Tagged: U Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 9:28 pm on 2017/01/12 Permalink | Reply
    Tags: U   

    ukitze 

     iz. ukitu aditzari dagokion ekintza. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: iz. zah.

        [ukitua]: hunki, hunkimendu, uki, ukiera, ukipen, ukitu, ukimen g.e., hazka zah.  (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) z. tocamiento; contacto (2) iz. (Mat.) tangencia
    fr tact, contact, toucher
    en (undesired) molestation n
    port tocamento

    Bi mutili «ukitze desegokiak» egin zizkiola frogatutzat jota, elizak hiru urterako kargugabetu du Juan Kruz Mendizabal apaiza. [Elizaren iluntasuneanAinhoa Oiartzabal Azketa (Berria.eus, 2017-01-12)]

     
  • Maite 11:43 pm on 2016/11/10 Permalink | Reply
    Tags: U   

    upealako 

    izlg. Neurriz gainekoa. 

    Orotariko Euskal Hiztegian

    upealako. v. UPA LAKO(s.v. 1 upa).

    UPA LAKO. a) “Exorbitante, litm., como un tonel” DRA. Amaikatxu bider damutu yakon eskopetarik ez ekartea! Upielako erbiak ez ebazan ba ondo-ondotxutik atara? Bilbao IpuiB 134. Orain arte amerikatarrak bakarrik jaurtiten ebezan upielako nabarmenkeriak. EgutAr 9-10-1959 (ap. DRA). Orretara ateraten dan diruagaz, upielako kamiño zabalak eiten dira. Ib. 13-9-1960 (ap. DRA). Gitxi au naiko izan da upielako fama artzeko. Ib. 24-4-1962 (ap. DRA).

    b) “Upea lakoa, oscuro” A Apend.

    Sinonimoak: izlg.
    [upealako] : gehiegizko, gehiegi, neurriz gaineko (Elhuyar Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Labayru eta Word Reference hiztegiak):

    es exorbitante
    fr exorbitant 
    en exorbitant
    port exorbitante

    Gutxi hau nahiko izan da upealako fama hartzeko. Orotariko Euskal Hiztegia [mold.]

    upealako (Gaurko hitza, Domeinu publikoa)

     
  • Maite 11:11 pm on 2016/07/21 Permalink | Reply
    Tags: U   

    upategi 

    iz. Sotoa, upelategia. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    upategi (V, G-to; Lar, Hb ap. Lh, Dv (V, G), H), upetegi (Añ), upatei (V-gip), iputei (V-gip). Ref. A; Iz ArOñ (upatei); Elexp Berg (upatei, iputei).

    Bodega” Lar y Añ. “Cantina” Lar. “Cellier” Dv. “Chai, cave, cuverie” H. “Bodega, depósito de toneles (msOch)” A. “Iputei, ipuiteixa. [...] En algunos caseríos construidos en contraterreno se llama así al local situado bajo el nivel de la cocina, al cual se arroja el estiércol de la cuadra. También se utiliza como bodega o para otros menesteres. Ald[aera] upatei, upateixa. [...] Upateixa ba, satsa ero, oilluak ero, sardaua ero” Elexp Berg. Sartzen da gero [gazta] eltze edo tinaja batean eta utzi upategian. It Dial 89 (Ur upategijan; Dv xaian, Ip zederian). Erriojako upategiak. Azc PB 79. Sartu zirean guztiak ontziaren upategian (bodega). Echta Jos 119. Danak topau ebazan ondo samar [ontzian], da upategia makallaoz beterik. Ib. 265.

    Sinonimoak: iz.

        [upeltegia]: soto, upeltegi, bodega Heg. beh., xai Ipar. g.e.  (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. lugar donde se hallan las cubas; bodega
    fr iz. cave
    en iz. (wine) cellar
    port iz. adega

    Arabako Errioxako 40 upategik baino gehiagok babestu dute eskaera, eta tramiterako dokumentazioa aurkeztua dute Eusko Jaurlaritzan. Mahastiari “behar duen balioa” eman nahi diote. [Arabako Mahastiak sor-marka eratzeko urratsa egin duteIvan Santamaria (Berria.eus, 2016-07-21)]

    upategi (Pixabay, CC0 Public Domain)

     
  • Maite 11:41 pm on 2016/05/04 Permalink | Reply
    Tags: U   

    uko 

      iz. 1. Ukatzea, ezetza. Ukoan egon. 2. Zerbait edo norbaitekiko atxikimendua haustea. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: iz.

        [ukatzea]: ez, ezetz, ezezko, ukamen, ukapen, ukatze, ukazio, errefus Ipar., ukaera g.e., arnegu Ipar. g.e., arnegamendu Ipar. zah.  (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. negación, negativa (2) iz. renuncia (3) iz. no, negativa
    fr (1) iz. négation, négative (2) iz. renoncement (3) iz. refus, négative
    en (1) iz. denial, refusal, negation (2) iz. resignation (3) iz. denial, no
    port (1) iz. negação (2) renúncia (3) nãoo

    Danteren bertso-lerro bat aipatzean, (che fece per viltade il gran rifiuto: hau da, «koldarkeriaz uko handia eman zuena»), Kavafisek per viltade ezabatu zuen. [Uko handia, anjel Erro (Jira, 2016-05-04 )] (Berria.eus)

     
  • Maite 9:30 am on 2016/04/24 Permalink | Reply
    Tags: U   

    pagadi 

    iz. Pagoz osatutako basoa.  (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegia

    pagadi (V, G; Lar, H (+ ph-)), pagadoi (H (+ ph-)), pagadui (V-ger-ple-gip; Zam Voc), pagadei (V-gip), pagari (V-gip, G-azp), pagai (V-gip), pagodi (V-ger, L), pagodei, pagori (BN-baig), pagoi (V-gip), bagadi (AN-ulz, B), bagadoi (S, R; ZMoso 68), bagodi (L-ain), fagadi (BN; SP, Lar, Dv, H), fagadoi (BN; Dv, H), fagodi (Arch ms. ap. DRA), fagodri (BN-baig). Ref.: A (pagadi, pagodi, pagori, bagadi, bagodi, fagadi, fagodri); Lh (pagodi); Lrq (bagardoi [oxít.]); Iz ArOñ (pagádui), UrrAnz (págadeixa), Als, Ulz (bagadi); Etxba Eib; Elexp Berg; Izeta BHizt2 (bagadi).

    Hayedo. “Hayal” Lar. Pagari-gastañarikoa da guztietan oberena [iturria]. Izt C 86. Bagadoi anitx. Mdg 130. Pagadietako bide itzaletan gora. Ag G 133 (AL 141 pagodi). Non ditut nere arizti ta pagadi ederrak? Mok 14. Borda gaineko pagodi hartarat. Zub 75. Pagadi baten babesean. TAg Uzt 254. Bazter-gabeko pagadiak. Munita 55. Pagodeietan usuak urru. BEnb NereA 40. Pagadui eder guztiek. Akes Ipiñ 25 (24 pagadi). Pagadiaren freskura. Arti in MEIG VI 182. Pagadi sarri batera maiz etortzen zan. Ibiñ Virgil 34. Sartu giñan pagadi batean. BBarand 81. Eskerrak pagadixe-eta aundixe eta gordeleku onak… Gerrika 72. v. tbn. EA Txindor 130. Ldi BB 112. Or Eus 327. SMitx Aranz 129. Etxde JJ 62. Bilbao IpuiB 154. Gand Elorri 211. Vill ib. 12. NEtx LBB 182. Uzt Sas 168. Lasa Poem 95. BasoM 65. AZink 80. Pagari: Apaol 63.

    Sinonimoak: iz./izond. Naf.

        [pagadi]: pago-baso  (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. hayedo
    fr iz. hêtraie
    en  iz. beech forest
    port  iz. faial

              ZURE GORPUTZAK SUAREN KOLOREAK DITU

     

    Zure gorputzak suaren koloreak ditu

    zure ausentziak negua dakargu

                            hego haizearekin

                            pagadiak dantza dagi uso beltzak jaulkiz

                            milaka uso urgun

    zure begietan itsasoak gaua jotzen du

     Poza eta gero, Jose Luis Otamendi (Susa poesia, 1990)

     
  • Maite 4:12 pm on 2016/03/04 Permalink | Reply
    Tags: U   

    urtebetetze 

    iz. Pertsona baten jaiotza-egunetik urte-kopuru jakin bat iragan den eguna (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: iz.

        [jaiotegunaren urtemuga]: sortegun Ipar. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. cumpleaños; aniversario
    fr iz. anniversaire [de naissance]
    en iz. birthday
    port iz. aniversário

    Hara, baduzu pista txiki bat nire urtebetetze egunaz oroitu nahi baduzu! [Desio izeneko tranbia, Tennessee Williams / Xabier Paya (Alberdania-Elkar, 2006)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    urtebetetze (publicdomainpictures.net)

     
  • Maite 10:01 am on 2016/01/17 Permalink | Reply
    Tags: U   

    urlo 

    iz. Lurrazaleko sakongune natural edo kokaleku artifizial batean dagoen urbildu ez oso handia, normalean iraunkorra. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoan, ‘urmael’)

    Sinonimoak: iz.
    [urlo] : ur bilduur geldiurmael (Elhuyar Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es remanso
    fr nappe d’eau dormante
    en stagnant water


    ANTSIEN OHARRAK -1

    Desioaren protozooa esperantzaren urlo berdean bizi da.

    Protozooaren desioa esperantzaren urlo berdean bizi da.

    Urlo berdeko protozooa desioaren esperantzan bizi da.

    Protozooaren esperantza desioaren urlo berdean bizi da.

    Urlo berdeko protozooa esperantzaren desioan bizi da.

    Esperantzaren protozooa desioaren urlo berdean bizi da.

    Azalaren kodea, Miren Agur Meabe (Susa poesia, 2000)

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel