Tagged: Z Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 10:37 pm on 2019/07/10 Permalink | Reply
    Tags: Z   

    zurrumurru 

    iz. 1 iz. Hots arina. Ik. marmar. Ur xirripak egiten duen zurrumurrua. Berba zurrumurrua entzun zuen. Gizonezkoen zurrumurrua eta noizean behingo eztulen bat. 2 iz. Ahoz aho dabilen berria, zehaztu eta egiaztatu gabea. Zurrumurrua zabaldu. Zurrumurru zital bat barreiatu da bazter guztietan. Beste adiskideren bat ba ote zuen zurrumurrua bazebilen mingain-luze batzuen artean. Zurrumurru hori egia izan zitekeen. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    Sinonimoak: zurrumurru iz.

    [marmarioa]: firfira, marmar, marmariza, murmur, txutxu-mutxu, xuxurla, erasia Ipar., gurgur Ipar., marmara Ipar., murmurika Ipar., alamen Bizk., marmario Gip., surmur Gip., murmuzika Zub., murmurio g.e., murmurazio zah.

    [berri egiaztatu gabea]: erausi, esamesa, zeresan, amen-omen Ipar., elepide Ipar., errankizun Ipar., erran-merran Ipar./Naf., ipuinberri g.e., iruzkin g.e., zizka-mizka g.e., eleberri zah.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. murmullo, rumor (2) iz. rumor, murmuración, chisme, comidilla
    fr (1) iz. [hots xumea] rumeur, murmure, chuchotement (2) iz. [esamesa] cancan, ragot, fable
    en iz. rumour (Br); rumor (Am)
    port (1) iz. murmúrio, sussurro (2) iz. rumor

    Beste adiskideren bat ba ote zuen zurrumurrua bazebilen mingain-luze batzuen artean. (Hiztegi Batua)

    zurrumurru (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 8:54 pm on 2019/06/10 Permalink | Reply
    Tags: Z   

    zirtzil 

    iz.  1 adj. Zarpatsua, jantzi zahar eta urratuak erabiltzen dituena. Eskale zirtzil bat. Emazteki zirtzila eta emazteki garbia. 2 adj. Jantziez mintzatuz, zahar eta urratua. Soineko zirtzila. 3 iz. Piltzarra, jantzi zahar eta urratua. 4 adj. Balio gutxikoa, huskeriatzat jotzen dena. Ik. ziztrin; hutsal. Izaki zirtzil ezerez bat. Abereetan zirtzilena, lurrean herrestan nekez dabilena. Laguna behar duzue, zuhaitz zirtzil bat gurdira jasotzeko. Lurreko atsegin zirtzilak. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak  (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    zirtzil iz. g.e.
        [zarpa]: zarpa, perreka Ipar., pilda Ipar., piltzar Ipar., piztin g.e., trakets g.e., zarpail g.e., altsi zah.
    zirtzil izond.
        [zarpatsua]: zarpatsu
        [balio hutsalekoa]: ziztrin

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. andrajo, harapo, pingajo (2) izond. andrajoso, -a, harapiento, -a (3) izond. insignificante, vano, -a, de poco valor o importancia
    fr (1) iz. loque, haillon, guenille (2) izond. guenilleux, -euse ; débraillé, -e (3) izond. insignifiant, -e
    en (1) iz. [piltzarra] rag, tatter (2) izond. [zarpaila] ragged, tattered; shabby (3) izond. [hutsala] insignificant
    port (1) iz. andrajo, trapo, farrapo (2) (informal) esfarrapado, rasgado (3) izond. insignificante

    Izaki zirtzil ezerez bat. (Hiztegi batua)

    zirtzil (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:09 pm on 2019/05/29 Permalink | Reply
    Tags: Z   

    zerrikeria 

    iz.Txerrikeria. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    zerrikeria (L, BN, S ap. Lh; H).

    Acción o palabra grosera; acción injusta, malvada. “Action, parole d’une grossièreté dégoûtant” H. “Cochonnerie, saleté, vilenie” Lh. “Cochinada” A Morf 68. “Urdekeria edo zerrikeria frantsesez ez da ‘cochonaille’ bainan bai ‘cochonnerie’, ez baitu berdin balio: hunek erran nahi du zikinkeria” GAlm 1958, 61. Mai batean emakume eder bat zegoan iru gizonekin bere senarrarentzat iñon diran zerrikeriak esaten. Anab Poli 56. –Ez zakiat, hemen, zerrikeria ez othe den nausitua. [...] Zer zerrikeriaz duk errenkura? –Hamabortz egun hautan kanperoa ez ageri-eta, nun dagon ez othe zen hor jikutria zerbait. Larz Iru 70. Auskalo zenbat galdera eta zerrikeri esan zizkidaten. AZink 81. [Heidegger] filosofo sonatua izan ez balitz, zerrikeria galanta egin zuela esango lukete. MIH 375. En DFrec hay 3 ejs.

    Porquería. Gizarteari begiratzen diot, eta zerrikeria hau sortu zuenean Jainkoa zertan pentsatzen ote zegoen etortzen zait burura. PPer Harrip 72.

    Sinonimoak: iz.

    [zerrikeria] : txerrikeria (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. [ekintza] (lgart.) h. txerrikeria marranería, marranada, cochinada, guarrada (2) iz. [zikinkeria] (lgart.) h. txerrikeria porquería, suciedad (3) iz. [jokabidea] (lgart.) h. txerrikeria cerdada, canallada, jugada sucia, faena
    fr iz. (lgart.) h. txerrikeria vilenie, fourberie, cochonnerie, saleté
    en dirty trick, rotten trick; (informal) low blow
    port sujeira, nojeira, canalhice, canalhada

    Zertan ote zegoen pentsatzen zerrikeria hori egin zuenean? 

    zerrikeria (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 10:29 pm on 2019/05/25 Permalink | Reply
    Tags: Z   

    ziraia 

    iz. Ipar. Betuna. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: iz. Ipar.

        [betuna]: krema, betun Heg., lustre Heg. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. (Ipar.) betún [para el calzado]
    fr iz. (Ipar.) cirage
    en iz. (Ipar.) shoe polish
    port iz. (Ipar.) betume

    Alkandora aldatu nuen, zapatei ziraia eman nien, lurrina bota nuen, bibotea brillantinarekin orraztu, eta kalera irten nintzen. [Gauzen ordena naturala, Lobo Antunes, Antonio / Iñigo Roque (Alberdania / Erein / Igela, 2013] (Ereduzko Prosa Dinamikoa)

    ziraia (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:03 pm on 2019/05/21 Permalink | Reply
    Tags: Z   

    zurrupakari 

    adj. Asko edaten duena. Gormanta, maiz zurrupakari. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    zurrupakari (AN, B, BN, R ap. A). “Gran bebedor. Gormanta maiz zurrupakari (B), el glotón (es) con frecuencia gran bebedor” A. Zurrupakariak, burua nastutzeraño ordi ezpadadi ere [...]. ArgEgut 1935, 20.

    Sinonimoak: izond.

        [edale handia]: zurrutero beh. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. que bebe mucho, gran bebedor, -a
    fr iz. qui boit beaucoup, un grand buveur, -a
    en iz. a great drinker
    port iz. ótimo bebedor, -a

    Gormanta, maiz zurrupakari. (Hiztegi Batua)

    zurrupakari (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:03 pm on 2019/05/13 Permalink | Reply
    Tags: Z   

    zurrungari 

    adj. Zurrunga egiten duena. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    zurrungari (Sal ap. A; Dv, H), zurrukalari (B ap. A).

    1. Roncador; que respira ruidosamente. “Ronfleur” Dv y H. “Persona que hacer ruido al respirar” A. “Roncador. Zurrukalari arekin eztaiteke lorik egin, no se puede dormir con aquel roncador” Ib. [Kixkil beti lo]. Begi-bazterrez behatzen dio Kixkili, [...] pilota eman ahala botatzen zurrungariari buruz. Lf Murtuts 14.

    2. xurrungari. (Agua) rumorosa. Lurdeko mendietan oihanpez nabila, ur xirripak xurrungari, San Josep gidari. Iratz Argiz 88 (ap. DRA).

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es izond. roncador, -a
    fr izond. ronfleur
    en izond. snorer
    port izond. , roncador(a)

    -Aingerutxoek bezala lo egin du. Tira, aingerutxo zurrungariek bezala. Ni naiz haren zurrungekin lo gaizki egin duena. [Trapuan pupua, Patziku Perurena (Erein, 2001)] (Ereduzko Prosa Gaur)

     

    zurrungari (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 10:24 pm on 2019/05/06 Permalink | Reply
    Tags: Z   

    zurruburru 

    iz.  1 iz. Ipar. Nahasmena, nahaspila, istilua. Mundu honetako zurruburruak. Nagusi eta langileen arteko makur eta zurruburruak. 2 adj. Ipar. Nahaspilatsua; askotarikoa. Oroitzapen zurruburruez mihia trabatua. Ile-mozle, tindatzaile, musikari, dantzari, ostalari, kazeta-egile, horra zer ofizio zurruburruak dituzten frantses umeek Amerikan. 3 iz. Ipar. Garrantzi gutxiko lan edo zeregina. Abeltzain, eta laborari etxeetan mutikoek egiten dituzten beste zurruburru batzuetan aritzen zen. 4 iz. Ipar. Balio gutxiko gauza. Ik. huskeria. Bazen han oihal, zatar, oinetako urratu eta bertze holako anitz zurruburru. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    zurruburru iz. Ipar. [nahasmena]: botiga, lardaskeria, nahasi-mahasi, nahas-mahas, nahasmen, nahaspila, nahaste-borraste, zilibokata Ipar., nahasturia Naf., broia Zub., kaka-nahaste beh., saltsa beh., zaramatika g.e., endredo Heg. beh., nahastura Ipar. g.e.
    zurruburru izond. Ipar. [nahaspilatsua]: nahaspila, nahaspilatsu

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. (Ipar.) confusión, barullo, desorden (2) iz. Ik. zurrumurru (3) iz. (Ipar.) confusion, brouille
    fr iz. (Ipar.) confusion, brouille
    en iz. confusion, mess
    port iz. confusão, barulho, zoada

    Aire hotzak on egiten zion eta buruko zurruburruak emeki emeki zuzentzen. [Poto, Pantzoa Irigarai, Maiatz, 2010] (Egungo Testuen Corpusa)

    zurruburru (Gaurko Hitza, Domeinu Publikoa)

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel