Tagged: D Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 7:26 pm on 2016/08/24 Permalink | Reply
    Tags: D   

    desjarauntsi 

    du ad. ZUZ. Norbait oinordetzatik baztertu; bereziki, legeak aurreikusten dituen kasu batzuetan, eta testamentuan esplizituki adierazten dela, testamentugileak nahitaezko oinordekoa legitimarik gabe utzi. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es du ad. (Zuz.) desheredar
    fr déshériter
    en disinherit
    port deserdar

    Fernando II.a Aragoikoa-rekin ezkondu zenean (1469), Enrike IV.aren interesen aurka azaldu zen eta hark Isabel desjarauntsi egin zuen. [Isabel I.a Inkisiziokoa edo Katolikoa , nabarralde.com]

    desjarauntsi (Gaurko hitza, CC)

     
  • Maite 3:51 pm on 2016/06/18 Permalink | Reply
    Tags: D   

    duineztasun 

     iz. Duintasunik eza. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegia

    duineztasun. Indignidad. “Incapacité, indignité” H. v. duinbakotasun.

    Sinonimoak: iz.
    [duineztasun] : ik. ez duintasun, duintasun-falta.  (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (zah.) indignidad
    fr indignité
    en indignity
    port indignidade

    Poderosuago izan zan liburu euskerazko onek ekarri al leikezan mesedien gurarija, neure duineztasunen ezaueria baño. Astar I pról. (Orotariko Euskal Hiztegia)

    duineztasun (Gaurkohitza, CC)

     
  • Maite 1:11 pm on 2016/05/22 Permalink | Reply
    Tags: D   

    demontre 

      iz. 1. (Ipar.) Deabruari ematen zaion izena. 2. Harridura, haserrea, etab. adierazteko hitza. Ze demontre! (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: interj. beh.

        [arraio]: arraie, arraietan, arraio, arraiopola, arraiotan, arrano, arranopola, futxo Ipar., arrane g.e.  (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. (Ipar.) demonio (2) izond. (lgart.) del demonio, demonio (de) (3) interj. (lgart.) (-a mugatzailea har dezake; galdetzailearen ondoan erabil daiteke: zer, nor, non, nora, nola…) ¡demontre(s)!, ¡diantre(s)!, ¡demonio(s)!
    fr interj. (lgart.) diable, mince
    en interj. (lgart.) damn, hell
    port excl diacho!, diabo!

    Baina, zer demontre dabilkizu buruan? [Desio izeneko tranbia, Tennessee Williams / Xabier Paya (Alberdania-Elkar, 2006)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    demontre, #27hizki27argazki (FlickrCC, Dabid Martinez)

     

    Ikusi “demontre” hitza Dabid Martinezen #27hizki27irudi egitasmoaren blogean.

     
  • Maite 6:36 pm on 2016/05/14 Permalink | Reply
    Tags: D   

    durduzatu 

    da/du ad. (Ipar.) Zalantzatu; asaldatu, gogoa nahasi. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: ad. Ipar. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

        [asaldatu]: asaldatu, irabiatu, nahasi, deboilatu Ipar., alteratu Heg., nahastekatu Ipar./Naf., arazotu zah., altaratu Ipar. zah., trublatu Ipar. zah.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) da ad. (Ipar.) vacilar, dudar (2) du ad. (Ipar.) desconcertar, hacer dudar
    fr (1) da ad. hésiter, vaciller, se troubler, s’inquiéter (2) du ad. faire douter, déconcerter
    en (1) da ad. [zalantzatu] to hesitate, to waver, to vacillate (2) du ad. [asaldatu] to disconcert, to confuse, to disturb; to upset, to distress
    port (1) vacilar, duvidar (2) desconcertar

    Fantasia durduzatu badizut, ez daukazu hain urrutira joan beharrik exoplaneten bila: halako batean bizi zara. [Exoplanetak, Anjel Lertxundi (Hitz Beste, 16-05-12)] (Berria.eus)

    durduzatu (Gaurko hitza, CC)

     
  • Maite 10:28 pm on 2016/04/10 Permalink | Reply
    Tags: D   

    dohakabe 

    izond. Zorigaiztokoa, zorigaitzak joa. Pertsona dohakabe eta errukarria!  (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: izond.

        [zorigaiztokoa]: asturugaitz, esteiari, ondikozko, zorigabe, zorigabeko, zorigaiztoko, zoritxarreko, malurus Ipar., malerus Zub., ertun g.e., desditxatu zah., ditxagabe zah., miserable Ipar. zah.  (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) izond. desgraciado, -a; desdichado, -a (2) iz. desgracia, infortunio
    fr izond. maudit, -e ; malheureux, -euse
    en (1) izond. unlucky, unfortunate; miserable (2) iz. bad luck, misfortune
    port (1) desgraçado(a), infeliz, azarado(a) (2) desgraça

    Buhamiaren kantua

    (erreibindikatuz)

    I

    Gu gira gu larreko buhamiak,
    Beti danik madarikatuak,
    Sakela huts bagabiltza guztiak
    Bainan gaude, zinez, dohatsuak.

    Dohakabe,
    Dohakabe,
    Nor da dohakabea?
    Ez ote da
    Lur-etxe jabea?

    Autore ezezaguna («Mila Euskal Olerki Eder»etik)

    Malezia sortaJon Arano (Susa Poesia, 1999)

     
  • Maite 11:39 pm on 2016/01/22 Permalink | Reply
    Tags: D   

    dutxulu 

    iz. (Ipar.) Ontzi batean, daukan likidoa jaria dadin, egiten den zuloa; txorrota (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: iz.
    [dutxzulu] : txorro, iturri (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (Ipar.) espita, canilla; grifo
    fr iz. robinet, cannette
    en iz. [upelean] spigot, bung; [txorrota] tap, faucet
    port torneira

    Baga, biga, higa, laga, boga, sega, zahi, zohi, bela, harma, zamuka, zamari, dutxulu, beharri.  [Hitza azti, Iñaki Arranz (Alberdania, 2006)] (Ereduzko Prosa Gaur)

     

    dutxulu (Pixabay, CC0 Public Domain)

     
  • Maite 12:36 pm on 2015/11/20 Permalink | Reply
    Tags: D   

    destatu 

    du ad. Tiro egin aurretik, arma bat jo nahi den ituaren norabidean jarri (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    destatu (O-SPAd, SP, Lar, Lar Sup, Dv, H (G, L), A). Apuntar; disponer, prevenir. “Mirer ou prendre visée” O-SPAd 882. El resto de los testimonios lexicográficos dependen directamente de éste (así SP, Dv, H (en parte) e incluso Azkue (“mirar”), que parece haber interpretado mal la trad. fr.), salvo Lar (“asestar artillería, &c., sutunpa [...] destatu”; cf. tbn. Lar DVC 206: “apuntar, asestar”) y Lar Sup (“disponer” > H). Kheinatzen dira eta eztute aurthikitzen; destatzen dira eta eztute desarratzen. Ax 54 (V 35). Ethorkizuneko gauzak, [...] nahi ditutzu oraidanik gobernatu, trazatu eta destatu. Ib. 66 (V 43, que traduce “alcanzar”; en AxH “resolver”). Guk destatzen eta ordenatzen dugun gero hartara heldu gabe, kontu hura konpli ditekeiela. Ib. 117 (V 77). Bethi ere, lehenbizitik hartu dugun xedeari, ahal bezanbat, aurthikitzen dioguela, hari iarraikitzen gatzaitzala, hartara destatzen eta enkaratzen garela. Ib. 270 (V 181).

    Sinonimoak: ad. g.e.

        [su-arma helburura zuzendu]: keinatu Ipar., apuntatu Heg. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es du ad. apuntar; disponer, prevenir
    fr viser
    en aim
    port apontar

    Entzun:

    Intsektizida esprai aspaldian erabili gabea hartu eta armiarma destatu nuen. [Terrorea (III), Anjel Erro (Jira, 2015-11-20)] (Berria.eus)

    destatu (Pixabay, CC0 Public Domain)

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel