Tagged: Z Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 1:23 pm on 2016/01/28 Permalink | Reply
    Tags: Z   

    zapi 

    iz. 1. Hainbat eginkizunetarako erabiltzen den oihal-zatia (askotan hitz-elkarteetan erabilia: eskuzapia, mukizapia, musuzapia). Burua zapi batez estali zuen. 2. (pl.) Arropa. • zapi zikin. (pl.) Norbaiti edo zerbaiti dagozkion eta haietaz harro ez egoteko modukoak izaki, jendartean azaltzen ez diren gauza edo kontuen multzoa. • EGUZKIA NORA, ZAPIAK HARA. Beti agintzen duenaren alde dagoenaren, edo nagusi den joerarekin bat datorrenaren jokabidea adierazteko erabiltzen den esapidea. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    1 zapi (V, G, AN; Lar, Aq 91 (AN), Añ, Izt 67r, Dv (V, G), H (V, G), Zam Voc, Ort Voc). Ref.: A; Etxba Eib. 1. Paño, trapo, lienzo; (pl.) ropa. “Ropa blanca, [...] zapi txuria” Lar. “Trapo, pedazo roto de lienzo, &c., zapi zatarra” Lar y Añ.

    2 zapi (V, G, AN, L, B; Lar, Dv), zape (Sal; Lar). Ref.: A; ZMoso 67; Izeta BHizt2.

    “Zape, al gato” Lar. “¡Zape!, exclamación para echar fuera al gato” A. v. xapi. Kuidao katubari / esan arin zapi. DurPl 49. Zapi katua! [...] egiten zuan katua eskuaz egotzirik. Osk Kurl 55.

    Sinonimoak: iz. (Adorez  Sinonimoen Hiztegia)

    1. oihal, trapu.
    2. dafaila, eskuoihal, eskuzapi.
    3. mahai-zapi.
    4. mukizapi, sudur-zapi, mokanes

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. (sarritan hitz-elkarteen bigarren osagai gisa) trapo; bayeta; pañuelo (2) iz. [higienikoa] compresa (3) iz. (herr.) (pl.) trapo, ropa, prenda de vestir
    fr (1) iz. (hitz-elkarteen bigarren osagai gisa) chiffon ; mouchoir ; foulard (2) iz. (herr.) (pl.) vêtement, chiffon, fringue
    en (1) iz. [garbitzeko] duster, cleaning cloth; [sukaldeko] washing-up cloth (2) iz. [mukiena] handkerchief; [paperezkoa] tissue (3) iz. [burukoa, lepokoa] headscarf, scarf
    Entzun:

    Zapi beltz bana atera eta begiak xukatu zituzten. [Airezko emakumeak, Felipe Juaristi (Erein, 2003)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    Zapi katua!  [...] egiten zuan katua eskuaz egotzirik. [Osk Kurl 55. (Orotariko Euskal Hiztegia)]

    zapi (Irudia: aislinn.com)

     
  • Maite 11:08 am on 2016/01/27 Permalink | Reply
    Tags: Z   

    zenbatetsi 

    du ad. ESTAT. Zerbaiten gutxi gorabeherako balioa zenbatespenez kalkulatu (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    zenbatetsi. “Tasar, calcular” AG 2342. Azkue (Morf 738) cita este neol., que no aprueba totalmente.

    Sinonimoak: iz.
    [zenbatetsi] : kalkulatu, balioetsi (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es du ad. estimar
    fr du ad. estimer
    en du ad. estimate
    port du ad. estimar

    Entzun:

    Nik baino urtetsu pare bat gehiago zenbatetsi nizkion. [Rock'n'roll, Aingeru Epaltza (Elkar, 2000)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    zenbatetsi (Gaurko hitza, CC)

     
  • Maite 7:38 pm on 2016/01/20 Permalink | Reply
    Tags: Z   

    zur 

    iz. 1. Zuhaitz eta zuhaixken enbor, adar eta sustraiak osatzen dituen gai gogorra. 2. Gai horren zatia, sutarako ez dena (hala denean egur esaten zaio). Zur landuz eginiko irudiak. 3. KIR. Golferako makila, zurezko burua duena, zehaztasun handirik gabeko kolpe luze eta indartsuak jotzeko erabiltzen dena. 4. MUS. Haize-instrumentuen familia osatzen duten bi azpifamilietako bat (bestea metala da), txirula, klarinete, oboe, saxofoi, etab.ez osatua. 5. Ik. zuhur. • zur-alkohol. KIM. Metanola. • ZUR ETA LUR. Guztiz harriturik. Hura entzunda, zur eta lur gelditu nintzen(Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: iz.

        [gai izpitsu eta trinkoa]: egur Heg. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. madera (2) iz. (Kir.) [golfean] madera (3) iz. (Mus.) madera (4) iz. Ik. zuhur
    fr iz. bois
    en iz. wood
    port iz. madeira

    ZURA dokumentala, egurrak izan duen garrantzia jendarteratzeko jarri dugu abian. [@zura eta zura.eus]

    zur (Irudia: @zurafilma)

     
  • Maite 7:04 pm on 2015/11/18 Permalink | Reply
    Tags: Z   

    zohardi 

    (batez ere Z) 1. izond. Zeruaz mintzatuz, hodeirik gabea. 2. iz. Oskarbia. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: iz. eta izond.  Zub. (UZEI eta Adorez sinonimoen hiztegia)

        [oskarbia]: oskarbi
    [garbia]: garbi, argi, garden

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. (Z) cielo sereno, cielo despejado (2) izond. (Z) despierto, -a, vivo, -a, despejado, -a
    fr (1) iz. serein, clair, pur [ciel] (2) izond. vif, vive, dégourdi, -e
    en (1) iz. clear sky (2) izond. [argia, garbia] clear; bright, lively, sharp
    port izond. (cielo, tiempo) aberto(a), limpo(a).

    Entzun:

    Zohardi ederra Donostiaren gainean. [Putzu, Txillardegi (Elkar, 1999)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    Gezurra ahoskatu zion, anaiaren ordez alabaina, Etxegoineko belar biltzeen karietarako uda-gau zohardi batez, birjinitatea ebatsi zion Gerard baitzegoen.[Zeruetako erresuma, Itxaro Borda (Susa, 2005)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    zohardi (FlickrCC, Jay)

     
  • Maite 9:01 am on 2015/11/08 Permalink | Reply
    Tags: Z   

    zurbil 

    izond. Kolore hori-zurixka edo eskasa duena (bereziki aurpegiko larruazalaz mintzatuz erabiltzen da). (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: izond.

        [zuhaila]: beilegi, margul, hits Ipar., zuhail Ipar., zurpail Ipar., beluri g.e., zerbel g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) izond. pálido, -a, lívido, -a; blanquecino, -a (2) adb. pálido, -a, lívido, -a
    fr (1) izond. pâle, décoloré, -ée (2) adb. sans éclat, terne
    en izond. pale, ashen
    port (1) izond. pálido(a)

    Entzun:

    OROIMEN ARIKETA

    «Ez dut negarrez aritzea besterik
    esku-ahurrak desegin artean»
    idatzi nuela daukat gogoan.

    Carverrek hil baino hilabete bat lehenago
    erosketetako papertxoan idatzi zuena ere
    badatorkit: «Gurina, arrautzak, txokolatea…

    Antartidara joan ala Australiara?».
    Uholak dakartzan adar eta plastikozko
    ontziak dira egun oroitzapenak.

    Eta kalean galdu nuen lagunminaren
    betarte zurbila ere badakarkit.
    Bere irribarre konplizea.

    «Ez dut negarrez aritzea besterik
    esku-ahurrak desegin artean»
    idatzi nuela daukat gogoan.

    Gordean ditut halaber
    neurria hartu nahia, aldatzeko ahalegina,
    nire mamuekin irauteko premia.

    eta denbora arretaz ehundu
    begiekin, malkoekin, eskuekin,
    itzalen luzapenak bizirik harrapa nazan.

    [Bitartean heldu eskutik, Kirmen Uribe (Susa poesia, 2001)]

     
  • Maite 11:55 pm on 2015/10/21 Permalink | Reply
    Tags: Z   

    zarama 

    iz. (B) 1. Zaborra, hondakina. 2. Zirimiria. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: iz. Bizk.

        [zaborra]: zabor, zakar pl., sastar Bizk., xabor Ipar. adkor.
        [euri-lanbroa]: euri-lanbro, euri-langar, euri-zirin, lanbro, langar, lantxurda, lantzer, zirimiri, lantzurda Ipar./Naf., landur g.e., eurixka Ipar. g.e.  (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. (B) desecho, residuo, basura, resto, despojo (2) iz. (B) sirimiri; llovizna, calabobos
    fr iz. déchet, résidu, ordure
    en (1) iz. [zaborra] rubbish (Br); garbage (Am); waste, litter, trash (2) iz. [zirimiri] drizzle
    Entzun:

    Azkenean Irenek arrazoia zuen, jende gehienaren memoria zarama pilo bat besterik ez da.[Lagun izoztua, Joseba Sarrionandia (Elkar, 2001)] (Ereduzko Prosa Gaur)

     

    zarama (Wikimedia Commons)

     
  • Maite 5:07 pm on 2015/09/10 Permalink | Reply
    Tags: Z   

    zorri 

    iz. Intsektu bizkarroia, ugaztunen odola xurgatuz bizi dena (Pediculus humanus). (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Wikipedian

    Zorriak (Phthiraptera) 3.250 espezie inguru dituen intsektu ordena bat dira.[1]

    Ugaztun eta hegaztien parasitoak dira, eta zenbait espezie, buru-zorria (Pediculus humanus capiti), gorputz-zorria (P. humanus corporis) eta pubis-zorria (Phthirus pubis) kasu, gizakiaren parasito dira.[2] Zorriaren arrautzak bartz izena du. (Jarraitu irakurtzen…)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) (Zool.) piojo; ladilla (2) (Zool.) pulgón (3) iz./izond. (B) pequeño, -a
    fr (1) [parasitoa] pou(2) (Zool.) puceron (3) iz. (Inform.) bogue (3) iz. (Inform.) bogue (4) iz./izond. petit, -e
    en (1) louse(2) iz./izond. small, little, tiny
    port (1) piolho; (inseto) chato m, piolho m das virilhas (2) pequeno(a)

    Entzun:

    Joanesek eguna zorri miran iragaiten zuen. [Anbroxio, Eneko Bidegain (Elkar, 2002)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    Zorri bilaketak kontzentrazio handia eskatzen zuen, atsegina zen gero bilaketa eta, batez ere, zorria bi atzazalen artean ipini eta zanpatzea, eta krak soinuak mendekuaren sinbolismoa zuen. [Kolosala izango da, Joseba Sarrionandia (Txalaparta, 2003) ] (Ereduzko Prosa Gaur)

    zorri (Wikimedia Commons)

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel