Tagged: O Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 8:34 pm on 2019/03/08 Permalink | Reply
    Tags: O   

    orobatasun 

    iz. Ororen batasuna. Haien sistema politikoetan gizabanakoa erabat gelditzen da baztertua, orobatasunari eskainia. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    orobatasun (Dv (que cita a EZ)-> A).

    1. Comunión, unión; comunidad. Sainduen orobatasun / ona ere laudatzen. EZ Eliç 7. Josukistoren Berbizkundian / Aberri-berbizkundia; / Orobatasun-jai onek dakar. Enb 138. Aberri oro-batasuna da / egizko udabarria. Ib. 138. Aien sistema politikoetan [...] individuoa erabat gelditzen da baztertua, orobatasunari eskeiñia. Vill Jaink 173.

    Hasi ziren [...] argitaratzen [...] Hervás-en liburu trinkoak, honek de omni lingua idatzi zituenak. Eta [...] euskarak burua agerian ateratzen du orobatasun horretan. MEIG VI 48s.

    2. (SP -> A, Dv). “Indifférence” SP. Zeren Iainkoak ikus gaitzanean orobatasun saindu hartan, konsolatuko gaitu hainitz graziaz. SP Phil 489 (He 496 orobatade, Echve Dev 544 konformidade). Bertzea iarriago da orobatasunean. Ib. 319.

    3. (Dv, H). Igualdad. “Ez da horien artean orobatasunik, il n’y a pas de parité entre eux” Dv. “Orobatasuneko legea, la loi d’égalité (Cahier des vœux de Labourd)” H.

    Sinonimoak: iz.

        [berdintasuna]: berdintasun, berdingo Ipar., igualitate g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. igualdad, paridad
    fr iz. égalité, parité
    en iz. equality
    port iz. igualdade, paridade

    Benetako orobatasuna lortu arte kaleetan jarraituko dugu. #m8 #martxoak8 #m8grebafeminista

    orobatasun(Argazkia: BerriaTB)

     
  • Maite 11:36 pm on 2019/03/05 Permalink | Reply
    Tags: O   

    ondugabe 

    adj. Ondu ez dena; bereziki, heldugabea, umotu ez dena. Fruitu ondugabeak. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    ondugabe (SP).

    1. “Qui n’est pas mûr” SP. Haur da fruitu ondu gaben ondorea, horzkidura, higuintza. Ax 431 (V 280). Asukreak eztitzentu fruitu zorhitu eta ondugabeak. SP Phil 8 (He 8 ondugabeak; v. tbn. en contexto similar BOEans 846 ondugabeak (B, s. XVIII)). [Fruituak] oraino samurrak eta ondugabeak direnean. Ib. 222. Pruitu berdeak, ondu gabeak, ogei gramo litro bat uretan egosi. Ostolaiz 69.

    2. ondubage. “Crudo, lo que no está curado, ondubagea” Lar.

    3. ontugabe. No abonado. Lur ontu gabean ereitea, diruaren ehortzea. EZBB II 50.

    Sinonimoak: izond.

        [heldugabea]: gordin, heldugabe, heltzaka Bizk. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es izond. verde, no maduro
    fr pas mûr loc, vert
    en green, unripe
    port verde, 

    Sagar hau ondugabe dago.  (Elhuyar hiztegia)

    ondugabe (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:49 am on 2019/01/08 Permalink | Reply
    Tags: O   

    ozarkeria 

    iz. Ipar. Lotsagabekeria. Lotsagabeko ozarkeriaz. Ez duzue Oxalderen bertsoetan herrarik usnatuko; ditxolariak behar duen ozarkeria doi hura, gehiagorik ez. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    ozarkeria (L, BN ap. A; Dv, H), ozarreria (H).

    Insolencia; desvergüenza, atrevimiento. “Ozarreria handiagorik ezta seme batek aita-amez irri egitea baino” H. “Acción o palabra arrogante, insolente” A. Hanbat laido eta halako ozarkeria itsusi. Dv LEd 74. Nere lotsagabeko ozarreriaz. Ib. 73. Ozarkeriak ere ez du hilen egia. Hb Egia 57. Yaunain kastigoak idukitzen du aren ozarkeria. Echn Apoc 20, tít. Igorri daut letra bat guzia larderiaz eta ozarkeriaz bethea. Prop 1876-77, 3. Tonghatar salbaien ozarreria are gehiago handituko zela. Prop 1895, 52. Dritxolariak behar duen ozarkeria doi hura. Ox 206. Ori dek ozarkeria! Sabiag Y 1934, 21. Onelako ozarkeri zantarrean ez duzula yo. Zait Sof 135. Bertsu batzu irakurriko dauzkitzuet, barkamendu galdeginez heien ozarkeria gatik. Lf ELit 84. Politikari kazkarregi batzuen ozarkeriak ezin onetsiz. Larre ArtzainE 122.

    “(B), desabrimiento” A.

    Sinonimoak: iz.

    [ozarkeria] : lotsagabekeria, ahalkegabekeria  (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. (Ipar.) arrogancia, impertinencia, insolencia
    fr iz. (Ipar.) insolence, arrogance
    en iz. impertinence, impudence, insolence
    port iz. (Ipar.) arrogância, impertinência, insolência

    Gertu eduki behar dira gazteak, tarteka, zahartzen ari zarela etengabe gogorarazten dizuten faroen ozarkeria duten arren. [Fakirraren ahotsa, Harkaitz Cano (susa literatura, 2018)]

    ozarkeria (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 10:49 pm on 2018/11/28 Permalink | Reply
    Tags: O   

    otsoputz 

    iz. 1 iz. Ipar. g.er. Astaputza (onddoa). 2 iz. Ipar. g.er. Astakirtena. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    otsoputz (AN-araq, L, BN, S; Dv, H; -phutz VocBN), otsoputs (R-uzt), otsaputz (AN-larr), otsaputs (L-ain), otsouts (R). Ref.: A (otsaputs, otsoputs, otsouts); Lcq 182; Lrq (otso); Satr UrdSet 327; Asp Leiz2.

    1. “Vesse-de-loup” Dv. “Lycoperdón, cuesco de lobo (Bot.)” A. Bertzalde gure jakintasuna… otso putza bezela hantua dago. Herr 31-12-1959, 1.

    2. (Usado como insulto). Eta zu, otsoputz hutsa! Ox 60. “Kirten” esaten diona, Sanedriñ aurrean errudun [agertuko da]; “otsaputz” esaten diona, su-lezerako errudun. Or Mt 5, 22 (Lç, TB, Dv, Ip, SalabBN erho, Ur ero, Echn ergel, Leon zozo, Ker donga).

    Sinonimoak: iz. Ipar. g.e.

        [astaputza]: astaputz, astakume, astakilo, otsoputz (UZEIren Sinonimoen Hiztegia eta Elhuyar Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es izond. (Ipar.) borrico, -a, asno, -a; zopenco, -a, bobo, -a
    fr personne grossière et stupide
    en numskull, lunkhead, knucklehead, hammerhead, blockhead
    port abobado, tonto

    - Lapazorri hori!

    • Eta zu, otsoputz hutsa!

otsoputz (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

 
  • Maite 11:46 pm on 2018/11/04 Permalink | Reply
    Tags: O   

    ondozkatu 

    ad. ondozkatu, ondozka/ondozkatu, ondozkatzen da/du ad. Bataren ondotik bestea jarri edo etorri. Badirudi Axularren paperak emanak izan zirela inprimatzaileari, ondozkatu gabe, ordenan ezarri gabe. Uharrak ondozkatuz beti jarraikitzen, halarik ere inarra ez da iraungitzen. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    ondozkatu (S ap. A; Dv).

    Poner los objetos unos seguidos de otros” A. Tanto Azkue como Duvoisin citan a Inchauspe. Badirudi Axularen [...] paperak emanak izan zirela inprimazailleari ondozkatu gabe, ordenan ezarri gabe. Ip in Ax (ed. 1864) VIII. Al izan zittuzan kurrillorik geien garri inguruan banan-banan ondozkatu. Otx 156. Lenbizi erabat eta laburki, gero egunak batbanatzeko, bata bestearen ondozkatuz [aipatzea]. Or Aitork 357. Uherrak ondozkatuz beti jarraikitzen; / halarikan inharra ezta iraungiten. Lf in Onaind MEOE 1133. [Kapituluak] nola behar litazken ondozkatu eta elgarri jarrik-arazi, ez da argi-ere. Lf ELit 116. Gauzak ondo kateatuak eta erreskadatuak maite ditugunok, Aristotelesen logikaren araura ondozkatuak. Vill in Gand Elorri 13.

    Sinonimoak: iz.
    [ondozkatu] : ordenatu,  (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es da/du ad. colocar uno tras otro; enfilar, alinear, suceder; ordenar, clasificar
    fr aligner, mettre en file indienne; classer, classer
    en line up, align; order, arrange, classify, put in order
    port enfileirar, alinhar; classificar

    Badirudi Axularren paperak emanak izan zirela inprimatzaileari, ondozkatu gabe, ordenan ezarri gabe.   (Hiztegi Batua)

    ondozkatu (Gaurko hitza, Domeinu publikoa)

     
  • Maite 11:29 pm on 2018/10/17 Permalink | Reply
    Tags: O   

    ozar(-)izar 

    iz.  Izar iheskor askoren agerpena. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    OZAR-IZAR (SP -> Dv y A, Urt IV 143). Sirio. “Canicule” SP. “Canicula” Urt. Lluvia de estrellas (de agosto). Ikus zitazken argiño batzu zerutik zirurikan jausten, milaka. Gure zaharrak ohartuak ziren gauza horri, eta “ozar-izar” erraiten zioten. Herr 17-8-1967, 1.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) canícula (2) (Astron.) lluvia de estrellas
    fr (Astron.) (figuré) pluie d’étoiles
    en (Astron.) starry night
    port (Astron.) chuva de estrelas

    Noiz izango dugu ozar-izar zoragarri horietako bat ikusteko aukera?

    ozar(-)izar (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 8:57 pm on 2018/09/26 Permalink | Reply
    Tags: , O   

    oldarkor 

    adj.  Oldartzeko joera duena; ausarta. Bidean ez ibil gizon oldarkorrarekin. Urte horietan, Barojaren kazetari lanak bereziki oldarkor eta zalapartatsuak izan ziren. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    oldarkor (L ap. A; H), oldakor (Lar -> H (oldal-)).

    Osado. “Arrojado [...]. Es muy atrevido, oldakorra da txit” Lar. Bidean ez ibil gizon oldarkorrarekin; beldurrez-eta zure gainera erorraraz detzan beraren asturugaitzak. Dv Eccli 8, 18 (Ol izugaitz, Ker ausarti, BiblE benturazale ausart). En DFrec hay 2 ejs. Agresivo. “Zakur, zezen oldarkorra, chien, taureau, etc. dangereux. Gizon oldarkorra, homme colère, toujours prêt à asaillir” H.

    Sinonimoak: izond.

        [oldarkoia]: erasokor, oldarkoi, oldartsu Heg. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es izond. osado, -a; arrojado, -a; impetuoso, -a; acometedor, -a; audaz
    fr izond. agressif, -ive ; impulsif, -ive
    en izond. impulsive, impetuous; audacious
    port izond. adj ousado(a), atrevido(a); impetuoso, -a; acometedor, -a; audaz

    Euskaraz egiteko eskatzeagatik erantzun oldarkorra salatu dute Azpeitiko tren museoan. [Nahia Ibarzabal @NahiaIbarzabal (Argia.eus, 2018-09-25)]

    oldarkor (Argazkia: argia.eus)

     
  • c
    Compose new post
    j
    Next post/Next comment
    k
    Previous post/Previous comment
    r
    Reply
    e
    Edit
    o
    Show/Hide comments
    t
    Go to top
    l
    Go to login
    h
    Show/Hide help
    shift + esc
    Cancel