Updates from Maite Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 7:59 am on 2014/11/26 Permalink | Reply
    Tags:   

    irriabar 

    iz. 1 irribarre, irri.  2 ik. irri-karkaila. (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    Orotariko Euskal Hiztegian:

    irriabar (AN ap. A; H).  Risa de burla. Oriei ere beren irri-abarretan, histetan ta langai gaistoetan eman naiez zatiren bat. Mb OtGai II 369.  SonrisaIrri-abarrik etzuan billatu. Ag G 160. Irriabar goxo eztitsuena bai irtengo ez irtengo. AEmil AndreM 32.

    Sinonimoak: iz. Naf.

    [irri-karkaila]: barre-algara, irri-karkaila (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es carcajada
    fr cri de joie, éclat de rire
    en loud laugh, guffaw
    port gargalhada

    Entzun:

    Ikusi zuenean, irriabar goxo bat irten zitzaion. 

    Urrutitik entzun zitezkeen jendearen irriabarrak, txistuak ta oihuak.

    irriabar (DevianArt CC, mariapeque)

    irriabar (FlickrCC, Claudia Sanhueza)

     
  • Maite 2:02 pm on 2014/11/25 Permalink | Reply
    Tags:   

    txantxar 

    iz. MED. Organismoko ehun gogorren lesio ultzerosoa, hortzetakoa bereziki. Hortzetan dentina eta esmaltea hondatu diren tokian gertatzen da.  (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegian:

    1  (V, arc. ap. A). “Arrapiezo, harapo” A, que cita a RS. Txamaratilla andia ta atorra txantxarduna. “Cabezón grande y camisa con arrapiezos”. RS 168.

    2  (V-ger-ple-arr-oroz ap. A; Zam Voc), txantxan (V-gip ap. A), txatxar (V-m ap. A). “Caries. Ardurea artu ezik, gauzarik gogorrenak bere beingoan galduten dira, aginak eurak txantxarrak jaten ditu (V-arr), no cuidándolas, se echan a perder pronto aun las cosas más duras; los mismos dientes los destruye la caries” A. “Txatxarrak jan deustaz matrailagiñik erdiak, neure ardurarik-ezagaitik, la caries me ha comido la mitad de las muelas, [...]” Ib. Ta agorik ago atara ezinik / aginak txantxarrak ilak. Azc PB 351.

    3 “(V-gip), cresta de ciertas aves” A.

    4 “Beleño (V-arr). Txantxar-azi, simiente de beleño” A Apend.

    Sinonimoak: iz.

    [kariea]: karie, karies (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es caries
    fr carie
    en tooth decay, cavity
    port cárie

    Entzun:

    Txantxarrak jan dizkio haginak.

    txantxar (Wikimedia Commons)

     
  • Maite 3:18 pm on 2014/11/24 Permalink | Reply
    Tags:   

    urtemuga 

    iz. 1. Urtebetetzea. 2. Ik. urteurren(Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: iz.

    [urteurrena]: urteurren, urteburu Ipar., urtegarren g.e., begintzarre, urtebetetze  (UZEI eta Adorez sinonimoen hiztegiak)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) cumpleaños, aniversario (2) aniversario
    fr anniversaire
    en (1) birthday (2) anniversary
    port aniversário

    Entzun:

    Ttirriki-ttarraka bagoaz aurrera. Gaur gure urtemuga da: Gaurko hitzak 6 urte bete ditu! Mila esker laguntzaile eta jarraitzaile guztiei!

    urtemuga (enriquemonterroza.com, CC)

     
  • Maite 7:17 pm on 2014/11/23 Permalink | Reply
    Tags:   

    iskilu 

    iz. Arma. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: iz.

    [arma]: arma (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es arma
    fr arme
    en weapon
    port arma

    Entzun:

    Hasi baino lehen, gaiaren inguruan zenbait datu eskuratzeko asmoz, informazio iturri batzuk arakatu nituen eta nire larritasunak okerrera egin zuen; izan ere, hainbat gaztek ikasle honen pausoak jarraituz, iskilu berriak sortu baitzituzten. [3D inprimagailua, XXI. mendeko arma ekoizle berria?, Eli Moyua (euskaljakintza.com, 2014-11-23)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    iskilu (PixaBay, Nemo, CC0 Public Domain)

     
  • Maite 11:40 am on 2014/11/22 Permalink | Reply
    Tags:   

    interfaze 

    iz. INFORM. Konputagailuko bi osagairen arteko komunikazioa ahalbidetzen duen eragingailu fisiko edo logikoa. (Euskalterm) | iz. INFORM. Bi unitate edo sistemaren arteko muga, informazioa elkartrukatzea ahalbidetzen duena. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Wikipedian (interfaze)

    Orokorrean, interfaze bat izaera desberdineko gauza bi elkartzen diren eremua edo puntua da. Honela, helburu berdina duten prozesu desberdin bi elkartzea ahalbidetzen duen bitartekoari interfazea deritzo.

    Arlo askotan erabiltzen da termino hau:

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es interfaz, interfase
    fr interface
    en interface
    port interface

    Entzun:

    Kondairaren arabera, Jobs bisitan joan zen Xerox enpresaren laborategira eta han ikusi zuen lehen aldiz interfaze grafiko bat.  [Sagarrondotik fruitua, Edu Lartzanguren, 2006-04-01] (Ereduzko Prosa Gaur)

    interfaze (Wikimedia Commons, Human-Machine Interface)

     
  • Maite 8:43 pm on 2014/11/21 Permalink | Reply
    Tags:   

    irasagar 

    iz. BOT. Irasagarrondoaren fruitua, udare-formakoa eta oso usaintsua. Mami latz eta garratza du, eta melaturik edo erreta jaten da. • irasagar-arbola. Irasagarrondoa.  (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegian:

    irasagar (V, G, L-ain, BN, R; h- L, BN; Lcc, Volt 69, SP, Urt II 190, Lar, Lcq 82, Dv (h-), H), idasagar (V-oroz-m-gip), idisagar (V-gip), ilarsagar (G-goi (ill-), R), ilasagar (AN-egüés-ilzarb, L-ain, R-uzt), ilesagar (G-nav; A Apend), illersagar (AN-olza), iresagar (A Apend), erasagar (H), iransagar (Sal), irarsagar (V), irisagar (Ae). Ref.: VocPir 669; Bon-Ond 150; A (illarsagar, idasagar, ilasagar, irasagar, irarsagar, iransagar); Iz UrrAnz (idisagar), ArOñ (idasagar); Ond Bac (ilesagar).

    1. Membrillo (fruto). “Mermelada, conserva de membrillo, irasagarrezko gordagaia, mermelada” Lar. “Idásagarrak, peras silvestres” Iz ArOñ. v. igalsagar, indisagar. Badira fruituak, irasagarra bezala, bere gozo minaz on guti direnak konfituraturik baizen. SP Phil 404 (He 408 irasagarrak, Echve Dev 454 ira-sagarra). Dulzatzekó idisagárra. LE Matr4 535. Eztitzen danean madari edo txermen pinta eder bat irasagar baten ondo edo oñean. Mg CC 218. Kodoin edo irasagar konfitura. ECocin 47. Irisagar zimela baño beltzago da mutilla. TAg Uzt 7. v. tbn. Izt C 2. A Ezale 1897, 340b (+ illarsagar). Ibiñ Virgil 35.

    2. “Membrillo árbol, irasagarra arbolea” Lcc. “Cognassier” H.  Aitzondo ezadetsu oetan arkitu izan zituen ugari, [...] garau eder gozoakin ondo janzitako gerixa, aran, [...] baixaran, mats, irasagar, urki. Izt C 2.

    Sinonimoak: iz. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    [kodoina]: kodoin
    [irasagarrondoa]: irasagardi, irasagarrondo

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. membrillo [fruto]
    fr iz. coing
    en iz. quince [fruit]
    port marmelo [fruto]

    Entzun:

    Lehengaia ona izaten da gehienetan, baina sos ugari utzi beharko dituzu nagusiaren B kontuan handik atera aitzina, bakailao tortilla, piperrez lagundutako bakailao frijitua, txuleta eta postrea (gazta, intxaurrak eta irasagar-gozokia) hartzearren. [Baietz okerreko bidea aukeratu! , Edorta Agirre (Alberdania, 2006)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    Autodidaktaren begitartea, horia eta gogorra irasagar baten gisa, gaitzespenezko asaldura tinko bihurtu da. [Goragalea, Jean Paul Sartre / Monika Etxebarria (Alberdania-Elkar, 2003] (Ereduzko Prosa Gaur)

    irasagar (Pixabay CC0 Public Domain, AnnaER)

     
  • Maite 8:35 am on 2014/11/20 Permalink | Reply
    Tags:   

    furiada 

    iz. 1. Jantzi, arte, literatura, etab.etan jendearen