nor naiz hau.
    Hanka lokartu ostean orratz batekin ziztatu
    eta zera pentsatzen dut:
    norena da nirea den min hau.
    Edo:
    zergatik du nire antza haur honek.

    (Isilunea).

    Zergatik dute nire antza alkandorek
    Zergatik dute nire antza mesanotxeko liburuek
    zergatik dute nire antza familia argazkiek
    zergatik dute nire antza eltxoek
    zergatik dute nire antza etxeko zapatilek
    zergatik dute nire antza maite ditudan pertsonek
    zergatik dute nire antza nire antzik ez dutenek.

    Esan gabe doa

    Lekuz mugitzen den airea da denbora.

    Esan gabe doa

    BELDURRA airea IRAULTZA airea GEZURRA airea
    BERUNA airea BIZITZA airea ZARATA airea
    GARUNA airea DENBORA airea GARENA airea
    GINENA airea HIZKUNTZA airea AHOTSA airea

    Esan gabe doa

    A.

    Esan gabe doa

    Mmm.
    (Isilunea).
    Nggsssb.
    (Isilunea).

    [Elkartasun basatia, Oier Guillan (Susa poesia, 2013)]

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel