Tagged: B Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 7:45 am on 2015/01/27 Permalink | Reply
    Tags: B   

    biska 

    iz. 1. Txoriak harrapatzeko erabiltzen den lika. 2. (hed). Engainatzeko edo zerbaitera erakartzeko amarrua. Zeure ibilera, hitzegite eta jantziarekin bekaturako biska ipini duzu. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: iz.

    [lika]: goma, lika, lekeda Ipar./Naf. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) [txoriak ehizatzeko] liga, liria (2) (hed.) señuelo, reclamo
    fr glu
    en birdlime

    Entzun:

    Ez dut ezagutu futbol-entrenatzaile askorik. Profesionalen artean, bakarra, Alberto Ormaetxea. Txori kantariak harrapatzen zituen erreklamuarekin: txoriren bat biskan noiz eroriko entretenitzen zen, hark erlajatzen omen zuen gehien futbolaren inguruak sortzen zion estresetik. [Biska, Anjel Lertxundi (Hitz beste, 2015-01-24)] (Berria.eus)

    biska (Argazkia: blog.lubans.org)

     
  • Maite 8:50 am on 2015/01/14 Permalink | Reply
    Tags: B   

    buruments 

    izond. Zentzu edo adimen txikikoa, zentzugabeki mintzatzen edo aritzen dena. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoan, ‘ergel’)

    Orotariko Euskal Hiztegian:

    buruments (Gèze, Casve), burments (S ap. Lh; Casve). Simple, bobo, botarate. “Faible d’esprit, innocent” Lh. “Insensé”, “pierrot (niais), bürments” Casve. “Étourdi, bürüments” Ib. Aigalont, ehakiola / bürü ments huni beha, / eztezala ez kita / seküla hire legia. ‘Simplet’. Xarlem 674. Haurridek etzien deusere üken: oro edale eta bürüments zien ere. Const 42. Elgebarne ez beitzen bürments eta ikusten beitzian kapitaina zer atekan zen, oihüz hasi zen. Ib. 39.

    Sinonimoak: iz.
    [ergela] : arin, babalore, babo, bulunba, buruarin, eltze, ero, eroxka, inozo, kaiku, kaskarin, kirten, lelantoni, lerdo, memo, tonto, tontolapiko, tutulu, txatxu, txoriburu, zoro, zoroxka, zozo, zozoilo, ments Ipar., pello Ipar., xanfarin Ipar., zuntzun Ipar., tontolo Heg., txoropito Heg., atunburu Bizk., gangar Bizk., ganorabako Bizk., ganoragabe Bizk., ganoragabeko Bizk., kokolo Bizk., lapiko Bizk., lelo Bizk., mozolo Bizk., papao Bizk., pepelerdo Bizk., taket Bizk., tankalo Bizk., tentel Bizk., txotxolo Bizk., tetele Ipar./Naf., pettux Lap., ilupa Naf., pergut Zub., astapito beh., ganbelu beh., alotza g.e., haizebelats g.e., inputika g.e., narra g.e., txolin g.e., zoroko g.e., memelo Bizk. beh., koko Bizk. g.e., txotxin Bizk. g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es simple, bobo, botarate
    fr idiot(e), crétin, simplet(ette)
    en silly, simple, stupid, idiot, fool
    port bobo(a), pessoa irresponsável o sem juízo.

    Entzun:

    Burumentsenak ere badaki zer den erdeinuaren burdinez markatutako hiztun maizterra izatea. Urquijok salbu. [Urquijok salbu, Anjel Lertxundi (Hitz beste, 2015-01-14)] (Berria.eus)

    buruments (Gaurko hitza CC)

     
  • Maite 10:20 am on 2014/12/18 Permalink | Reply
    Tags: B   

    bahimendu 

    iz. 1. Blokeatzeko ekintza eta horren ondorioa.  (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoan, ‘blokeo’)

    Sinonimoak: iz. (Elhuyar Hiztegia)

    [blokeoa]: blokeo

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es embargo
    fr embargo
    en embargo
    port embargo

    Entzun:

    Berlingo Harresia eraiki zuten urte berean hartu zituzten AEBek Kubaren aurkako lehenbiziko neurri ekonomikoak, 1961ean. Harresiak 28 urte egin zituen zutik, eta haren eraisteak Gerra Hotzaren bukaera sinbolizatu zuen. Baina Kubaren aurkako bahimenduak hor jarraitu du, bertze mende laurdenez.  [Historia, aldatzeko bidean, Mikel Rodriguez (Mundua, 2014-12-18)] (Berria.eus)

    bahimendu (wilpf.org, CC)

     
  • Maite 7:50 am on 2014/12/16 Permalink | Reply
    Tags: B   

    borra 

    iz. Mailu handia. • BORRA EGIN. Kemen handiz lan egin.  (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: iz.
    [mailu handia] : mailu, mazo, gabi (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) maza, porra (2) porra
    fr (1) [mazoa] massue (2) [poliziarena] matraque
    en (1) [mailua] sledgehammer (2) [poliziarena] (billy) club, truncheon, baton
    port (1) maça, (2) (arma) cassetete, porrete

    Entzun:

    Gaur ere plazara atera da, eta Merkatu plazan zela, dozenaka polizia joan dira haren bila. Minutu gutxi eman dituzte ertzainek Amezaga atxilo hartzeko. Sare sozialetan, Poliziaren indarkeria maila salatu dute atxiloketa bertatik bertara jarraitu duten hainbatek. Bultzaka eta kolpeka atera dute Amezaga jende artetik, eta kalez jantzitako ertzainek borra hedagarriak erabili dituzte. [Ertzaintzak Jone Amezaga atxilotu du Gernikan eta epailearengana eraman (Politika, 2014-12-15 )] (Berria.eus)

    borra (Wikimedia Commons)

     
  • Maite 7:55 am on 2014/12/15 Permalink | Reply
    Tags: B   

    balentria 

    iz. (batez ere Ipar.) Ausardia edo adore handiko ekintza; ekintza miragarri edo gogoangarria. Haien armadako gizon sendoen balentriak. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: iz. Ipar.

    [egitandia]: egitandi g.e., azaña Heg. beh., sendagaila Ipar. zah. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (batez ere Ipar.) hazaña, proeza, heroicidad
    fr exploit, fanfaronnade
    en feat, exploit, deed
    port façanha, proeza, heroísmo, heroicidade

    Entzun:

    Benetako menpekotasunak, dena den, agerraldi latzak izan ditu asteon Espainiako Estatuan; bortitz gurean ere. CIAkoen balentrien txostenean irakurtzen genituenak, itotzeak, loa galarazteak, sexu erasoak eta kolpeak heriotza eragiteraino, Guantanamon ez, gure kale eta espaloietan hainbat emakumek jasaten du. «Esa extraña latitud / que es ser muerta en vida», ostuko dizkiot hitzak poetari. Bizi bitartean hila, eta maiz, bizitzen hasteko asmoa agertzean normalean, eraila. [Eraginkorregiak, Mikel Elorza (Arkupean, 2014-12-13)] (Berria.eus)

    balentria (Gaurko hitza, CC)

     
  • Maite 8:06 am on 2014/12/10 Permalink | Reply
    Tags: B   

    bort 

    izond. 1. Sasikoa, sasikumea. 2. Faltsua. Negar bortak eta alferrikakoak.  (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegian:

    bort (V, G, AN, L, BN; Lcc, Mic, SP, Lar (L), Dv), borde (SP > Dv), bord(a) (O Not > SP  > Dv), bortt (Sal, R). Ref.: A (bort); Inza RIEV 1928, 152.

    1. Bastardo, ilegítimo. “Bordea, borda (O), bortha [sic] (Ax), bâtard” SP (la supuesta var. bord aparece en Oihenart (Not 49) como origen de cast. borde). “Espurio” Lar y Añ. “Borde, hijo fuera del matrimonio legítimo” Lar. “Borta, natural; seme-borta, hijo natural” Inza RIEV 1928, 152. En AxN se explica bastarta (351) por borta…

    “Bort [...] hijo a quien apenas aman los padres, casi desechado” A.

    (Aq (AN)). Falso. “Ajenjo, azintzua (AN), asensiourdina (G). Otra especie, borta (AN) [probablemente por azintzu borta]” Aq 252 ( A: “Bort (AN, Aq) especie de ajenjo”).  Kristio borta da nai duena segitu Kristo gloriara pasatu gabe gurutzetik (253). LE-Ir. Perla-borta (179). ‘perla falsa’. LE-Ir. Baldin urriki eta negar oiek badire kaltea gatik, eta ez beste gatik, dirade urriki eta negar bortak, banoak, alferrikakoak. LE Urt 140s.

    “Zurgin-borta, carpintero vulgar; argin-borta, cantero vulgar (AN-ulz)” Inza RIEV 1928, 152.

    2. “Bort (V-ger), huraño, arisco; (del esp. arc. borte?)” A.

    Sinonimoak: iz./izond.

    [ezkontzaz at sortua]: izun, sasiko, sasikume, bastart Ipar./Naf., aizun neol. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)
    [garratza]: garratz, muzin, zakar, zaputz (Labayru ikastegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar, Labayru eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) izond. [sasikoa] ilegítimo, -a, bastardo, -a (2) izond. falso, -a, artificial (3) izond. [arrunta] vulgar (4) izond. huraño -ña, arisco -ca
    fr (1) adj illégitime (2)  adj faux(fausse) (3) vulgaire (4) adj farouche
    en (1) illegitimate, bastard (2) izond. false (3) izond. [arrunta] common, ordinary (4) izond. retiring, hermit-like
    port (1) adj ilegítimo(a) (2) falso(a) (3) vulgar (4) adj esquivo(a), intratável

    Entzun:

    Zuzenik gabea iruditzen zitzaidan “hamabi orduko” ipuin bort harekin egiten zuen konparazioa. [Groenlandiako lezioa, Bernardo Atxaga (Erein, 1998)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    Baina gorrotoak, adiskideak, gazte harenganako gorrotoak, bastart harenganako gorrotoak, nire aita odolezko, erregezkoaren seme bort harenganako gorrotoak arrazoiaren tokia usurpatzen zidan, askotan izaten den bezala, eta gorroto nuelako uste nuen ulertu ere egiten nuela. [Hiltzaile baten aitormena, Joseph Roth / Matías Múgica (Igela, 2004)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    Hori baino andra garratz eta bortagorik!  (Labayru Ikastegia)

    bort (Irudia: grotesqueandarabesque.blogspot.com)

     
  • Maite 7:45 am on 2014/11/05 Permalink | Reply
    Tags: B   

    baliogabetu 

    da/du ad. Balioa galdu edo kendu, baliogabe bihurtu. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegian:

    baliogabetu (PMuj), baliobagetu (Lar). “Invalidar” Lar. “Depreciarse” PMuj. En DFrec hay 3 ejs. de baliogabetu.

    Sinonimoak: iz. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    [deuseztatu] : deuseztatu, indargabetu, balio gabe utzi.

    Antonimoak: iz. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    [balioztatu] balioztatu, balio eman.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es invalidar, anular, revocar
    fr invalider, annuler, révoquer
    en (1) to invalidate, to nullify, to cancel, to annul, to disallow; to rescind, to revoke (2) to become invalid; to be made null and void
    port invalidar, anular, anelar, revogar

    Entzun:

    Espainiako Auzitegi Konstituzionalak baliogabetu egin du, behin-behinean, igandeko kontsultarako deia.  [Konstituzionalak debekatu arren, Generalitateak eutsi egingo dio galdeketari, Berria.eus (2014-11-04)]

    baliogabetu (Pixabay, Nemo) [CC0 Public Domain]

     
c
compose new post
j
next post/next comment
k
previous post/previous comment
r
reply
e
edit
o
show/hide comments
t
go to top
l
go to login
h
show/hide help
shift + esc
cancel