Tagged: A Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 11:30 pm on 2018/04/17 Permalink | Reply
    Tags: A   

    amore eman 

    ad. amore eman 1 Gogor egiteari edo buru egiteari utzi, onartu. Aspalditik datorren ohiturari amore emanez. Pilatok herriaren eskariari amore ematea erabaki zuen. Baina, tentazioa bizia baino biziagoa izan arren, ez diot amorerik eman. Alferrik zabiltza, ez du amore emango. 2 Soinekoez, sokez eta kidekoez mintzatuz, eman. Ez du amore ematen oihal honek. || amore emate, amore-emate amore eman aditzari dagokion ekintza. Konfiantza sendotzea nahi badugu, elkarrizketa eta elkarrekintza ezin dira baieztapen eta amore emate faltsuetan oinarritu. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: ad.

        [etsi]: etsi, etsia eman, etsia hartu, txil egin, amore egin Ipar., set egin Ipar., etsitu Ipar./Naf., desesperatu zah., amainatu Ipar. g.e., etsipena eman (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) ceder, dar de sí, vencerse (2) (sarritan osagarriak -i kasu-atzizkia duela) ceder; acceder; rendirse
    fr céder, renoncer
    en to give in; to give up; to yield, to give way
    port (1) ceder (2) render-se, capitular

    Baina hainbeste ibili eta gero, ez dut oraindik amore eman nahi. [Eraztunen Jauna III, J.R.R. Tolkien / Agustin Otsoa (Txalaparta, 2004)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    amore eman (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 9:40 pm on 2018/03/23 Permalink | Reply
    Tags: A   

    aizkatu 

    ad. aizkatu, aizka, aizkatzen du ad. g.er. Uxatu, haizatu. Hango algara gozo harroak txori mordo bat aizkatu zuen aldameneko sasitik. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: ad. g.e.

        [uxatu]: aienatu, aldenarazi, aldendu, desagerrarazi, haizatu, uxatu, haizarazi Ipar., kasarazi Ipar., kasatu Ipar., akazatu Zub. zah. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) du ad. ahuyentar, hacer huir, expulsar (2) du ad. incitar, azuzar, excitar, tentar (3) du ad. asustar
    fr du ad. lancer des pierres
    en (1) du ad. [uxatu] to frighten away/off, to chase away/off; to drive off (2) du ad. [xaxatu; bultzatu] to incite; to egg sb on, to urge sb on; to set sb/sth on sb
    port (1) afugentar, espantar; expulsar (2) du ad. incitar, excitar, tentar

    Eta egokia izango al da ate joka hastea, entzun eta ireki diezaguten, jende guztia aizkatu eta zarataka jarriz? [On Kixote Mantxako, Miguel de Cervantes / Patxi Ezkiaga (Erein, 2005)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    aizkatu (Argazkia: Fondo Antiguo de la Biblioteca de la Universidad de Sevilla)

     
  • Maite 10:17 pm on 2018/03/18 Permalink | Reply
    Tags: A   

    atija 

    iz. Naf. Doministikua. Ik. usin. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    atija (G-nav, AN-araq-egüés-larr-ulz-erro, Ae; -e AN-olza-larr-ulz-erro, B), etije (AN-araq). Ref.: Bon-Ond 153; A Apend (atije); Iz Ulz (atije), IzG (atije); Satr VocP (atija); Echaide Nav 173; Izeta BHizt2 (atije). La grafía <j> representa el sonido velar [x].

    Estornudo. v. atxija, atrija, hatifa, atxufa.

    Sinonimoak: iz. Naf.

        [doministikua]: usin, urtzintz Ipar., doministiku beh. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (GN) estornudo
    fr éternuement
    en sneeze
    port espirro

    Atija egin nuenetako batean, Jonek bere musuzapia pasatu zidan.

    atija (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:38 pm on 2018/03/04 Permalink | Reply
    Tags: A   

    arginabar 

    iz. Eguzkia irten baino lehen edo sartu ondoren dagoen argia (zenbait lekutan egunsentikoari bakarrik esaten zaio). (Harluxet hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    arginabar (R ap. A Apend; Aq 1145 (AN) ->  A). Aurora; crepúsculo. “Crepúsculo de la mañana (AN)” Aq 1145. “Arginabarrean, al amanecer (R)” A Apend. v. argiabar. Arginabarrak zer dire? Goiznabarra da eguzkia agertu aintziñeko argia; ta illunabarra eguzkia sartu ta dirauena. Bera EEs 1915, 166. Iñularreko arginabarrean bilduta, aldapa-beera zijoazela. TAg Uzt 104. Gauaro ixil baketsu, / argi-nabarretik ur danekoa. Onaind in Gazt MusIx 206 (Or 199 goiz-argitik, Gazt 187 goizalde bitartera).

    Sinonimoak: iz.

    [egunsenti] : egunsenti, goizalde, goiztiri, argi-urratze, argi-azkorri
    [ilunabar] : ilunabar, ilunsenti, arrastiri 

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es aurora; crepúsculo
    fr aube; crépuscule
    en dawn; dusk, twilight
    port amanhecer, alvorecer, aurora; crepúsculo

    Eguzkia ederra da goizeko arginabarrean, ederragoa oraino gauekoa itsasoaren luhartzean, beti esperantza baitugu berriro agertuko dela, biharamunean.  [Jakin aldizkaria, 187 zbk. (2011 - azaroa-abendua)] (Egungo Testuen Corpusa)

    arginabar (Gaurko hitza, domeinu Publikoa)

     
  • Maite 10:47 pm on 2018/03/03 Permalink | Reply
    Tags: A   

    azpel 

    iz. Sorta, azaoa. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    azpel (V-arr-ple-gip), azmel, aspel (V). Ref.: A (azpel, aspel); Iz UrrAnz (aspela); Elexp Berg (aspel).

    1. Manojo, haz. “Manotada de paja” A. “Aspel (V), fajo de helecho, árgoma, etc.” Ib. “Aspela, la cantidad suelta de helecho, hierba, etc. que se puede coger entre brazos” Iz UrrAnz. “Nik bedarra ebai, zuk aspelak eiñ eta Manuelek, sendorra. Bale?” Elexp Berg. Iñok yakin ez daian / illaren zertzela / eten barik daroa / ganera orbela, / idazti ta orriak / dakarren azmela. “Esas brazdas que traen los libros y diarios”. Atutxa Mugarra 48.

    “(V-arr-ger), carga pequeña” A.

    2. “(V-gip), tierra surcada para la siembra” A.

    Sinonimoak: iz.
    [azpel] : haxe, azao, sorta (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. (Heg.) manojo, haz (2) iz. (Heg.) tierra surcada para la siembra
    fr bouquet; (herbe) botte, (bois) fagot, (fleurs) gerbe
    en bunch, handful
    port maço, feixe

    Antsok ira ebagi ahala, Katelina aspelak egiten hasi zen, gero bien artean gurdia kargatu zuten. [Erresumaren ilunsentia, Mila Salterain, Txalaparta, 2014] (Ereduzko Prosa Gaur)

    azpel (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:26 pm on 2018/03/01 Permalink | Reply
    Tags: A   

    aitatokibilaso 

    iz. Aitonaren edo amonaren aita. Aita, aitona eta birraitona.

    Orotariko Euskal Hiztegian

    aitatokibilaso (H, s.v. aita). Bisabuelo.

    Sinonimoak: iz.
    [birraitona] : birraitona iz., aitabisaba, birraitaita Bizk., birraitita Bizk. (UZEI, birraitona)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. bisabuelo
    fr iz. arrière-grand-père
    en iz. great-grandfather
    port iz. bisavô

    Askok esaten diote aitatokibilasoren antza duela.

    aitatokibilaso (Argazkia: Gonzalo Iza)

     
  • Maite 10:25 pm on 2018/02/24 Permalink | Reply
    Tags: A   

    arraitu 

    ad. arraitu, arrai/arraitu, arraitzen 1 da/du ad. Lap. eta BNaf. Argitu, distiratu. Zeure arima zizun argi sainduz arraitu. 2 da/du ad. Lap. eta BNaf. Alaitu. Kopeta ilunak arraitu nahiz egin dut irri eta kantu. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: ad. L-BN (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

        [argitu]: argi egin, argi eman, argiratu, argitu, argiztatu, klaratu Ipar. zah.
        [alaitu]: alaiarazi, alaitu, begia argitu, begiak argitu, begiak ireki, poztu, zoratu, alegeratu Ipar., bozkariatu Ipar., loriatu Ipar., alegratu Heg. beh., pagutu Ipar. zah.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) du ad. (BN/L) iluminar, alumbrar (2) da/du ad. (BN/L) alegrar(se), animar(se)
    fr (1) du ad. illuminer, éclairer (2) da/du ad. réjouir, exulter
    en (1) du ad. [argitu] to light; to illuminate (2) da/du ad. [alaitu] to cheer up, to liven up; to cheer sb/sth up, to liven sb/sth up
    port (1) du ad. (BN/L) iluminar (2) da/du ad. (BN/L) alegrar-se, animar-se

    Irribarre zabal batek arraitu zuen Orschwiren aurpegia. [Brodecken txostena, Philippe Claudel / Itziar Diez de Ultzurrun (Igela, 2011)] (Ereduzko Prosa Dinamikoa)

    arraitu (Argazkia: cerradoporabandono.wordpress.com)

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel