Recent Updates Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 10:39 pm on 2017/05/23 Permalink | Reply
    Tags:   

    birrin 

    iz. Apurra. Ogi birrinak. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    birrin (V). Ref.: A; Etxba Eib. Etim. Quizá, como sugirió ya Azkue, de bir- + irin ‘harina segunda’; cf. astur. segundo ‘cereal o harina de clase inferior’.

    1. “Salvado. De birr + irin, litm.: reharina, segunda harina” A. “Salvado. Garixari ataratzen jako birriña” Etxba Eib. Cf. SM Eusk 1990, 349: “Harina, harina fina. (No es salvado como trae T. Etxebarria. El salvado es zaixa)”. Gariyari kendurik / zaia ta birriña, / ta ogiya egiteko / zuri mamiña. MendaroTx 42. Zaia edo birriña edo otaza. (Rentería, 1963). DRA. Ogei zaku baba, beste ainbat birrin eta zai. Gerrika 149.

    2. mirrin (V-arr, G-goi ap. A). “Migaja de pan” A. Ogi birrin bat egozten eban lurrera. EEs 1928, 12.

    (V-gip). Migajas, material desmenuzado. “Aleei buruz. Konposizioan, batez ere” Elexp Berg. “Arta-birriñ puxkat emuixozu txalai” Ib. “Baba-birriña be emon izan jakuen ganauei” Ib. “Zai-birriñ, salvado menudo” Ib. [Txekor errea] birrin biurtzeraño txetu ondoren, aren autsak menditik yeixten zan errekara yaurti zitun. Ol Deut 9, 21 (Ker auts).

    Sinonimoak: iz. Bizk. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

        [zahia]: g.e.zahi
        [apurra]: pizar, apur Ipar. pl., lipar Ipar., miko Ipar., papur Ipar., apurreria Bizk., pixar adkor., papor Ipar. zah.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. [labore-alearen azal xehatua] (B) salvado (2) iz. (batez ere B) migaja (de pan), miga
    fr (1) iz. son [de blé, maïs] (2) iz. [apurra] miette
    en (1) iz. [zahia] bran (2) iz. [apurra] crumb [bread]
    port (1) iz. salvado (2) migalha

    Ogi birrinak (Hiztegi Batua)

    birrin (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

    Save

     
  • Maite 9:21 pm on 2017/05/22 Permalink | Reply
    Tags:   

    biodibertsitate 

    iz. Biziaren barietatearen neurria. Zehazkiago, biodibertsitate genetiko, biodibertsitate espezifiko eta ekosistema-biodibertsitatea bereiz daitezke, bizidunen hiru alde nagusiak aintzat hartuz: geneak, espezieak eta ekosistemak. (Euskalterm)

    Sinonimoak: iz.
    [biodibertsitatea] : bioaniztasun (Elhuyar Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es biodiversidad, diversidad biológica
    fr diversité biologique, biodiversité
    en biodiversity, biological diversity
    port Ecol biodiversidade

    Biodibertsitatea, bioaniztasuna edo dibertsitate biologikoa ekosistema batean, bioma batean edo planeta oso batean bizi-formek duten aniztasun-maila da. Askotan, kontzeptu hau erabiltzen da sistema biologikoen osasuna neurtzeko. Bereizkuntza naturalaren eta izaki motek irauteko dituzten mekanismo genetikoen ondorioz, Lurreko bizitza dibertsitate handikoa da; eta dibertsitate hori ezinbestekoa da, bizia izango bada, eta ezin ordezkatuzkoa da, hura galtzeak hondamena baitakar. Biodibertsitatea ez da berdin banatzen Lurrean; badira eremu batzuk, tropikoak batez ere, bizi-moten dibertsitatearen aldetik goi-mailakoak direnak. [Bioaniztasun, Wikipedia]

    biodibertsitate (Argazkia: Wikimedia Commons)

     
  • Maite 11:06 pm on 2017/05/21 Permalink | Reply
    Tags:   

    sast 

    onomat. Sastadaren onomatopeia. Ik. zazt. Sartu zion labana, sast, sabelean. Sast, moztu diot txortena. Erle bat belarri gainean jarri zitzaion, eta sast, eztena sartu zion. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: iz.
    [sast] : plast!, sast!, zapart!, danba! (Elhuyar Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es onom. ¡zas!
    fr vlan onomatopée, paf interj
    en (US dated) gee whiz! interj
    port excl fam zás

    Sartu zion labana, sast, sabelean. (Hiztegi Batua)

    sast (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:32 pm on 2017/05/19 Permalink | Reply
    Tags:   

    garako 

    adj. Pertsonez mintzatuz, heldutasunera iritsi dena.

    Sinonimoak: izlag. g.e.

        [garerdikoa]: garerdiko Bizk.  (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es izlag. adulto, -a; maduro, -a; desarrollado, -a
    fr izlag. adulte, -a; mûr
    en izlag. adult, mature
    port izlag. adulto, -a; maduro,

    Amezketar gizaseme garakoa. (Hiztegi Batua)

    garako (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:33 pm on 2017/05/18 Permalink | Reply
    Tags:   

    xaberama 

    iz. Ik. dortoka. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: iz.
    [xaberama] : dortoka 

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (L) tortuga ➥ dortoka
    fr tortue
    en [lehorrekoa] tortoise; [uretakoa] turtle
    port tartaruga

    Xaberama mantso baino mantsoago zihoan.

    xaberama (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:49 pm on 2017/05/17 Permalink | Reply
    Tags:   

    malgutasun 

    iz.  Malgua denaren nolakotasuna. Zumearen edo altzairuaren malgutasuna. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    malgutasun (SP (sin trad.) >  A, Lar, Dv, H), malgotarzun (Arch ap. DRA).

    1. “Blandura” Lar. “Souplesse, mollesse” Dv. “Urrit-ileak malgutasun gehiago du ezen ez maiatz-ileak, la laine d’octobre a plus de mollesse que celle de mai” H. “Flexibilidad, balndura” A. Theresaren larruak sekula izan ez zituen eztitasun bat eta malgutasun bat hartu zituen. Mde HaurB 63.

    2. (Lar, H). “Mansedumbre” Lar.

    Sinonimoak: iz.

        [bihurkortasuna]: beratasun, beraztasun, biguntasun, bihurkortasun, guritasun, samurtasun  (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. flexibilidad, blandura
    fr iz. malléabilité, flexibilité, souplesse, mollesse
    en iz. flexibility; suppleness
    port iz. flexibilidade, brandura, moleza

    Zumearen edo altzairuaren malgutasuna. (Hiztegi Batua)

    malgutasun (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

    Save

     
  • Maite 10:53 pm on 2017/05/16 Permalink | Reply
    Tags:   

    enda 

    iz. 1 iz. Arraza. Europako lurretan bi giza enda, bata bestearen ondotik, hazi eta zabaldu ziren. Gosete Handiko urte izugarrietan irlandar enda hiltzera zihoan. Enda oneko zerria. 2 iz. Leinua. Garrotarren endako azken umea. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: iz. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

        [arraza]: arraza, aria Zub., abenda g.e., gizenda zah.
        [leinua]: askazi, familia, leinu, kasta beh., hazi jas., adreri g.e., etxadi g.e., etxalde g.e., gizeli g.e., jatorri g.e.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. raza, casta; especie (2) linaje (3) junt. (B) (herr.) y
    fr (1) iz. [arraza] race, caste (2) iz. [leinua] lignage, lignée
    en iz. race; caste
    port (1) raça; espécie (2) linhagem

    Europako lurretan bi giza enda, bata bestearen ondotik, hazi eta zabaldu ziren.  (Hiztegi Batua)

    enda (Gaurko Hitza, Domeinu publikoa)

    Save

    Save

    Save

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel