Tagged: N Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 11:35 pm on 2017/03/26 Permalink | Reply
    Tags: N   

    nasa 

    iz. 1 iz. Kaia. Bilboko nasetan. Nasa gainean zeuden emakumeen artean. 2 iz. Tren, autobus eta kidekoen geltokietan bidaiariak igo eta jaisteko nahiz kargak jaso eta jaisteko prestaturiko plataforma. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak:iz. Bizk.

        [kaia]: kai (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. puerto; embarcadero, muelle (2) iz. andén (3) iz. (Itsas.) nasa
    fr (1) iz. quai (2) iz. (Itsas.) grand panier de pêche en mer
    en (1) iz. [kaia] port; harbour (Br); harbor (Am) (2) iz. [geltokietan eta] platform
    port (1) iz. porto; embarcadouro (2) iz. gare

    Dar-dar baten irten naiz nasara, eta etxera iritsita ere, urduri segitu dut.  ["De hoy no pasa sin que viole a una chavalita" , Leire Narbaiza (Kalamuatik Txargainera, 2017-03-27)]

    nasa (gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 9:44 pm on 2017/02/05 Permalink | Reply
    Tags: N   

    naretu 

    ad. naretu, nare/naretu, naretzen da/du ad. Nare bihurtu, baretu. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: ad.

        [baretu]: anpletu Ipar., baketu, baretu, ematu, lasaitu, deskantsatu Ipar., errexitu Ipar., jabaldu Ipar., ibitu Bizk., trankildu beh., artetu g.e., balakatu g.e., lañotu g.e., amatigatu zah., apazegatu Ipar. g.e., amondu Ipar. zah., fazegatu Ipar. zah., aplakatu Heg. zah., eregatu Bizk. zah.   (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es da/du ad. calmar(se), tranquilizar(se), serenar(se)
    fr da/du ad. se tranquilliser, apaiser, devenir languissant
    en da/du ad. to calm (down)
    port acalmar, calmar

    Neke neurtezinez nahigabetzen ninduen nire nagialdiak nahiz nostalgiak nahierara narratzeak, nire neurastenia neutralizatzeak, nerabezaroko nahimen nartzisistak natural-natural naretzeak. [ Ene, zenbat ene!, Anjel Lertxundi  (Hitz Beste, 2017-02-05 )] (Berria.eus)

    naretu (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 7:49 pm on 2016/12/24 Permalink | Reply
    Tags: N   

    neguburu 

    iz. 1 Neguaren hasiera, neguko solstizioa. 2 Neguaren bukaera. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegia

    neguburu (L, BN, S ap. Lh).

    1. Comienzo del invierno, solsticio de invierno. “Solstice d’hiver” Lh. Negu-buruari ariotar uskurtzan beste eginkizun eta oitura batzuek dagozkio. JMB ELG 81. Uda-buru ezo ta negu buru ozkarbiak eskatu itzazu, nekazari. Ibiñ Virgil 71.

    2. Final del invierno. Negu-buruan bildur giñan ta / eman genien aletik. “Final del invierno”. Or Eus 84.

    3. Pleno invierno. Neguburuak naiz-eta berdin / elurrez garbiro jantzi, / elur au bean loi biurtzen da / goi ontan berriz iturri. EA OlBe 53. Txillardegi, berriz, udaberririk argienean abiatu da, negu buruan gelditzeko. MIH 301.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. solsticio de invierno
    fr solstice d’hiver
    en winter Solstice
    port iz. solstício de inverno

    Eta neguan neguburua, neguko solstizioa, gaurik luzeena, handik aurrera eguna luzatzen eta gaua laburtzen hasten zen. Eta da.  [Gaurik luzeena… neguburua!, Xegun Altolagirre (Xegun.eus, 2016-12-21)]

    neguburu (Gaurko hitza, Domeinu publikoa)

     
  • Maite 8:42 pm on 2016/10/09 Permalink | Reply
    Tags: N   

    ñimiño 

    izond. Oso txikia. Haur ñimiño bat. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak:izond. Ipar. adkor.

        [txikitxoa]: txikitxo, txikixko, pitin Bizk. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es izond. diminuto, -a, chiquito, -a, chiquitín, -ina, pequeñito, -a
    fr izond. très petit, -e ; tout petit, toute petite
    en izond. tiny, minuscule, diminutive, miniature
    port izond. diminuto, -a, pequeno, -a

    Katutxoaren sudur ñimiñoari erreparatu genion orduan.

    ñimiño (Argazkia: Dabid Martinez, @dabidnet) [FlickrCC]

     
  • Maite 8:04 pm on 2016/10/02 Permalink | Reply
    Tags: N   

    nagi 

    1. izond. Lanerako edo zernahi ekintzatarako inolako gogorik izaten ez duena, alferra. 2. iz. Nagitasuna. Goizeko nagi goxoak ohean nindukala. 3. iz. eta izond. Eskuko laugarren hatza. • NAGIAK ATERA, BOTA. Gorputza mugitu gabe luze eduki ondoren (lo egin eta gero, bereziki) nagitasuna edo moteldura kentzeko gorputz-adarrak edo soilik besoak luzatzea, muskuluak tentsioan mantentzen diren bitartean.

    2. iz. ZOOL. Bradipodidoen familiako ugaztun edentatuen izen arrunta. 50-75 cm-ko luzera, ile luzea eta atzapar luze eta kurbatuak dituzte. Hego Amerikako oihanetako zuhaitzetan bizi dira eta oso mugimendu geldoak egiten dituzte. Bradypus generokoek hiru behatz dituzte eta nagi hiruhatz edo ai deritze. Choloepus generokoek berriz bi dituzte eta nagi hatzbiko edo unau deritze. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: iz. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    nagi izond.
        [alferra]: alfer, erlamando, kalamanka, nagitsu, tantar, kartalazo Ipar., laxo Ipar., mandrain Ipar., aroi zah., flux Ipar. g.e.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) izond. vago, -a; perezoso, -a, holgazán, -ana; haragán, -ana (2) iz. vagancia; holgazanería, pereza (3) iz. (Zool.) perezoso (4) iz./izond. (dedo) anular
    fr (1) izond. fainéant, -e ; indolent, -e, paresseux, -euse (2) iz. (Zool.) paresseux (3) iz./izond. (doigt) annulaire
    en (1) izond. lazy, idle (2) iz. laziness, idleness (3) iz. (Zool.) sloth (4) iz./izond. ring finger
    port (1) (para el trabajo) preguiçoso m, -a; folgazão(ona), folgado(a) (2) folgança (3) (mamífero) preguiça (4) (dedo) anular

    Astin itzazue nagi zorritsu horiek! [Azkenaz beste, Anjel Lertxundi (Alberdania, 2005)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    nagi (Argazkia: Dabid Martinez, @dabidnet) [FlickrCC]

     

     
  • Maite 11:51 pm on 2016/06/08 Permalink | Reply
    Tags: N   

    ñaka 

      iz. 1. Keinua, bereziki isekazkoa. Bera adoratzeko ñaka egiten zioten. 2. (GN) Jokaldi makurra, azpijokoa, iruzurra. Salerosian konpondu ziren, baina batak bertzeari sarian -aka egin zion. 3. (arrt.) Koitoa. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. gesto, especialmente de burla (2) iz. (GN) jugarreta, engaño, mala pasada (3) iz. (arrt.) coito (4) iz. mordisco
    fr (1) iz. grimace (2) fam sale coup (3) coït (4) (mordedura) morsure;
    en (1) gesture (2) dirty trick (3) coitus, intercourse (4) bite
    port (1) gesto (de chacota) (2) fam jogada, trapaça (3) coito (4) mordida

    Entzun:

    Gosez hamikatu kabala meharrek emaitza nasaia ñaka-ñaka irentsi zuten; laster, auhentxo ahulak baizik ez ziren aditu. [Zeruetako erresuma, Itxaro Borda (Susa, 2005)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    Hasierako plana zen ezen, gelakoak goren puntutik gertu zeudela, ustekabean ni aterako nintzela armairutik, ñaka-ñakan aritzeko gogoz lehertzen. [Euskal karma, Jon Alonso (Susa, 2001)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    ñaka (Pixabay, CC0 Public Domain)

     
  • Maite 9:38 am on 2016/03/27 Permalink | Reply
    Tags: N   

    nondu 

    ad. Zerbaiten kokalekua/jatorria zehaztu, zerbaiten kokalekua/jatorria jakin (Elhuyar hiztegian, “localizar”)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    nondu, nontu (Lar, H), nuntu (Lar). Localizar(se). “Ubicarse” Lar. Nondik nora “nondu” gure utsunea emakume batengan? Txill Let 95.

    Sinonimoak: ad.
    [nondu] : lokalizatu 

    Beste hizkuntza batzuetan (OEI, Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es ad. localizar(se)
    fr être localisé(e)
    en be foundbe located
    port localizar-se

    DIO

    Dio:
    Ez dut ele gehiago erranen zure izenaren izenean
    ez dut elurraren errai lizuna zurekin bisitatuko
    ez zaitut ikusiko inoiz kez landutako landetan barna
    ez dut zureganako perbersioen xendetan irri eginen
    zure ipurmasailetan izkutatu galderak
    erantzun bila zetozen
    (desioa beste falo batez naharo)
    nontu zinen errealitatea eginik ezerezaren antzeko
    mundu soraio batenganako grinez
    atetua iraduaren aterbeetan
    (eskapoa galderaren aurrean)

    Gaupasak, Juanjo Olasagarre (Susa poesia, 1991)

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel