Recent Updates Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 9:47 pm on 2017/08/19 Permalink | Reply
    Tags:   

    apaidin 

    iz. Aitapontekoa. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    apaidin (G-bet; Lar, Añ (G), Dv (G)), apaindin. Ref.: A; EI 352. Padrino. Cf. amaidin. v. aitabitxi. Oiek Madriden, Errege Don Felipe ta Doña Isabel Erregiñaren txit kontentu andiaz, ta biak apaidin zirala ezkondu ziran. Cb Just 19. Zertara obligatzen dira apaidiña ta amaidia? Lariz 122. Apaidinak ez daukate onelako eginkizunik. Arr CDoc (ap. Zait EG 1958, 399). Apaidiña eta seme-pontekoa. Zab Gabon 78. Ez naiz sartuko, nere apaindiña nerekin sartzen ezpada. Ib. 80.

    Sinonimoak: iz.

        [aita pontekoa]: aita ponteko, aitabitxi, aitajaun, ugazaita Ipar., aita besoetako Bizk. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. padrino
    fr parrain
    en godfather
    port padrinho

    Nola biak zareten nire ezagunak edo txit maiteak, ni izango naiz zuen apaidina, berori, andre Terexa, amaidina, eta zuek izango zarete testigu. [Legorreko Arrantzalia, Pepe Artola (Euskal Klasikoen Corpusa, 1898)]

    apaidin (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:12 pm on 2017/08/18 Permalink | Reply
    Tags:   

    basakeria 

    iz.  Pertsona basatiari dagokion egite gaitzesgarria. Diktaduraren basakeriak. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    basakeria (L-ain, S; Lar, Dv). Ref.: A; Lh.

    Acto salvaje, brutal. “Salvajería” Lar. “Action de sauvage” Dv. “Salvajada” A. “(S-saug), acte de sauvagerie” Lh. Eztute pentsatzen basakeria bat dela. Alm [?] 1880, 4 (ap. Dv). Corrida de toros hartan zezenak zaldieri adar hartan zezenak zaldieri adar ukaldika tripak lehertzen zazkotela [...]. Basakeria holakoak, bihotzgabekoentzat. Zub 111. Indarkeriz eta basakeritan asi ezkero, senar-emazte arteko pakea bizi guziko urratu besterik etzula egingo. Etxde JJ 124. Bildur baitzan bere anaiak basakeriren [bat] egingo zula bere emaztearekin bakarka utzi ezkero. Ib. 125. Iragan egunetan ez zen aipu [Uztaritzen] herri auzo batean bi gaztek egin basakeria baizik. Herr 17-11-1955, 2.

    Brutalidad, salvajismo. Ardoak gizonari eman oi-dion basakeriak eraginda, lepoa amorruz biurritu zion. Etxde AlosT 82. Gorputz guztia lohi-kolore, mihia beltz eta begiak hits, uher eta ezin-erranezko basakeriaz distirant. Mde Pr 92.

    Sinonimoak: iz.

        [pertsona basatiari dagokiona]: salbaikeria Ipar. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. salvajada; brutalidad, atrocidad, barbaridad
    fr iz. sauvagerie, acte de barbarie
    en iz. savage deed, savagery, atrocity, brutality
    port iz. selvageria; brutalidade, atrocidade, barbaridade

    «Terrorismoa eta basakeria makurraraziko ditu demokraziak»  [Puigdemont: «Terrorismoa eta basakeria makurraraziko ditu demokraziak», Igor Susaeta (2017-08-18 )] (Berria.eus )

    basakeria (Gaurko hitza, Domeinu Publikako)

     
  • Maite 11:00 pm on 2017/08/18 Permalink | Reply
    Tags:   

    alaenda 

    iz. Hisia.

    Orotariko Euskal Hiztegian

    alaenda. “Despecho” Lar.

    Sinonimoak: iz.
    [hisia] : hisia, despit

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es despecho
    fr dépit
    en spite
    port despeito

    Emaztegaiak utzi zuen, eta alaendaz, aurkitu zuen lehenbizikoarekin ezkondu zen.

    alaenda (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:01 pm on 2017/08/17 Permalink | Reply
    Tags:   

    burlaize 

    iz. burlaize ( orobat burla-haize ) adkor burla. (Egungo Euskararen Hiztegia)

    Sinonimoak: iz.

        [iseka]: hista, iseka, ihakin Ipar., nausa Ipar., trufa Ipar., iskirio g.e., trufakeria g.e., burlakeria zah., ihakintza Ipar. g.e., musika Ipar. g.e., eskarnio Ipar. zah., purrust (UZEIren Sinonimoen Hiztegian “burla” sarreran)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es burla, mofa, escarnio
    fr moquerie
    en mockery, taunt, ridicule; scorn
    port chacota, zombaria

    Maindirea lehengo lekura erakarri zuen, lotsaz edo hotzez bainoago, halako burlaize jostari batez. [Argizariaren egunak, Anjel Lertxundi (Alberdania, 1998)]

    burlaize (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 10:12 pm on 2017/08/16 Permalink | Reply
    Tags:   

    tarrotu 

    ad. tarrotu, tarro/tarrotu, tarrotzen da/du ad. Ipar. Handi samar bihurtu, batez ere umeez mintzatuz. Ik. koskortu 2. Emazte anitz eta haur gehiago; batzuk bularrekoak, bertzeak tarrotuak. Tarrotuxeak ziren biritxiak ordukotz: bospaseina urte. Txoriak tarrotuz gero hegaldatzen dira ohantzetik. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    tarrotu (B, BN-baig ap. A; VocBN, Dv, H).

    Crecer. “Grandir, croître, jusqu’à devenir grandelet” Dv. “Zure haurra iadanik tarrotua da, votre enfant est déjà assez grand, bien grand. Xoriak tarrotuz geroz, hegaldatzen dira ohantzetik, les oiseaux, dès qu’ils soient assez grands, s’envolent de leur nid. Lur sagarrak tarrotuak dire, bil ditezke, les pommes de terre sont grossies, [...]” H. v. koskortu. Haurra tarrotu zen. Dv 4 Reg 4, 18 (Ol tarrotu; Ker, BiblE (h)azi). Bizitza emaiten du arroltzen barnean diren xita gaieri, eta hok tarrotzen direnian, kuskua hautsi eta agertzen dira. Zub 122. “Eskualdun Gazteria”. Tarrotzearekin araiz batasun hortan sartuko zira zu ere. Othoizlari 1962 (n.º 33), 453.

    (Part. en función de adj.). Eskuara ikasi omen du, ez amaren besoetan, bainan mutiko tarrotua zelarik. Zub 94.

    Sinonimoak: ad. Ipar.

        [koskortu]: koskortu, koskondu Bizk. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es da/du ad. (Ipar.) crecer, desarrollarse
    fr da/du ad. (Ipar.) croître, grandir
    en da/du ad. to grow, to grow up, to develop
    port crescer, desenvolver-se

    Txoriak tarrotuz gero hegaldatzen dira ohantzetik. (Hiztegi Batua)

    tarrotu (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:28 pm on 2017/08/15 Permalink | Reply
    Tags:   

    luperi 

    iz. Bizk. Luizia. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    luperia. v. luparia.

    luparia (Lar Sup-> H, Izt 16; -ri (que cita RS)), luperia. Etim. Tiene el mismo origen que rom. lobera, por ej.

    1. Atolladero. Edozein zidorrek dau luparia. RS 367. Burdia luperian sartuta gelditu zalako. Eguzk GizAuz 70.

    2.Luperia “(V-arr-oroz-m), corrimiento de tierras” A.

    Sinonimoak: iz. Bizk.

        [luizia]: luizi, lur-jausi, lurtadura (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es corrimiento de tierras
    fr eboulement
    en landslide, landfall
    port corrimento de terras

    Luperi bategatik hainbat bidaiari hil ziren.

    luperi (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 7:58 pm on 2017/08/14 Permalink | Reply
    Tags:   

    abordatze 

    iz.  Ontzi bat beste batera hurbiltzea, bereziki erasotzeko asmoz. Hemen, abordatzea saihestu behar, han, igarobide batera sartu behar. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: iz.
    [abordatze] : eraso, keinada (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es abordaje
    fr abordage
    en boarding
    port abordagem

    Enbata arriskuagatik, kaian bertan egin dute piratek abordatzea eta ez dira Kontxaraino joan baltsetan. Hala ere, iragarpena ez da bete, eta arazorik gabe eta giro onean egin dute ekitaldia. [Kaitik atera gabe egin dute abordatzea piratek, Beñat Torres Lete (Berria.eus, 2017-08-14)]

    abordatze

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel