Tagged: M Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 11:23 pm on 2019/12/30 Permalink | Reply
    Tags: M   

    margotsu 

    adj. Koloretsua. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    margotsu. (L ap. Lh ). Coloreado, lleno de color. Eguraldi ozkarbi ta margotsua (cielo despejado y de fuerte colorido) baita. Etxde AlosT 13. Erotu egin nau betirako gaurko igotze margotsuak. Txill Let 69. Pintoresco. Antzuolan “Valdejunquera”-ko garaipenaren oroimenaz egiten dan jai margotsuan. Lab EEs 1923, 103.

    Sinonimoak izond.

        [koloretsua]: koloredun, koloretsu (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es izond. de gran colorido, de colorines, multicolor
    fr izond. multicolore
    en izond. colourful (Br); colorful (Am); multicoloured (Br); multicolored (Am)
    port izond. multicor, multicolor, multicolorido adj

    Irudi margotsuak zeuden erakusketan. #gaurkohitza

     

     
  • Maite 11:52 pm on 2019/12/27 Permalink | Reply
    Tags: M   

    musurikatu 

    ad. musurikatu, musurika/musurikatu, musurikatzen du  Ipar. Lardaskatu.  (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: ad. Ipar.

        [musurikatu]: lardaskatu (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es du ad. (Ipar.) revolver, desordenar
    fr du ad. (Ipar.) mélanger, bouleverser, mettre en désordre loc v
    en du ad. (Ipar.) make a mess of, make untidy
    port du ad. (Ipar.) misturar, desordenar, bagunçar

    Beti bazterrak musurikatzen zabiltza! #gaurkohitza

    musurikatu (Gaurko hitza, CC0 Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:05 pm on 2019/12/05 Permalink | Reply
    Tags: M   

    minfiru 

    iz. Mihiaren higidura mugatzen duen hari modukoa. 

    Orotariko Euskal Hiztegian

    minfiru. “Frenillo de la lengua” A Apend.

    Sinonimoak: iz.

    [minfiru] : s.m. (Anat.) frenulu, brida; [de la lengua] mihi-frenulu, mihi-hari, mihipeko, mihiazpiko (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. frenillo [de la lengua]
    fr iz. frein
    en iz. frenulum, frenum
    port iz. freio da língua

    Minfirua eten dio medikuak.

    minfiru (Gaurko hitza, CC0 Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:15 pm on 2019/11/29 Permalink | Reply
    Tags: M   

    mendiratu 

    ad. mendiratu, mendira/mendiratu, mendiratzen || da/du ad. Mendira joan; mendira eraman. Mendiratu aurretik, begiratu eguraldi eta elur iragarpenak. Ardiak mendiratu eta etxeratu zen. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    mendiratu. (gral.; Lar, Dv). Ref.: A; Lh. Ir o llevar al monte; echarse al monte. “Amontarse” Lar. “Se rendre à la montagne” Dv. Ardiak mendiratu ta etxeratu zanean [...]. Echta Jos 297 (v. tbn. otro ej. en la misma pág.). Itxarkundia saildia eskubi aldetik mendiratu zaigu. Euzkadi 24-12-1936 (ap. Alkain 140). Errodrigori, doan bezela / mendiratzen artaldea / nai estu batek ozkatzen dio [biozpea] . SMitx Aranz 29. Atera gera geuren etxetik / mendiratutzeko asmoz. Auspoa 39, 84. Eiz-otsean mendiratu. Olea 105. Erriak eskuak utsik zituan, baña al zan negurriakin mendiratu zan areriuaren aurka. Gerrika 275. Ustez-uste gabe Jelboeko mendira nintzan eta Saul ezpata-gañean zetzan.Lard 183.

    Sinonimoak: iz.
    [etxearen gainaldea] : terraza (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es da/du ad. ir al monte; llevar al monte
    fr aller à la montagne; porter sur la montagne
    en go to the mountain; take to the mountain
    port vá para a montanha; levar para a montanha

    Mendiratu aurretik, begiratu eguraldi eta elur iragarpenak. (Hiztegi Batua)

    mendiratu (Gaurko hitza, CCO Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:56 pm on 2019/11/27 Permalink | Reply
    Tags: M   

    mendoi 

    iz. Ipar. Pila. Lur mendoiak. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    mendoi. (BN ap. A ; Dv, A Apend). “Tertre. Le même probablement que munthoin ” Dv, que cita el ej. de Laph. “Montón. Elhur-mendoi bat erori da (BN-baig), ha caído un montón de nieve. Lur-mendoi (BN-baig), montón de tierra en lo alto que amenaza derrumbarse” A. ” Mendoi, amas volumineux quelconque, évoquant les contours d’une montagne” JE Ber Voc. ” Hur-mendoi eta turrusta guziak (Casanave de Baigorri)” A Apend. Itsas zolatik atheratzen da ur mendoi bat, botheresu eta mutiri. Laph 223. [Haranak] jin giren eskualderat ez du [...] lur-mendoi batzuez bertzerik. JE Ber 76. Arteka haren erditik xutitzen zen mendoi kazkar arkaizdun bat, iduriz itsasoaren oldarra hobeki hausteko oraino. Ib. 84. Aizeak ieki ala, itsasoko ur-mendoiak iñarrosten [...] asten dira. Ibiñ Virgil 77 (v. tbn. ur-mendoi Monzon Urrundik 109).

    Sinonimoak: iz.

    [mendoi] : ezponda, pendoitz (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. (Ipar.) montón, masa voluminosa (de tierra, nieve…) que tiene forma de montículo
    fr pile, masse volumineuse
    en pile, bulky mass
    port pilha, massa volumosa

    Elur mendoi bat erori da. (Orotariko Euskal Hiztegia)

    mendoi (Gaurko hitza, CC0 Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:31 pm on 2019/11/22 Permalink | Reply
    Tags: M   

    mendortz 

    iz. Eguna argitzen hasten den unea.|| Egunsentia.

    Orotariko Euskal Hiztegian

    mendortz. (AN-egüés ap. Bon-Ond 138 ). Alba, aurora. Jaióze urriarén zorzigarrénean aur preziosogúra, mendórtz árgi edérra, ekárzeko irúzki dibinoa mundúra. LE Doc 146. Ortáko estimazágun irúzki dibinoarén mendórtz edérra, ta Ama Maria. Ib. 32. Gau nola ilunarén / ondóan argía, / jaiótze egunarén / mendórtza Maria, / guzíen onkía / gozo ta alegría. LE Kop 28.

    Sinonimoak: iz.

    [mendortz] : egunsenti, goiztiri, argi-urratze, argi-azkorri, (goiz-)alba 

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. alba, aurora
    fr iz.  aube
    en iz. dawn
    port iz. alvorada, aurora

    Mendortzak esango dit zer egin. #gaurkohitza

    mendortz (Gaurko hitza, CCO Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:03 pm on 2019/11/21 Permalink | Reply
    Tags: M   

    mamutu 

    ad. mamutu, mamu/mamutu, mamutzen || da/du ad. Mozorrotu. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    mamutu. 1. (AN, L-ain, BN ap. A ; VocBN , Dv (BN), H). “Se couvrir, se masquer d’une manière hideuse” VocBN . “Enmascararse” A. 2. mamotu (V ap. A; Añ), mamaotu (Añ). “Embobar [...], la mujer” Añ. “Embobarse una mujer, así como kokotu es embobarse un hombre” A.

    Sinonimoak: ad.

        [mozorrotu]: mozorrotu, desgisatu zah. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es da/du ad. disfrazar(se)
    fr da/du ad. (se) déguiser, (se) masquer
    en da/du ad. [dibertitzeko] to dress up; [iruzur egiteko] to disguise oneself
    port da/du ad. disfarçar-se

    Gorpuztutako literaturaz, mamututako ahotsez  [Amagoia Gurrutxaga Uranga, Berria.eus (2019-11-21)]

    mamutu (Argazkia: Juan Carlos Ruiz/ Foku)

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel