Tagged: A Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 8:37 pm on 2020/09/22 Permalink | Reply
    Tags: A   

    abegikor 

    adj. Abegi ona egiten duena. Ik. abegitsu. Jendea abegikorra da Txilen. Irribarre abegikorra eskaini zion neskari. Egiazko giro abegikor eta harmoniatsua. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: iz.

    [abegikor] : abegitsu

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es  izond. acogedor, -a, hospitalario, -a
    fr izond. accueillant
    en  izond. welcoming, hospitable; kind-hearted
    port izond. acolhedor(a), aconchegante

    Testuinguruan

    Dagoeneko itzuliko ez den normaltasuna aldarrikatu beharrean, beharbada errealitate abegikorragoak eraikitzen/pentsatzen eman beharko genuke gure denbora; eta agian ez genuke hain atxikirik sentitu beharko utzi dugunarekin. [Normaltasuna, Goizalde Landabaso (berria.eus, 2020-09-22)]

     
  • Maite 10:40 pm on 2020/08/27 Permalink | Reply
    Tags: A   

    alhatu 

    ad. alhatu, alha/alhatu, alhatzen || 1 da ad. Ipar. Bazkatu, larratu. Behiak eta behorrak han alhatzen dira. 2 du ad. Ipar. Alharazi. Larre gurietan alhatuko ditut neure ardiak. 3 du ad. Irud. Aieru alferrez alhatzen duzu zeure burua. Jainkoaren alderako karrak alhaturik. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: ad. Ipar. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    [jan]: bazkatu, larratu, alha izan Ipar., alhan izan Ipar.    

    [alha izan]: alha izan Ipar., alhan izan Ipar.    

    [bazkarazi]: bazkatu, alharazi Ipar., bazkarazi Ipar., geinatu Zub.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) da ad. (batez ere Ipar.) comer, pastar (2) du ad. (batez ere Ipar.) hacer pastar/apacentar el ganado (3) zaio ad. (Ipar.) remorder, apenar

    fr (1) da ad. (batez ere Ipar.) paître, brouter, pâturer (2) du ad. (batez ere Ipar.) mener au pâturage (3)  zaio ad. (Ipar.) causer des remords, ronger
    en da/du ad. to graze

    port (1) da ad. (batez ere Ipar.) comer, pastar (2) du ad. (batez ere Ipar.) hacer pastar/apacentar el ganado (3) zaio ad. (Ipar.) remorder, apenar

    Testuinguruan

    Bazka gurietan alhatuko ditut geure ardiak. (Elhuyar hiztegia)

     
  • Maite 10:57 pm on 2020/08/23 Permalink | Reply
    Tags: A   

    auhen 

    iz. Atsekabearen edo ondikoaren adierazpena. Entzun, Jauna, ene hitzen auhena. Auhen eta deitore darigula. Jeremiasen auhenak. Ene bihotzeko hasperenak lehen dira orroak ezen ez auhenak. Auhenez dagoela bere semearen gainean. Bere hutsak negar-auhenetan deitoratzen zituela. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: iz.

    [adia]: ai, aiene, aieska, aiots, hileta, intziri, kexa, kexu, deitore Ipar., dolamen Ipar., pleinu Ipar., espa Heg., erosta Bizk., inkesa Bizk., adia Gip., zinkurin Ipar./Naf., aieneka g.e., alaka g.e., donabera g.e., oihuska g.e., arkuma Ipar. g.e., oihumin Ipar. g.e., espadasun Gip. g.e., ainkuri Naf. g.e., ainuri Naf. g.e., kexadura Ipar. zah. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. lamento, queja, suspiro
    fr iz. lamentation, gémissement, plainte
    en iz. groan, moan
    port iz. arrependimento, reclamação, suspiro

    Testuinguruan

    Bere hutsak negar-auhenetan deitoratzen zituela. (Hiztegi Batua)

     
  • Maite 8:48 pm on 2020/08/16 Permalink | Reply
    Tags: A   

    albainutu 

    albainutu, albainu/albainutu, albainutzen || du ad. Haria jostorratzaren begian sartu. Ik. albaindu. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    albainutu.

    1. (Aq 1198), albañatu, albiñotu (V, G ap. A ; Lar, Añ, Lcq 44, Zam Voc), albiñutu (Añ, s.v. hebra ). Enhebrar. “Enhebrado, albainutu ” Aq 1198.
    Mataza nastu ta biurritu baño len, aria ondo arildu ta albañatzea dagokio edeslari ikasiari. Beraz, artu ari-muturra ta, ekin dezaiogun arilkaiari. TAg Uzt 16.

    2. albaindu (V, G ap. A ), albandu (V-gip ap. A ) “Hilvanar“, “dar puntadas largas” A. v. ilbandu. Cf. 2 algaindu. Gixonezkuak samaragiñoko gorantzak erabiltten ei zittubezen orduban, eta joskiñak, Bertoldineri be olako bat egin gurarik, miesa ebagi, albainddu, ta soñian aztertu edo estu-zabalian neurrijak artu guraz […]. Otx 124.

    Sinonimoak: ad.

    [albainua jostorratzaren begian sartu]: albaindu, bastatu Ipar. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es  du ad. enhebrar, ensartar el hilo
    fr du ad. enfiler
    en  du ad. to thread
    port du ad. enfiar

    Testuinguruan

    Ahaleginez albainutzen ari zen orratz bat. [Besteen odola, Simone de Beauvoir (Oier Alonso), Ibaizabal, 2000)]

     
  • Maite 11:13 pm on 2020/08/14 Permalink | Reply
    Tags: A   

    atzeman 

    1 du ad. Ihes egin dezakeena gatibu edo preso hartu; piztiez, arrainez eta kidekoez mintzatuz, harrapatu. Atzeman dute lapurra. Arrainak amuz atzeman. Hemen nabil ehizan, animalien ondoan, ez dut antsia zer atzeman, otsoa edo orkatza.

    2 du ad. Irud. Hala zaudela heriotzak atzematen bazaitu. Gauak bidean atzeman zuen.

    3 du ad. Norbaitek beste norbait, honek nahi ez duen egoera batean, ikusi. Ik. harrapatu 4. Gezurretan atzeman zaitu.

    4 du ad. Adimenaren bidez sumatu, hauteman. Hitz eta esaldien mami ezkutua atzematea. Josefek nagusi berri horren gogoa laster atzeman zuen. Zentzumenek atzematen dutena.

    5 du ad. Aurkitu. Galdu zitzaigun papera berriz atzematen dugunean. Laster egiten du hilerrira, irekitzen du hobia eta bere alaba bizi eta azkar atzematen.

    6 (Partizipio burutua izenondo gisa). Hilak, zaurituak eta atzemanak.

      (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: ad. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    [atzitu]: Ipar. atxilo eraman, atxilotu, atzitu, bahitu, eskua ezarri, gatibatu, harrapatu, preso altxatu, preso hartu, arrastatu Ipar., atrapatu Bizk.    

    [ezustean harrapatu]: harrapatu, hartu, koiu Bizk., azarkatu Ipar. zah.    

    [ulertu]: aditu, jabetu, konprenitu, ulertu, entenditu Heg., adrendua hartu Naf., entelegatu Zub., kaptatu beh., erdietsi Ipar. zah.    

    [harrapatu]: atzitu, ehizatu, harrapatu, antxitu Bizk. zah.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) du ad. apresar, capturar; pillar, coger; alcanzar, atrapar (2) du ad. descubrir, sorprender (3) du ad. captar, percibir; comprender
    fr (1) du ad. saisir, attraper, capturer, prendre ; cueillir, récolter ; atteindre (2) du ad. trouver, rencontrer, découvrir, étonner (3) du ad. surprendre (4)  du ad. deviner, percevoir, capter
    en (1) du ad. to capture, to catch, to net; to seize (2) du ad. to take by surprise; to catch; to discover
    port (1) du ad. apresar, capturar; pegar; alcançar (2) du ad. descobrir (3) du ad. captar, perceber; entender

    Testuinguruan

    618 kasu atzeman dituzte Hego Euskal Herrian (berria.eus, 2020-08-14)]

     
  • Maite 10:15 pm on 2020/07/30 Permalink | Reply
    Tags: A   

    arregosi 

    iz. 1. (B) Sargoria. 2. (pl.) Beroak azalean sortutako erupzioa. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    arregosi.

    1. “(V-ger), tiempo muy caluroso y bochornoso” A.

    2. “(V-ger, B), zona (erupción de la piel producida por el calor). Se usa en plural. Arregosi ikaragarriak daukaz gure ume errukarriak (V)” A.

    Sinonimoak: iz.

    [berogar] : sargori

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. (B) tiempo bochornoso (2) iz. (B) (pl.) erupciones en la piel producidas por el calor
    fr (1) iz. (B) temps étouffant (2) iz. (B) (pl.) éruptions cutanées causées par la chaleur
    en (1) iz. (B) sultry weather (2) iz. (B) (pl.) skin rashes caused by heat
    port (1) iz. (B) clima abafado (2) iz. (B) (pl.) erupções cutâneas causadas pelo calor

    Testuinguruan

    Zoratzeko moduko arregosi hau! #gaurkohitza

     
  • Maite 11:04 pm on 2020/07/17 Permalink | Reply
    Tags: A   

    aditzaile 

    1 iz. Ulertzen duen pertsona. Erabateko iritzia emana dago; aditzaile onak ez du besteren beharrik. Aditzaile onari, hitz gutxi (esr. zah.). 2 iz. Entzulea. Aditzaile anitz joaten baitziren beren irratira. 400 bat aditzaile baginen, apaiz eta apaizgai. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    iz. [aditzen duena]: ulertzaile    

    iz. [entzulea]: entzule

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. entendedor, -a (2) iz. oyente, espectador, -a
    fr  iz. auditeur, entendeur
    en iz. listener, someone who understands
    port (1) iz. entendedor(a) (2) ouvinte, espectador(a)

    Testuinguruan

    Aditzaile onari, hitz gutxi. (Esaera zaharra)

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel