Recent Updates Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 9:57 pm on 2017/12/16 Permalink | Reply
    Tags:   

    argizagi 

    iz. 1 iz. Zeruan, batez ere gauaz, begi hutsez nahiz tresnaren batez ikus daitekeen gorputz oro, bereziki distiratsu ikusten dena. Ik. astro. Eguzki, Ilargi eta beste argizagiak. Haren bisaiak izarniatzen zuen argizagi batek bezala. Ilargia, gaueko argizagi nagusia. 2 iz. Zub. eta BNaf. Ilargia.(Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: iz.
    [argizagi] : astro (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. astro (2) iz. (Z) luna (3) iz. Ik. argizari
    fr iz. lune ; étoile brillante ; astre
    en iz. star
    port (1) iz. astro (2) iz. (Z) lua

    Haren bisaiak izarniatzen zuen argizagi batek bezala.  (Hiztegi Batua)

    argizagi (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 7:34 pm on 2017/12/15 Permalink | Reply
    Tags:   

    ume-maite 

    adj. Umezalea.

    Orotariko Euskal Hiztegian

    UME-MAITE. Amante de los niños, aficionado a los niños. “Umemaitea (V-gip, G-azp), haurkina da (BN-arb)” Gte Erd 192. v. UME-LAZTAN.

    Sinonimoak: adj.
    [ume-maite]adj. haurzale, umezale (Elhuyar Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es izond. niñero, -a
    fr qui apprécie les enfants
    en fond of children adj
    port adj menineiro(a)

    Aita ume-maitia zan. (Xebastian Lizaso)

     
  • Maite 8:27 pm on 2017/12/14 Permalink | Reply
    Tags:   

    txolindu 

    iz. txolindu, txolin/txolindu, txolintzen 1 da/du ad. Pixka bat mozkortu. Ik. berdoztu. Hiru egunean edan eta edan egingo bazenute ere, ez zinatekete txolindu ere egingo. 2 da/du ad. Txolin bihurtu. Egun hauetan txolinduta dabil. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    txolindu (V-ger-ple-m ap. A).

    “Ponerse alegrillo, aligerarse de cascos. Orren barrua ondo barru txikia da beintzat, titarakada bat ardao zuri edanezkero ortxe dago ori txolinduta, iñok isildu ezin dabela” A. Edan, gazteak, txolindu artean. Azc PB 92. Iru egun osotan ekiñalian edan eta edan baziñardube bere, etziñatekeze txolinddu be egingo. Otx 111.

    Sinonimoak: ad.
    [txolindu] : mozkortu (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) da/du ad. [edariaren ondorioz] ponerse alegrillo, -a, achispar(se) (2) da ad. volverse frívola/casquivana/vanidosa
    fr da/du ad. (se) griser
    en da/du ad. to become tipsy/merry
    port vpr fig & fam alegrar-se, ficar calibrado(a)

    Patxaran gehiago edaten badut, txolindu egingo naiz. (Elhuyar Hiztegia)

    txolindu (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:41 pm on 2017/12/13 Permalink | Reply
    Tags:   

    mando 

    iz. Asto ar eta behorraren edo zaldi eta asto emearen umea. Mando arra beti da antzua, eta emea, gehienetan. Ez dut uste Avignongo aita santuaren mandoa baino ahazkorrago naizenik. Baina orain ohartzen dira Kuban mandotik astora erori direla. mando azienda, mando-azienda (Batez ere multzokari gisa). Mandoa. mando-mula Ipar. Mando emea. Ik. mula. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: izond.

        [antzua]: agor, antzu, defot Zub., maltxor g.e., esteril zah., senge Bizk. g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. mulo [macho o hembra] (2) izond. estéril (3) izond. grande, abultado, -a, enorme
    fr
    en
    port

    Etxe mando bat. (Harluxet hiztegi Entziklopedikoa)

    mando (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:53 pm on 2017/12/12 Permalink | Reply
    Tags:   

    oldartu 

    ad. oldartu, oldar/oldartu, oldartzen da/zaio ad. Oldarrean abiatu; oldarrean eraso. Eta hona, urdalde hura guztia oldartu zen gainetik behera itsasora. Lurrari uhin zabalak azkar oldartzen zaizkio. Irrintziaz gudura oldartzen. Oldartzen dira elkarrengana bi idi bezala. Otsoa bildotsari oldartu zitzaion. Txakur batzuk bezala oldartu zitzaizkidan. Baina inork ezagutzen ez duen egiak ez dio inori eskubiderik ematen, nabari den egiantzaren kontra oldar dadin. Elizako ez den liburu bakanen bat begiz jotzen dugunean, lasterka bizian oldartzen gatzaizkiola. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: ad.

        [atakatu]: eraso, eraso egin, esetsi, jazarri Ipar., akometatu zah., atakatu zah., erazarri Ipar. g.e., atomatu Bizk. g.e., erauntsi Ipar. zah., jauki Ipar. zah. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) da ad./ zaio ad. acometer, embestir, arremeter, lanzarse, precipitarse (2) da ad./ zaio ad. atacar, acometer, arremeter, asaltar, agredir (3) da ad./ zaio ad. rebelarse
    fr (1) da ad./ zaio ad. s’élancer, se jeter, foncer sur (2) da ad./ zaio ad. attaquer, assaillir ; charger (3) da ad./ zaio ad. faire face, affronter
    en (1) da ad./ zaio ad. to throw oneself, to hurl oneself (at/against) (2) da ad./ zaio ad. to attack (3) da ad./ zaio ad. to rebel
    port (1) da ad./ zaio ad. acometer, investir (2) da ad./ zaio ad. atacar, acometer, arremeter, assaltar (3) da ad./ zaio ad. rebelar-se

    Mossoak oldartu egin zaizkie Lleidako museoaren aurrean bildutakoei  (Berria.eus, 2017-12-11)]

    oldartu (Argazkia: Adria Ropero/EFE)

     
  • Maite 10:13 pm on 2017/12/10 Permalink | Reply
    Tags:   

    kaskagogor 

    iz. kaskagogor adj. Burugogorra. Ik. egoskor. Agure kaskagogor haietako bat zen.   (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    kaskagogor, kaskagor (AN-gip), kaskogogor (S), kaskor (AN-5vill). Ref.: Lrq (kasko); BU Arano (kaskorra); Gte Erd 212.

    1. Testarudo; de carácte fuerte. Kaska gogor batzuentzat alperrik esatea izango da. Lab EEguna 107. Euskaltzale bezenbat / kasko gogor baikaude. Iratz 43. Kaskagor da temoso. Auspoa 131, 75 (ap. ELok 61). Oraindik ortan dabilkik ire kaskagor ori! Ugalde Iltz 64. Odol borthitzekoa duk eskualduna, kasko gogorra eta thematsua. Larz Senper 20.

    2.Kasko-gogor, [...] entêtement (S)” Lrq.

    Sinonimoak: iz.
    [kaskagogor] : egoskor, burugogor (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es izond. (lgart.) cabezota, terco, -a, de cabeza dura
    fr izond. entêté, -ée
    en izond. [setatsua] stubborn, obstinate
    port izond. (lgart.) cabeçudo(a), teimoso(a), cabeça-dura

    Kaskagogorra da, saiatua, helburu bat jarri eta bidetik aldendu gabe iristen daki. [La lutte finale, Joxean Agirre (Elkar, 2008)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    kaskagogor (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:45 pm on 2017/12/09 Permalink | Reply
    Tags:   

    lardats 

    adj.  1 adj. Narrasa; zikina. Gizon lardatsa. Esaera lohi lardatsak. 2 adj. Lanean zabarra dena. Idazle lardatsa zen. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    lardats (G-goi), lardatx (G-goi).

    1. Sucio; (fig.) impuro, vicioso. “Au ume lardatxa! (G-goi)” Gketx Loiola. Esaera loi lardats aiek. Arr May 67s. Onenbesterañoko gaistakeri itsusia ikustea Juanek ezin eramanik, prinzipe aragikoi lardatxaren kontra ojuka zegoen. Arr Bearg 66 (ap. DRA).

    2. (G-azp ap. Iz IzG), larratx (AN-larr ap. Asp Leiz2). “Persona que no tiene orden en sus cosas y las hace mal” Iz IzG. “Poco ordenado para el trabajo” Asp Leiz2. Baroja? [..]. Idazle lardatsa; [...] gertaerak burugabe josten dituana. TAg GaGo 51.

    3. (G-goi-azp, AN-gip-5vill), latrats (G-azp). Ref.: A Apend; Iz IzG; Gte Erd 86. “Eguraldi lardatsa, tiempo revuelto, lluvioso (G-goi)” A Apend. “Egualdi lardatsa, cuando ni llueve como para aprovechar ni hace bueno para trabajar” Iz IzG.

    4. “Euri lardatsa egin du (G-azp), euria da” Gte Erd 111.

    Sinonimoak: iz.
    [lardats] : narras, zikin, lorrin (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) izond. malo, -a (2) izond. descuidado, -a; desaseado, -a (3) izond. sucio, -a; sórdido, -a; soez
    fr (1) izond. mauvais, -e (2) izond. sale, malpropre, négligent, -e
    en (1) izond. [eguraldia] bad, nasty, unpleasant (2) izond. careless; negligent; untidy; messy
    port (1) izond. mau(má) (2) izond. desasseado(a) (3) izond. sujo(a); sórdido(a); soez

    Aisialdian esaera lohi lardatsak idaztea gustuko zuen.

    lardats (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel