Tagged: D Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 9:12 pm on 2018/06/24 Permalink | Reply
    Tags: D   

    desadostasun 

    iz. Adostasunik eza. Aita-semeen arteko desadostasunak. Asmoetan bat egin arren, praktikan desadostasun sakonak dituzte. Desadostasun handiak sortu dira. Desadostasun oihu batzuk ere entzun dira. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: iz.

        [adostasunik eza]: desakordio (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. desacuerdo
    fr iz. désaccord
    en iz. disagreement
    port iz. desacordo

    Eta hori ez zuten izan desadostasun bakarra idazleak eta argitaratzaileak Nemo kapitaina zela eta. [Mikel Strogoff, Jules Verne / Karlos Zabala (Ibaizabal, 2002)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    desadostasun (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:04 pm on 2018/01/29 Permalink | Reply
    Tags: D   

    deslaitu 

    ad. deslaitu, deslai/deslaitu, deslaitzen 1 du ad. Bizk. g.er. Deslai utzi; askatu. 2 (Era burutua izenondo gisa). Zure taldeko ardi galdu deslaitu hau. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    deslaitu (V-oroz-arr ap. A; Lar, Añ (V), H), desleitu, deslaiatu.

    Descuidar, abandonar; descarriarse. “Descuidar” y “abandonar” Lar. Ezen pagatzen duzue mentharen eta ruaren eta belhar suerte guzien detxema eta deslaiatzen [sic] ditutzue yustizia eta Jainkoaren amodioa. TB Lc 11, 42. Gorputza itxi arimak eutsan deslaiturik. AB AmaE 134.

    (Part. en función de adj.). “Oveja perdida, ardi galdua, deslaitua” Añ. Zeure taldeko ardi galdu deslaitu au. Añ EL1 146 y EL2 162. Bildu ezinik euren almen ta zenzun deslaituak. Añ LoraS 96.

    Sinonimoak: ad. Bizk. g.e.

        [deslai utzi]: deslai utzi (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) du ad. (B) abandonar; descuidar; descarriar (2) izond. descarriado, -a
    fr (1) du ad. (B) abandonnernégliger (2) perdu, égaré
    en (1) du ad. (B) abandon, neglect (2) (formal) wayward adj
    port (1) du ad. (B) abandonar, descuidar; desencaminhar (2) izond. desviado, -a

    Zeure taldeko ardi galdu deslaitu hau. Añ EL1 146 y EL2 162.  (Orotariko Euskal Hiztegia, mold.)

    deslaitu (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 8:05 pm on 2017/12/24 Permalink | Reply
    Tags: D   

    donkitu 

    ad. Eskaini.

    Orotariko Euskal Hiztegian

    donkitu (Lar, Lh).

    Dedicar, consagrar” Lar. “Consacré” Lh. Nola lehenbizikorik Jainkoa hasi den begi onez behatzen Jentilei idekitzeko hetarik yendaia bat haren izenari donkitua. TB Act 15, 14.

    Dedicar. Goitiko Konseju Justiziakoaren Ministroari donkitua. EConst 3. Donkitua izan zan Bilboko Euskalerriako Alkartadeari 1881an. AB AmaE 15. Donkituba Españari (RArt, 1884). JFlor. Txarra bada ere ona nun duben, beorri donkitzen diotana. Alz STFer 111. Daduzkan orriak / Dizkate donkitutzen / Bere… egilliak. Moc Damu 3. Batzarreari donkitu zion itz atsegingarriekatik. RIEV 1907, 325. Naro donkitzen dio ur garbia / nai duenari. Arruti in Onaind MEOE 817. Donkitzen dio egilleak. Ill Testim 2.

    Sinonimoak: ad. zah.

        [eskaini]: dedikatu, eskaini, opa izan, opatu, opetsi Bizk., eskentu Zub., ohereskatu Zub., ohoreskatu Zub., opaldu neol., agindu zah., ofreitu Ipar. beh., ofrezitu Heg. beh., brindatu Heg. zah. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es dedicar, consagrar
    fr dédier
    en to dedicate
    port dedicar, consagrar

    Gaurko lehenengo topa zuei donkitua!

    donkitu (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 7:55 pm on 2017/10/01 Permalink | Reply
    Tags: D   

    demokrazia 

    iz. Gobernu era, aginpidea hiritar guztiek hauteskunde bidez hautatutako ordezkarien esku egotean oinarritzen dena. Greziar demokrazia. Demokrazia hiritarren askatasunean eta berdintasunean datza. Demokrazia-bideak erabili. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    demokrazia (G-goi, B, BN-arb ap. Gte Erd; Casve).

    Democracia. “Demokrazian bizi gara” Gte Erd 44. Liberalismoa bat egin eta nastau bear da uritarmeneagaz edo demokraziagaz eta gobernuaren erakaz? Itz Azald 53. Beren demokrazia, beren sozialismoa, beren revoluzioa azal ederra ta mami ustela duten itzak dira. Urreta EEs 1918, 155. Demokraziaren aldeko politikariak. Mde Pr 63. Erkalaren, demokraziaren izenean astakeri galantak egiteko. Eguzk GizAuz 98. Demokraziaren izenean or dabiltza kaleetan barrena marrakaz. AZink 140. Atxakia, eztagoala demokraziarik. Gerrika 276. Leenguak dira agindu edo barruko lege eta barruko demokrazi. Ib. 278. [Chilen] demokrazia desegin eta Allende [...] heriotzera eraman dutenak. MEIG VIII 38. Kristautasuna eta demokrazia, bandera eder horiek, ez ote darabiltzagu klase interesen estalki eta zerbitzuko? Ib. 38. En DFrec hay 299 ejs., 5 de ellos septentrionales.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. democracia
    fr iz. démocratie
    en iz. democracy
    port iz. democracia

    Beren demokrazia, beren sozialismoa, beren revoluzioa azal ederra ta mami ustela duten itzak dira. Urreta EEs 1918, 155. (Orotariko Euskal Hiztegian)

    demokrazia (Argazkia: eitb.eus)

     
  • Maite 11:39 pm on 2017/03/17 Permalink | Reply
    Tags: D   

    desarmatu 

    ad. 1 du ad. Armak kendu, armarik gabe utzi. Desarmatu eta bentzutu duzu etsaia. 2 (Era burutua izenondo gisa). Apaiz, fraide eta serora desarmatuen garaitzailea. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: ad.

        [armagabetu]: armagabetu (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) du ad. desarmar (2) du ad. desarmar, desmontar
    fr du ad. désarmer
    en du ad. to disarm
    port desarmar

    Txetx Etxeberrik gaur Gara-ri emandako elkarrizketa batean esan du “ahal bada” Frantziako presidentetzarako hauteskundeen aurretik desarmatu nahi duela ETAk. [Apirilaren 8rako, ETA "erabat" desarmatuko da, Berria.eus (2017-03-17 )]

    desarmatu (Argazkia: berria.eus)

     
  • Maite 11:23 pm on 2017/03/05 Permalink | Reply
    Tags: D   

    desarrazoi 

      desarrazoi iz. Arrazoiaren aurkako gauza; arrazoirik eza. Hizkuntzan, beste anitz gauzatan bezala, arrazoi guztiek daukate barrenean beren desarrazoi zati bat. Desarrazoizko bideetan barrena amildu zen(Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: iz.
    [desarrazoi] : 1. arrazoi falta.  2. zentzugabekeria, ergelkeria (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. sinrazón; falta de razón, desatino, despropósito (2) iz. irracionalidad
    fr (1) déraison, folie (2) irrationalité
    en (1) injustice, wrong, outrage (2) irrationality
    port (1) ilogicidade (2) irracionalidade

    Non dagoen zentzugabekeriaren desarrazoia?  [Paper festa, Anjel Lertxundi (Alberdania, 2012) Orr.: 184] (Ereduzko Prosa Dinamikoa)

    desarrazoi (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 10:22 pm on 2017/01/25 Permalink | Reply
    Tags: D   

    dentxo 

    adj. Dantxua; den gauza txikia.

    Orotariko Euskal hiztegia

    dentxo, dantxo. “Dantxua (Vc), litm. locito que es, todo lo poquito” A. “Dantxoa bere (V-ger), aunque es poca cosa” A EY III 267. “Danean dantxoa, nere gizontxoa (V-ple, G-to-goi, AN-larr), hay que pasarse con lo que haya; litm.: cuando hay (úsese de) lo poquito que haya, hombrecito mío” Ib. 187. Baiña, danean dantxoa, nere gizontxoa, gure aita zanak esan oi zuna. Or QA 139.

    Beste hizkuntza batzuetan (Orotariko Euskal Hiztegia eta Google Translate):

    es  todo lo poquito (que es)
    fr tout le petit (qui est)
    port todo o pouco (que é)

    Egia esatera, dentxo honi ere ez zaio ondo iruditu neurria, eta bihotzez egiten du osoro bat diskriminatuak sentitu direnen minarekin. [Eskandalua, Anjel Lertxundi (Hitz beste, 2017-01-25)] (Berria.eus)

    dentxo (Argazkia: Wikimedia Commons)

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel