Tagged: U Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 10:40 pm on 2019/11/07 Permalink | Reply
    Tags: U   

    uztondo 

    iz. 1 iz. Garia ebaki den soroa. Ik. galondo. Uztondoan arbia erein dugu. 2 iz. Uzta bildu ondoren lurrean gelditzen den zurtoin hondakina. Nekazariek uztondoa baimenik gabe erretzen dutenean gertatzen dira suteak, batez ere. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    (B ap. A e Izeta BHizt2 ). “Rastrojera, terreno en que se ha segado el trigo. Uztondoan arbia erin dugu, hemos sembrado el nabo en la rastrojera” Diccionario Vasco-Español-Francés hiztegiari (1905-1906) dagokio.”>A. Erria orduan Aigitoko mugapean alde orotara barreiatu zan, lastoaren orde uztondoak biltzeko. Ol Ex 5, 12 (BiblE soroetan lasto bila).
    Sinonimoak: iz.
    [galondoa]: galondo, ibintze Naf., kizki g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. rastrojo (2) iz. rastrojera, terreno en rastrojo
    fr iz. chaume
    en iz. stubble
    port iz. restolho sm

    Uztondoan arbia erein dugu. (Orotariko Euskal Hiztegia)

    uztondo (Argazkia: manuel m. v., Flickr,CC)

     

     
  • Maite 11:23 pm on 2019/08/25 Permalink | Reply
    Tags: U   

    ustekabean 

    iz. 1 adb. Espero izan gabe. Udazkenean, hau ere ustekabean, H. Gavel jauna galdu dugu. Ustekabean hartu gaitu haren heriotzak. Egun hura ustekabean etor ez dakizuen. 2 adb. Oharkabean. Ez dakigu ustekabean ala berariaz egin zuen. Askotan hutsak egiten ditugu ustekabean eta oharkabean. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: iz. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    [ustekabean]: oharkabe, oharkabean, ezustean, ustekabez, ustekabe, ustekaberik, otoz otoan. Ant. nahita, berariaz.
    [ustekabean]: bat-batean, itsumustuan, mementoan, tupustean, ziplo

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) adb. por sorpresa, de repente, de manera imprevista; por arte de birlibirloque, (como) por arte de magia (2) adb. involuntariamente, sin querer; inadvertidamente; accidentalmente
    fr (1) adb. au dépourvu, soudain, tout à coup (2) adb. par inadvertance
    en (1) adb. by surprise, unexpectedly (3) adb. [ohartu gabe] inadvertently, unintentionally
    port (1) adb. por surpresa, de repente (2) adb. involuntariamente, inadvertidamente; por engano

    Ustekabean harrapatu gaitu  (Elhuyar hiztegia)

    ustekabean (Gaurko hitza, CC0 Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:28 pm on 2019/07/08 Permalink | Reply
    Tags: U   

    uholde 

    iz. 1 iz. Eurite handiaren ondorioz, ibaiek gainez egitea eta lur eremuak urez estaltzea. Ik. uraldi. Euri-jasa jaitsi zen, uholdeak etorri ziren, haizeek erauntsi eta etxe hari eraso zioten. Uholdeak bezala etorriko dira gaitz guztiak zuen gainera. Uholdeak eraginiko kalteak. Gure mendi eta herriak odol horren uholdeaz itoak genituen. || Uholde handia: Bibliak dioenez, Noeren garaian gertatu zen uholdea, mundu osoa estali zuena. 2 iz. Irud. Negar uholdeak. Laugarren mendean, iparraldeko uholde hark kristau herria eta erromatarren inperioa estali zituen. Hortik etorkinen lehen uholde gaitza. . (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: iz.

        [eurite guztiz handia]: uraldi, pesia Ipar., zoperna Ipar., uralde Ipar., ufal Bizk., uriola Bizk., dilubio zah., tulubio Ipar. g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. inundación, anegamiento, anegación (2) iz. lluvia torrencial; aguacero (3) iz. (hed.) oleada
    fr (1) iz. inondation, crue (2) iz. déluge (3) iz. (hed.) vague, remous
    en (1) iz. flood (2) iz. [euri-jasa] torrential rain, downpour (3) iz. (hed.) wave, torrent, surge
    port (1) iz. inundação, alagamento (2) aguaceiro

    Tafallako ipar eta heagoaldeko sarrera-irteerak blokeatuta gelditu dira uholdeekin (Berria.eus, 2019-07-08)

    uholde (Argazkia: @dominguez_jdm, Twitter)

     
  • Maite 7:54 pm on 2019/06/23 Permalink | Reply
    Tags: U   

    ugerdo 

    adj. Bizk. Zikina. Bizar zikin, ile luze, ugerdo, koipetsua. Txanpon ugerdo batzuengatik. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    ugerdo (V-ger-ple ap. EI 171).

    Sucio. Eskeko agure bat, bizar zikin, ule luze, ugerdo koipatsu bat. Erkiag BatB 114. Txanpon ugerdo batzukaitik. Ib. 182. Atenasko filosofo ugerdo au (Diojenes) barregarria genduan benetan. EgutAr 13-10-1957 (ap. DRA). Roñoso, herrumbroso. Farol ugerdo batean eukiten zituan. Erkiag BatB 40.

    Sinonimoak: izond. Bizk.

        [zikina]: likits, lohi, satsu, urde, zikin, zikintsu Ipar., enas Heg., txerri Heg., ugertsu Bizk., zerri Ipar./Naf., endes Zub., teiu Zub., ahats zah., zital zah. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es izond. (B) sucio, -a, mugriento, -a, cochambroso, -a
    fr izond. sale, crasseux
    en izond. filthy, grubby, dirty
    port izond. sujo(a), sebento(a), seboso(a)

    Txanpon ugerdo batzuengatik. (Hiztegi Batua)

    ugerdo (Argazkia: udit saptarshi on Unsplash, Domeinu Publikoan)

     
  • Maite 11:00 pm on 2019/01/29 Permalink | Reply
    Tags: U   

    ufada 

    iz. g.er. Ufakoa. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    ufada. Soplo. Nola menderatu aizearen ufada? TAg Uzt 39. Gogoko zitzaion aurpegiari ere aize-ufadaren esku-atseginka biguna. Ib. 86.

    Sinonimoak: iz. g.e.

    [ufakoa]: putz, alpore Ipar., bafada Ipar., ufa Ipar., ufako Ipar., lurrun Bizk., buhada g.e., buhako g.e., bafa zah., bapore zah. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. soplo, soplido
    fr iz. souffle
    en iz. breeze, (strong) blast
    port iz. sopro, soplido

    140 km/h orduko haize ufadak utzi ditu Gabriel ziklogenesiak Bizkaian haizelekuetan. Euria ere erruz egin du Bizkaiko kostaldean. Alerta laranja goizaldean mantenduko da bihar goizera arte.  ['Gabriel' ziklogenesi esplosiboa, eitb.eus]

    ufada (Argazkia: eitb.eus)

     
  • Maite 9:39 pm on 2019/01/13 Permalink | Reply
    Tags: U   

    ultraeskuindar 

    adj. 1 adj. Eskuin muturrekoa. Alderdi ultraeskuindarrak. Delta izeneko talde ultraeskuindarrak bere gain hartu zuen hilketa. 2 iz. Eskuin muturreko ideologiaren aldekoa den pertsona. Han ziren komunistak, liberalak, ultraeskuindarrak (Hiztegi Batua)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es adj./iz. (Pol.) ultraderechista
    fr adj./iz. (Pol.) d’extrême-droite, ultra
    en adj./iz. (Pol.) right-wing extremist, right-wing radical adj + n ; far-right, radical-right, extreme-right adj

    Alderdi ultraeskuindarrak hortzak erakusten ari dira.

    ultraeskuindar (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 8:25 pm on 2018/10/13 Permalink | Reply
    Tags: U   

    unada 

    iz. Bizk. Denboraldia, bolada. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    unada (V), unara (V-gip).

    1. Momento. “Unada, trecho, temporada, época (V)” A Apend. “Unara baten, de una…” Iz ArOñ. Nork gogaitu unada luze-samar batez, nork asper-usaiñik zati baten izan. Erkiag Arran 10. Goiz erdian nai goiz beranduan, etxeko sukaldera eltzen zan, amaren alde-unadak zelatean zainduaz. Erkiag BatB 25. Au eztizko unada! / Bakartade / zoragarrian nago. Egieder UrreB 159.

    2. (A DBols), uneda. Tramo, espacio; paraje. “Espacio vacío” A DBols. Bultzadaka eroan dau mutilla serbitzuko ateraiño, eta an egotzi dau malladiko unadan, eta atea arrapaladan itxi. Erkiag BatB 157. Ubideti Ipiñeburu bitartean, orraitio, bidarlo luze bildurgarrie eukien [...] lapurrentzako leku berebizikoa. Unada bildurgarri ori atzean itxite [...]. Akes Ipiñ 11. Baserri oneen mendi-unedatan troka edo kabiak zabaltzen dira. Eta uneda onetan, zugazti asko. EgutAr 13-5-1962 (ap. DRA).

    Pasaje (de un libro). Irakurrita arrast egindako idaztitxu orren uneda guztiak gomuteratu biar baneukez. EEs 1923, 162.

    3. unara (V-gip), unaa (V-gip). “Unáatxo bat, unária, unáa bat [...] un trozo o porción” Iz ArOñ.

    Sinonimoak: iz. Bizk.

        [denboraldia]: aldikada, bolada, denboraldi, unekada Bizk. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. (B) espacio de tiempo; temporada
    fr iz. saison, période
    en iz. season; period
    port iz. temporada

    Amurrioko baso publikoen Antolamendu Planean proposatutako bioaniztasunaren hedapenerako jarraibideak kontuan izanda, hiru unadetan banatutako 4,95 hektareatan landatuko den espeziea tulipa arbola (Liriodendron tulipifera) izango da, ekoizpen eta babes funtzio mistoa duen espeziea. [Amurrioko Udalak 10,24 baso hektarea birlandatuko ditu, Aiaraldea.eus (2018-10-13)]

    unada (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel