Tagged: B Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 11:40 pm on 2016/12/06 Permalink | Reply
    Tags: B   

    bilo 

      iz. 1. Ilea, bereziki burukoa. 2. (batez ere Z) Zurda. 3. BIOL. Gainazal bateko luzakin bigun eta laburra edo horien multzoa. Heste-biloa. • AHOAN BILORIK GABE (mintzatu). Argi eta garbi, ezer ezkutatu gabe; erraz, jario handiz. Hona zer esan duen, garbiki eta goraki, ahoan bilorik gabe. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: iz. BN-Z (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

        [ilea]: ile
        [buruko biloa]: ile

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. (GN/Ipar.) cabello, pelo (2) iz. (GN/Ipar.) pelo, cabellera (3) iz. (Z) cerda, crin (4) iz. vello (5) iz. (Biol.) vellosidad
    fr iz. cheveu ; chevelure
    en (1) iz. hair (2) iz. (fine) hair; [giza gorputza] (body) hair; [oso oso fina] down, fuzz
    port (1) iz. (GN/Ipar.) cabelo, pêlo (2) iz. (GN/Ipar.) pêlo, cabeleira (3) iz. (Z) crina

    Ahoan bilorik gabe hitz egin du Ibon Sarasolak (Donostia, 1946). [«Filologoak buelta daitezela beren lanera», Ibon Sarasola (Garikoitz Goikoetxea, Berria.eus)]

    bilo (Argazkia: berria.eus, moldatua)

     
  • Maite 10:02 pm on 2016/12/04 Permalink | Reply
    Tags: B   

    bular-estu 

    iz. Marranta. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak:iz.

        [marranta]: zanbra, mafrundi Ipar., marranta Ipar., burutik beherako beh., errefria Ipar. g.e  (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. resfriado, constipado
    fr iz. rhume
    en iz. cold, chill [illness]
    port iz. resfriado

    Sukarra, gorputz osoa ondoezik; bular-estu ederra harrapatua zuen.  [Loroaren teorema (mold.), Denis Guedj / Jon Muñoz (EHU, 2006)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    bular-estu (Gaurko hitza, Domeinu publikoa)

     
  • Maite 11:59 pm on 2016/11/18 Permalink | Reply
    Tags: B   

    beix 

    izond. 1 adj. Hondarraren kolorekoa. Jertse hau beixa da. Lazoa egin zuen gero, listaria oihal-xingola beix batez estalirik. 2 iz. Kolore beixa. Beixez jantzitako andre gaztea. (Hiztegi Batua)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz./izond. beis, beige
    fr iz./izond. beige
    en iz./izond. beige
    port iz./izond. bege

    Beixez jantzitako andre gaztea. [Trapuan pupua, Patziku Perurena (Erein, 2001)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    beix (Gaurko hitza, Domeinu publikoa)

     
  • Maite 11:05 pm on 2016/11/16 Permalink | Reply
    Tags: B   

    buruargitasun 

    iz. buruargitasun iz. Buruargia denaren nolakotasuna. Uste osoa zuen bere buruargitasunean eta ez zuen jaramonik egin. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: iz.

        [buruargiaren nolakotasuna]: azkartasun, hedadura Ipar. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es lucidez, inteligencia, talento
    fr lucidité, fintelligence, talent
    en lucidity, intelligence, talent
    port lucidez, inteligência

    Bere buruargitasun, umore fin eta xelebrekeriei esker, goi-mailako gizartearen kuttun bihurtu zen. [Fidel izan beharraz, Oscar Wilde / Antton Olano (Ibaizabal, 2000)] (Ereduzko Prosa Gaur)

     
  • Maite 10:36 pm on 2016/11/09 Permalink | Reply
    Tags: B   

    baita 

    iz. junt. Aurretik baieztatu denari beste baiezpen bat atxikitzeko erabiltzen den hitza (bai etaren kontrakzioa da eta gaur egun ere hitza eskatzen du, ondo-ondotik nahiz, usuago, esaldiaren azkenean). Ikasgaia ongi ikasi du, baita azaldu ere. Aipagarria da baita ere haren itzulpen-lana.

    baita 2 | 1. -gan kasu-atzizkiaren ordaina (postposizioan, -n, -tik, -ra, -ko leku-atzizkiak har ditzake, eta dagokion izen-sintagmak -en atzizkia hartu ohi du, batez ere izenordaina denean). Elizak bere baitan duen ondarea. 2. iz. Etxea (etxe-izenetan jabearen izenari lotuta bakarrik edo bestela leku-atzizkiez erabiltzen da). Etxe hori Martin-baita da. Medikuaren baitarik heldu naiz. • -EN BAITAN EGON. -en esku, menpe egon. Hori egitea ez dago nire baitan. || NOR BERE BAITAN EZ EGON. Nor bere onetik aterata egon. Ero baten pare zegoen, ez zegoen bere baitan. || NOR BERE BAITARA BIHURTU. Nor bere onera etorri. || NOR BERE BAITARIK. Izatez. Ez da bere baitarik gaiztoa. || NORK BERE BAITAN (esan,…). Nork bere barnean, bere buruari (esan,…). (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: lok.

        [bai eta]: bai eta (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) junt. (ere-rekin) y también, e incluso (2) postp. (postposizioan -n, -tik, -ra, -ko leku-denborazko kasu-atzizkiak eta -en kasu-atzizkiari dagokion izen-sintagma har ditzake) partícula empleada para formar los casos locales de declinación de los seres animados (3) postp. (etxe-izenetan jabearen izenari lotuta bakarrik edo bestela leku-denborazko kasu-atzizkiez) donde, en casa de, en el sitio de
    fr (1) junt. (ere-rekin) (et) aussi (2) postp. (postposizioan, lekuzko kasu-atzizkiak eta -en kasu-atzizkiari dagokion izen-sintagma har ditzake) en moi/soi … (3) iz. (etxe-izenetan jabearen izenari lotuta bakarrik edo bestela lekuzko kasu-atzizkiez erabiltzen da) chez
    en (1) junt. (ere-rekin) also, too, even

    Etxe hori Martin-baita da. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    baita (Argazkia: @edulartzanguren)

     
  • Maite 11:37 pm on 2016/11/02 Permalink | Reply
    Tags: B   

    bapigakatu 

    ad. Puztu, handitu.

    Orotariko Euskal Hiztegian

    bapigakatu (BN-lab ap. A), bapiakatu (Broussain ap. DRA).

    Exagerar (contracción de bat-biga-katu). Besteen elheak beti salhatzen tu bapigakatuz” A. v. bapikatu, bapikotu.

    Sinonimoak: iz.
    [esajeratu] : puztu, handitu; handizkatu; esajeratu (herr.) (Heg.) (Hiztegi Batua)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es exagerar
    fr exagérer
    en to exaggerate
    port exagerar

    “Besteen elheak beti salhatzen tu bapigakatuz.” (Orotariko Euskal Hiztegia)

    bapigakatu (Twitter, @inaki_iriarte)

     
  • Maite 9:13 pm on 2016/10/30 Permalink | Reply
    Tags: B   

    barealdi 

    iz. Zerbait edo norbait bare dagoen denbora. Itsasoaren barealdietan. Barealdian ustekabean jaikitzen den uhina izaten da itsasoan ere gaiztoena. Barealdiaren atzetik datorren haize zakarra. Barealdi batean harrapatzen baduzu.  (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    barealdi (A), baraldi (V, G ap. A), baretaldi.

    Período de calma. “Bonanza, rato de calma en el mar” A. “Baretaldi, ciclo de recalmada entre 3 ó 4 olas mayores llamadas “Las Marías” o “Eretia” que se observa en los rompientes” J. Irigoyen Los Tremendos 146 (ap. DRA). Au baretaldi au zan / iraupen bakoa / San Martinen udatxu / zoroa lakoa. Azc PB 133s (Ur PoBasc 344 bare aldi bat). Ekaitz-aizea etorren / baraldi-atzean; / eguna datorrenez / izarrak batzean. Ib. 134 (Ur PoBasc 344 kalmiaren ostian). Oi, zein ederra dan itxasua, / Zein ederra dan… bare-aldijan! Enb 49. Barealdian ustegabe jeikitzen dan uginaldia izaten da itxasoan ere gaiztoena. TAg Uzt 247. Aurreko egunetako etsipenaren ondoren, barealdiaren atzetik datorren aizealdi zakarrak bezela, maiteberoaldi gartsuak eragin zion. Ib. 252. Gero irmotu ta gotortu bazen, egualdi txarren jarraiki etorritako barealdi atsegiñari zor zion. Etxde JJ 162. Bat-batean Koridonek maitasun ero au gaitzesten du eta bere garrari arratsak ez dakarkiola bare-aldirik aitortzen du. Ibiñ Virgil 34. Ekaitz ostean barealdi. EZBB I 90. Etsaiak ekin ziguten egun batez [...]. Eta barealdia berriro. AZink 86. En DFrec hay un ej. más.

    Sinonimoak: iz.

        [eztialdia]: eztialdi, lasaialdi, jabalaldi Ipar., jabaldura Ipar., nasaialdi Bizk., lasaibide jas. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. período de calma, tiempo tranquilo, calma; bonanza; aplacamiento
    fr (1) iz. calme, accalmie (2) iz. stagnation
    en iz. quiet/peaceful time; calm, calmness; quiet, quietness
    port iz. calma

    Nola ekarri ordea hitzetara, gaindegian nik lizar hotsa atera ordu behorrek behetik egiten zuten irrintziak bihotzondoan eragiten zidan birbirrekoa! [Trapuan pupua, Patziku Perurena (Erein, 2001)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    barealdi (Gaurko hitza, Domeinu publikoa)

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel