Tagged: F Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 8:06 am on 2015/04/27 Permalink | Reply
    Tags: F   

    frantxulet 

    iz. MUS. Txirula, flauta.  (Bergarako Euskara)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    frantxulet (V-gip ap. Etxba Eib), frausulete, fraxolete, prantxulet. Flautín. “Especie de pito o flauta (Flageolet). Frantxuletakin joten zittuan soñu edergarrixak” Etxba Eib. Batek du fraxoletia, bestiak ojalatazko txilibituba eta Erramunek farola. Sor Gabon 19. Igo zan tellatura “frantxuleta” jotzera. Baserritarra 17-31 [sic]-1906 (ap. DRA). A! nere frausuletian soñua gustatzen zaio. Ill Pill 14. Prantxuleta juaz juan omen ziran / jokuba jokatutzera. EusJok II 70.

    Eibarko Hiztegia:

    Iturria TE: Toribio Etxebarria (T. ETXEBARRIA, 1998)
    Baliokideak: Flauta, flautín; pito, chiflo.
    Esanahia: “Especie de pito o flauta (Flageolet)” (TE, 376).
    Adibideak: Frantxuletakin joten zittuan soiñu edergarrixak. / (TE)
    Ikusteko: txilibittu.

    Sinonimoak: iz.

    [frantxulet]: txirula, flauta (Bergarako Euskara)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es flautín, piccolo
    fr Mús flageolet, piccolo
    en (=instrumento) piccolo
    port (instrumento) flautim

    Entzun:

    Frantxuletakin joten zittuan soñu edergarrixak” Etxba (Orotariko Euskal Hiztegia)

    frantxulet (Wikimedia Commons)

     
  • Maite 8:35 am on 2014/11/20 Permalink | Reply
    Tags: F   

    furiada 

    iz. 1. Jantzi, arte, literatura, etab.etan jendearen gustu orokorra edo garai jakin bati dagokion erabilera, ohitura eta joeren multzoa. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoan, ‘moda’ [moldatua])

    Orotariko Euskal Hiztegian:

    furiada (-ixa- V-gip ap. Etxba Eib).  “Moda, brote, actualidad. Aspaldi, jokuak furixada aundixa dauka erri onetan” Etxba Eib. “Elgorrixan furixadiakin dago gorri gorri” Ib. “Gauziari etorri jakon furixadiakin, txapel guztiak saldu dittu” Ib. “Pikuak furixadia dauka ointxe, la higuera tiene mucho fruto” (V-gip).

    Sinonimoak: iz.

    [molde igarokorra]: moda,  bolada, menta Ipar. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Orotariko Euskal Hiztegia eta Word Reference hiztegiak):

    es moda, brote, actualidad
    fr mode, actualité
    en fashion
    port moda, atualidade

    Entzun:

    Puri-purian daude literatur tertuliak, furiada politean idazle eskolak. [Beti eskean, Anjel Lertxundi (Hitz beste, 2014-11-20)] (Berria.eus)

    furiada (Gaurko hitza, CC)

     
  • Maite 8:35 am on 2014/08/24 Permalink | Reply
    Tags: F   

    futxo 

    (Ipar.) Harridura, haserrea, etab. adierazteko hitza. Anitz bihozmin bazuen, eta, futxo, deusik ezin egin! (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegian:

    futxo (Lh).

    (Interj.). “Futxo, diable!” Lh. v. arraio. Tr. Documentado en textos labortanos y bajo-navarros desde finales del s. XIX.  Serorak ere, soinekoz aldaturik bederen –ori nolazpeit futxo!– haizuko direla herrietarat itzultzera eta eskola emaitera? HU Zez 179. Ba eta futxo hala gertatu; sendatu gizona. JE Med 92. Bainan, futxo, lau mila libera ere ez dira artho-pean atzemaiten. Barb Sup 10. Urbiltzen zaio nexkatoari soberaxko, futxo! Zub 106. Amets tzar bat nuenetz nindagon lehenik, bainan, futxo! girixtino maiteak, holako ametsik ez da. Lf Murtuts 4. Badoatzi haurrak, etxez etxe, gauza biltzen [...]. Eta futxo biltzen, biltzen. Herr 23-1-1958, 3. Ez futxo! Ni biziki untsa niz hemen. Othoizlari 1962, 484. Eta futxo, Diego Pereirak aments beraren kotsua hartu! Ardoy SFran 248. v. tbn. Ox 92. JEtchep 36.

    (Uso adj., aplicado a personas). Ezkondu nahi futxo hura ere eta emazte-geiak buruan zuena ez araiz zangoan izaki… HU Zez 37. Halere futxo den bezalakoak etsai bezenbat adixkide baitu bazterretan, eta gehiago ere. JE Med 96.

    Sinonimoak: iz.
    [harridura adierazteko] : arraio! demontre! (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es interj. (Ipar.) ¡diablo(s)!, ¡demonio(s)!, ¡caramba!, ¡rayos!
    fr diable !, mince !
    en damn!, hell!
    port diabo!, caramba!, puxa!

    Entzun:

    Gerla batean gaituk, futxo! [Elektrika, Xabier Montoia (Susa, 2004)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    futxo (Gaurko hitza, CC)

     
  • Maite 8:30 am on 2014/07/26 Permalink | Reply
    Tags: F   

    freskatu 

    INFORM. ad. Unean pantailan dagoen web orria eguneratu, berriro kargatu. Web arakatzaileek freskatzeko botoi bat izaten dute tresna-barran. (Euskalterm)

    Harluxet Hiztegi Entziklopedikoan:

    da/du ad. 1. Fresko jarri; bero-gehiegia gutxitu. Eztarria freskatzeko edari bat hartu. 2. INFORM. Irudi bat pantailan mantendu, behar den informazio-sarrera berrituz. 3. INFORM. Memoria dinamiko bateko informazioa periodikoki berritu korronte elektrikoa pasatuz.

    Sinonimoak: ad. (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    [web orria eguneratu] : eguneratu 
    [fresko jarri] : fresko jarri, hoztu, hozpildu, hozkirritu. berotu, epeldu

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) INFORM. actualizar (2) refrescar(se)
    fr (1) INFORM. actualiser (2) (se) rafraîchir
    en (1) INFORM. refresh (2) to refresh; to cool sb/sth down
    port (1) INFORM. atualizar (2) refrescar-se

    Entzun:

    Web orria freskatzeko eskatu nion, egindako azken aldaketa ikus zezan. 

    Kanpoan freskatu egin zuen eta kalea bustita antzean zegoen zatika, arratsaldeko momenturen batean euria egin zuen seinale. [Ugerra eta kedarra, Sonia Gonzalez (Txalaparta, 2003)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    freskatu

     
  • Maite 8:09 am on 2014/05/07 Permalink | Reply
    Tags: F   

    fetxotasun 

    iz. (Ipar.) Fetxoa denaren nolakotasuna. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: iz.
    [trebetasun] : trebetasun, eskuaire, adrendu (5000 Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. (Ipar.) habilidad, destreza
    fr habileté, adresse, habileté
    en skill, ability
    port habilidade, destreza

    Entzun:

    Yakintasunak, fetxotasunak, eta munduak gure baitan ederrets detzakeien merezimendu distiosenek berek badituzte bere itzalak eta goibeldurak. [Testamen berriko historioa, Bernard Larregi (1777)] (Euskal Klasikoen Corpusa)

    fetxotasun (Gaurko Hitza, CC)

     
  • Maite 12:18 pm on 2013/08/11 Permalink | Reply
    Tags: F   

    flotagailu 

    iz. 1. Likido baten gainazalean flotatzeko edo flotarazteko bereziki egindako pieza edo tresna. 2. AERON. Hidroabioiak itsasartu eta bertan flotatzea ahalbidetzen duten eta fuselajearen edo hegoen azpian binaka ezarrita dauden elementuetako bakoitza. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

     
  • Maite 8:05 am on 2013/03/11 Permalink | Reply
    Tags: F   

    farras 

    izond. Arlotea, zarpaila.  (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: izond.
    [arlote] arlote, zarpail (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)
    [nagitsu] nagitsu, sor, geldo, soraio (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es abandonado, -a; desaliñado, -a; indolente
    fr négligé(e)
    en scruffy, untidy
    port desalinhado(a)

    Farras gizagaixo batzuk kalean ikusi eta etxera gonbidatu zituen.

    farras (FlickrCC, Vicente Alfonso)

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel