Tagged: B Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 11:50 pm on 2018/10/16 Permalink | Reply
    Tags: B   

    behegain 

    iz. (B) Zorua. Behegainean zuloa egin. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: iz.

        [zorua]: lur, solairu, zola, zoru, behearen gain Bizk., angelu zah. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. (B) suelo
    fr iz. sol, pavé
    en iz. soil, ground
    port iz.pavimento, piso

    Pegarrak gainez egiten du, behegain busti baten gainera isuraraziz ura. [Pedro Páramo, Juan Rulfo / Juan Garzia (Ibaizabal, 2001)]

    behegain (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 10:45 pm on 2018/09/20 Permalink | Reply
    Tags: B   

    baratari 

    iz. Zah. Eskribaua, notarioa. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    baratari (SP, Ht VocGr 434, Hb ap. Lh).

    1. “Barata, signifie ce qui est à bon marché; item, noise, riotte; item, broullerie, d’où vient baratari, c’est-à-dire ‘brouillon’, qui embrouille les affaires” O-SP 221. “Barataria, donneur de bourdes, brouillon (O)” SP. “Trompeur” Ht VocGr 434.

    2. (SP, Hb ap. Lh, H, A). Notario. “No[tai]re, greffier” SP. “(L, BN), notario” A. v. eskribau. Auzilaria, sarista ezak onsa barataria, ezpere eure zuzena eztakidik balia. “Le Notaire ou le Greffier”. O Pr 59. Batxillerkuntzea erizpen gorenez (notarik onenakin) burututa, Oñatin eta Valladoliden ikasi zuen, baratari (notario) egin arte. A EEs 1916, 303s. Ezer baño len, bakaldunak, azken-nai au egin eban baratarijari beingo-beinguan etorteko aginddu eutsan. Otx 95. Zubek baratarijok egin oi dozubezan zirriborruak eztodaz nik errez ulertzen, izkijen ordez kako-makuak baño eztozubez egitten-da. Ib. 96. Baratari gosetiak erriz erri auzi ta asarre ta nasteak sorrarazten dabiltza. A Y 1934, 5.

    3. “Chalán, el que trata en mulas y caballos con destreza, y se aplica a todo comprador y vendedor” Lar. “(Hb), maquignon” Lh. “(G), chalán” A.

    Sinonimoak: iz. zah.

        [notarioa]: eskribau, notario (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. notario/ria, escribano/na
    fr iz. notaire
    en iz. notary
    port notário, tabelião , -oa

    Etxeberri-Ainchart Aolkulari Nagusi ta Baigorriko baratari iaunak adierazi zuen.  [Euskara Unibertsitatera bidean: eragileak eta proiektuak (1939-1990), Karmele Artetxe, UEU, 2011)] (Egungo Testuen Corpusa)

    baratari (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 10:07 pm on 2018/09/05 Permalink | Reply
    Tags: B   

    babesgabetasun 

    iz. Babesik eza, babesik ez duenaren egoera. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: iz.

        [babesik eza]: babesgabetze, desanparo (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. desarrimo, desamparo, indefensión, desprotección; falta de protección o apoyo
    fr abandon, détresse, impuissance, vulnérabilité,
    en abandonment, neglect, helplessness; vulnerability, defencelessness, defenselessness
    port desamparo; indefensabilidade, indefensibilidade

    Erabateko babesgabetasun- eta hustasun-sentipenak irentsi zintuen berriz. [Hauts haietatik, Unai Villena (Elkar, 2016)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    babesgabetasun (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 9:04 pm on 2018/08/31 Permalink | Reply
    Tags: B   

    barazkari 

    iz. Zah. Bazkaria. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    barazkari. v. bazkari.

    Sinonimoak: iz. zah.

        [bazkaria]: bazkari (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. (zah.) comida del mediodía o primeras horas de la tarde; almuerzo
    fr  iz. déjeuner
    en iz. lunch
    port iz.  almoçar

    Eta zazpi egunez barazkariak eginez, guziak bozkario handitan ibili ziren. [Jean Pierre Duvoisin, Bible Saindua (II) - Testament Zaharra, 2. zathia (1859-1865)] (Euskal Klasikoen Corpusa)

    barazkari (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 10:50 pm on 2018/08/26 Permalink | Reply
    Tags: B   

    barazka 

    iz. (B) Lehertutako olatu apartsua. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    barazka. “(V-m), ola rota, muy removida. Antxe barazkapean izan-ezik, nok landesari amua aoan sartu eragin?” A.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. (Itsas.) (B) cachón [ola de mar que rompe y hace espuma]
    fr iz. vague de mer qui casse et mousse
    en iz. informal (wave that breaks) breaker
    port iz. onda do mar que quebra e espumas

    Antxe barazkapean izan-ezik, nok landesari amua aoan sartu eragin?” A.  (Orotariko Euskal Hiztegian)

    barazka (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:23 pm on 2018/08/21 Permalink | Reply
    Tags: B   

    burkide 

    iz. 1 iz. Lagunkidea, batez ere politika ingurukoa. Oso gogoan ditugu gure burkideen heriotzak. Zure burkideek ez diote jaramon egin aldarrikapen horri, inork ez dizu elkartasunik ageri. Lagunak ginen, ez burkideak bakarrik. 2 iz. Lehiakide. Burkideak azpiratu eta zapaltzeko.  (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    burkide (A (que cita RS), Lar Sup).

    1. “Igual, burkidea” Lar Sup (que lo toma de RS). “Camarada, compañero de igual categoría” A. Iauna burkide gaxto. “El señor, malo para igualarse con él”. RS 295. Zuen Alderdiak aspaldi honetan eman duen gizonik ospetsuena [...], gizon eta burkide gisa merezi zuen hitzik ere esan gabe, hiltzen utzi duzuelako. Txill Egin 7-3-1979, 13. En DFrec hay 4 ejs., con el sdo. especializado de ‘camarada, correligionario político’.

    2. (Sal, R; -kh- S ap. A; Foix ap. Lh). Contrincante, adversario, competidor. “Contrincante. [...] Burkhide hun bat badik pelotari horrek; oraiko huntan horrek deabria dantzan ikusi behar dik (Sc), ese pelotari tiene un buen contrincante” A. “Compétiteur, adversaire” Lh. Bena nahi ükheitia Eliza nahas dadin partiden güdüka hoien artian, eta hartan bermatzia bürkhiden ehikiago garhaitziagatik, hori da Errelijione saintiaren gaixki erabiltia. ArmUs 1896, 98. Trusts eta Kartelsok zein geiaoka ibilli bear eta batzuk besteen burkide ta arerio egin ziran. Eguzk GizAuz 24. Guztiak ortxe alkartu ta gizabatzaren onerako, burkide barik, lankide egin bear ditu. Ib. 101. Onena dirudiana, onaren burkide izaten da bein baño sarriago. Ib. 181. Alkargo orreitan sartu nai izan ez eben burkideak, beste ola ta lantegi-jabeak, indarrez azpiratu ta zapaltzeko egin eben lenengo burrukaldia. Ib. 23.

    Sinonimoak: iz. g.e.

        [lehiakidea]: lehiakide, nahikide zah. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. contrincante, competidor, -a (2) iz. camarada
    fr (1) iz. adversaireconcurrent  (2) iz. camarade
    en (1) iz. opponent, competitor, rival  (2) iz.  (informal) pal
    port (1)  iz. adversário, -a,  competidor, -a (2) iz. camarada

    Pozik zegoen burkideek elkartasuna adierazi ziotelako.

    burkide (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

    Burkidea azpiratzea zen haren helburu bakarra.

    burkide (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:16 pm on 2018/08/08 Permalink | Reply
    Tags: B   

    burbuila 

    iz.  Airezko edo gasezko esfera txikia, adibidez, irakiten edo higitzen ari den isurkari baten gainaldera igotzen dena, xaboizko mintz bat betetzen duena, edo beiraren barnean gertatzen dena. Ik. anpulu. Xaboizko burbuilak egin. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    burbuila (-ulla SP Dv y A), burbula (Sal, R ap. A), burbul (DBPT).

    1. Burbuja. “Burbuja (H[ispanice]), bullæ quæ in aqua excitantur immisso corpore solido: (V[asconice]) burbulla” O Not 49 ( SP). “Bulle d’air” DBPT. Cf. LzG: “Borbolas, burbujas en el agua (Contrasta)”. v. purpuila. Astegunetako langile bizkorrak / zinemataratzen dira taka-taka / edo oheetara, ikhuzi ondoren / bihar igandeko / oinak, soina eta oro / ur-ziripen [='ur-xirripen'?] burbul zolietan. Mde Po 92.

    2. burbuil (Hb ap. Lh). “Grouillement, borborygme (cf. rom. bourboul)” Lh.

    3. “Burbuil, botón, yema (Darric ms.)” DRA. v. 2 borboil.

    Sinonimoak: iz.

        [anpulua]: anpulu, kuskuilu, punpuila Ipar., maskuilo g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. burbuja, borbotón (2) iz. (Teknol.) [galdaketan] sopladura; poro, burbuja
    fr iz. bulle
    en iz. bubble
    port iz.bolha

    Asko izan dira historian zehar gertatu diren burbuila espekulatiboak. [Txanponaren bi aldeak, Iñaki Heras (Alberdania, 2003)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    burbuila (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel