Tagged: M Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 11:16 pm on 2018/03/05 Permalink | Reply
    Tags: M   

    mokots 

    iz.  Bizk. Pazko opila. Ik. pazko mokots. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegia

    mokots (V), mokotz (V-m), mukuts (V-m). Ref.: A Ezale 1897, 132a; A; A EY I 189.

    “[Opil] iru musturrekoari mokotsa edo mukutsa esaten dautse batzuk” A Ezale 1897, 132a. “(Vc), pan especial que las madrinas regalan a sus hijos por Pascua de Resurrección” A. v. garapaio. Ezkondu-arte emoten dautso urtero besoetakoari aitabitxik zapata barriak, amabitxik mokotza. A EY I 189.

    Sinonimoak: iz. Bizk.

        [besoetakoari Pazkoan oparitzen zaion opil berezia]: garapaio Bizk., arrautzopil g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (B) panecillo o torta especial que las madrinas regalaban a sus ahijados o ahijadas por Pascua de Resurrección
    fr muffin ou un gâteau spécial que les marraines ont donné à leurs filleuls ou filleuls pour Pâques
    en muffin or special cake that the godmothers gave to their godchildren or godchildren for Easter
    port Muffin ou bolo especial que as madrinhas dão a seus afilhados ou afilhados durante a Páscoa

    Ezkondu-arte emoten dautso urtero besoetakoari aitabitxik zapata barriak, amabitxik mokotza. A EY I 189.  (Orotariko Euskal Hiztegia)

    mokots (Argazkia: @X10tweet)

     
  • Maite 7:01 pm on 2018/01/07 Permalink | Reply
    Tags: M   

    maker 

    adj. 1 adj. g.er.Gorputz-okerra. 2 adj. g.er. Malkarra; zakarra, latza. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    maker (V arc. ap. A; Lar Sup -> H (+ -kh-)), makel (AN-ulz ap. Inza).

    1.Contrahecho” Lar Sup. “De mala figura” Inza RIEV 1928, 153. Eikek senar makerra ta ak aukake andera. “Marido contrahecho”. RS 290.

    2. (AN? ap. A), makel. Áspero, tosco, basto.Desabrido, áspero, gruñón” A. v. moker. Erri bat, udalenean, / pendiz makerrak aruntza dagon / amesetazko launean. Gand Elorri 167. Musika basa eta makel bat orruaz ari zen. Herr 15-9-1966, 2.

    Sinonimoak: adj. (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    [maker] : makur, oker.
    [maker] : malkar zakar, latz, lakar, gozakaitz. atsegin

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es izond. deforme, contrahecho, -a, amorfo, -a
    fr izond. difformebossu, contrefait
    en izond. misshapen, deformedhunchbacked, amorphous, formless
    port izond. deforme, malfeito, -a, amorfo, -a

    Bere alabetako bat haur maker batez erditu zen ospitalean. [Loti ederrak, Yasunari Kawabata / Ibon Uribarri (Alberdania-Elkar, 2006)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    maker (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 10:29 pm on 2018/01/06 Permalink | Reply
    Tags: M   

    madarikatu 

    ad. madarikatu, madarika, madarikatzen 1 du ad. Jainkoaren gaitzespena edo haserrea norbaitentzat edo zerbaitentzat eskatu; Jainkoak bere gaitzespena eman. Noek Kam bere semea madarikatu zuen. Jainkoak sugea madarikatu zuen. 2 du ad. Norbait edo zerbait, harekiko gorrotoa edo ezinikusia adierazteko, gaitzetsi. Madarikatua, ezagutu zintudan eguna! 3 (Era burutua izenondo edo izen gisa). Arima madarikatuak. Deabru madarikatua. Poeta madarikatuak, zorrez eta gosez beterik bizi zirenak. Zoazte, madarikatuak, sekulako sutara. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    ad. [birao egin]: araokatu, birao egin, biraokatu g.e., biraoztatu g.e., madaritu g.e., blasfematu zah.
    izond. [gaitzetsia]: gaitzesgarri, kondenagarri g.e., malapartatu Heg. beh.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es  du ad. maldecir, blasfemar || izond. maldito, -a
    fr du ad. maudire, réprouver ||  izond. maudit, -e
    en du ad. to curse || izond. cursed
    port  du ad. maldizer, blasfemar || izond. maldito, -a

    Isilik ez egon izana madarikatu nuen. [Ihes betea, Anjel Lertxundi (Alberdania, 2006)(Ereduzko Prosa Gaur)

    madarikatu (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 5:43 pm on 2018/01/03 Permalink | Reply
    Tags: M   

    martingala 

    iz. Heg. Beh. Amarrua, trikimailua. Soldadutzako martingalak ondo ikasita zegoen. Horiek ere badute mila martingala, edozein bazterretan jartzen dute txabola. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    martingala.

    1. Martingala, pieza de las calzas que cubría la entrepierna. Martingalako primeaen barri / zuk niri itaunketea / utra da neskak egiteko / pregunta lotsabagea. Lazarraga (B) 1159vb.

    2. (V-gip ap. Elexp Berg; G-azp). Artimaña, treta, martingala. “Soldauxka ona pasau dau, ango martingalak ondo ikasitta zeuan da” Elexp Berg. Martingala pixkat ere / egin dezu ikasi, / bestela mundu onetan / ezin leike bizi. JanEd II 127. Txurreru oik badute / milla martingala, / edozein bazterretan / jartze’ute txabola. Tx B 136. Zer gertatzen ote zaio gure Amiel zaharrari [...]? Zer martingala ote dabilki buruan? PPer FLV 1987, 187.

    Sinonimoak: iz.
    [martingala]ik. amarru, trikimailu (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (Heg.) (herr.) artimaña, treta, martingala
    fr (Heg.) (herr.) machinerie, piège, machination, intrigue,
    en (Heg.) (herr.) trick, ruse
    port (Heg.) (herr.) artimanha, treta, ardil

    Janari goxoa gaurkoa, eta martingalarik gabekoa. Mari Carmen Azpiazu [Mikel Elosegiren bidez (Twitter, 2018-01-01)]

    martingala (Argazkia: Lablascovegmenu, Wikimedia Commons)

     
  • Maite 11:41 pm on 2017/12/13 Permalink | Reply
    Tags: M   

    mando 

    iz. Asto ar eta behorraren edo zaldi eta asto emearen umea. Mando arra beti da antzua, eta emea, gehienetan. Ez dut uste Avignongo aita santuaren mandoa baino ahazkorrago naizenik. Baina orain ohartzen dira Kuban mandotik astora erori direla. mando azienda, mando-azienda (Batez ere multzokari gisa). Mandoa. mando-mula Ipar. Mando emea. Ik. mula. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: izond.

        [antzua]: agor, antzu, defot Zub., maltxor g.e., esteril zah., senge Bizk. g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. mulo [macho o hembra] (2) izond. estéril (3) izond. grande, abultado, -a, enorme
    fr
    en
    port

    Etxe mando bat. (Harluxet hiztegi Entziklopedikoa)

    mando (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:38 pm on 2017/11/26 Permalink | Reply
    Tags: M   

    mozki 

    adb. Ipar. Moztasunez, motz. Mozki eta idorki erantzun zioten gure agurrari. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    mozki (R-uzt ap. A; Dv, H (+ -tzk-)), muzki (S (Foix) ap. Lh).

    1. ”Mozki utzi du, il l’a laissé tout court” Dv. “Motzki mintzatu zaut, il m’a parlé avec brusquerie, dureté, sévérité” H. “Bruscamente” A. “(Commander) sèchement” Lh. Gure agurrari hain motzki eta idorki ihardetsi zuten. Prop 1882, 181. Izeba eta haurrak mozki eta iraunki eleketan ari ziren. Mde Pr 83.  (Fig.).  Zendako bada hoin mozki itzuli gitzaizko [Donianeri] bizkarrez? JE Ber 12.

    2. (Dv -> A). Brevemente.

    3. Estrechamente.  Hertsia da [itsasoa sartzen den arteka], guk uste baino luzeagoa ere; egundainoko lerdoin okilaren bi zatiek saheskatzen dute motzki. JE Ber 91.

    Sinonimoak:  adond. Ipar.

        [moztasunez]: murrizki  (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es adb. (Ipar.) bruscamente; brevemente
    fr adb. (Ipar.) brusquement; brièvement
    en adb. (Ipar.) sharply, abruptly; briefly
    port adb. (Ipar.) abruptamente; brevemente

    Mozki eta idorki erantzun zioten gure agurrari.  (Hiztegi Batua)

    mozki (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 8:44 pm on 2017/11/25 Permalink | Reply
    Tags: M   

    mobilizazio 

    iz.  Mobilizatzea. Langileen aldeko mobilizazioak egin. AHTaren aurkako mobilizazioak antolatuz. Mobilizazioetan parte hartzeko. Mobilizazio jendetsu eta zabala. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: iz.
    [mobilizazio] : mobilizatze (Adorez  Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. movilización
    fr iz. mobilisation
    en iz. (UK) mobilisation; (US) mobilization
    port iz. mobilização

    Euskal Herriko herri eta hiri askotan ekitaldi eta mobilizazio ugari antolatu dira gaurko, indarkeria matxistaren kontrako nazioarteko egunean.  [Indarkeria matxistaren kontrako mobilizazio ugari Euskal Herri osoan Gorka Berasategi (Berria.eus, 2017-11-25 )]

    mobilizazio

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel