Tagged: B Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 7:14 pm on 2016/08/08 Permalink | Reply
    Tags: B   

    beakurtu 

    du ad. Errespetatu, gurtu. Hain beakurtua zen bere izena itsasokoen artean. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegia

    beakurtu (Lar, Bera, BeraLzM). Respetar, reverenciar. Gipuzkoako erri leñargiti guziak beakurtu edo errespetatu izan zaituzte beti, zu ama Donostia. Izt D 7 (dedic.). Noiz eta geiago beldurtzen duen desaraudeak, orduan ta geiago beakurtu edo errespetatuko du eukidatzeko señalaturik dagoen jabetasuna. Ib. 154. Aiñ beakurtua, zan bere izena / itsasokoen artean, / Kantabriyako umanta deitzen / zioten abo batean. (Elizechea, 1894). JFlor 77. Zoritxarrekoak ez ditu ezesten gañerako gizonak, beakurtzen ditu, agian andiesten ditu ta bildur die. Zink Crit 204.

    Sinonimoak: ad. g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

        [errespetatu]: errespetatu
        [gurtu]: agurtu, erreberentziatu, gur egin, gurtu, adoratu Ipar., jauretsi jas., agur egin g.e., beneratu zah.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es du ad. (ikus errespetatu, gurtu) respetar, adorar
    fr respecter, adorer
    en respect, adore
    port respeitar, venerar, honrar

    Gipuzkoako herri leinargiti guztiak beakurtu edo errespetatu izan zaituzte beti, zu ama Donostia. Izt D 7, moldatua. (Orotariko Euskal Hiztegia)

    beakurtu (Gaurko hitza, CC)

     
  • Maite 11:24 pm on 2016/07/26 Permalink | Reply
    Tags: B   

    bizizale 

    1. izond. Bizinahia. Euskalduna diruzalea dela, ondo bizizalea. 2. iz. (batez ere Z) Biztanlea. 3. izond. Bizikaria. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak:iz.

        [biztanlea]: auzo, bizilagun, bizitzaile, biztanle, egoile Ipar., egoiliar Ipar., bizilari g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz./izond. vividor, -a; vitalista (2) iz./izond. trabajador, -a, ahorrador, -a (3) iz./izond. vivificador, -a (4) iz. (batez ere Z) habitante
    fr iz./izond. viveur, -euse
    en izond. one who enjoys life; bon vivant, bon viveur

    Ezagutzen al duzue bizizale irribarretsu izateko errezeta?

    bizizale (Wikimedia Commons)

     
  • Maite 11:40 pm on 2016/07/13 Permalink | Reply
    Tags: B   

    barailati 

    izond. Bizk. ‘zaratatsua’ (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegia

    Barullero. Amaika ta erdiak ondo jota eldu nintzan Eibarko uri zaratatsu edo baraillatira. A Txirrist 220.

    Sinonimoak: izond. Bizk.

        [zaratatsua]: burrunbatsu, durunditsu, zaratatsu, harotsu Ipar., harramantzatsu Ipar., ospetsu Bizk. g.e.  (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es izond. ruidoso/sa, bullanguero/ra
    fr bruyant, -e ; tapageur, -euse ; retentissant, -e
    en noisy
    port barulhento(a), ruidoso(a)

    Hamaika ta erdiak ondo jota heldu nintzen Eibarko hiri zaratatsu edo barailatira[mold.] A Txirrist 220. (Orotariko euskal Hiztegia)

    barailati (Pixabay, CC0 Public Domain)

     
  • Maite 10:35 pm on 2016/07/11 Permalink | Reply
    Tags: B   

    barrandari 

      iz. (Ipar.) Zelataria. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: iz. Ipar.

        [zelataria]: barrandatzaile, belarri-luze, zelatari, goaitatzaile g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. (Ipar.) espía; vigía, centinela; acechador, -a
    fr iz. espion, -onne ; guetteur
    en iz. spy; guard
    port iz. espião, -ã; vigia, guarda

    Lurretik bidali dugun eta joan den astelehenean Jupiterren orbitaraino iritsi den zundari Juno izena eman izanak zirrara berazia eragin dit. Jupiterren emaztea, planeta oso bat, tamaina berekoa, merezi lukeena, betikotu dugu senarraren barrandari jeloskorraren paperean.  [Juno, Angel Erro (Jira,2016-07-07)] (Berria.eus)

    barrandari (Pixabay, CC0 Public Domain)

     
  • Maite 11:28 pm on 2016/06/13 Permalink | Reply
    Tags: B   

    belaxka 

    izond. Biguna, kemenik edo indarrik gabea. Osasun belaxka. Ahul eta belaxka, tankeraz. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: izond.

        [beratza]: bera, bigun, guri, mamor Ipar., beratz L-N, mardo Zub. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es izond. blando, -a, blandengue; fofo, -a; flojo, -a; sin energía
    fr izond. mou, molle, mollasse
    en izond. soft
    port izond. mole, brando(a), despec molengo(a), despec mole, despec (gordo) balofo(a)

    Zu, letxua, samurregia zara, belaxka ez esatearren. [Patata soro bat, Josetxo Azkona (Alberdania, 2004)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    Irakurtzen egona zen bere gelan, eta orain jaitsi eta dena ergela, axala, belaxka iruditzen zitzaion.  [Farorantz, Virginia Woolf / Anton Garikano (Ibaizabal, 2001)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    belaxka (Gaurko hitza, CC)

     
  • Maite 6:40 pm on 2016/06/06 Permalink | Reply
    Tags: B   

    betegin 

    izond. Hutsik, akatsik gabea, hobetzerik ez dagoena. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko euskal hiztegian

    betegin (-th- A).

    1. (Adj.). Perfecto, íntegro, pleno, acabado. “Perfecto” A, que cita a Oihenart (pero en éste sólo se encuentra betheginzarre). Nola [Eliza] beita bestalde algargoa bethegin edo perfeit bat beraurtarik. ArmUs 1896, 97. Guk orduan ezkenakien zearo, liburuetan irakurrita beintzat, elizgizon oso betegin batek bear dituen biozketa ta ontasunak zeintzuk diran. A Itzald II 70s. Domingo Agirre-ren azken-naia gogoratuta, apaiz oso betegin baten egikizuna bikoitza dala esango nuke. Ib. 78. Nere ustez, onela gauza biribilla ta betegiña gelditzen da. Or Y 1933, 418. Betegiñak (guziz onak) izan zaitezte, zuen Aita zerukoa betegiña dan bezela. Ir YKBiz 127. Ikaslea ezta irakaslea baño areago; ikasle betegiña (guziz ona) bada, bere ikaslea añakoa izango da. Ib. 135. Zergatik emakumearen oroipenak behar izan zuen hain betegina, hain akats-gabekoa zen ereti hori ilundu eta eragabetu. Mde HaurB 30. Haur baten gorpu mendre, bere ahultasunean hain hukigarria zenaren ordez, neska baten gorputz betegina eskainiko zuela haren soari. Ib. 37. 1588. “Emazte Betegiña”-ren [= "La Perfecta Casada"] eta “Kristoren Izenen” lenengo atalaren len-argitaraldia. Gazt MusIx 58. Hainbat lasterren adierazteko, labur-beharrez zebilen beti Orixe, eta labur-beharrez ibili gara haren ondotik genbiltzanok, biribiltasun betegin baten bila. MEIG V 133.

    2. (Vb.). Perfeccionar. Landaren hirodurak eta hazten dituen aberen gorotzak bera [landarea] ere hazten dute, eta bethegiten diote ekhoitzpena. “[Elles] perfectionnent sa fertilité”. Arch Gram 92.

    3. (Sust.). Perfección. Oar zaio ere [...] zentzuz-bestaldeko sentikizunaz ikuskarietan nabari zaion Egillearen edertasun eta betegiñaren errañuari. Gazt MusIx 168.

    Sinonimoak: izond. jas.

        [akatsik gabea]: biribil, eskasgabe g.e., perfektu zah. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es izond. perfecto, -a, íntegro, -a, pleno, -a, acabado, -a
    fr izond. parfait, plein
    en izond. honest, upright; perfect
    port izond. perfeito(a), íntegro(a), pleno(a)

    Argudio-kate betegin bat baino ez, inolako akatsik gabea.[Sagua, eulia, eta gizakia, François Jacob / Juan Garzia (EHU, 2004)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    betegin (Gaurko hitza, CC)

     
  • Maite 11:30 pm on 2016/05/11 Permalink | Reply
    Tags: B   

    bili 

    iz. Antzararen txitoa. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    bili (V-gip; Lcc, Lar, Lar Sup, Izt, Hb ap. Lh), bilio (V-arr-ple; Añ, Izt). Ref.: A (bilio); Etxba Eib.

    Cría de ánade; pato. “Piar el pollo, biliak ots egin” Lcc. “Gansarón, antzarkumea, bilia” Lar. “Pollo” Lar Sup. “Es pollo de pato o ganso” msOch 320. “Ganso, (c.) anzarra; sus pollos (V) bilioak” Añ. “Pollo de pato o de ganso” Izt 55r. “Pato. Bilixak azteko, ur-ondua biar da” Etxba Eib. Buka baiño lenago, leitzarrak etxera / ekaitzean dabiltzan biliak bezala. “Patos”. Or Eus 151.

    Sinonimoak: iz. g.e.

        [txitoa]: txita (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. cría de ánade; pato
    fr iz. poussin; canard, cane
    en iz. chick; duck

    Bili eder batzuk ikusi ditugu parkean.

    bili (Argazkia: Leire Narbaiza, CC)

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel