Tagged: M Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 9:16 pm on 2019/03/17 Permalink | Reply
    Tags: M   

    mazela 

    iz. 1 iz. Ipar. eta Naf. Masaila. Norbaitek eskuineko mazelan jotzen bazaitu, para iezaiozu bestea ere. 2 iz. Ipar. eta Naf. Mendiez mintzatuz, alboa, aldatsa. Ik. hegal 8. Azkenean aurkitu zuen, mendi mazela batean, harkaitz bizian egindako zulo bat. Mazelaz mazela nire ardiak eramaten nituela. Mazelan goiti. 3 iz. Ipar. eta Naf. Alorrez eta ibaiez mintzatuz, bazterra. Larre mazela. Errekako mazeletarik batean. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    Sinonimoak: iz. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

        [masaila]: Ipar./Naf.baraila, masail, matrail, matela Ipar./Naf., ahutz zah.
        [mendiez mintzatuz, aldatsa]: Ipar.hegal, hegi

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. (GN/Ipar.) carrillo, mejilla, moflete (2) iz. [mendiarena] (GN/Ipar.) vertiente, ladera (3) iz. (GN/Ipar.) borde, canto, orilla, esquina, reborde
    fr (1) iz. (GN/Ipar.) joue (2) flanc, versant
    en (1) cheek; chubby cheeks, fat cheeks (2) hillside, mountainside
    port (1) bochecha (2) ƒ ladeira, encosta

    Bizpahiru argazki abiatu aitzin lehenik erakustoki bilakatua den palloza murru soliduen gainean, lasto bonet bat, haize azkarrenari desafioz bezala gostuan jarria gero so egon naiz argazkitu dudan ikusgarriari herriaren heinean dagoen eta mendiaren mazela ferekatzen ari den hodei xuri zabalari. [Santiago oinez, Piarres Aintziart (Elkar, 2000)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    mazela (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

    mazela (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:45 pm on 2019/03/02 Permalink | Reply
    Tags: M   

    matalaz 

    iz. Ipar. Lastaira. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    matalaz (Urt Gram 25, Arch VocGr, Gèze, Dv), matelaz (Ht VocGr 383), matelas (SP, Lar Sup), matalatz (B, BN-baig), mattalazo, matazal (G-nav). Ref.: Satr VocP (matalatz); Garbiz Lezo 102; Izeta BHizt2 (matalatz).

    Colchón. “Goatzeain matalatza ondatue dago” Izeta BHizt2. Ondarra (Bac 405) niega el uso en Bacaicoa de la var. matazal que trae Garbizu. Cf. JE Bur 189 matelas usado entre comillas, parece que como término no vasco. Zu guri zauntza / Matalazean, / Ban’ en’ etzauntza / Da lur hasean. O Po in Vin 103 (aparece en un cuadernillo impreso separadamente, con variantes respecto a los otros ejemplares). Matalaza gau guziez bazterrerat zuela uzten eta taularen gainean zela etzaten. Elsb JBBizia 50. Haurren ohe guziak matalaz bederarekin. HU Zez 165. Haur ttipien etzangian, mattalazoaren eta hartan gañen ezari oihalaren artia kasetaz forratzen deia. Eskual 24-4-1908, 4. Oheko matelaza, egur azal hezez egina. StPierre 24. Müble eta matalazak geletarik ganerrerat hüsten. Herr 21-3-1957, 3. Har-azu bizkarrean zure matalaza. P. Charritton Gazte Junio 1958 (ap. DRA). Dena lili gorrail, matalaz perde batean xixtatuak bezala. JEtchep 43. Erresorta sare bat zuena zumier deitua eta gainean matalaza. Larre ArtzainE 198.

    Sinonimoak: iz. Ipar.

        [lastaira]: lastaira, lastaki Ipar., koltxoi Heg., lastamarrega Bizk. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. (Ipar.) h. lastaira colchón
    fr iz. matelas
    en iz. mattress
    port iz. colchão

    Oraino luze luzea etzanik dagoela, besoak eta zangoak tiratu, hortzak tinkatu eta xutitzeko ordez berriz matalazaren gainera uzten du bere gorputza.  [Anbroxio, Eneko Bidegain, Elkar, 2002)] (Ereduzko Prosa Dinamikoa)

    matalaz (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 8:56 pm on 2019/02/21 Permalink | Reply
    Tags: M   

    mintzatu 

    ad. da. mintzatu, mintza, mintzatzen. Hitz egin. Euskaraz ongi mintzatzen direnen artean. Zinetan, txantxetan, gezurretan mintzatu. Zuzen, oker mintzatu. Argi eta garbi mintzatzea. Ez ginen horrezaz bakarrik mintzatu. Gure hizkuntzan mintzatu zelako. Honela mintzatu zaigu aita Hilario. Ni agerian mintzatu natzaio munduari. Jainkoarekin mintzatzeko hizkuntza. Elkarrekin mintzatu ginenean. Ezin mintza daitekeen herri isila. Nor bereaz mintza bedi. Dakitenak mintza bitez. Beha lehenik, mintza azkenik (esr. zah.). || Euskera agerkarian mintzatu berria naiz gai horretaz. Euskaraz agertu eta mintzatu den literatura. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: ad.

        [hitz egin]: hitz egin, hizketatu, jardun, solas egin, ele egin Ipar., ele eman Ipar., elekatu Ipar., iharduki Ipar., mintzo izan Ipar., solastatu Ipar., berba egin Bizk., ele erran Zub., elestatu Zub. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es da ad. hablar; conversar
    fr da ad. parler; s’entretenir avec qqn
    en da ad. to talk, to speak
    port da ad. falar; conversar

    Egunero euskaraz mintzatzen dira. (Hiztegi Batua)

    mintzatu (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:12 pm on 2018/12/30 Permalink | Reply
    Tags: M   

    menskeria 

    iz. Ipar. Ergelkeria, zozokeria. Zer menskeria ari zara erraten? (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegia

    menskeria, mentskeria. Tontería, bobería, necedad. Holako mentskeriak erran behar ere! Herr 26-2-1959, 4. Alde bat hautsiak oraino oso direla asmatzea, menskeria bailitake. SoEg Herr 24-8-1961, 1. Aitari kondatzen dio ametsa, bainan Pedrok dauka menskeria dela. Herr 15-8-1963, 3. Zer uste dun, jostagura nizala, menskeriako? Egunaria 18-9-1964 (ap. DRA).

    Sinonimoak: iz. Ipar.

    [ergelkeria]: ergelkeria, inozokeria, kaikukeria, kirtenkeria, lelotasun, sanokeria, tontakeria, tontotasun, tutulukeria, txatxukeria, txotxolotasun, zozokeria, zozotasun, pellokeria Ipar., pernandokeria Ipar., lerdokeria Heg., gangarkeria Bizk., kokolokeria Bizk., lelokeria Bizk., tentelkeria Bizk., txotxolokeria Bizk., tetelekeria Ipar./Naf., alukeria beh., inuzentekeria beh., memelokeria beh., ergeltasun g.e., mozolokeria Bizk. g.e., txotxakeria Bizk. g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. (Ipar.) necedad, simpleza
    fr iz. sottise, bêtise
    en iz. foolishness, silliness, nonsense
    port iz. (Ipar.) necedad, simpleza

    Zer menskeria ari zara erraten? (Hiztegi Batua)

    menskeria (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 9:25 am on 2018/12/28 Permalink | Reply
    Tags: M   

    moskea 

    iz. Musulmanak otoitz egitera biltzen diren eraikina. || iz. Meskita. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: iz. Ipar.

        [meskita]: meskita (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. (Heg.) mezquita
    fr iz. mosquée
    en iz. mosque
    port iz. mesquita

    Istanbuleko moskeak ikusgarriak dira.

     

    moskea (Gaurko hitza, Domeinu PUblikoa)

     
    • www.gnyyw.com 3:07 pm on 2018/12/29 Permalink

      ich bin extrem wirklich beeindrckt von Ihrer Schreibfähigkeiten uund
      mit dem Layout auf dem Blog. Ist daas eine bezahlte
      Thema oder haben Sie Einstellungen it yourself? So oder so
      Wiie auch immer weiter so schön ausgezeichnete Qualität Schreiben, es selten, ein schönes
      siwhe Blogg wiee dies heute.

  • Maite 10:00 pm on 2018/11/29 Permalink | Reply
    Tags: M   

    malko 

    iz. Negar tanta. Negar malko mardulak. Malko saminak, garratzak, gozoak. Damu malkoak. Begietatik malkoak zerizkiola. Bi malko lehertu zitzaizkion. Malko bat xukatu zuen. Malkoz bete zaizkio begiak. Begiak malkoz lausoturik. Odolezko malkoekin negar egitea eskatzen duen gauza da hau. Malkozko haran honetan. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: iz.

    [malko] : negar(-)tanta, negar(-)anpulu  (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. (batez ere pl.) lágrima
    fr iz. (batez ere pl.) larme ; pleur
    en iz. (batez ere pl.) tear
    port iz. (batez ere pl.) lágrima

    Begietatik malkoak zerizkiola. (Hiztegi Batua)

    malko (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 10:11 pm on 2018/10/25 Permalink | Reply
    Tags: M   

    mandeuli 

    iz. Euliaren antzeko intsektu zapala, marroia eta distiratsua, batez ere zaldi eta abelgorriei ipurdi aldean eransten zaiena eta mihi zorrotz eta xurgatzailea duena (Hippobosca equina). Mandeulien ausikiak. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    mandeuli (V, G; Lar, Añ), manduli (AN-ulz-egüés-ilzarb-olza, B; SP ->  vEys, Urt II 402, Dv), mandelbi (G-to), mandellu (R), mandouli (L-côte, B; H), mando-euli (V-gip, AN-gip), mandauli (AN-olza; H), mandaeuli (V-gip; H). Ref.: Bon-Ond 146; A (mandeuli, mandelbi, mandouli, manduli); Iz Ulz (mandulie), ArOñ; Etxba Eib (mando eulixa); EAEL 99; Elexp Berg (mandaeuli); Izeta BHizt2 (manduli).

    Tábano. “Mouche ânière” SP. “Mosca de burro” Lar (v. tbn. Añ, s.v. mosca). “Mosca grande negra, muy zumbadora que daña las carnes” A. “Mando eulixa dan gauza zittala!” Etxba Eib. “Abre oiek manduliz beteak” Izeta BHizt2. Cf. VocNav s.v. mandaulia y manduli. Cf. EULI MANDO. Idia leizorrek manduliek, ez ulitxek, ez ausikitzeko erremedioa. Mong 593. Lotzen edo itsasten bazaizka zaldi bere ezi-gabeari zenbait mandeuli [...] ematen dio bertatik lasterrari ta irrintziari. Mb OtGai III 205. Mando eulija dogu / beste jenerua / zabal ta biribila / zapua langua. DurPl 81. Tronpa biribil biribila, mandeuliak lakoxe urrumadea egiten dabena? A Ezale 1898, 2b. “Mando euliyen bertsuak” letu biar ziyozkala. Iraola 45. Mando-euli batekiñ / barrabilletan. MendaroTx 212. Euli beltz aundi, belar-kolore, / mandeuli mutur-zorrotza. Or Eus 318 (v. tbn. Poem 531). Dautzuet ez zuela Paskualek aholku eta arralleria eskasik: [...] “Emoitzioztek mando-uliak gibeletik! Hik baino lan hobea eginen ditek”. Larz GH 1959, 90. An bazirela uliak eta ezpatak edo mandauliak. Auspoa 77-78, 27. Norberak jakiten du bere mandulien berri (AN-ulz). ‘Nork edo zerk nasten dion bizitza’. Inza NaEsZarr 1266. v. tbn. Mando-euli: Otx 17. Mandaeuli: Gerrika 74.

    Sinonimoak: iz.  (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    1. eulitzar, euli beltz.
    2. eltxar

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. (Zool.) mosca borriquera, mosca de burro, mosca de caballo (Hippobosca equina)
    fr iz. louse fly, horse fly
    en iz. (inseto) taon
    port iz. (inseto) mutuca, butuca

    Nicolasen mezua, baina, mandeuli astun baten moduan ibili zuen bueltaka larunbat eta igandean eta ez zuen Mariori gertatzen zitzaiona kontatzeko behar zuen indarrik izan. [Ordu bietan frontoian, Jokin Ansorena (Alberdania, 2010)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    mandeuli (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel