iz. 1. (pl.) Begiaren akats batek eragindako ikusmen-arazoa artezteko, edo begiak babesteko (argi gehiegitik, uretatik) tresna, begien aurrean eta euskarri batean ezartzen diren bi lenteahurnahiz ganbilez osatua. 2. Urrutira ikusteko tresna, tutu batean ezartzen diren zenbait lentez osatua. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)
iz. 1. Uzkurdura erritmikoen bidez odola arteria eta benetanbarrena zirkulatzea eragiten duen muskuluzko organoa. 2. (hed.) Delako organoa sentimenduen gunetzat hartua. Euskaldun erdalzale, non duk hik bihotza? 3. (hed.) Zerbaiten barne-barnea, erdi-erdia. Haltzak ez du bihotzik. Hiriaren bihotzean. 4. (hed.) Adorea, kemena. 5. Kutuna, laztana. Ene bihotza! Barretxo bat egik!6. Karta frantsesetako lau koloreetako bat, bihotzgorri bat ezaugarri duena; kolore horretako karta bakoitza. • bihotz hil. 1. Bihozgabetua. 2. Atsekabea. || bihotz-erdiragarri. Lazgarria, izugarri mingarria. • BIHOTZ(-BIHOTZ)EZ, BIHOTZ(-BIHOTZ)ETIK. Sentimenduedomaitasun osoz, gogo onez. || BIHOTZ IZAN, EMAN, HARTU, GALDU. Adorea izan, eman, hartu, galdu. Izan bihotz, ez beldurtu. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)
Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):
es desnudar(se), despojar(se) fr (se) déshabiller en (1) to undress, to strip, to get undressed; to take off [your clothes] (2) to undress, to strip; to take off [someone else's clothes] port despir-se
Argia itzaltzean zenbait gauza ikusten den lez,
isiltzean esan nahi ez dena azaltzen. Eta maiz,
zure ahoak isiltzen dituen hitz horiek, zure begiek
oihukatzen dituzte. Zure begien zulora abailtzen
naiz, haizeak jotako txori bat lez; eta esaten duzun
hori dena baino gehiago zure atzean nor ezkutatzen
den jakin nahi nuke. Etorri eta kenduizkidazu
arropak, kenduizkidazu dudak, biluztu nazazu, hitz
egin dezagun ezin esan daitekenaz, begi biluziz
begiratu elkar, badakizu, ezjakina beti izango dela
nagusi; hori gabe ezingo ginateke bizi… etorri eta
kenduizkidazu dudak, biluztu nazazu.
da/du ad. 1. Bildua dagoena, han-hemenka jarriz bereizi; sakabanatu. Juduak munduko herri guztietatik barreiatu ziren. 2. Zabaldu, hedatu. Usain ona barreiatu. Ebanjelioa munduan barreiatu zen. 3. Desagertarazi; suntsitu. Ez zait iruditzen deusek barreiatuko duela gure amodioa. 4. BOT. Haziak eta bestelako sakabanakinak hedatu. 5. FIS. Difusioa gertatu.
iz. eta izond. HIZKL. Ezaugarri akustikoen arabera, espektroaren erdialdean kontzentrazio apala azaldu eta energi kantitatea gutxiagotua eta barreiaturik dituen fonema. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)
Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):
es (1) dispersar(se); diseminar(se); desperdigar(se) (2) difundir(se); propagar(se); extender(se) (3) destruir(se); deshacer(se); disipar(se); desvanecer(se) (4) distraer(se); despistar(se) (5) difundir(se) fr (1) (se) disperser, (se) disséminer (2) (se) répandre, (se) propager (3) (se) dissiper, (se) distraire en (1) to spread; to disperse; to scatter (2) to be dispersed/scattered; to disperse, to scatter (3) to spread port (1) dispersar-se (2) propagar-se (3) dissipar-se (4) distrair-se
Barreiatzen …
Sei urte pasa ditu blog honek. 500 artikulutik gora argitaratu ditut. Eta oraindik jarioa ez zait agortu (nork esan behar zidan hori orain dela sei urte!).
Urte berriarekin (ez donk hamairu) berritasun batzuk sartu nahi ditut blogean. Eta lehena aste honetan bertan.
15 lagunei eskatu nien urte hasieran artikulu bat idazteko. 15ek ez zuten baiezkoa eman, baina gehienek bai. Eta artikulu horiek guztiak barreiatzen atalaren barruan argitaratuko ditut (astean bat gutxienez). [Barreiatzen, Txerra Rodriguez (Garaigoikoa, 2013/02/05 )]
iz. MIKOL. Tuberaleen ordenako zenbaitonddo askomikotinoren izen arrunta. Mikorrizak eratuz hazten dira zenbait landareren sinbionte modura. Fruitu-gorputza hipogeoa eta globularra da eta sukaldaritzan erabiltzen diren onddoetatik preziatuenetakoak dira. Espezie preziatuena boilur beltza (Tuber melanosporum) da. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)
Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):
es trufa, criadilla de tierra fr truffe en truffle port trufa
Harrapaketa itsasoan (arrain eta itsaskien arrantza) eta lehorrean (besteren gerezi, intxaur, nafar perretxiko, barraskilo, uso) praktikatzen dugu oraino; sailkapen metodologiko huts honetan, bilketa ere tartekatuko dugu (egiazko marrubia, etxeko onddoa, boilurra, pattarrak egiteko baiak). [Baietz okerreko bidea aukeratu! , Edorta Agirre (Alberdania, 2006)] (Ereduzko Prosa Gaur)
iz. 1. Okela (edobeste jakiren bat) sutan erretzeko erabiltzen den burdinazko hagaxka-modukoa. Burruntzian sartu eta beheko sutan erretako lukainka, onena. 2. Nonbaitetik tantaka erortzen den ura izozten denean zintzilik gelditzen den izotz-puska. Leizearen barruko harkaitzetatik zintzilik zeuden izotz-burruntziak urtu eta erortzen hasi ziren. 3. ZOOL. Odonatuen ordenako intsektuen izen arrunta. Handiak dira eta gorputz luzea eta bi hego-parehorizontal dituzte. Begi konposatu handiak dituzte, fazeta ugariz osatuak, intsektuak heganharrapatuahal izateko aproposak. Larbak akuatikoak eta harrapariak dira. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)
Maite and 
Horrelako zabalkundea izango zuela jakin izan banu, ileapaindegira joango nintzatekeen karkar