Updates from Maite Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 8:03 am on 2013/05/21 Permalink | Reply
    Tags:   

    lepauztai 

    iz. ANAT. Klabikula(Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: iz.
    [klabikula] : klabikula
    (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar Hiztegia):

    es clavícula
    fr clavicule
    en collarbone, clavicle
    port clavícula

    lepauztai (FlickrCC, maybe logic)

    Egongo ote zen espazio txiki bat, pentsatu zuen Sethek, istant txiki bat, gertaeren joana eteteko, atzera-aurrera guztiak gelaren izkinara baztertzeko, eta hantxe egoteko minutu batean edo bitan, lepauztaitik gerriraino biluzik, bularren pisua arindurik, eta berriro usainduz esne lapurtua eta ogi errearen plazera?  [Maitea, Toni Morrison / Anton Garikano (Alberdania, 2004)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    lepauztai (Wikipedia)

     
  • Maite 8:19 am on 2013/05/20 Permalink | Reply
    Tags:   

    kutin 

    iz. Txerri txikia.

    Orotariko Euskal Hiztegian:

    “Cerdo pequeño” Asp Gehi. Iduri zerrama oies bat keen bere kutinen ondotik. Herr 10-12-1964, 4.

    Sinonimoak: ad. g.e.
    [txerri txikia] txerrikume, esne-txerrikume

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar Hiztegia):

    es cerdito, -a, cochinillo, lechón
    fr cochon de lait, cochonnet, goret
    en piglet
    port leitão

    Otsoa atean joka genuela, zerri-kutinak etxean gordetzera behartuak izan gara. Gainera, iduritzen zait azkenean otsoa arnasa edo ufako ahulekoa gertatu dela. [Joxe Iriarte, "Bikila". Iritzia. Egunkaria, 2002-06-04]

    kutin (Wikimedia Commons)

     
  • Maite 11:12 am on 2013/05/19 Permalink | Reply
    Tags:   

    maho 

    iz. BOT. Kariofilazeoen familiako eta Dianthus generoko landare belarkaren lore ikusgarria. Zenbait espezie apaingarritarako landatzen da.  (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoan ‘krabelin’, moldatua)

     
    • leire narbaiza 11:35 am on 2013/05/19 Permalink

      Berba polita! Badakizu nola eta non ikasi nuen? Literaturako klasean. Izan ere, Lauaxetak Bide Barrijak liburuan du “Mao gorrija” izeneko poema:

      MAO GORRIJA
      Maitasunaren ikurkorra zan zure leyoko maoa,
      ikusten neban goiz-iluntzetan poztuten yatan gogua.
      Igande goxe baten kantari ebai zendun ma-egiñez;
      eskeiñi zeuntson gaste bateri, ikusi neban samiñez.
      —’Ederra baida mao gorrijau— erantzun eutzun gastiak;
      betiko orduban alkartu ziran zuben bijotz maitaliak.
      Eskeiñi zeuntson mao ederra.. ene neskatil polita!
      ta bazenkixun ernia zala neure negarrez bustita.

    • Maite 11:38 am on 2013/05/19 Permalink

      Mila esker, Leire! :-)

  • Maite 8:43 am on 2013/05/18 Permalink | Reply
    Tags:   

    enbata 

    iz. Itsasotik bat-batean jotzen duen haize-bolada, bereziki ekaiztsua dena. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak:  iz.
    [galerna] : galerna, galarren Bizk. (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    Enbata lazgarrienak bisita egin balio bezala zegoen guztia: sarrerako ispilua txiki-txiki eginda, altzariak lurrean, aterkiak sakabanatuta… [Gloria Mundi, Fernando Morillo (Elkar, 2004)] (Ereduzko Prosa Gaur)

     
  • Maite 9:06 am on 2013/05/17 Permalink | Reply
    Tags:   

    Internet 

    Internet (Wikipedia)

    iz. INFORM. Ordenadore arteko komunikazio-sare erraldoia, mundu-mailakoa, “sareen sarea” esan ohi zaiona.
    1969an Estatu Batuetako Defentsa Sailaren ARPA (Advanced Research Project Agency) agentziaren eraginez TCP/IP izeneko protokoloa sortu zen ikerketa-zentro militarretako eta unibertsitateetako sistema informatikoak sare handi batean lotu ahal izateko. Protokolo horretan oinarriturik, 1975ean sare esperimental bat sortu zen, ARPANET izenekoa. 1983an TCP/IP protokolo-multzoa estandar gisa hartu zen sarerako. Azkenik, erabilpen militarra alde batera utzirik, bestelako erabiltzaileak ere sarea baliatzea onartu zen: ARPANET desagertu eta Internet jaio zen 1990ean. Ez du egitura hierarkikorik, hau da, komunikazioa kontrolatzen duen ordenadore nagusirik ez dago; sareko ordenadore guztiak maila berean daude eta sarearen hedapena noranahikoa da; amarauna bezala zabaltzen da. Mundu osoan barreiaturik dauden sare txikiak elkarri lotzen zaizkio Internet bidez eta orotariko informazio eta zerbitzuak bidal eta jaso daitezke. Hasieran batez ere unibertsitateetako ikertzaileentzako tresna izan zen, baina ziztu bizian zabaldu eta erabiltzaile arruntaren mailara iritsi zen 1993tik aurrera. Progresio geometrikoan hazi da; 1996 urtearen hasieran 20.000 sarek, 2 milioi zerbitzaritik gora (zerbitzu-hornitzailek) eta 30-40 milioi erabiltzailek osatzen zuten Internet.

    2003ko martxoaren 27an europar helduen ia %20k bazuen Interneteko konexioa. Aurreko bi urte eta erdian 55 urtetik gorako internauten kopurua %50 hazi zen, 2000 urtean ziren 10 miliotatik 15 milioi baino gehiagoraino 2002 urtearen amaieran.
    Suedian ia helduen %50ek bazuen sarbidea Internetera, %40 baino gutxixeagok Herbehereetan, %29k Erresuma Batuan. Frantziako eta Espainiako helduak bakarrik ari ziren Europan atzera gelditzen Interneten erabileran.  (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)


    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar Zientzia eta Teknologiaren Hiztegi Entziklopedikoa eta Word Reference hiztegia):

    es Internet
    fr Internet
    en Internet
    port Internet

    Gaur Interneteko Nazioarteko Eguna ospatzen da. Horren harira, informazioa eta historia apur bat ekarri nahi izan dugu Gaurko Hitzara:

    Internet Eguna maiatzaren 17an

    Internet eguna 2005eko urriaren 25ean egin zen lehen aldiz estatu mailan, Interneteko Erabiltzaileen Elkarteak (aui.es) sustaturik. Handik gutxira, 2005eko azaroan Tunisian burututako Informazio-Gizartearen Topaketak NBEari proposatu zion Maiatzaren 17a izendatzea Nazioarteko Informazio-Gizartearen eguna.

    Zer da Internet Eguna?

    Internet Eguna gizartetik eta gizartearentzat sortzen den sare-proiektua da. Edonork har dezake parte. Herrien eta herritarren bizitza hobetzeko Teknologia berriek eskaintzen dituzten aukerak ezagutarazi nahi ditu. [Internet Eguna maiatzaren 17an, Iñaki Huguet (webzerbitzua.blog.euskadi.net, 2013/05/06 .)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    Zer gertatzen da Interneten minutu batean? (Intel, 2012)

    Internet (via @wwwhatsnew)

     
  • Maite 9:58 am on 2013/05/16 Permalink | Reply
    Tags:   

    kinki-minki 

    Tiquis miquis. “Aridxak, mendixan libre. Oiñ, piñua sartze zanian da kinki-minkixak” Elexp Berg. (Orotariko Euskal Hiztegia)

    Sinonimoak:
    [txikikeria] txikikeria, huskeria
    [mizkin] mizkin, milika, mizke

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar Hiztegia):

    es tiquismiquis
    fr (1) fam (escrupuloso) pinailleur(euse) mpl. (2) (frusilerias) broutilles
    en (1) adj (melindroso, escrupuloso) fussy, finicky (2) fussyperson, familiar fuss-pot
    port melindroso(a), escrupuloso(a)

    Ez zaitez hain kinki-minkia izan eta jan itzazu babarrunak.

    kinki-minki (FlickrCC, Howard Dickins)

     
  • Maite 10:57 am on 2013/05/15 Permalink | Reply
    Tags:   

    zarrastatu 

    du ad. Tarratatu, urratu. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegian:

    zarrastatu (AN, L, B; Dv, H), zarraztatu, sarrastatu (L, BN, S), tzarrastatu (S). Ref.: A; Lh (sarrastatu); Lrq (tzarrastatu).

    1. Rasgar(se), desgarrar(se); arañar(se). “Desgarrar. Ote-artean zarrastatu diet eskua (B)” A. “1.º déchirer. Ponduetarik sarrastatu nuen zakua, [...]; 2.º égratigner” Lh. “Écorcher” Lrq. Zarrastatzea bestidurak (194). LE-Ir. Kaifasek dió ontarát, / kapa zarrastaturík: / errandú blasfemiabát. LE Kop 164. Polineikel-en illotza, zakurrak zarrastatua. Zait Sof 194s. Elgarren elorriek elgar zarraztatzen. Iratz “Ez berdin” (ap. DRA). Neska gaztearen eskuak zarrastatuak ziren, zango-besoak odolduak. JEtchep 22. (Fig., con bihotz, etc.). Cf. infra (2). Iru gizonak mutillari burrukara zijoazkiola igarri zienean, biozpean zerbaitek zarraztatu zun biziki Balendin. TAg Uzt 47. Asko maite zun txakurra-ta, aren ustegabeko eriotz arrigarriak biziki zarraztatu zion kolkoartea. Ib. 143.

    2. “Sarrastatu (L, BN, S), [...] s’émouvoir” Lh. (Con bihotz). Asustar. Gu ohartu orduko iraganak [otoak], haize emaiten daukute begitarterat eta bihotza zarrastatzen. JE Ber 92.

    Sinonimoak:   ad. Ipar./Naf.
    [urratu] : tarrat egin, urratu, tarratatu Ipar., zarratatu G-N
    (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar Hiztegia):

    es rasgar, desgarrar
    fr déchirer
    en to tear, to rip
    port rasgar, lascar

    Beheko solairuan taberna bat zegoen, aurrealdean beltxarga txuri baten irudia zuena, zurean zizelkatua, labankada batez edo alderik alde zarrastatua baina. [Airezko emakumeak, Felipe Juaristi (Erein, 2003)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    Bidea gero ta zabalagoa da orain; sobera naski, oihan ederra zarrastatzen duelakotz. [Santiago oinez, Piarres Aintziart (Elkar, 2000)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    zarrastatu (deviantart CC, newberrychucks)

     
c
compose new post
j
next post/next comment
k
previous post/previous comment
r
reply
e
edit
o
show/hide comments
t
go to top
l
go to login
h
show/hide help
shift + esc
cancel