Recent Updates Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 9:48 pm on 2016/05/24 Permalink | Reply
    Tags:   

    ja 

     adb. Jadanik. Ja egina da. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Hiztegi Batuan

    ja adlag. Ipar. eta Naf.dagoeneko‘; ‘ordurako

    Sinonimoak: adond. Ipar./Naf.

        [jada]: dagoeneko, honezkero, jada, engoitik Ipar., jadan Ipar., jadaneko Ipar., jadanik Ipar., daborduko Bizk., gaurgero jas., gaurgoitik g.e.  (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es adb. (GN/Ipar.) (orainaldian) ya, para ahora; (lehenaldian) ya, para entonces
    fr adb. (GN/Ipar.) déjà, à cette heure ; pour lors ; d’ici…
    en adb. already
    port adb. já

    Proiektu horrek ere hizkuntza aniztasuna jardunbideen ardatzetako bat izatea nahi zuen, eta horixe izan zen, hain justu, protokoloaren ernamuina: «Ja eskubideak zehaztuta zeudela, pentsatu genuen interesgarria zela zehaztea eskubide horiek bermatzeko zer neurri hartu behar diren; Kyoton klimarekin egin zen bezala», azaldu du Bilbaok. [Europa osoan bat eginda: eragiten, Arantxa Iraola (Gizartea, 2016-05-24)] (Berria.eus)

    ja (Gaurko hitza, CC)

     
  • Maite 10:57 pm on 2016/05/23 Permalink | Reply
    Tags:   

    misto 

    izond. 1. Izaera edo talde desberdineko elementuez osatutako multzoaz esaten da. Batzorde mistoa. 2. Ikastetxe, etab.ez mintzatuz, mutilentzat eta neskentzat dena. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: iz. Heg. g.e.

        [pospoloa]: pospolo, supizteko, arrast g.e.  (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) izond. mixto, -a (2) iz. (Heg.) (batez ere pl.) cerilla, fósforo, mixto
    fr izond. mixte
    en izond. mixed; joint
    port (1) izond. misto(a) (2) iz. (Heg.) (batez ere pl.) fósforo

    Beste misto bat piztu behar izan du barnea behar bezala miatu ahal izateko. [Larrepetit, Pello Lizarralde (Erein, 2002)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    Bestalde, izaera misto horren barruan, gaur ordaintzen dutena baino gehiago ordaindu beharko lukete ikasleek, ordaintzen dutena eta jasotzen dutenaren artean desoreka nabarmena dagoelako. [Unibertsitatea eta euskal gizartea gaur, Juan Ignacio Pérez / Pello Salaburu (Pamiela, 2003) ] (Ereduzko Prosa Gaur)

    misto (Pixabay, CC0 Public Domain)

     
  • Maite 1:11 pm on 2016/05/22 Permalink | Reply
    Tags:   

    demontre 

      iz. 1. (Ipar.) Deabruari ematen zaion izena. 2. Harridura, haserrea, etab. adierazteko hitza. Ze demontre! (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: interj. beh.

        [arraio]: arraie, arraietan, arraio, arraiopola, arraiotan, arrano, arranopola, futxo Ipar., arrane g.e.  (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. (Ipar.) demonio (2) izond. (lgart.) del demonio, demonio (de) (3) interj. (lgart.) (-a mugatzailea har dezake; galdetzailearen ondoan erabil daiteke: zer, nor, non, nora, nola…) ¡demontre(s)!, ¡diantre(s)!, ¡demonio(s)!
    fr interj. (lgart.) diable, mince
    en interj. (lgart.) damn, hell
    port excl diacho!, diabo!

    Baina, zer demontre dabilkizu buruan? [Desio izeneko tranbia, Tennessee Williams / Xabier Paya (Alberdania-Elkar, 2006)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    demontre, #27hizki27argazki (FlickrCC, Dabid Martinez)

     

    Ikusi “demontre” hitza Dabid Martinezen #27hizki27irudi egitasmoaren blogean.

     
  • Maite 11:15 pm on 2016/05/21 Permalink | Reply
    Tags:   

    mizto 

    iz. 1. Sugeen eta beste zenbait narrastiren mihi luze eta mehea. 2. (hed.) Giza mihia, gaitzesgarritzat hartua. 3. Pozoia. Ipuinak badu miztoa, eta suge-miztoa gainera. 4. Intsektuen eztena. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    mizto (V-gip, G, AN; -st- Lar, Añ (G), vEys, Dv), mixto (G-to, V-gip, AN-ulz-olza), misto, mistu, mixtu, mizko. Ref.: Bon-Ond 141; A; Iz Ulz, UrrAnz y To (mixtua), ArOñ (mixto); Ond Bac (mistu); Elexp Berg.

    Etim. Compuesto de *bini ‘lengua’, con el suf. diminutivo -to.

    Sinonimoak: iz. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

        [narrastien mihia]: ezten, miztor g.e.
        [intsektuen eztena]: tronpa

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. [narrastiena] lengua (2) iz. (hed.) lengua viperina, persona murmuradora (3) iz. veneno, ponzoña (4) iz. [intsektuena] aguijón
    fr (1) iz. [narrastiena] langue (2) iz. (hed.) langue vipère (3) iz. poison (4) iz. [intsektuena] aiguillon
    en (1) iz. [narrastiena] tongue (2) iz. [pozoia] venom (3) iz. [intsektuena] sting
    port (1) iz. língua (2) iz. (hed.) língua viperina (3) iz. veneno (4) iz. [intsektuena] aguilhão m.

    Belar artean, bere ustetan zen sugearen antzera, Sethek ahoa zabaldu zuen, eta betortzak eta mizto erdibitua ez baizik egia jaurti zuen. [Maitea, Toni Morrison / Anton Garikano (Alberdania, 2004)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    Eta eskuez ukitzen ez zuela, puska batean dantzarazi zuen piztia, harik eta, berez-berez, mizto xuria isuriz otzandu zitzaion arte.  [Pospolo kaxa bat bezala, Patxi Zubizarreta (Pamiela, 2005)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    Mizto madarikatu haiek! (Elhuyar Hiztegia)

     
  • Maite 11:38 pm on 2016/05/20 Permalink | Reply
    Tags:   

    izardun 

    izond. Izartua.

    Orotariko Euskal Hiztegia

    izardun (Lar, Añ, H).

    1. “Estrellado” Lar y Añ. “Cielo estrellado, zeru izarduna, izartua” Lar. Izardun aroz koronadurik. AB Olerk 322.

    ixardun. Zure bijotza baratza bat zan / [...] zure gogua onoimenezko / ixardun ortze urdiña. Enb 148.

    2. (Dv A, H). “Qui porte une étoile au front, en parlant des animaux” Dv. “Cheval qui a une étoile au front” H.

    3. Oficial, jefe militar. Izar-dun oiek poztuta. Yanzi 79. Beti aurretik zebillen ikasbidea emanaz mutillei (ontan berdin jokatu dute izardun guziak). Euzkadi 24-12-1936 (ap. Alkain 141). Gertakari horrek erakusten du zer gogotako ziren mariñako izardunak eta nola Loti “gorriak” mentura ttipia zuen izar hetarat heltzeko. Larz GH 1960, 229.

    Sinonimoak:

    [izardun]: izartu

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es izond eta iz. estrellado/da, de estrellas;
    fr izond. adj étoilé(e)
    en izond. starry, star-filled
    port izond. estrelado(a)
    cat izond. estelado(a)

     Bandera izarduna.

    izardun (Wikimedia Commons, Huhsunq)

     
  • Maite 11:37 pm on 2016/05/19 Permalink | Reply
    Tags:   

    katxo 

    iz. ZOOL. Ziprinidoen familiako arrain osteiktiea, ezkata handiz estalitako gorputz fusiforme eta zilarreztatua duena. Igerilari ona da eta intsektu, krustazeo, etab.ez elikatzen da (Leuciscus cephalus). • hegoaldeko katxo. Iberiar penintsulan bizi den katxoaren subespeziea (L. cephalus pyrenaicus). || iparraldeko katxo. Europa osoan bizi den subespeziea, 20-25 cm-ko tamainakoa (L. cephalus cabeda). (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: iz.
    [katxo] : adar-apal (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) izond. cornigacho, -a (2) iz. (Zool.) cacho (Leuciscus cephalus); cachuelo (Leuciscus cephalus)
    fr aubour
    en Leuciscus

    Ikusi al duzue inoiz katxoren bat? Eta bisigu bat?

    katxo (Wikimedia Commons)

     
  • Maite 10:51 pm on 2016/05/18 Permalink | Reply
    Tags:   

    kokote 

      iz. (Heg.) Lepondoa, garondoa. Kokotean eman zion. Legatz-kokota. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoan, “kokot”)

    Sinonimoak: iz.
    [kokote] : garondo, lepondo, zaputz (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. (Heg.) nuca; cogote, pescuezo
    fr iz. (Heg.) nuque
    en iz. nape, back of the neck
    port iz. nuca

    Bi pauso eman, paparretik heldu, eta errebolberra kokote azpian jarri zion.  [Denak du bere prezioa, Migel Angel Mintegi (Ibaizabal, 2002)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    kokote (FlickrCC, Paul Stumpr)

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel