Updates from Maite Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 4:54 pm on 2016/02/08 Permalink | Reply
    Tags:   

    beltz 

    1. izond. Ikatzaren edo ebanoaren kolorekoa, edo bere mota berekoek normalean dutena baino kolore ilunagoa duena. Ile beltza. Ardo beltza. Ogi beltza. 2. izond. (hed.) Ezkorra, tristea, zorigaiztokoa. Etorkizun beltza. Egun beltza. 3. izond. (hed.) Gaiztoa, maltzurra, doilorra. Ez nuen uste hain bihotz beltza zuenik. 4. adb. Beltzarana. Eguzki asko hartu duzu eta beltz-beltz zaude. 5. iz. Kolore guztien artean ilunena (fisikoki, beltza ez da berez kolorea, ez baita argiaren espektroan ageri, argi ikuskorraren maiztasun-bandako izpi guztiak zurgatzen dituen objektu edo inguruak sortutako efektua baizik). 6. iz. eta izond. Arraza melanodermoa, larruazalaren pigmentazioa beltza duena; arraza horretako gizabanako edo (pl.) giza taldea; direlakoei dagokiena. Beltz bat inguratu zitzaidan. Karibeko beltzak. Musika beltza. 7. iz. Karta-jokoan txanka, zaldun eta erregeari ematen zaien izena. 8. iz. Karlisten artean, liberala. Donostia beltzen eskuetan zegoen. 9. iz. MUS. Zuri baten erdia eta kortxearen bikoitza balio duen nota-irudia. • BELTZAK IKUSI. Gorriak ikusi.  (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: iz. (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    [ilun]: ilun, beltzaran, ilunpetsu. argi.
    [triste]: triste, goibel. alai, atsegin.
    [doilor]: doilor, gaizto, bilau.
    [jukutria]: jukutria, bilaukeria, doilorkeria, zapokeria, gaiztakeria

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es 1 izond. negro, -a 2 izond. [kideko batekin alderatuz gero kolore ilunagokoa] negro, -a; moreno, -a 3 izond. (hed.) negro, -a; triste; desgraciado, -a; sombrío, -a 4 izond. (hed.) malo, -a, malvado, -a; infame; perverso, -a 5 izond. [deabruarekin zerikusia duten erritu edo ospakizunei buruzkoa] negro, -a 6 iz. [kolorea] negro 7 iz. [txotekoa, zaldia edo erregea] figura 8 iz. [karlistaldian] (herr.) liberal 9 iz. (Mus.) negra 10 iz./izond. (vino) tinto; chiquito [de vino tinto] 11 iz./izond. [arraza beltzekoa edo hari buruzkoa] negro, -a
    fr 1 izond. noir 2 izond. nègre, brun, -e 3 izond. (hed.) triste, sombre, mauvais, -e 4 iz./izond. (vin) rouge 5 iz. (Mus.) noire
    en 1 izond. [kolorea] black 2 izond. black; dark 3 izond. black, sad; gloomy, depressing 4 iz./izond. [ardoa] red wine 5 iz. [txikitoa] a small glass or half a glass of red wine 6 iz. (Mus.) crotchet
    port (1) cume, cume (2) terraço

    Angela Davis ekintzaile estatubatuar beltzak ez zuen lortu Arnaldo Otegi ikustea.

    beltz [Argazkian: Angela Davis Fermin Muguruzarekin (afp, deia.com-en bidez)]

     
  • Maite 11:22 pm on 2016/02/07 Permalink | Reply
    Tags:   

    ikusezin 

    izond. Ezin ikus daitekeena. Begi hutsez ikusezinak diren gauzak. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    ikusezin (Lar, H (G)), ikusiezin (Añ).

    1. Invisible. Ikus eziña zara ezkongai neskutsa! Laux BBa 44. Jaungoikoaren beatz ikuseziñetik zilintzaka. TAg Uzt 98. Ortzi-eme ikusi-ezin orri eta zuri. Zait Sof 150. Mundu ikus-eziñ oiekin dugun artu-emana. Or QA 59. Zenbait aldiz ikusiezina da ekaia mediumetik ateratzean. Mde Pr 331. Lur au ikus-eziña ta antolagabea zan. Or Aitork 340. Orduan ikusi nitun [...] Zure ikus-eziñak. “Invisibilia tua”. Ib. 176. Edozeiñek daki su ikusezin orren barri. Erkiag Arran 94. Beren ezten ikus eziñak. Ibiñ Virgil 112. Lokarri ikus ezinaz inguratu. Lasa Poem 98. Honen gai ikusezina nabarmentzea. MEIG IX 135 (en colab. con NEtx). Begi utsez ikuseziña. Zink Crit 19.

    2. (Lar, H (G)). Invisibilidad. Ikusezinak mendean daukan irudimenaren alde egon ezinetan. MEIG IX 132 (en colab. con NEtx).

    3. Penalidad, sufrimiento. Lurrean ikusi eziñak ederki ikusteko. Inza Azalp 114.

    Sinonimoak: iz.

        [ikusezintasuna]: ikusezintasun (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es izond. invisible; que no se puede ver
    fr izond. invisible
    en izond. invisible
    port izond. invisível

    ZER NAIZEN

    Nire gorputzak
    ukitzen nauten pertsonen antza hartzen du
    paseatzen ditudan kaleena
    eskapatzen zaizkidan gezurrena.
    Apurka-apurka definituz doa
    ibai bati edo erritmo jakin bati jarraituz.
    Beti dago zerbaiten bezperan
    aldaketaren begian.
    Guztiz autonomoa dirudi
    masturbatzen naizenean
    atzazalak ebakitzen dizkiodanean
    ispiluan jartzen dudanean.

    Tatuaje ikustezinetan gordetzen ditu
    jadanik ahaztutako uneak.

    [Amemometroa, Igor Estankona (Susa poesia, 1998)]

     
  • Maite 10:20 pm on 2016/02/06 Permalink | Reply
    Tags:   

    barraban 

    izond. (B) Barrabasa, bihurria. Gure mutil barraban hau, eskolari utzi dionetik hona, ezin dugu gauetan goiz etxeratu. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: izond. Bizk.

        [oso bihurria]: arnes, barrabas, frikun Ipar., kokin Ipar./Naf.  (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es izond. (B) barrabás, travieso, -a, malvado, -a, bribón, -ona
    fr izond. démon, espiègle
    en izond. naughty, mischievous
    port diabinho, cão

    -Hi eta hire lagun hori, Hernando dela dioena, baina ez dena Hernando, ze nik ezagutu nian Hernando bat, sorterrikoa, eta ez duk barraban hori! – nekez eusten zion Mateok -. [Sukar ustelaren urtea, Edorta Jimenez (Txalaparta, 2004)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    barraban (Pixabay, CC0 Public Domain)

     
  • Maite 3:05 pm on 2016/02/05 Permalink | Reply
    Tags:   

    atoiontzi 

    iz.  Itsasontzi mota bat, txiki samarra eta indartsua, zeina prestatua baita edozein ontzi herrestan eramateko, itsasten zaion lokarri baten bidez. (Joxe Aranzabal)

    Sinonimoak: iz.
    [etxearen gainaldea] : terraza (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. (barco) remolcador
    fr iz. remorqueur
    en iz. tug, tugboat
    port iz. (embarcação) rebocador

    Entzun:

    Arratsaldeko 17:00etatik dago Bilboko portuan Modern Express zamaontzia. Otsailaren 1ean Centaurus ontziak lotzea lortu zuen, eta gaur atoiontzien laguntzarekin sartu dute. [Sartu da Bilboko portuan 'Modern Express' zamaontzia, Ibai Maruri Bilbao (Berria.eus, 2016-02-03 )]

    atoiontzi [Argazkia: Loic Bernardin (Efe), Berria.eus-en bidez]

     
  • Maite 6:10 pm on 2016/02/04 Permalink | Reply
    Tags:   

    fatxatu 

    izond.  Ostentazioa egiten duena (Anjel Lertxundi)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    (Adj.). Ostentoso, vano. Halako jaun gazte fatxatu bat, segurki uste baitut Ebanjelioa baino hobeki bertze libururik irakurtzen duela. Arb Erlis 181.

    Sinonimoak: izond.
    [fatxatu] : arranditsu

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es adj ostentoso, vano
    fr adj somptueux(euse)
    en adj ostentatious
    port adj ostentoso(a), pomposo(a)

    Atzokoan fatxatu hitza erabili nuen, eta ezagun batek, ez dakit kontu-eske edo trufaz: «Gaur ere sartu diguk hik asmatutako hitz baten ziria!». Pozik erantzungo nion baietz, nik asmatua dela, baina Orotarikoan dago. Ostentazioa egiten duena da fatxatu bat. Fatxada hutsa.  [Fatxatuak, Anjel Lertxundi (Hitz Beste, 2016-02-03/04)] (Berria.eus)

    fatxatu (Gaurko hitza, CC)

     
  • Maite 8:47 am on 2016/02/03 Permalink | Reply
    Tags:   

    sufragista 

    HIST. 1. iz. eta izond. XIX. me.an eta XX. m.aren hasieran, Britainia Handian batez ere, emakumeari botoa emateko eskubidea aitortzea eskatzen zuten emakumeei ezarritako izena. 2. izond. Hauei dagokiena. Mugimendu sufragista. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es sufragista
    fr adj partisan(e) du droit de vote pour la femme; mƒ partisan m, -e ƒ du droit de vote pour la femme
    en (defensor del voto femenino en siglo XX) suffragist adj; (der: partidario del voto femenino) suffragist
    port sufragist

    Entzun:

    Emakume Susan BY Anthony (1820-1906) amerikar feminista eta sufragista aipatzen da hemen. [Deabruaren hiztegia, Ambroise Bierce / Xabier Olarra (Ibaizabal, 2001)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    sufragista (Argazkia: Joxe Aranzabalen Twitterretik hartua)

     
  • Maite 12:36 pm on 2016/02/02 Permalink | Reply
    Tags:   

    irusako 

    iz. Gezurra, iruzurra. Irusako egin(Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    irusako (AN-gip ap. A), irusaku (V-ger-ple-arr-oroz-m-gip ap. A). “Engaño, dolo, fraude” A (que cita tbn. a Oihenart, pero no lo encontramos en este autor). v. iruzur. Zeuk berari iztxo bat esatea naikoa da Begiren amarrua ta irusakua (tranpa) ezereztuteko. A Latsibi 254.

    Sinonimoak: iz. g.e.

        [iruzurra]: engainu, iruzur, iruzurkeria, marro, amarrukeria Ipar., engainamendu Ipar., enganio Ipar., zimarkunkeria Ipar., trankart Bizk., trikimailu Bizk., tranpa beh., atzipe g.e., baira g.e., fraude g.e., ziliboka g.e., artifizio zah., tronperia Ipar. beh., martingala Heg. beh., zimarku Ipar. g.e.  (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es trampa, engaño, fraude
    fr escroquerie, tromperie ; piège
    en [engainua] deceit, deception; swindle; trick
    port armadilha, engano, fraude

    Ez naiz, izatez, hormetan itsatsitako paperetan deitzen diren hitzaldietara joateko zalea, asko eta asko irusako hutsa baitira, edozer saltzeko atxakia, alegia. Halan da ere, emateko ziren hitzaldietako baten izenburuak txito erakarri ninduen: neuk ere titulurako hartu dudan berberak. ["Semen retentum venenum est" , Sor Teresa la Perversa. Txistu y Tamboliñ... y cría cuervos y tendrás muchos. (1993)] (Literatur Aldizkarien Gordailua)

    irusako (Gaurko hitza, CC)

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel