Tagged: B Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 10:52 pm on 2019/08/21 Permalink | Reply
    Tags: B   

    basaburu 

    iz. Herri edo eskualde batean goieneko auzoei eta inguruko lurraldeei ematen zaien izena. Basaburuan toki naro bat, bertan urjaiotz gardena. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    basaburu (B, BN, S ap. A; VocBN, Gèze, Dv, H).

    Núcleo de población aislado, generalmente en zona montañosa. “Nom qu’on donne aux hameaux les plus élevés des villages” VocBN. “Partie écartée d’un village” Gèze. “Hameau” H. “Nombre que se da a los caseríos más elevados de las poblaciones rurales” A. v. baserri.

    Zona alta, zona de montaña. Gero bialdu zuten Jamaikako Basaburura edo tokirik menditsuenera ta an ere asi zan bizkor lanean. Or SCruz 132s. Beroa aultzen zenean basaburuetan elur odeia zurrunbilloka astean. Or Mi 42. Basaburuan toki naro bat, / bertan urjaiotz gardena. EA OlBe 108.

    “Le nom devient nom propre de lieu, partout il y a un basaburu” Dv. Cf. O VocPo 68: “Soule Meridionale (qui est le quartier de la montagne, appellé vulgairement Basaburua)”; y Lrq: “Basabürü, Haute-Soule (Soule méridionale)”. Se da tbn. este mismo nombre a dos valles navarros, y a la zona más alta del de Baztán.

    Sinonimoak: iz. g.e.

        [auzo goienak]: bazter-herri, baserri g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar hiztegia eta Google translate):

    es iz. núcleo de población aislado, generalmente en zona montañosa
    fr iz. noyau de population isolée, généralement en zone montagneuse
    en iz. nucleus of isolated population, generally in mountainous area
    port iz. núcleo de população isolada, geralmente em área montanhosa

    Sekulako sineskeriak baziren bereziki basaburuetan eta apezek baitezpada kontra egin behar zieten, Montilletek idazten duenaz.  [Sorginak (lehen eta orain, Afrikan eta hemen), Xipri Arbelbide, Elkar, 2011] (Ereduzko Prosa Gaur)

    basaburu (Argazkia: rinconesgipuzkoa.diariovasco.com)

     
  • Maite 10:14 pm on 2019/08/16 Permalink | Reply
    Tags: B   

    barlasai 

    iz. Eraik. Leihoaren azpiko aldean pareta estaltzen duen pieza horizontala, gehienetan kanpoaldera irtena dena. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    barlasai (Lar, Hb ap. Lh). “Derramo en la Arquitectura, barlasaia, barkidia. Lat. Spatium interius fenestrae latius atque apertius” Lar.

    Sinonimoak:

    [barlasai]: leiho-koska, leiho-barren (Arkitektura-hiztegi irudiduna, Askoren artean, EHU, 2009)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. alféizar
    fr iz. rebord
    en iz. windowsill, sill
    port iz. parapeito

    Eskaileraren barandak, leihoen barlasaiak, jarlekuen bizkarrak gerriko uhalez, kaskoz, pistolaz eta kartutxo zorroz beteta zeuden.  (Suite frantsesa, Irene Nemirovski (Mikel Garmendia /Jose Antonio Sarasola), Alberdania, 2011)] (Egungo Testuen Corpusa)

     

    barlasai (Argazkia: @birasuegi)

     
  • Maite 11:03 pm on 2019/07/29 Permalink | Reply
    Tags: B   

    beldurgarri 

    iz. 1 adj. Beldurra eragiten duena. Ik. izugarri; ikaragarri. Begirada gaizto eta beldurgarria. Trumoi hots beldurgarria. Hitz andana luze eta beldurgarria. Atso hauek beldurgarriak izaten dituk. 2 iz. Beldurra sortzen duen gauza. Ez dela inor zorionekoa, bihotzean beldurgarriren bat dagoen bitartean. Zigorrada, agiraka eta beldurgarri guztiak alferrak dira. 3 (-en atzizkiaren eskuinean, artikulurik eta kasu markarik gabe). Laster, hemen geldituko nauk hankaz gora, handi eta txikien beldurgarri. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: izond.

        [izugarria]: beldurgarrizko, ikaragarri, izugarri, lotsagarrizko, larderiatsu Ipar., lazgarri Ipar., lotsagarri Ipar., ahalkeizun Ipar. zah. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz./izond. terrible, temible, terrorífico, -a, aterrador, -a; espantoso, -a; atroz
    fr iz./izond. redoutable, effrayant, -e, effroyable, terrible
    en izond. terrifying, frightening; fearsome
    port adj terrífico(a), adj aterrador(a)

    Kanpora begiratu eta paraje beldurgarri hura ikustean, kantatzeko gogoa kendu zitzaion. [Postariak bi aldiz deitzen du beti, James M. Cain (Xabier Olarra), Igela, 2003] (Egungo Testuen Corpusa)

     
  • Maite 7:25 am on 2019/07/28 Permalink | Reply
    Tags: B   

    basabazter 

    iz. 1 iz. Kaletik urrun dagoen auzoa edo aurkintza. Nire gorputza aspaldian ere basabazterren batean deseginda dagoelakoan. Oihan eta basabazterretako aire garbia. 2 iz. Ipar. Baserria. Bai hirietan, bai basabazterretan. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    basabazter (V-gip, B, S ap. A; Hb ap. Lh, Dv), baso-bazter, baso-baster.

    Desierto, lugar despoblado. “Basa-bazterr-ak, abdita, lieux écartés et sauvages” Dv. “Apartado, desierto” A. v. basamortu. Agar baso-bazter batera zanean, aingeru batek esan zion: Nondik zatoz, eta nora zoaz? Lard 17. Ordea ai, nere gorputza aspaldian ere basa-bazterren batean deseginda dagoelakoan zaute. Arr GB 76. Maria Birjina thonagabia agertü zen Lurdeseko basa bazter batetan. Ip Hil 208. Bat orrek be aldeko urietan, da beste orrek baso basterreko txabola ta mendi gaillurreko etxetxoetan, esan bear dozue. Ag AL 52. Ontzi batean sartu ta Betsaida ondoko basa-bazter batera yoan zan. Ir YKBiz 208. Gure aitak mana yan zuten basa-bazterrean. Ib. 217. Ni naiz basa-bazterrean oiuz ari danaren mintzura. Ib. 51. Aiek zerutik beira daude / nere sorterriari: / ni berriz basabazter ontan / nigarretan naiz ari. Ir in FlorC 197. Oihan eta basabazterretako aide garbiari esker, osasuna hobekitzen ari zitzaiolakoan zegoen. Mde Pr 136. Har itzazue hiru lagun –senarra, emaztea eta lapurra– eta bil itzazue elkarrekin basa-bazter batean. MEIG I 130.

    (S ap. Lrq; Lecl, H). Núcleo de población apartado. “Hameau” Lecl y Lrq. “Bai hirietan eta bai basabazterretan, dans les villes et aussi dans les campagnes” H. v. baserri. Hasirik Jesüs-Kristen Bikaritik, zuñen erranak mündü oroz errespeitüreki behatürik beitira, basa bazterretako azken artzañetara-drano. CatS V. Bai hirietan, bai basabazterretan. Ib. IX. Karrika nahastatuxe da, bainan garbi dago basa bazterra. Lander RIEV 1907, 430. Orai artino hiriko eta basabazterreko botz emailek izentatzen zutien kontsellerrak oro batetan. Eskual 10-4-1908 (ap. DRA). Nola ere baitzen, basa-bazter baketsu hori zorigaitzari ez zegokion. Mde Pr 96.

    Sinonimoak: iz.

        [basalekua]: basaleku, basamortu, desertu, lekaro g.e., mortu g.e., otalur g.e., eremu zah. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. lugar apartado/despoblado/solitario
    fr iz. endroit isolé
    en iz. lonely place
    port iz. lugar isolado

    (…) basabazter moldegabe bat zeharkatu dute, eta gero aldiri sastrakatsu bat…  [Isil-mandataria, Jean Echenoz /Gerardo Markuleta (Meettok, 2016)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    basabazter (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:04 pm on 2019/07/18 Permalink | Reply
    Tags: B   

    blaga 

    iz.  Denbora-pasako hizketaldia. 

    Sinonimoak: iz.

    [blaga]: berriketa, berriketaldi, hizketa, hizketaldi, berbaldi, solasaldi, solas, berbeta

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. charla, parloteo
    fr iz. causerie, bavardage
    en iz. chat; gossip
    port iz. fuxico

    Blaga lasaian zeuden jubilatuek harriturik begiratzen zioten infernuko Beltzeburengandik ihesean zebilela zirudien mutil hari. [Berandu da gelditzeko, Unai Iturriaga (Susa, 1999)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    blaga (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:05 pm on 2019/07/05 Permalink | Reply
    Tags: B   

    binbilikatu 

    ad. binbilikatu, binbilika, binbilikatzen. Oreka-puntuarekiko edo ardatzarekiko alde batera eta bestera higitu.

    Orotariko Euskal Hiztegian

    binbilikatu. “Ballotter” T-L.

    Sinonimoak: ad.

        [gorgoinatu]: gorgoinatu, zabu egin, zalantzatu, zanbulu egin, zanbuluak egin, junpatu Ipar., balanbatu g.e., zabundu g.e., zabunkatu g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es da/du ad. bambolear(se), balancear(se)
    fr se balancer⇒ v pron
    en sway⇒, totter⇒
    port da/du ad. balançar-se, rebolar-se

    Halako edo holako filmetako giro-deskribapena egin niezazueke, hartara jarriz gero: atetzar herdoildu kresalak horzkatuak, bidoi solte binbilikatuak, zoru kirrinkariak, masta ulukariak, bai eta ere ikaratzen olandresen barkuak, baina ni ez.  [Terra Sigillata, Joxe Austin Arrieta, Txalaparta, 2008] (Egungo Testuen Corpusa)

    binbilikatu (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 9:54 pm on 2019/06/29 Permalink | Reply
    Tags: B   

    betaro 

    adb. g.er. Astiro, poliki. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    betaro (H). Con tiempo, con detenimiento. “Avec loisir. Syn. astiro, astiki, astirekin” H (que cita a AA). Cf. 1 beta. v. BETAZ; astiro. Gauza bearra da ezkonzaren gañean arretarekin eta betaro itz egitea. AA I 558. Zeren Sakramentu onek dakartzian eginbideak andiak diran, eta betaro begiratu nai ziezan zenbaitek. Ib. 67. Ongi ta betaro gogoan erabilli ote degu, Nor dan guri itzegiteko ainbeste neurri artu dituana? AA III 430. Bideska txigorretan barrena noa, bada, sastarka ta lore berrituen usai ezea betaro-betaro ausnartzen. Txill Let 26.

    Sinonimoak: adond. g.e.

    [astiro]: apurka, astiro, astiz, baratz, emaro, emeki, geldika, geldiro, poliki, poliki-poliki, polito, baratxe Ipar., erreposki Ipar., pausatuki Ipar., pirka-pirka Ipar., geldi-geldika Bizk., geldika-geldika Bizk., astiki g.e., betaz zah., astiroki Ipar. zah. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Labayru eta Word Reference hiztegiak):

    es adb. despacio, pausadamente, calmadamente
    fr adb. lentement, posément, doucement
    en adb. slowly, calmly; gradually; gently
    port adb. devagar,

    Edateko ontziak bi hatzetarik goiti nehoiz ere betetzen ez zenituela, astiro eta betaroedaten zenuen arnoa. [Lur bat haratago, Joan Mari Irigoien (Elkar, 2000)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    betaro (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel