Tagged: B Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 11:06 pm on 2019/05/28 Permalink | Reply
    Tags: B,   

    etxelagun 

    iz. Bizilaguna. Bere hiru etxelagunekin egurastera atera zela. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    etxelagun, etxelaun.

    1. Coinquilino, vecino en una casa de varias viviendas. v. etxakide. Bi baserritar –etxelaunek– joan omentzien. (G-goi). “De la misma casa”. JMB Mund IV 129. Etxe-jaunaren utsunean, sendiko zenbaitzuk edo ontarako gaztigatuak izango diran bi etxe-lagunek [ikusi bearko dute]. “Dos vecinos”. EAEg 6-11-1936, 230.

    Compañero (de la misma casa), conviviente. v. ETXEKO LAGUN. Onekiko beldurra aizatu baitidazu egun: au bainun buruausterik miñena, nere etxelagun izaki. Zait Sof 31. Bere iru etxelagunekin egurastera atera zala. “Contubernales suos”. Or Aitork 196.

    2. Huésped. v. etxeliar. Poz-emoille bikaiña, etxelagun atsegin, bizkortzaille gozo. Ker EMeza 313 (ap. DRA). [Bentaria] ea etxe-lagunak zerbait agintzen ote zion itzuli zan. Berron Kijote 47.

    Sinonimoak: iz.

        [bizilaguna]: auzo, auzokide, auzoko, auzotar, bizilagun, barride Naf., etxekide g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. [etxebizitza berean] compañero, -a (2) iz. [banako etxebizitzetan] coinquilino, -a
    fr colocataire
    en (UK) flatmate; (UK) roommate
    port companheiro de quarto

    Bere hiru etxelagunekin egurastera atera zen (Elhuyar hiztegia)

     

    etxelagun (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:00 pm on 2019/05/22 Permalink | Reply
    Tags: B   

    babaka 

    iz. Ardien edo ahuntzen gorotz alea. Ik. baba 4. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    babaka (L-ain, BN-lab, Sc, R ap. A; H), bebaka (S ap. A; Foix ap. Lh). Excremento de ganado ovino. “Crotte de brebis, chèvre” H. “Cagarruta de cabra” A. “Crotte de chèvre” (de baba, fève)” Lh. v. altxirri, arkin, 1 baba (3).

    Sinonimoak: iz.

    [abere xeheen gorotza]: ardi-baba, ardi-gorotz, baba, arkin Ipar., arkorotz Bizk., pikor Ipar./Naf., altxirri g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. (Ipar.) boñiga
    fr (cheval) crottin; (vache) bouse
    en cow pat, cow dropping n
    port bosta

    Babaka, urrezkoa izanik ere, beti babaka.

    babaka (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:43 pm on 2019/04/29 Permalink | Reply
    Tags: B   

    bozkariatu 

    ad. Bozkariatu, bozkaria, bozkariatzen. da/du ad. Bozkarioz bete. Ik. poztu. Esan diezaion haren etortzeak zenbateraino bozkariatzen gaituen. Bozkaria zaitezte Jaunaren baitan. Edan dezagun bihotzaren bozkariatzeko. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: ad. Ipar.

    [bozkarioz bete]: alaiarazi, alaitu, begia argitu, begiak argitu, begiak ireki, poztu, zoratu, alegeratu Ipar., loriatu Ipar., arraitu L-BN, alegratu Heg. beh., pagutu Ipar. zah. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es da/du ad. (batez ere Ipar.) alegrar(se), regocijar(se), alborozar(se)
    fr da/du ad. (se) réjouir, jubiler
    en da/du ad. to be glad/happy/delighted; to rejoice, to revel
    port da/du ad. (batez ere Ipar.) alegrar-se, regozijar-se

    Edan dezagun bihotzaren bozkariatzeko. (Hiztegi Batua)

    bozkariatu (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 10:08 pm on 2019/04/28 Permalink | Reply
    Tags: B   

    boz(-)emaile 

    iz.  Boto-emailea. Milesker gure boz-emaile guztiei, segi dezagun aitzina! (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    BOZ-EMAILE. Votante, elector. Promesez eta mehatxuz eta gezurrez ttuttulatzen tuzte botz-emaileak. EskLAlm 1889, 3. Boz-emaile Judas ttipi, boz biltzale Judas handi. HU Zez 198. Ez ote da zuzen, boz-emaileak jakitea boz egun hautan bederen xuxen nor norat dagon? Ib. 141. Norbaitek izendatua zen araiz; eta nork? Herriak, herriko gizonek; boz emailek. HU Aurp 128. Han bere herritar boz-emaile biarnesen aitzinean egin du mintzaldi bat. Ib. 81. Xuberoko eta Baxenabarreko boz-emailek igorria da Pariserat Berdoly zenator. Ib. 142.

    Sinonimoak: iz.

        [bozkatzailea]: aukeratzaile, bozkatzaile, hautatzaile, hautesle, hautari g.e., boto-emaile (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. votante, elector, -a
    fr iz. votant, -e ; électeur, -trice
    en iz. elector, (informal) voter
    port iz. eleitor, -a

    Boz-emaileak izan dira gaurko protagonistak.

    boz-emaile (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 8:22 pm on 2019/04/21 Permalink | Reply
    Tags: B   

    bulda 

    iz. 1 iz. Aita santuak izenpetu eta zigilaturiko agiria. San Frantziskoren bigarren erregela, aita santuaren buldaz finkatu eta sendotua. Eskumiku bulda. Lazarori bulda-saltzaile baten mendean jazo zitzaiona. 2 iz. Bijilia-egunetan haragia jateko eta barau ez egiteko baimena ematen zuen bulda. Ea jan duen haragirik buldarik ez zuela. Bulda hartu. 3 iz. Irud. Teknikaren aldetik esankizunik ez dago; horretan Chaplinek bulda berezia izan du beti, lehen eta orain. (Hiztegi Batua)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. [agiria] bula (2) iz. [erromatarren domina-antzeko bereizgarria] bula
    fr iz. bulle
    en iz. (papal) bull
    port (papal) bula

    Buldarik ez zeukanak debekatua zuen halako egunetan haragia jatea. [Erresumaren ilunsentia, Mila Salterain (Txalaparta, 2014)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    bulda (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:37 pm on 2019/04/12 Permalink | Reply
    Tags: B   

    barnehuts 

    adj. Hutsa. (Elhuyar Hiztegia)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    BARNE-HUTS. “Barne-huts (adj.) qui est vide à l’interieur, creux” Dv.

    Sinonimoak: iz.

    [barnehuts] : huts (Elhuyar Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es izond. hueco, -a, vacío, -a
    fr creux, creuse
    en empty, hollow
    port oco(a), vazio(a)

    Untxia enbor barnehutsean sartu da.

    barnehuts (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:45 pm on 2019/04/11 Permalink | Reply
    Tags: B   

    balakari 

    adj. Lausengaria, losintxaria. Ik. balakatzaile. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    balakari (AN, L, BN, R, S ap. A; Lar, Hb ap. Lh, Dv, H), balakalari (Urt), palakari (Lar, Dv), palagari (Añ -> A).

    Halagador. “Assentator, hitzedermaillea, balakalária, arlote lausengária” Urt II 442. “Halagador” Lar y Añ. “Flatteur” H. “Palagari (V, Añ), adulador” A. v. balakatzaile. Hantik dirade mündü güziaren balakariak, üsü delarik hen bihotza zeiñütegiko oillarraren pare, aize güzier ützültzen dena. Egiat 212. Balakariz diradialakoz üngüratürik. Ib. 212. Ta ez diotsa orla goresle ta palakari; gaztea zan oraindik, ogeitalau urte besterik ezpaitzitun. Ibiñ Virgil 33.

    Acariciador. Eskü latza ezta balakari eztia, aldiz da loegile ta azaliak dü sügia iratzartzen. Egiat 266.

    Sinonimoak: izond.

    [losintxaria]: balakatzaile, ipurtzuri, koipetsu, lausengari, lausengatzaile, losintxari, zurikatzaile, zuriketari, zuritzaile, ipurgarbitzaile beh., ferekatzaile Ipar. zah. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es izond. halagador, -a; adulador, -a
    fr izond. flatteur, -euse ; adulateur, -trice
    en izond. flattering; fawning; obsequious
    port izond. bajulador, -a; adulador, -a

    Amini bat balakari gerta liteke agian; baina hain da fina balakuan non lausengura ohituko bailuke xalotasuna bera. [Harreman arriskutsuak, Choderlos de Laclos / Jon Muñoz (Ibaizabal, 1997)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    balakari (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel