Updates from Maite Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 7:54 pm on 2019/06/23 Permalink | Reply
    Tags:   

    ugerdo 

    adj. Bizk. Zikina. Bizar zikin, ile luze, ugerdo, koipetsua. Txanpon ugerdo batzuengatik. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    ugerdo (V-ger-ple ap. EI 171).

    Sucio. Eskeko agure bat, bizar zikin, ule luze, ugerdo koipatsu bat. Erkiag BatB 114. Txanpon ugerdo batzukaitik. Ib. 182. Atenasko filosofo ugerdo au (Diojenes) barregarria genduan benetan. EgutAr 13-10-1957 (ap. DRA). Roñoso, herrumbroso. Farol ugerdo batean eukiten zituan. Erkiag BatB 40.

    Sinonimoak: izond. Bizk.

        [zikina]: likits, lohi, satsu, urde, zikin, zikintsu Ipar., enas Heg., txerri Heg., ugertsu Bizk., zerri Ipar./Naf., endes Zub., teiu Zub., ahats zah., zital zah. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es izond. (B) sucio, -a, mugriento, -a, cochambroso, -a
    fr izond. sale, crasseux
    en izond. filthy, grubby, dirty
    port izond. sujo(a), sebento(a), seboso(a)

    Txanpon ugerdo batzuengatik. (Hiztegi Batua)

    ugerdo (Argazkia: udit saptarshi on Unsplash, Domeinu Publikoan)

     
    • Terrence 10:24 am on 2019/06/25 Permalink

      No matter if some one searches for his essential thing, so he/she needs to be
      available that in detail, so that thing is maintained over here.

  • Maite 11:35 pm on 2019/06/22 Permalink | Reply
    Tags:   

    artizkune 

    iz. Gip. g.er. Ardiak jezteko lekua.  (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    artizkune (G-goi; -kuna Izt VocC; H), artizkun (G-goi), artizkuma (G-goi). Ref.: A (artizkuma); AEF 1995, 99; JMB At (artizkun). Etim. De art- (< ardi) + jeitz- + -gune.

    “Paraje de ordeñar las ovejas” Izt VocC. “Lieu fermé où l’on trait les brebis” H, que cita Izt C 224. “Corral en el que se ordeñan las ovejas” JMB At. Cf. artikune, artizun. Ardiak jatzitzeko tokiari esaten zaio artizkunea. Izt C 224. Illunabar-alderontz ardiak artizkunara biribillatu ta jatzi. Ib. 229. Mendi onetan badira artzainak beren artizkuna inguruan egindako azarekin laureun bana erreal artzen dabeenak. Ib. 157. Esnea jeisteko kaikua eskuan zuala Pernando gerturatzen ikusi orduko, artizkunetik irten eta an joaten zan igesi nora nai. Muj PAm 74. Egiten ari nintzan lanak utzita, artzen nuen marmita makilla baten puntan lotuta, ardiak jeztera joateko Urreako aitz inguruko artizkunera. Zubill 57. Alaxe egon giñan artizkun artan, zamaria itzuli arte. Ib. 97.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. aprisco, majada, ordeñadero, paraje para ordeñar las ovejas
    fr iz. endroit pour traire les moutons
    en iz. milking pail, place to milk the sheep
    port iz. lugar para ordenhar as ovelhas

    Egiten ari nintzan lanak utzita, artzen nuen marmita makilla baten puntan lotuta, ardiak jeztera joateko Urreako aitz inguruko artizkunera. Zubill 57. (Orotariko Euskal Hiztegia)

    artizkun (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 10:41 pm on 2019/06/21 Permalink | Reply
    Tags:   

    bortxatu 

    ad. bortxatu, bortxa/bortxatu, bortxatzen 1 du ad. Indarrez behartu eta amore emanarazi. Senarrak bere emaztea gauza lohiak egitera bortxatuko balu. Egiptora joatera bortxatuak izan ziren. Nork bere burua bortxatu eta garaitu behar du. Inork bortxatu gabe egina. Ez nintzela neure gogoz sartu saltsa horretan, besteren eskez eta bestek bortxaturik baizik. 2 du ad. Ateez, sarrailez eta kidekoez mintzatuz, indarrez ireki. Jauna, joko dut zure atea, eta, zuk manatu bezala, bortxatuko dut, ez bada irekitzen. 3 du ad. Norbaitek beste bat, batez ere gizonezko batek emakume bat, indarkeriaz berarekin sexu-harremanak izatera behartu. Gizonak hilez eta emakumeak bortxatuz. Bortxatu ondoren, hil egin zuten. Hamalau urteko neskatxa bortxatu zuelako. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    Sinonimoak: ad. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

        [indarrez behartu edo amore emanarazi]: behartu, bortxa egin, bulkatu, bultza egin, bultzatu, erakarri, premiatu, hertsitu Ipar., obligarazi Ipar., derrigortu Heg., obligatu g.e., hertsatu Ipar. jas., kuturtu Gip. g.e.
        [indarkeriaz sexu-harremanak izatera behartu]: biolatu, derrigortu, abusatu

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) du ad. forzar, obligar (a) (2) du ad. [atea, sarraila] forzar, abrir por la fuerza (3) du ad. violar, forzar sexualmente
    fr (1) du ad. obliger, forcer (2) du ad. [atea, sarraila] forcer (3) du ad. violenter, violer
    en (1) du ad. [derrigortu] to force, to compel (2) du ad. [indarrez sartu] to break into sth (3) du ad. [sexualki] to rape, to molest
    port (1) du ad. forçar; (a) (2) du ad. [atea, sarraila] forçar (3) violentar, estuprar

    Bortxatu egin dute.

    bortxatu (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 7:45 pm on 2019/06/20 Permalink | Reply
    Tags:   

    hotsandi 

    iz. g.er. Hotsandikoa denaren nolakotasuna. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    hotsandi, otxandi (Lar).

    I (Sust.).

    1.Preconización“, “pregón”, “publicación”, “publicidad” Lar. Sg. H, “otxandia <och->, dim. de otsandia”. v. hotsande. Bota eik otsandi bat gudari dan danak juan ditezela zaintegira. Iza EE 1881a, 130. Otsandia egiñaz, eta guziak berari begira jarriko zitzaizkion, munduko anditasunez beteta etorriko zalakoan egon etzitezela. Arr Bearg 157 (ap. DRA).

    2. (o- H (G)), otsaundi. “Réputation, renommée, célébrité” H. v. hots (I, 2). Beragaitik oi zetozen gizon samalda andiak, bertako ondasunen ots andia enzunik. ‘La fama’. Izt C 63. Ez det epaitu nai otsaundi ori ona ala txarra dan. Lab Y 1933, 193. Beneditano izenak bazterrak oro bere otsandiz aspalditik bete ditu. Ibiñ EG 1951 (7-8), 33.

    3. otsaundi. Solemnidad. Sari emaldia egingo da otsaundiarekin Biltoki edo teatro lenendikakoan (Donostia, 1880). JFlor. Nolatsu kantatuko zan [...] ritmo alterno arin batean, orain bezelako otsaundi ta anpatasunik gabe. Lek SClar 107.

    II (Adj.).

    Amildoki-onduan lats otsandi bultsua. “Inquieto y murmurante arroyo”. Arriaga Lekob 35.

    Sinonimoak:  hotsandi iz. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

        [zarata handia]: g.e.arrama, burrunba, dunbada, dunbots, durunda, furrunda, zaratots, harramantza Ipar., burrundara Heg., durundi Bizk., arroitu Naf., buila beh., zunburrun g.e.
        [ospea]: arrandia, ospe Ipar., solemnitate Ipar., ponpa zah.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. (ikus handikeria) solemnidad, fasto
    fr iz. tumulte, cohue
    en iz. solemnity; pomp, pageantry
    port iz. solenidade, fasto

    Vox-eko zinegotzi batzuk ere ikusi ditugu hotsandiz bulego batean berdintasunaren aldeko afixa erregearen potretarekin ordezkatzen. [Bataila sinbolikoak, Angel Erro (Berria, 2019-06-19)]

    hotsandi (Argazkia: EuropaPress)

     
  • Maite 9:55 pm on 2019/06/19 Permalink | Reply
    Tags:   

    txikana 

    iz.  Tranpa.

    Orotariko Euskal Hiztegian

    txikana. v xikana.

    xikana (L, B, BN, S; VocBN), txikana (AN-gip, B, S), xikan (B), xikania (Urt III 112), zikana (L, BN, S). Ref.: A (txikana, xikana); Lrq (txikana); Lh (xikana, zikana); Satr VocP; Gte Erd 271; Izeta BHizt2 (xikan). Trampa, jugarreta, engaño. “Trampa, amaño. Txikana aundia dik, tiene mucha trampa” A. “Xikana gogoan dagonarekin eztaiteke fiatu, no se puede fiar de quién esté pensando en hacer trampas” Ib. “Chicane, mauvais coup, tour” Lh. “Txikana gogoan dago beti (B)” Gte Erd 271 (junto a txantxetan ari, zirikaka ari, etc., de otras zonas). “Etzazule xikanik in. Xikana in daku” Izeta BHizt2. Zere lagun projimoa botatu duzu galtzera eta arrasatu duzu tranpa eta txikana gaistoz (B, s. XVIII). BOEans 836. Diputazionia / pasatu zen lehenik, / nahi zuten xikana / guzia eginik; / ez ahal da nehore / Europan gizonik, / oriek bezain aisa / aberastu denik. Bordel 184. Labanek enganio eta xikana ainhitz egiten zion bere irabaziaren gainean. Etcheberry 32. Diote berthutea, / fedea, odola, / oraiko jendeari / guttitu zaizkola. / Hobe omen da orai / xikana, eskola, / bakotxa bere eta / bertzez ez axola. Zby RIEV 1909, 107. Salduko diok solas gutiena erraiten duenari, hots, ez sal dena xikana diren hekieri! Barb Leg 145. Bainan nola berex azeria eta zikana? Leon GH 1953, 177. Guk iges egin ginuenean, bera barnean gelditu zen oraindik eta orduan eginen zuen xikana ori. Izeta DirG 80.

    Sinonimoak: iz.

    [tranpa]: iruzur, marro, zimarku, tranpa; amarru, azpikeria

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. (GN) treta, ardid, artimaña, trampa, astucia
    fr iz. ruse, (soutenu) fourberie, astuce
    en iz. trick, ruse
    port iz. treta, ardil

    Txikana eginez irabazi zuen.

    txikana (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:35 pm on 2019/06/18 Permalink | Reply
    Tags:   

    desosegu 

    iz. Urduritasuna, ezinegona, sosegurik ez duenaren egoera.

    Sinonimoak:
    [ezinegona] : artegatasun Bizk., erreustarzün Zub., erreustasun Zub. (UZEIren Sinonimoen Hiztegian, ‘urduritasun’)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es desasosiego, intranquilidad, pesadumbre
    fr trouble
    en unease, feeling of unease, sense of unease, misgivings
    port desassossego, inquietação

    Entzun:


    Esker mila, Josi Sierra, bideoa hain txukun ipintzeagatik!

    Bildutako argazki eta hitz guztiak ikusi nahi badituzu: Azaleratu zure hitza!

     
  • Maite 11:34 pm on 2019/06/17 Permalink | Reply
    Tags:   

    gorgoinatu 

    ad. gorgoinatu, gorgoina/gorgoinatu, gorgoinatzen. da/du ad. Kulunkatu.

    Orotariko Euskal Hiztegian

    gorgoinatu (SP (sin trad.), Lar, Dv -> A, H), girgoinatu (H), girginatu (H).

    1. Columpiarse. (SP, A). Mover (la cabeza). “Buru gorgoinatua” SP. Kapa ukhondoaz zabaltzea, burua gorgoinatzea, mihia hitzkerietan erabiltea. SP Phil 285 (He 286 burua gora ekartze bat). Zure gibeletik burua gorgoinatu du. Dv 4 Reg 19, 21 (Ol burbuñoka dezu, Ker buru-eraginka diardu). “(BN-baig), mecer niños, cunear” A. Beren amonaren besotan gorgoiñatuak (mecer) izan dira. Etxde Itxas 268.

    2. Pavonearse. “Se balancer à droite et à gauche en marchant, surtout quand on el fait avec affectation” H. Bertzeak prezatzen, gorgoinatzen eta mirailletan miratzen dira. SP Phil 199.

    3. (Dv ->A). Cantar con voz temblorosa.

    Sinonimoak: ad.

        [gorgoinatu]: gorgoinatu, zabu egin, zalantzatu, zanbulu egin, zanbuluak egin, junpatu Ipar., balanbatu g.e., zabundu g.e., zabunkatu g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es da/du ad. bambolear(se), balancear(se), oscilar
    fr se balancer⇒ v pron
    en sway⇒, totter⇒
    port da/du ad. balançar-se, rebolar-se

    Han lokartu ginen, eta haize lehun batek gure ametsak gorgoinatu zituen, eguraldiaren aldaketek bizia nola alda dezaketen zerakusten amets dilindagarriak.  [Izotzetik izanera, Xabier Soubelet, Maiatz, 2008] (Egungo Testuen corpusa)

    gorgoinatu (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel