Tagged: O Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 11:49 pm on 2017/02/20 Permalink | Reply
    Tags: O   

    oztin 

    izond. zeru-urdina [kolorea] (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    oztin. Neol. creado por Arana Goiri en 1897, de ozti ‘cielo’ y -din (AG 1432).

    Azul. Bere janzkija ixan doia zuriya barrenguan, eta ganekuan oztiña (1897). AG 1432. Begijak oztin-oztiñak. BAizk Ipuin 41. Ikatzarri oztiñak (azulak) dira. Altuna 19. Zelai oztiñan. Enb 61. Ausi egiten dautso / zeruko oztiñari. Laux BBa 52. Zuaitz arrotzen azpia / eun oztiñek itzalia. Ldi BB 138. Goian oztiñari mendi-lerroak mun. EuskOl 1933, 83. Zer dok bare arrats oztiña! Laux AB 92. Goian oztiña, beian urdiña, / ur eta ur beti. SMitx Aranz 221. Zerualdea soiñeko panpiñez atondu zan, oso oztin. Erkiag Arran 155. Ortze oztiña argitu. BEnb NereA 37. Begi oztiñetan. Egieder Usk 39 (ap. DRA). Proteus oztiña. “Caeruleus”. Ibiñ Virgil 115. v. tbn. EA OlBe 73. Gand Elorri 136.

    Sinonimoak: iz.
    [oztin] : zeru-urdin (Elhuyar Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es izond. azul celeste, azul cielo
    fr bleu cie
    en sky blue
    port azul celeste

    Begiak oztin-oztinak ditu.

    oztin (FlickrCC, Look Into My Eyes)

     
  • Maite 11:53 pm on 2017/02/17 Permalink | Reply
    Tags: O   

    oroi 

    iz. g.er. Oroitzapena, oroipena. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: iz. g.e.

        [oroitzapena]: gogoramen, gogorapen, oroipen, gomuta Bizk., akordu g.e., memoria g.e., oroimen g.e., oroitza g.e., oroitzapen Ipar. jas.  (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es [h. oroipen, oroitzapen] recuerdo, memoria
    fr souvenir
    en [oroitzapena] memory, remembrance; reminiscence; [ahalmena] memory
    port (1) cume, cume (2) terraço

    Oroian ditudan irakasle onak, eragin zidatenak; haien eredutik edo haiek irakatsitakotik zerbait jaso nienak.  [Presiopean, Anjel Lertxundi (Hitz beste, 2017-02-17)] (Berria.eus)

    oroi (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 8:27 pm on 2017/01/03 Permalink | Reply
    Tags: O   

    oheburu 

    iz. Etzatean burua ezarri ohi den ohearen aldea. Oheburura hurbildurik. Oheburuko argia(Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    oheburu (V-gip, S; Foix ap. Lh, H), ohaburu (L, BN, S; H (oa-)), ohapuru (G; oa- Lar, H), oepuru (H), oiburu (H), oipuru (H), uepuru (V-gip). Ref.: A (oapuru); Lh (ohaburu); Lrq; Iz ArOñ (uepuru); Elexp Berg (oe-buru).

    1. Cabecera de la cama. Aren oapuruan eserita zegoen andreak. Ant Ezale 1897, 389b. Iminten dogula [Kurutze Santua] geure bizilekuan, geure oeburuan. Itz Azald 12. Bere hortz benedikatuak, ongi garbiturik emaiten zituen ohe buruan. Barb Sup 101. Ohe-buruko argia pizturik utzi zuen. Mde HaurB 57. Medikuori oeburuan jarrita. SM Zirik 52. Ohe buruan jartzen da [xoria] eta kantuz hasten. JEtchep 25. Ikhus zitaken aphezpikua [...] erien eta ezinduen ohapuruetan. GAlm 1962, 34 (ap. DRA).

    ogeburu. Baña, il-oge-buruan dakust / gotzon bat geure pozgarri. Enb 35.

    2. Almohada. Erroman ere airean zuten etzantza, bainan bi ohebururekin, batto buruan, bertze[a] zangoetan. GAlm 1956, 18.

    3. (Uso adv.). Zer gerta ere, lotarakoan, / utzi zula oaburu. “Bajo su almohada”. Or Eus 343.

    Sinonimoak: iz.

        [bururkia]: burukita, bururki Ipar. zah.  (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es cabecera [de la cama]
    fr chevet, tête de lit
    en headboard, head
    port cabeceira

    Ez dira oheburuan ahituko

    Ahapeka aipatzen dira usu bizitzaren amaierari buruzkoak; dena den, Larraitz Chamorro eriak ohe ertzeko hitz horiek ozentzea lortu du: hedabideetara eraman du sedazio eskaera. [Ez dira oheburuan ahituko, Arantxa Iraola (Berria.eus, 2017-01-03)]

    oheburu (Argazkia: construnario.com)

     
  • Maite 11:13 pm on 2016/10/20 Permalink | Reply
    Tags: O   

    ozpin 

    1. iz. Azido azetikozko ur-disoluzioa, ardoaren eta graduazio txikiko edari alkoholikoen (sagardo, garagardo, etab.en) edo azukre-disoluzioen hartzidura espontaneoaren ondorio dena. 2. iz. eta izond. (hed.) Gauza edo pertsona mingotsa. Baina noiz arte jasango du irakurlearen ahoak ohi duen eztiaren ordez irentsarazi nahi diogun ozpina? Hitz zorrotz eta ozpinak. || iz. (Ipar.) Tximista. Honek erran nahi du ozpin bakoitza kanoi-ukaldi bat dela. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: iz. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

        [ardotik sortutako isurkaria]: minagre Ipar.
    ozpin izond.
        [ozpintsua]: ozpintsu

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. vinagre (2) iz./izond. (hed.) vinagre; avinagrado, -a || iz. (Ipar.) rayo
    fr (1) iz. vinaigre (2) iz./izond. (hed.) insupportable, acariâtre ; aigre, amer
    en (1) iz. vinegar (2) iz./izond. (hed.) sour, bitter
    port (1) vinagre (2) avinagrado(a), envinagrado(a); producto a. produto avinagrado; (carácter, gesto) azedo(a)

    ‘E, hi, Ozpin, Ardoren seme, noiz utziko dituk hire trikimailu nazkagarri horiek? ‘ [Zortzi kontakizun, Isaac B. Singer / Koro Navarro (Alberdania-Elkar, 2002)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    ozpin (Gaurko hitza, Domeinu publikoa)

     
  • Maite 11:34 pm on 2016/10/19 Permalink | Reply
    Tags: O   

    oreka 

    iz. Elkarren aurka ari diren gauza bi edo gehiagoren arteko indar berdintasuna; horrelako indarren eraginpean dagoen gauzaren egoera. Osagaien arteko oreka. Gorputz guztia ikaraz darabilela, oreka ezin gordez jaikitzen da. Oreka galdu dut zeharo: gorputzekoa eta arimakoa. Jokoa, azken batean, ezagunaren eta ezezagunaren artean oreka gunea aurkitzean datza. Gizarteko orekan zetorren edozein aldaketak, zenik txikienak ere, hizkuntzaren kaltean gertatu behar zuela(Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: iz.

        [dendua]: dendu g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. equilibrio
    fr iz. équilibre
    en iz. balance
    port iz. equilíbrio

    Nik oreka bilatzen dut: oreka munduan, oreka bizitzan… [Zortzi unibertso, zortzi idazle, Ana Urkiza (Alberdania, 2006)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    oreka (Gaurko hitza, Domeinu publikoa)

     
  • Maite 6:49 pm on 2016/10/16 Permalink | Reply
    Tags: O   

    oskarbi 

    1. adb. Zeruaz mintzatuz, garbi, hodeirik gabe. Arrats gorri, bihar oskarbi. 2. iz. Zerua hodeirik gabe dagoen egoera. Sortaldetik izar berri bat agertu zen oskarbi beltzean dirdirka. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    adlag. [garbi, hodeirik gabe (zerua)]: zohardi Zub.
    iz.  [zeru garbia, hodeirik gabea]: zohardi Zub.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es adb./ iz. cielo raso/despejado/sereno
    fr adb./ iz. ciel dégagé, ciel étoilé
    en adb./ iz. clear sky, cloudless sky
    port adb./ iz. forro de teto; céu aberto(a), limpo(a).

    Joan zen lainoa, joan zen haizea, eta oskarbi ageri zen zerua. [Baina bihotzak dio, Xabier Montoia (Elkar, 2002)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    oskarbi (Argazkia: Dabid Martinez, @dabidnet) [FlickrCC]

     

     
  • Maite 5:14 pm on 2016/08/03 Permalink | Reply
    Tags: O   

    ozar 

    iz. (Ipar.) (zah.) Txakurra. • ozar-izar. (Ipar.) Bero handiko garaia. Buruilean, ozar-izar egunetako arratsalde sapak. || izond. (Ipar.) Errespetu eta begirunerik gabe edo ausarkeriaz jokatzen duena. Seme ozarra eta lotsagabea duenak. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: iz. Ipar. zah. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

        [ora]: txakur, or Ipar., potxo Ipar., zakur Ipar./Naf., toto haur., xakur L-N adkor.
    ozar izond. Ipar. jas.
        [errespetu eta begirunerik gabe jokatzen duena]: bargasta, lotsagabe, lotsagabeko, ahalkegabe Ipar., krapaut Ipar., lotsabako Bizk., lotsagaldu jas., lotsagalduko jas., aujame Ipar. g.e.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. (zah.) (Ipar.) perro (2) izond. (Ipar.) impertinente, insolente, arrogante
    fr (1)  iz. Zool chien m, chienne ƒ (2) izond. (Ipar.) impertinent, -e ; arrogant, -e ; insolent, -e
    en (1) iz. dog (2) izond. impertinent, impudent, insolent

    Orduan konturatu naiz, sekula deskribatu ezingo dudan izu-ikararekin, izeba Matilderen ondoan eseririk dagoen ezezaguna ni naizela, eta nire senak okaztagarrienetik eta deitoragarrienetik duena azaleratzen zaidanean izaten dudan aieru eta begirakunearekin ari natzaiola begiratzen, ozar eta lotsagabe. [Erretzaileen eremua, Jon Alonso (Susa, 2006)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    ozar (FlickrCC, Ms. Phoenix)

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel