Recent Updates Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 11:18 pm on 2016/06/24 Permalink | Reply
    Tags:   

    txerritegi 

    iz. Txerrikorta. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: iz.

        [txerri-korta]: itoi, txerritoki, txerri-korta Bizk., urdandegi g.e.  (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es pocilga
    fr porcherie
    en pigsty
    port pocilga, chiqueiro

    Garai batean harrizko txerritegi handi bat izan zela ematen zuen, baina orain gela gehiago zituen erantsita han eta hemen, hainbat solairutako altuera hartu arte, eta hain okertuta zegoen, esan baitzitekeen magiaz bakarrik zegoela zutik (eta, ziur asko, hala egongo zela pentsatu zuen Harryk). [Harry Potter eta sekretuen ganbera, J.K. Rowling / Iñaki Mendiguren (Elkar, 2001)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    txerritegi (Wikimedia Commons)

     
  • Maite 11:30 pm on 2016/06/23 Permalink | Reply
    Tags:   

    aujame 

    1. Mamua (iz.). 2. Ahalkegabea (izond.)

    Orotariko Euskal Hiztegia

    aujame (Foix (BN) ap. Lh), aujami (S ap. Lrq). Etim. Préstamo gascón. Cf. Palay: “Aujàm, -àmi, -mes. Bête de petite taille; insecte, bestiole, oiseau, volaille. En G. [= Gers], désigne toute bête, même le gros bétail”.

    “Épouvantail” Foix (ap. Lh). “Polisson” Lrq. Aujami hoien erranak eta egitatiak (se refiere a los masones) emaiten dütü lekhüko, behar diren argiekin. Eskual 28-2-1908 (ap. DRA). Bazian aizotako aujami (animal indésirable au fig.), arrunt bat. Mazèris GH 1927, 515.

    Lege aujame baten arabera, hartzaia ez da behar galerazi. Herr 21-5-1959 (ap. DRA). Pharka, jaunak; arrazü düzie orotan; ezi Etxahun Barkoxtarra etzüzün ez gaxto, ez uhun, ez aujame. Herr 5-4-1962 (ap. DRA).

    Sinonimoak (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

       iz. Zub. g.e.  [mamua]: iratxo, mamu, fantasma Ipar., munstro Ipar., bidutzi g.e.
       izond. Ipar. g.e. [ahalkegabea]: bargasta, lotsagabe, lotsagabeko, ahalkegabe Ipar., krapaut Ipar., lotsabako Bizk., lotsagaldu jas., lotsagalduko jas., ozar Ipar. jas.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. (batez ere Z) fantasma (2) izond. (Ipar.) sinvergüenza; desvergonzado, -a; insolente; descarado, -a
    fr (1) (visión, espectro) fantôme; (imagen ilusoria) fantasme (2) crapule (canaille)
    en (1) ghost; (formal) phantom (2) shameless; rascally, mischievous, dishonest
    port (1) fantasma (2) sem-vergonha

    Aujame halakoak! Alde hemendik lehenbailehen!

    aujame (Gaurko hitza, CC)

     
  • Maite 5:53 pm on 2016/06/22 Permalink | Reply
    Tags:   

    erregorritu 

     1. du ad. Xigortu. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: ad. g.e.

        [txigortu]: txigortu  (Uzei Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es da/du ad. tostar
    fr du ad. rôtir, griller ; dorer
    en da/du ad. to toast
    port tostar, torrar

    Labean astiro erregorritzen dan ogi-azalaren antzera, umatu zan gizon onen biotza. TAg Uzt 191.  (Orotariko Euskal Hiztegian)

    erregorritu (Gaurkohitza, CC)

     
  • Maite 1:18 pm on 2016/06/21 Permalink | Reply
    Tags:   

    turuta 

      iz. 1. Soinu sarkorra eta ozena duten tronpeta edo kornetaren moduko instrumentuei ematen zaien izen arrunta. 2. Automobil eta beste zenbait ibilgailutan abisuak emateko erabiltzen den tresna. 3. Zezenketetan, zezena toriletik ateratzeko dela eta ekitaldi-aldaketak adierazten dituen instrumentua. 4. Putz eginez soinu egiten duen edozein tresna txiki, bereziki jolaserako erabiltzen dena. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: iz. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

        [korneta]: tutu, tuta Ipar., korneta Heg.
        [autoetako bozina]: klaxon, bozina Heg. beh.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) corneta, cornetín, clarín (2) (Taurom.) clarín
    fr (Mus.) clairon
    en (Mus.) cornet
    port corneta

    Azkenean, turuta hots ikaragarri batek atera ninduen sakonenetik. [Gorde nazazu lurpean, Ramon Saizarbitoria (Erein, 2000)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    turuta (Pixabay, CC0 Public Domain)

     
  • Maite 11:08 pm on 2016/06/20 Permalink | Reply
    Tags:   

    jabaldu 

    da/du ad. (Ipar.) Baretu, ibitu. Hango berotasuna ez da behin ere jabaltzen. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: ad. Ipar.

        [baretu]: anpletu Ipar., baketu, baretu, ematu, lasaitu, naretu, deskantsatu Ipar., errexitu Ipar., ibitu Bizk., trankildu beh., artetu g.e., balakatu g.e., lañotu g.e., amatigatu zah., apazegatu Ipar. g.e., amondu Ipar. zah., fazegatu Ipar. zah., aplakatu Heg. zah., eregatu Bizk. zah.  (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es da/du ad. (Ipar.) templar(se), calmar(se), amainar(se), sosegar(se), mitigar(se), ceder
    fr da/du ad. (Ipar.) (se) tempérer, (se) tranquilliser, (se) calmer
    en da/du ad. to calm (down), to cool; to still; [eritasuna] to relieve, to soothe
    port acalmar-se; sossegar-se

    Gero, bat-batean, haizea jabaldu zen eta itsasontzia gelditu, ez aurrera ez atzera.  [Itzarri nahi ez zuen printzesa, Felipe Juaristi (Alberdania, 2002) ] (Ereduzko Prosa Gaur)

    jabaldu (Gaurkohitza, CC)

     
  • Maite 8:49 pm on 2016/06/19 Permalink | Reply
    Tags:   

    horma 

    iz. 1. Izotza. • horma-egun. Tenperatura maximoa 0 ºC baino txikiagoa izan duen eguna. | iz. 2. ERAIK. Hargintzako edo igeltserotzako obra, hainbat material edo elementu (harriak, adreiluak, etab.) alboratuz eta gainjarriz eta elkarri kare, igeltsu edo zementuzko mortairuz itsatsiz egindakoa. Betiere lodiera dezentekoa izaten da eta itxierako elementu bezala funtzionatzen du, batzuetan defentsazkoa eta bestetan sostenguzkoa. • harri lehorrezko horma. Harlangaitzak masarik gabe jarrita dauzkana, harrien arteko formak elkarri egokituz egiten dena. || harri-horma. Harlangaitzekin edo landu gabeko nahiz lanketa oso traketseko harriekin eta mortairu, kare, zementu, etab.ekin egindakoa. || horma nagusi. Eraikuntzaren egitura-funtzioa duen pareta, sostenguko ala trabatzeko lana egin dezakeena. || horma-barra. 1. NEKAZ. Frutarbolen ilara, plano bertikalean antolatua. 2. KIR. (batez ere pl.) Horma batean jarritako eskailera-modukoa, non barrek gimnasia-ariketak egiteko balio baitute. || karga-horma. Kargamurrua. || kanpai-horma. Fatxadaren gainean altxatutako horma, kanpandorre-funtzioa duena. Goialdean zorrotza izan ohi da. Kanpaiak jartzeko bao bat edo bat baino gehiago izaten du. • HORMARENA EGIN. Futbolean, bat-bikoa egin. || HORMABIAK EGIN. Pilotan, bi paretak egin. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: iz. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

        [izotza]: izotz, karroin Ipar., lei Bizk., jela Gip.
        [pareta]: pareta

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. hielo; escarcha helada (2) iz. pared, muro, muralla; tabique
    fr (1) iz. glace, gel, givre, verglas (2) iz. paroi, mur, cloison
    en (1) iz. ice; frost (2) iz. wall; partition
    port (1) iz. gelo (2) iz. parede, muro

    Horma irudiez josita zegoen.

    horma, #27hizki27argazki (FlickrCC, Dabid Martinez)

    Ikusi “horma” Dabid Martinezen #27hizki27irudi egitasmoaren blogean

     
  • Maite 3:51 pm on 2016/06/18 Permalink | Reply
    Tags:   

    duineztasun 

     iz. Duintasunik eza. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegia

    duineztasun. Indignidad. “Incapacité, indignité” H. v. duinbakotasun.

    Sinonimoak: iz.
    [duineztasun] : ik. ez duintasun, duintasun-falta.  (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (zah.) indignidad
    fr indignité
    en indignity
    port indignidade

    Poderosuago izan zan liburu euskerazko onek ekarri al leikezan mesedien gurarija, neure duineztasunen ezaueria baño. Astar I pról. (Orotariko Euskal Hiztegia)

    duineztasun (Gaurkohitza, CC)

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel