Updates from Maite Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 11:02 pm on 2017/10/23 Permalink | Reply
    Tags:   

    kantail 

    iz. 1 iz. Batez ere Ipar. Ertza. Baxera-kantail hautsia. 2 iz. Batez ere Ipar. Zatia. Ogi kantaila. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: iz. Ipar. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

        [ertza]: bazter, ertz, hegi, karel, muga, izkina Ipar., kantoi Ipar.
        [zatia]: atal, baldo, parte, puska, zati, peza Ipar., porro Ipar., porroska Ipar., zizter Ipar., pusketa Gip., porrokin Zub., lagin Bizk. zah.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. (batez ere Ipar.) borde, rincón, ángulo, esquina (2) iz. (batez ere Ipar.) pedazo, trozo; cacho (col.) (3) iz. (batez ere Ipar.) roca
    fr (1) iz. bord (2) iz. pièce, morceau
    en (1) iz. edge, border; side (2) iz. [pusketa] piece, bit, fragment
    port (1) iz. borda, beira, margem (2) pedaço

    Katua sofaren kantail batean zegoen etzanda.

    kantail (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

    Save

     
  • Maite 11:38 pm on 2017/10/20 Permalink | Reply
    Tags:   

    barrabas 

    iz. 1 adj. Oso bihurria. Ik. barraban. Gizon barrabasa. Mutil barrabas batzuk alde guztietara begira zebiltzan, ukondoaz elkar jota. 2 (Izen gisa). Barrabas ederra egina zegoen “postaria”. barrabas belar, barrabas-belar Hirustaren antzeko belar landarea, lurpean erraboil ugari izaten duena, eta baratze eta soroetan belar txartzat hartzen dena (Oxalis latifolia). Barrabas-belarrek irentsita daude ia bazter guztiak. Hobe zela barrabas-belarra bilatu, eta zuztar-zuztarretik ateratzea, artoa galtzen ikusi, eta negar egitea baino. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegia

    barrabas.

    1. Barrabás, persona díscola. “Querelleur” (S) Lh Eusk 1919-1920 (I), 82. “(S), impétueux” Lh. Cf. Elex Berg: “Barrabas, norbaiti okerra dela esateko konparazio gisa erabilia. Ola baten bati esaten jakonian okerra ero zera danian: “Barrabas baiño okerraua aiz i”. Mutiko barrabasa eta horrelakorik nekez entzuten da”. Gaztetxoak egiten dituzte biraoak edo alkarri, edo artu aoan ta aserrez izen deabru, demonio edo barrabasena. Mg CC 162. Kasik egunian egunian, ta askotan egun bakotxian sarri esan deutseezu zeure umiai: plagiaren izena, barrabasa, arraijua, diabruba, bizirik etorriko ez al dala, itoko al dala. fB Ic I app. 14. Pregunta, busca y le halla / bedar iaten gogoz / y con fisga le dice / barrabasa!, or zagoooz? / le descarga cien palos / erruki bakoak / ella echa juramentos / ta uzkarrak astoak. Azc PB 181. Askotan aditzen dira presuna batzu, alegia jende xeheaz arras hartuak; populua moldegaitz eta barrabas daukate. Herr 16-4-1959, 1.

    2. Juramento, reniego. Asi zan esaten barrabasak eta deminuak da olako berbak. (V-ger). Holmer ASJU 1969, 188.

    Sinonimoak: izond.

        [oso bihurria]: arnes, frikun Ipar., barraban Bizk., kokin Ipar./Naf. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es izond. barrabás, travieso, -a || barrabas-belar: (Bot.) aleluya (Oxalis latifolia)
    fr izond. démon, espiègle
    en izond. naughty, mischievous
    port izond. diabinho, cão

    Haren irribarrea gustatzen zitzaidan batez ere; halako bihurri, barrabas itxura bat ematen zion. [Anne Franken egunkaria, Anne Frank / Josu Zabaleta (Erein, 2004)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    barrabas (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

    Barrabas belarrek irentsita daude ia bazter guztiak, Lekeitio belarra ere deitzen diote izurrite horri zenbait lekutan. [Mutuaren hitzak, Hasier Etxeberria (Susa, 2005)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    barrabas-belar (Argazkia: Urtzi Odriozola)

     
  • Maite 9:12 pm on 2017/10/19 Permalink | Reply
    Tags:   

    bular 

    iz. 1 iz. Giza enborraren zatia, lepotik sabelera hedatzen dena, eta bihotza eta birikak dauzkana; hainbat animaliaren kideko alderdia. Bularra airez bete. Bularreko mina (Ik. bularreko). 2 iz. Bularraren aurreko aldea. Ik. papar. Bekokitik bularrera. Hirugarrena bularrean. Beso biak bular azpian gurutzatuta. Bularraren kontra estutu. Bular gainean eskua jarrita. Damuz bularra joaz. Gibel ekaitzari, bular aldi onari (esr. zah.). 3 iz. Emakumearen ugatzetako bakoitza; ugatzei darien esnea. Ik. titi. Neskatilari bularrak, irten-irtenak, ageri zitzaizkion. Bularrak agerian zituela. Agata gure martiriari moztu zizkioten bularrak. Emakume bular-harroa: emakume bulartsua. Haren emazte musu-gorri bular-betea. Bular antzua. Bere amari bularra eskatzen dion umea. Seme bat munduratu zuen, Sanson izenekoa, bere bularrean hazi zuena. Bular anaiak, ahizpak: emakume berak bularra eman dienak. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak:iz.

        [titia]: titi, ugatz, petxu G-N  (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. pecho, tórax; parte delantera del tórax (2) iz. [hegaztiena] pechuga (3) iz. [emakumearena] pecho(s), mama; leche materna; seno, regazo (4) iz. pulmón, pulmones (5) iz. (hed.) valor, ánimo, arresto(s) (6) iz. objeto o parte de un objeto de forma convexa (7) iz. machón, estribo (8) iz. [jantziena] pechera; pechero (9) iz. (Itsas.) [itsasontziarena] roda
    fr (1) iz. poitrine, thorax, torse (2) iz. [hegaztiena] blanc (3) iz. [emakumearena] sein, mamelle (4) iz. poumon (5) iz. (hed.) courage, ardeur
    en (1) iz. breast; chest; [emakumezkoa] bosom (2) iz. [hegaztia] breast (3) iz. [ugatza, titia] breast
    port (1) peito (2) iz. [hegaztiena] peito (3) iz. [emakumearena] mama

    Ea bularreko minbiziaren desagertzea gertuago dagoen 2017 honetan!

    bular (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 10:46 pm on 2017/10/18 Permalink | Reply
    Tags:   

    faltetsi 

    ad. Norbaiten edo zerbaiten mira izan.

    Sinonimoak: ad.

    [falltetsi] : -en falta igarri/sumatu; -en hutsunea igarri/sumatu; -en faltaz konturatu, -en mira izan

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es echar en falta
    fr regretter qqn (a alguien); remarquer l’absence de qqch (algo)
    en ([sb]) miss
    port sentir a falta (de algo o de alguém)

    Ez zirudien ezerk ez inork ezagutzen edo faltesten ninduenik ere.  [Auzo zaharra, Angel Erro (Berria.eus, 2017-10-17)]

    faltetsi (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:34 pm on 2017/10/17 Permalink | Reply
    Tags:   

    negargale 

    iz. Naf. Negargura. Negargalea heldu zait. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    negargale (AN-egüés ap. A; Dv), nigargale (BN ap. A Morf 199).

    1.Ganas de llorar” A, que cita a Lizarraga de Elcano. “Llorera y afectado de ella” A Morf 199. Jesus, or beiraturík / gaixtogónen amazále, / biótza presaturík / elduzaida negargále. LE Kop 149. Ilas géros arima bekátu mortaleéki, baték dú sentimentura sentigárria ta negargále. LE Urt ms. 50r.

    2. (Dv), nigargale (S ap. A). “Pleureur, qui est en larmes” Dv. “Llorón” A.

    Sinonimoak: iz. Naf.

        [negargura]: negargura (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. ganas de llorar
    fr iz. envie de pleurer
    en iz. urge to cry
    port iz. vontade de chorar

    Negargalea heldu zait. (Hiztegi Batua)

    negargale (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

    Save

     
  • Maite 11:06 pm on 2017/10/16 Permalink | Reply
    Tags:   

    katigatu 

    ad. katigatu, katiga, katigatzen 1 da ad. Punta duen zerbait nonbait atxikirik gertatu; punta duen zerbaitetan atxikirik gertatu. Ik. trabatu. Katigatu zitzaion adarra sasitzan. Sasietan katigatutako ardi ilea. 2 da ad. Haria edo kideko gauzak ezin askatu direla gertatu. Gereziak elkarri katigatuta ateratzen ziren. Katigatu da mataza. 3 da ad. Zerbait, nonbait, ezin askatu dela gelditu. Bisigua jaten ari zela, hezur bat katigatu zitzaion eztarrian. Eskuak arrakalan katigatuta zituztela gelditu ziren. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    katigatu. v. gatibatu; kateatu.

    Sinonimoak: ad.

        [lotu]: kateatu, lotu, estekatu Ipar., amarratu g.e., uzkaldu g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) da ad. (Heg.) engancharse, quedarse prendido (2) da ad. (Heg.) enredarse, enmarañarse (3) da ad. (Heg.) trabarse, prenderse, asirse, engancharse (4) du ad. (Teknol.) enclavar
    fr da ad. s’accrocher, s’emmêler
    en (1) da ad. to get caught (2) da ad. to get tangled, to rope sb in
    port (1) enganchar-se (2) da ad. (Heg.) enredar-se, emaranhar-se

    Hurrengoan ez nazazu gauza hauetarako katigatu. (Elhuyar Hiztegia)

    katigatu (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

    Save

    Save

     
  • Maite 8:01 pm on 2017/10/15 Permalink | Reply
    Tags:   

    ondore 

    iz.  1 iz. Ondorioa. Bekatua eta bere ondoreak. Zer ondore izan dute zure ahaleginek? Ondore larriak segitzen dira hortik. Erabili diren sendabideek ondore onik izan ez dutenez gero. Nahi hutsa, ondore gabeko nahia, eragin indarrik gabekoa. 2 iz. Norbaitengandik sortutako gizakien multzoa. Ik. leinu. Zure ondorea lurreko hautsa bezain ugaria izango da. Ondore handi baten buru eta aita. Jakoben ondorea hartu zuen Jainkoak bere herritzat. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak:  iz. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

        [konklusioa]: gibelondo, konklusio, ondorio, ondorego Ipar. g.e.
        [ondorengoa]: ondorengo, ondorio Ipar. g.e.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. consecuencia, resultado, efecto (2) iz. descendencia, prole
    fr (1) iz. conséquence, résultat, effet (2) iz. descendance, progéniture
    en (1) iz. consequence, outcome, effect (2) iz. offspring, descendants
    port (1) iz. conseqüência, resultado, efeito (2) iz. descendência, prole

    Bakar-bakarrik agerian utzi nahi izan dut, jokabide jakin bat hartzen bada, hartatik ondore jakin bat segitzen dela. [Fidel izan beharraz, Oscar Wilde / Antton Olano (Ibaizabal, 2000)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    ondore (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel